Giao an TIN 6 CA NAM

Mục tiêu cần đạt: Học xong bài này, HS sẽ biết được: -Cấu trúc chung của 1 máy tính và các thành phần chính của máy tính -Biết được khái niệm về phần mềm và vai trò của phần mềm -Máy tín

Trang 1

I Mục tiêu cần đạt:

Học xong bài này, HS sẽ biết được:

-Khái niệm về thông tin và hoạt động thông tin của con người

-Biết được máy tình là công cụ hỗ trợ cho con người trong các hoạt động thông tin

-Khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học.

II Chuẩn bị:

-GV: giáo án, SGK, SGV

-HS: SGK

III Tổ chức hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra.

2 Tiến trình dạy học:

HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG HỌC SINH

NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Trong cuộc sống con người, hằng ngày

chúng ta đều biết thêm những cái mới, thậm

chí cả hằng giờ, hằng phút…

VD: Hằng ngày đến lớp, các em học

sinh sẽ được thầy, cô truyền thụ thêm kiến

thức mới; không những có những kiến thức

mà thầy cô truyền đạt cho, các em còn được

tiếp nhận những điều hay mới từ bạn bè,

người thân… Những hiểu biết mới đó, những

điều hay đó được gọi là thông tin Chính vì

hằng ngày con người đều phải tiếp cận với

những điều mới đó mà một ngành khoa học

có tên là tin học ra đời Nhiệm vụ của

ngành khoa học tin học này là nghiên cứu

về thông tin Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

sơ lược về thông tin và tin học

Ghi tựa: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC

Hoạt động 2: Thông tin là gì?

Đầu tiên chúng ta sẽ tìm hiểu xem

Thông tin là gì?

Các bản tin thời sự cho chúng ta biết

tình hình mới nhất trong nước và quốc tế

như: bản tin dự báo thời tiết cho chúng ta

biết tình hình thời tiết, bản tin giá cả thị

1/ Thông tin là gì?

TUẦN 1

Trang 2

trừơng cho biết tình hình giá cả trong nước,

bản tin an toàn giao thông… là thông tin

Tiếng kẻng báo hiệu vô học, hết tiết… là

thông tin Thông tin này cho chúng ta biết

về cái gì?

Vậy tiếng còi xe hay tiến còi hụ của xe

ưu tiên có phải là thông tin không? Nó cbáo

cho chúng ta điều gì?

Vậy tóm lại thông tin là gì?

Các em hãy cho biết thêm một số ví dụ

về thông tin?

Thông tin này cho chúng ta biết về thời gian và giờ học

Tất cả là thông tin, chúng báo chochúng ta biết là có phương tiện giao thông đó đanglưu thông

Tiếng chim hót, tiếng đàn,tiếng nước chảy, các biểnbáo hiệu giao thông…

Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, hiện tượng, sự kiện…) và về chính con người

Hoạt động 3: Hoạt động thông tin của con người

Thông tin xung quanh chúng ta là rất nhiều Vậy thì con người sẽ tiếp thu thông tin đó như thế nào và xử lí ra sao? Chúng ta sẽ tìm hiểu ở phần 2/ Hoạt động thông tin của con người

Ghi đề mục

Ta có 1 ví dụ sau: có 2 HS đi học, bữa

đó, trường có chuyện nên 2 HS phải ở lại

HS A nhà gần và có bạn ở gần nhà nên nhờ

bạn báo về nhà được HS B vì 1 lí do nào đó

không báo tin sẽ ở lại trường cho gia đình

hay Kết quả là gia đình của 2 bạn này sẽ

như thế nào?

Ta sẽ phân tích tình huống này như sau:

Gia đình của HS A sẽ yên tâm khi biết

con mình ở lại trường để tham gia hoạt động

do nhà trường tổ chức

Gia đìnhh của bạn A yên tâm

Gia đình bạn

B lo lắng

2/ Hoạt động thông tin của con người

Trang 3

Từ mô hình trên ta rút ra hoạt động

thông tin của con người như sau

Quá trình đủ 3 bước trên gọi là hoạt

động thông tin

ra sao

Việc tiếp nhận thông, xử lí (lưu trữ) thông tin và truyền thông tinđược gọi là hoạt động thông tin Trong đó xử lí thông tin đóng vaitrò quan trọng nhất, nó quyết định loại thông tin ra

Việc lưu giữ và truyền thông tin giúp cho thông tin được tích luỹ và nhân rộng

Hoạt động 4: Hoạt động thông tin và tin học:

Chúng ta đều biết rằng, con người tiếp nhận thông tin bằng các giác quan: mắt, tai mũi, miệng… và xử lí thông tin bằng bộ não để giúp chúng ta quyết định điều cần thiết Ngoài ra, con người có thể ghi nhớ lại các thông tin bằng cách thông tin được ghi lên vỏ não giúp chúng ta sử dụng lại VD như các em học bài, chúng ta đọc đi đọc lại bài(thông tin) để bài học ghi lên vỏ não… Đó là hoạt động thông tin của con người, nó xảy ra hàng ngày, hàng giờ, hàng phút…, xảy

ra ở mọi lúc, mọi nơi giúp con người giao tiếp với nhau Còn máy tính hoạt động thông tin ra sao,chúng ta tìmhiểu phần 3/ Hoạt động thông tin và tin học

Ghi đề mục

Con người không thể tự mình làm tất cả

các việc được trong đó có việc trao đổi

thông tin VD: chúng ta không thể giao tiếp

hết với tất cả con người trên thế giới hoặc

không thể vận chuyển, tính toán quá sức

được… nên từ đó, con người nghiên cứu và

chế tạo ra những công cụ hỗ trợ cho mình ví

dụ như: sử dụng các loại xe để đi lại nhanh

hơn, vận chuyển nhiều hơn; sử dụng máy

tính để tính toán nhanh hơn, lưu giữ thông

tin nhiều hơn…

3/ Hoạt độngthông tin và tin học

Hoạt động thông tin diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi Để việc hoạt động thông tin diễn ra hiệu quả hơn, ngành tin học ra đời và công cụ chính của tin học là máytính điện tử

VD: Máy tính giúp con người tính toán nhanh hơn, lưu giữ nhiều thông tin hơn, chính xác hơn…

Củng cố:

Thông tin là gì? Con người hoạt động

thông tin như thế nào?

Trả lời phần 1/

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài và chuẩn bị Bài 2: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN …

Tổ trưởng ký duyệt

Trang 4

-Biết và phân biệt được các dạng thông tin

-Biết được khái niệm biểu diễn thông tin và cách biểu diễn thông tin trong máy tính

-HS: SGK

Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi: Em hãy cho biết Thông tin là

gì? Hãy nêu 1 số ví dụ về hoạt động thông

tin của con người

Nhận xét

Như ở bài học trước đã đề cập, thông tin là những hiểu biết về thế giới xung quanh và về chính con người Hoạt động thông tin của con người thông qua các giác quan và bộ não Việc lưugiữ và truyền thông tin sẽ làm cho thông tin được tích lũy và nhân rộng Việc truyền và tích lũy thông tin như thế nào để tiện lợi, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay

DIỄN THÔNG TIN

Hoạt động 2: CÁC DẠNG THÔNG TIN CƠ BẢN

Để thông tin được nhiều người hiểu được, xử lí được, thông tin phải được thể hiện dưới một dạng cụ thể nào đó Chúng ta sẽ tìm hiểu các dạng thông tin

Ghi đề mục

Em nào hãy cho biết các loại hình giao

tiếp mà con người có thể giao tiếp với nhau?

GV nhận xét: có nhiều dạng thông tin

khác nhau như: hình ảnh, tiếng động, chữ

viết, mùi thơm, cảm giác… nhưng các thứ mà

em vừa kể đó chính là các dạng thông tin

Nói chuyện, điện thoại, gửithư, gửi hình

1/ Các dạng thông tin cơ bản

Có 3 dạng thông tin cơ bản:

TUẦN 2

Trang 5

cơ bản -Dạng văn bản: thông tin được

thể hiện dưới dạng các kí hiệu, chữ viết, các con số trong sách, báo, tạp chí…

-Dạng hình ảnh: thông tin được

biểu hiện dưới dạng tranh vẽ, hình ảnh, ảnh chụp…

-Dạng âm thanh: thông tin được

thể hiện dưới dạng: tiếng động, tiếng nói, tiếng nước chảy…

Hoạt động 3: Biểu diễn thông tin

Con người trao đổi TT với nhau ở mọi lúc, mọi nơi Để làm được việc đó, con người cần phải trao đổi dưới một dạng nào đó

Ghi đề mục

Chúng ta đã biết, con người tiếp

nhậnthông tin bằng các giác quan, bộ não

xử lí và tryền thông tin ra ngoài bằng các

giác quan Việc đó xảy ra hầu như đồng thời

vì bộ não của chúng ta tương đối nhạy cảm

và việc đưa thông tin ra ngoài bằng hình

thức nào: miệng, tay chân… là tuỳ vào đối

tượng mình trao đổi

Trong 3 dạng tt cơ bản nói trên, ta chỉ

dùng 1 dạng hay 2 dạng để trao đổi tt với

nhau được hay không? Tại sao? Cho ví dụ

Chia HS thành 6 nhóm thảo luận 3’

Gọi Đại diện nhóm báo cáo

Nhận xét, hoan nghênh

Từ câu hỏi và các ý kiến của các nhóm

vừa nêu chúng ta rút ra như sau:

Các nhóm thảo luận chung 1 câu hỏi trong 3’

Đại diện nhóm báo cáo

2 Biểu diễn thông tin:

Biểu diễn TT là cách thể hiện

TT dưới dạng cụ thể nào đó: VB,hình ảnh, âm thanh

Biểu diễn TT rất quan trọng đối với việc truyền và tiếp nhận

TT Biểu diễn TT phù hợp sẽ cho phép lưu giữ và chuyển giao TT

Hoạt động 4: Biểu diễn TT trong máy tính

Máy tính là 1 công cụ xử lí TT do con người tạo ra Chính vì thế nó cũng xử lí TT giống như con người Tuy nhiên cũng có một số điểm mà máy tính không thể xử lý như con người được Đólà gì? Chúng ta…

Trang 6

Con người tiếp nhận thông tin bằng các

giác quan, máy tính cũng tiếp nhâïn thông

tin bằng các thiết bị; con người xử lí TT

bằng bô não thì máy tính cũng có bộ não

của nó là CPU; con người truyền tt ra bằng

các giác quan thì máy tính cũng đưa tt ra các

thiết bị Tuy nhiên, cách mà con người cảm

nhân thông tin và xử lí thông tin là rất khác

nhau Máy tính không thể hiểu hết tất cả

các loại thông tin như con người vì hiểu hết

như thế lại quá nhiều Cách đơn giản hơn là

biến đổi các dạng tt thành một dạng cụ thể

nào đó và dạng đó là: có tín hiệu (bit 1) và

không có tín hiệu (bit 0)

 chốt lại

Để máy tính xử lí được TT, các

TT cần được biến đổi thành 1 dãy bit (bit 1 và bit 0) TT được lưu giữ trong máy tính gọi là dữ liệu

Củng cố:

Tóm lại, TT có 3 dạng cơ bản là VB, hình ảnh, âm thanh

Vậy thì biểu diễn TT là thế nào? Tầm quan trọng của nó ra sao? Cho ví dụ

Máy tính có hiểu thông tin như con người hay không? Hãy cho biết cách nó hiểu về TT?

IV. Dặn dò: Các em về nhà học bài và chuẩn bị Bài 3: EM CÓ THỂ LÀM GÌ …

Mai Văn Sum

Trang 7

-Biết được khả năng ưu việt của máy tính và các ứng dụng đa dạng của tin học trong các

lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội

-Biết được máy tính chỉ là công cụ thực hiện những điều mà con người chỉ dẫn

-HS: SGK

Kiểm tra bài cũ

Em hãy kể các dạng tt mà em biết và

hãy cho biết rõ các dạng tt cơ bản

Gọi HS1

GV nhận xét, ghi điểm

Thế nào là biểu diễn tt? Ta có thể chỉ

dùng 1 dạng tt duy nhất hay không? Tại

sao? Cho ví dụ.

Gọi HS2

Máy tính có thể hiểu tt như con người

hay không? Cho biết cách máy tính hiểu

được thông tin và biểu diễn tt.

Hoạt động mở đầu: Giới thiệu bài

Các em chắc hẳn đã biết máy tính điện tử hay còn gọi là máy vi tính Vậy khi có máy vi

tính, các em sẽ làm gì? Câu hỏi đó cũng là tựa đề của bài học hôm nay

ĐƯƠC NHỮNG GÌ NHỜ MÁY

TÍNH Hoạt động 2: Một số khả năng của máy tính

Để trả lời câu hỏi này, các em chia

thành 6 nhóm thảo luận trong 3’ để liệt kê

TUẦN 3

Trang 8

ra những điều mình có thể làm khi có máy

vi tính

GV ghi nhận

Và để chính xác hơn cho việc trả lời câu

hỏi, chúng ta hãy tìm hiểu trước một số khả

năng của máy tính

Ghi đề mục

Máy tính có khả năng gì?

Gọi 2 HS lên bảng thực hiện phép nhân

1111 x 1111 và canh thời gian

Máy tính tính toán rất nhanh, khoảng 1

tỉ phép tính/ s và rất đúng

Ngoài ra, máy tính có thể lưu trữ được

nhiều dữ liệu, nếu như nói dữ liệu dạng các

con chữ thì máy tính có thể lưu trữ đến hơn

100.000 quyển sách lớn

6 nhóm thảo luận

Các nhóm báocáo vào phiếu học tập

Khả năng tínhtoán nhanh

2 HS lên bảng, HS còn lại kiểm tra vàcanh thời gian

1 Một số khả năng của máy tính

Khả năng tính toán nhanh

Khả năng tính toán với độ chính xác cao

Khả năng lưu trữ lớnKhả năng làm việc không mệt mỏi

Hoạt động 4: Có thể dùng máy tính vào những việc gì?

Với những khả năng như trên, máy tính sẽ được dùng vào những việc gì? Chuyển ý…

Tất nhiên với khả năng tính toán rất

nhanh và chính xác, máy tính được sử dụng

cho việc tính toán Tính toán không chỉ đơn

giản là các phép công trừ nhân chia đơn

giản, tính toán ở đây bao gồm cả việc thiết

kế quy hoạch…

Ngoài ra, người ta ứng dụng máy tính

rất nhiều trong lĩnh vực văn phòng: tạo văn

bản, lưu trữ, in ấn…

Và máy tính còn được ứng dụng để tính

toán, lưu trữ thông tin phục vụ cho công tác

quản lí

Máy tính còn được dùng để học tập với

các phần mềm học tập: toán, lí, hoá… và giải

trí: nghe nhạc, xem phim, chơi game

Các dây chuyền sản xuất tự động, các

2 Có thể dùng máy tính vào những việc gì?

Thực hiện các tính toán

Tự động hoá các công việc văn phòng

Công cụ học tập và giải trí

Trang 9

bốt… được lắp đặt máy tính để máy tính điều

khiển hoạt động để phục vụ cho sản xuất,

sinh hoạt, nghiên cứu…

Hoạt động 4: Máy tính và điều chưa thể:

Với khả năng làm việc của máy tính, em hãy so sánh máy tính với con người về tốc độ làm việc, độ chính xác, khả năng ghi nhớ, khả năng làm việc Từ đó hãy cho biết xem, máy tính có thể thay thế hoàn toàn con người được hay không? Tại sao?

Chia HS thành 6 nhóm thảo luận 4’

GV nhận xét, tuyên dương

Chuyển ý

Ghi đề mục

Các nhóm thảo luận

Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét

3 Máy tính và điều chưa thể:

Máy tính không có khả năng như con người: về tư duy, cảm giác… nên không thể làm được những gì mà con người không yêu cầu

Củng cố:

Nếu có máy tính, các em sẽ dùng nó để

làm gì giúp ích cho địa phương mình

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài và chuẩn bị Bài 2: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM

V Nhận xét-đánh giá :

VI Rút kinh nghiệm tiết dạy

Mai Văn Sum

Trang 10

-Cấu trúc chung của 1 máy tính và các thành phần chính của máy tính

-Biết được khái niệm về phần mềm và vai trò của phần mềm

-Máy tính hoạt động theo chương trình

-Rèn luyện ý thức mong muốn hiểu biết về máy tính và tác phong làm việc khoa học

-GV: giáo án, SGK, SGV, đĩa mềm, đĩa cứng, đĩa CD, USB, CPU, RAM

-HS: SGK

những gì? Nếu có máy tính, em

sẽ làm gì?

HS1 trả lời, HS khác nhận xét

Máy tính có thể thay thế hoàn

toàn con người được hay không?

Tại sao?

HS1 trả lời, HS khác nhận xét

HĐMĐ: Giới thiệu bài:

Các em đều đã được nhìn thấy máy vi tính và ít nhiều cũng biết đôi chút về máy vi tính Bài học hôm nay, các em sẽ tìm hiểu về cấu trúc của máy vi tính và một số thiết bị tạo thành máy vitính và cách hoạt động của chúng Chuyển ý

PHẦN MỀM MÁY TÍNH

HĐ1: Mô hình 3 bước:

Ơû bài trước, chúng ta đã nói đến quá trình xử lí thông tin Vậy em nào hãy lên vẽ lại mô hình xử lí thông tin giúp thầy?

Gọi 1 HS lên bảng

GV nhận xét, chuyển ý

HS lên bảng vẽ

Dán bảng mô hình 3 bước

Xuất (Output)

Trang 11

Cho HS đọc phần VD SGK

Gọi HS cho thêm 1 vài VD

Tất cả các quá trình xử lí TT

nào cũng đều trải qua 3 bước là:

Tiếp nhận, Xử lí và lưu trữ TT

HS đọc toCho thêm VD

Hoạt động 2: Cấu trúc chung của máy tính điện tử:

Máy tính do con người tạo ra, nó giúp con người xử lí TT tự động nên nó cũng có những thiết

bị phù hợp với quá trình xử lí TT 3 bước Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu cấu truc chung của máy tính là ntn để là rõ

2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử:

Có rất nhiều loại máy tính

khác nhau về hình dạng, kích

thước, chức năng … nhưng tất cả

các máy tính đều có chung một

cấu trúc Cấu trúc này được tìm

ra bởi Vôn-Neumann, một nàh

toán học người Hungary tìm ra

Cho hs xem hình dạng máy

tính điện tử  giới thiệu thêm

Cho HS đọc bài đọc thêm 3

trang 19 SGK về Vôn-Neumann

Cấu trúc Vôn-Neumann gồm

mấy phần

Nhận xét? (3 phần)

HS phát biểu

Cấu trúc Vôn-Neumann gồm:

- Bộ xử lí trung tâm

- Thiết bị vào

- Thiết bị raNgoài ra còn có thêmbộ nhờ đểlưu giữ TT

Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu

từng phần trong cấu trúc trên

* Bộ xử lí trung tâm (CPU)

CPU là gì? Nhiệm vụ của

CPU?

Phát biểuLà bộ não của máy tính…

Là bộ não của máy tính, CPU có nhiệm vụ thực hiện các phép tính, điều khiển và phối hợp mọi hoạt động của máy tính theo sự hướng dẫn của chương trìnhVậy chương trình là gì? Phát biểu Chương trình là tập hợp các câu

lệnh, mỗi câu lệnh hướng dẫn 1

Trang 12

thao tác cụ thể

* Thiết bị vào/ ra

Thiết bị vào/ ra là gì? Là những thiết bị

dùng để đưa TT vào máy và đưa TT ra ngoài

Thiết bị vào/ ra là các thiết bị giúp con người giao tiếp với máy tính Có 2 loại

Thiết bị nhập (TB vào): chuột,

phím, ổ đĩa…

Thiết bị xuất (TB ra): màn hình,

máy in, ổ đĩa…

Cho HS xem thiết bị nhập,

xuất

Để mô phỏng to con người, xử

lí thông tin qua quá trình 3 bước,

sử dụng lại các thông tin từ trước,

máy tính còn có thêm bộ nhớ để

lưu giữ lại các TT Bộ nhớ là gì?

Giống như não người, là nơi ghi nhớ TT

Bộ nhớ là nơi lưu giữ chương trình và dữ liệu

Các em hãy phân loại bộ nhớ Bộ nhớ trong gồm

Ram và Rom; bộ nhớ ngoài gồm các loại ổ đĩa

Có 2 loại bộ nhớ:

- Bộ nhớ trong: dùng để lưu chương trình và dữ liệu trong lúc máy tính đang làm việc Phần chính là Ram

RAM: bộ nhớ truy cập ngẫu

nhiên, nó sẽ lưu giữ CT va dl

trong lúc máy tính thực hiện CT

nó sẽ tự động mất bộ nhớ khi tắt

máy

ROM: bộ nhớ truy chỉ đọc: là

bộ nhớ chỉ cho phép người sử

dụng đọc các TT mà không được

phép thêm hay xoá bớt đi ROM

không bị mất đi khi tắt máy

Như vậy bộ nhớ trong có thể

được dùng để lưu trữ tài liệu, dữ

liệu không? Tại sao?

Phát biểu

Trang 13

Nhận xét

Vì thế nên máy tính có thêm

bộ nhớ ngoài

Bộ nhớ ngoài: dùng để lưu giữ lâu dài các chương trình và dữ liệu Các thiết bị thường được sử dụng làm bộ nhớ ngoài là: đĩa cứng, đĩa mêm, đĩa CD, đĩa USB…Giới thiệu các loại ổ đĩa dùng

làm bộ nhớ ngoài về khả năng

lưu trữ, độ bền vật lí  chuyển ý

sang dung lượng

Dung lượng là gì?

Là khả năng chứa các TT Phát biểu

Đơn vị để đo độ lớn của bộ nhớlà byte (bai) 1 byte = 8 bit Ngoài

ra còn có các đơn vị đo khác (Bảng tra 17 SGK)

Hoạt động 3: Máy tính là công cụ xử lí thông tin tự động

Với cấu trúc mô phỏng quá trình xử lí thông tin theo 3 bước trên, ta có thể gọi máy tính là công cụ xử lí TT được không? Tại sao?

Phát biểuNhận xét: vì tất cả các thông

tin đều được xử lí theo mô hình 3

bước  kết luận

3 Máy tính là 1 công cụ xử lí thông tin

Máy tính là 1 công cụ xử lí TT

1 cách tự động, hiệu quả theo sự chỉ dẫn của CT

Hoạt động 4: Phần mềm và phân loại phần mềm

Các em vừa học về cấu trúc của máy tính Đó là phần cứng Ai cũng biết rằng, máy tính là các thiết bị điện tư được lắp ghép lại với nhau nhưng chắc chắn rằng không phải ai cũng biết nếuchỉ lắp ghép lại với nhau không thôi thì máy tính không hoạt động (không giống như máy lạnh hay máy quạt…) mà máy tính cần có 1 chương trình để điều khiển nó hoạt động Đó là phần mềm Chúng ta sẽ tìm hiểu ngay sau đây

4 Phần mềm và phân loại phần mềm

a) Phần mềm là gì?

Phát biểu

các thiết bị của máy tính), người tagọi các chương trình máy tính là phần mềm

Có mấy loại phần mềm? Phát biểu b) Phân loại phần mềm:

-Phần mềm hệ thống: là phần

Trang 14

mềm cơ sở để các loại phần mềm khác chạy trên nó -Phần mềm ứng dụng: là phần mềm đáp ứng 1 nhu cầu cụ thể nào đó VD như nghe nhạc, xem phim

Củng cố:

Hãy cho biết cấu trúc

Vôn-Neumann gồm các phần nào?

Cho biết nhiệm vụ của từng phần

Phần mềm là gì? Có mấy loại

phần mềm?

Phát biểu Nhận xét

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài và chuẩn bị Bài thực hành 1: LÀM QUEN VỚI MỘT

SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH

Mai Văn Sum

Trang 15

-Biết được một số bộ phận cấu thành cơ bản của máy tính cá nhân

-Biết cách mở/ tắt máy tính

-Biết các thao tác cơ bản với bàn phím, chuột

-GV: giáo án, SGK, SGV

-HS: SGK

HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG BÀI HỌC KTBC:

1/ Hãy cho biết cấu trúc Vôn-Neumann gồm mấy

phần? Cho biết thế nào là CPU

HS1 trả lời,

HS khác nhận xét

2/ Bộ nhớ ngoài là gì? Các thiết bị được dùng làm bộ

nhớ ngoài? Đơn vị đó độ lớn của khả năng lưu trữ?

HS1 trả lời,

3/ Phần mềm máy tính là gì? Có mấy loại? Cho biết

từng loại

HS1 trả lời,

HĐMĐ: Sinh hoạt nội qui phòng máy

1 Không được tranh giành, chen lấn, đùa giỡn trong phòng máy

2 Không đụng vào các thiết bị điện

3 Không mang đồ ăn, thức uống vào phòng máy

4 Không tự ý sử dụng máy khi chưa có sự hướng dẫn

5 Có thái độ bảo quản tốt các thiết bị máy móc

6 Tuân thủ sự hướng dẫn của giáo viên hướng dẫn

7 Giữ vệ sinh phòng máy

Chúng ta đã biết đến máy tính, trong tiết học hôm nay, chúng ta sẽ làm quen với các thiết bị cấu tạo nên nó

Hoạt động 2: LÀM QUEN VỚI MỘT SỐ THIẾT BỊ MÁY TÍNH

Thiết bị nhập dữ liệu là gì?

- Thiết bị nhập dữ liệu:

+Chuột: là thiết bị điều khiển, nhập dữ liệu

+Bàn phím: gồm 2 phần

Các phím chức năng F1  F12: mỗi phím chứa một

TUẦN 4

Trang 16

chức năng đã được định nghĩa trước Vd: F1: trợ giúp…

Các phím kí tự: dùng để nhập dữ liệu

Thân máy tính: thùng máy chứa các thiết bị: CPU, RAM,

nguồn điện, bảng mạch chính…

Các thiết bị xuất:

-Màn hình: 14”, 15”, 17”, 21” loại CRT hoặc loại LCD

-Máy in: xuất kết quả, TT thực hiện được ra giấy gồm:

máy in kim, in phun, in laser

-Loa: xuất TT dạng âm thanh ra

Các thiết bị lưu trữ:

-Đĩa cứng: có dung lượng lớn nhất trong các loại đĩa, là

đĩa luôn đi kèm với máy tính

-Đĩa mềm: có dung lượng nhỏ nhất và dễ hư nhất

-USB, đĩa quang là các thiết bị lưu trữ tiện lợi hiện nay

Để đảm bảo tính ổn định, khả năng lưu trữ, tránh việc

thất thoát thông tin cần trang bị thêm bộ lưu giữ điện UPS

và bộ ổn áp điện

Hoạt động 3: : Hướng dẫn mở máy tính:

Để máy tính hoạt động, chúng ta cần phải cung cấp

điện cho máy tính bằng cách ấn công tắc mở nguồn điện

cho CPU và màn hình

* Lưu ý các em chỉ nhấn 1 lần để mở và công tắc đó

chỉ để mở máy không phải công tắc dùng để tắt máy

Chờ đợi cho đến khi máy tính khởi động xong

Hoạt động 4: Hướng dẫn HS làm quen với chuột và bàn phím

Chuột: giới thiệu các nút chuột, các kiểu nháy chuột

Phím: giới thiệu hàng phím chức năng F1  F12

Khu phím chữ, khu phím số: dùng để nhập dữ liệu

Hoạt động 5: Hướng dẫn HS tắt máy:

Để máy tính lưu trữ lại những thông tin đã sử dụng, chúng ta phải biết tắt máy đúng cách để thông tin không bị mất đi

Start/ Turn Off Computer

* Lưu ý HS không nên tắt bằng nút nguồn

Cho HS thực hiện thao tác mở máy, tắt máy (mỗi HS

thực hiện 2-3 lần) Thực hiện mở tắt máy (mỗi HS

thực hiện 3lần)

2-Quan sát, hướng dẫn thao tác thực hiện của các nhóm

Kiểm tra việc thực hiện của HS

Củng cố: cho HS thực hiện lại thao tác mở/ tắt máy

IV Dặn dò: Các em về nhà thực hiện lại các thao tác và chuẩn bị Bài luyện tập chuột

V Nhận xét đánh giá:

Trang 17

Học xong bài này, HS sẽ:

− HS phân biệt được các nút chuột máy tính

− Biết được các thao tác cơ bản có thể thực hiện với chuột

− Thực hiện được các thao tác cơ bản với chuột

-HS: SGK

1/ Gọi HS thực hiện lại thao tác mở và tắt máy

HĐMĐ: Tập trung HS lại giới thiệu cho HS biết chức năng, vai trò của chuột máy tính:

Chuột là công cụ quan trọng nhất, nó đi liền với máy tính Con người điều khiển máy tính vànhập dữ liệu thông qua chuột

Hoạt động 1: Hướng dẫn sử dụng chuột

Hướng dẫn các em thao tác cầm chuột đúng cách: cầm chuột theo hướng thẳng đứng, để chuộttiếp xúc với mặt phẳng để chuột có thể di chuyển; di chuyển chuột về hướng muốn di chuyển tới

- Hướng dẫn cách nháy chuột:

+ Nháy chuột (nháy trái): dùng để định vị trí, chọn 1 biểu tượng, thực đơn nào đó

+ Nháy phải (được yêu cầu mới nháy) để sử dụng các thực đơn tắt

+ Nháy đúp (nháy 2 lần liên tiếp chuột trái) được dùng để mở, thực hiện chương trình

+ Rê chuột: nháy giữ chuột trái rồi di chuyển chuột

*Lưu ý các em nháy chuột nhẹ nhàng, cầm chuột sao cho thuận tiện để dễ sử dụng

Hoạt động 2: Hướng dẫn sử dụng phần mềm Mouse Skills

Hướng dẫn sử dụng phần mềm Mouse Skill:

Hướng dẫn cách mở (khởi động) phần mềm: nháy đúp vào biểu tượng Mouse Skill trên màn hình nền

Giới thiệu cách luyện tập chuột với phần mềm:

Phần mềm luyện tập gồm có 5 mức độ tương ứng với 5 thao tác với chuột, mỗi mức độ có 10

ô hình sẽ xuất hiện lần lượt từ lớn đến nhỏ

Mức 1: luyện tập cách di chuyển chuột

Chúng ta sẽ di chuyển sao cho mũi tên con trỏ chuột di chuyển đến ô hình cáng nhanh càng tốt (điểm càng nhiều)

TUẦN 5

Trang 18

Mức 2: luyện tập cách nháy chuột (nháy chuột trái) (tương tự mức 1)

Mức 3: luyện tập nháy đúp chuột

Mức 4: luyện tập nháy chuột phải

Mức 5: luyện tập cách rê chuột

Mỗi nhóm về máy thực hiện mỗi em 1 lượt có sự so sánh về điểm số để đánh giá, lần lượt cho đến hết buổi học

Quan sát sự thực hiện của các nhóm

Củng cố:

Cho các nhóm cử đại diện thực hiện lại cách sử dụng

Mouse Skills

So sánh giữa các nhóm

Tuyên dương các nhóm thực hiện tốt

IV Dặn dò: Các em về nhà thực hiện lại các thao tác và chuẩn bị Học gõ 10 ngón

Mai Văn Sum

Trang 19

− HS biết được cấu trúc của bàn phím, các hàng trên bàn phím Hiểu được lợi ích của tư thế ngồi đúng và gõ phím bằng 10 ngón

− HS xác định được vị trí các phím, phân biệt được các phím Ngồi đúng tư thế và gõ phím bằng 10 ngón

− HS có thái độ nghiêm túc, gõ phím đúng qui định, ngồi và nhìn đúng tư thế

-GV: giáo án, SGK, SGV, máy tính đã cài đặt sẵn phần mềm gõ văn bản

-HS: SGK

1/ Gọi mỗi nhóm 1 HS thực hiện lại thao tác với

chuột bằng phần mềm Mouse Skills

HS các nhómthực hiện, HS khác nhận xét

HĐMĐ: Tập trung HS lại giới thiệu

Ngày nay, CNTT ứng dụng vào hầu hết các lĩnh vực trong đời sống xã hội đòi hỏi con người phải biết sử dụng nó sao cho hiệu quả, tiện lợi và phong cách làm việc phải chuyên nghiệp Sau đây chúng ta sẽ học gõ phím bằng 10 ngón để đạt được các yêu câu vừa nêu

Hoạt động 1: Giới thiệu bàn phím

Gọi các nhóm tập trung lại để giới thiệu bàn phím

Hướng dẫn các em tư thế ngồi đúng:

Ngồi thẳng lưng, mắt nhìn ngang hoặc hơi cúi xuống, không nên ngước mặt lên

Bàn phím gồm:

Phím chức năng: F1  F12, mỗi phím thực hiện 1 chức năng được qui định trước Vd: ấn

phím F1 để nhờ sự giúp đỡ của máy tính

Hàng phím cơ sở: đây là hàng phím mà từ đây, các ngón tay sẽ đưa tới những phím khác

chính xác và nhanh chóng hơn Ta đặt ngón trỏ trái ở phím F và ngón trỏ phải ở phím J; các ngón kế đặt ớ vị trí tiếp theo, ngón cái của 2 bàn tay đặ ở phím Space

Hàng phím trên gồm các phím Q, W, E, R, T, Y, U, I, O, P

Hàng phím dưới gồm các phím: Z, X, C, V, B, N, M, “,”, “.”

* Lưu ý các em di chuyển theo hướng hơi chếch về bên trái theo hướng từ dưới lên

Hoạt động 2: Hướng dẫn cách đặt tay lên bàn phím và cách di chuyển bàn tay

Hướng dẫn các em mở chương trình Text Document để gõ theo mẫu trong SGK trang 28, 29, 30

TUẦN 6

Trang 20

Mỗi nhóm 3 em lần lượt thao tác

Giáo viên quan sát, hướng dẫn các nhóm thực hiện

Kiểm tra việc thực hiện của các nhóm

Kiểm tra vịec thực hiện các thao tác gõ bằng 10 ngón của các nhóm

Cho đại diện ngẫu nhiên các nhóm thực hiện lại

Kiểm tra việc thực hiện

Nhận xét các nhóm, tuyên dương các nhóm làm tốt, nhắc nhở các nhóm chưa tốt

Củng cố:

IV Dặn dò: Các em về nhà thực hiện lại các thao tác và chuẩn bị Sử dụng phần mềm

Mario

Mai Văn Sum

Trang 21

− Biết cách khởi động, thoát khỏi chương trình luyện gõ phím bằng 10 ngón Mario

− Thực hiện được việc khởi động, thoát khỏi phần mềm, cách đăng kí sử dụng, các tuỳ chọn, lựa chọn bài học phù hợp với khả năng đánh máy

− Thực hiện được việc gõ phím ở múc đơn giản nhất

− Hình thành phong cách làm việc chuẩn mực, thao tác dứt khoát

-GV: giáo án, SGK, SGV, máy tính đã cài đặt sẵn phần mềm Mario

-HS: SGK

1/ Gọi mỗi nhóm 1 HS thực hiện lại cách để tay lên

bàn phím và các di chuyển các ngón tay

HS các nhómthực hiện, HS khác nhận xét

Gõ 10 ngón tốt, chúng ta sẽ làm việc chuyên nghiệp hơn, phần mềm Mario sẽ hỗ trợ cho chúng cách gõ bằng 10 ngón

Mario là 1 phần mềm được sử dụng để luyện tập việc gõ phím bằng 10 ngón, là phần mềm khá phổ biến được hãng Inter Play viết năm 1992 để hỗ trợ gõ 10 ngón

Hoạt động 1: Hướng dẫn sử dụng phần mềm

GV hướng thực hiện mẫu cho Hs xem:

Khởi động phần mềm: Nháy đúp biểu tượng Mario ở màn hình Desktop  phần mềm có 3 bảng chọn File, Student, Lesson

- Bảng chọn File được sử dụng để thoát khỏi phần mềm

- Bảng chọn Student dùng để đăng ký hoặc đăng nhập khi thực hiện phần mềm Đối với học viên mới thực hiện lần đầu: Student/ New  nhập tên tại ô trắng (không dấu)  nháy chọn DONE

+ Đối với học viên đã sử dụng, ta chọn Student/ Load  chọn tên có sẵn  DONE

+ Chọn Student  Edit để chọn lại các mức độ ở Goal WPM hoạc chọn lại người dẫn đường

- Bảng chọn Lesson dùng để lựa chọn bài học, các hàng phím cần học (hàng cơ sở, hàng trên, hàng dưới, hàng phím số…)

Hoạt động 2: Luyện gõ

TUẦN 7

LUYỆN GÕ PHÍM BẰNG 10 NGÓN

Trang 22

GV giới thiệu cách luyện tập:

- Mỗi 1 bài học, chúng ta sẽ tập luyện trong 2 phút với bài học đã chọn Chúng ta sẽ phải gõsao cho đúng kí tự, đúng ngón mà phần mềm chỉ ra và quan trọng là phải ngồi đúng tư thếThực hiện bài học mẫu cho HS

Giới thiệu các thông số của học viên khi đã kết thúc bài học

- Thoát khỏi phần mềm:

+ Vào bảng chọn File/ Quit

Hoạt động 3: Hướng dẫn thao tác cho các nhóm thực hiện

Cho các nhóm trở về vị trí và thực hiện việc luyện tập

GV quan sát, kiểm tra và hướng dẫn các nhóm thực hiện

Củng cố:

Các nhóm cử đại diện thực hiện thao tác với bài học

từ các hàng phím cơ bản  so sánh giữa các nhóm

Tuyên dương, nhắc nhở

IV Dặn dò: Các em về nhà thực hiện lại các thao tác và chuẩn bị bài Quan sát trái đất và

các vì sao trong hệ mặt trời

Mai Văn Sum

Trang 23

− Biết cách khởi động, thoát khỏi phần mềm Biết sử dụng các nút nút điều khiển quan sát để tìm hiểu về hệ mặt trời

− Thực hiện được việc khởi động/ thoát khỏi phần mềm

− Thực hiện được các thao tác chuột để điều khiển các nút lệnh cho việc quan sát, tìm hiểu hệ mặt trời

-GV: giáo án, SGK, SGV, máy tính đã cài đặt sẵn phần mềm Solar System 3D

-HS: SGK

HỌC SINH

NỘI DUNG BÀI HỌC KTBC:

1/ Gọi 2 HS thực hiện lại cách thực hiện việc luyện

gõ phím bằng 10 ngón với phần mềm Mario

2 HS thực hiện, HS khác nhận xét

Trong vũ trụ bao la, các hành tinh, trái đất đều chuyển động theo chu trình và quỹ đạo của nó Vậy hệ mặt trời là gì? Các em đã rõ khi học phần địa lí Buổi học này, chúng ta sẽ quan sát sự chuyển động của các hành tinh, tìm hiểu các hiện tượng xảy ra trong hành tinh chúng ta.Các em hiểu ntn là ngày và đêm? HS trả lời

Nhận xét: ngày là khi phần của trái đất hướng về phía

mặt trời, nhận ánh sánh chiếu đến từ mặt trời, phần còn

lại không nhận được ánh sáng là ban đêm

Hoạt động 1: khởi động phần mềm

Nháy đúp biểu tượng Solar System ở màn hình nền

Start/ Program/ Solar system/ Solar System 3D

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS các sử dụng, điều khiển khung nhìn

Giới thiệu các nút, công dụng của nút:

ORBIT: làm ẩn/ hiện quĩ đạo

VIEW: cho phép tìm vị trí quan sát thích hợp nhất

ZOOM: phóng to/ thu nhỏ khung nhìn

SPEED: tốc độ chuyển động của các vì sao

Các nút mũi tên: di chuyển tầm nhìn, khung nhìn

Nút quả địa cầu: xem thông tin chi tiết các vì sao

* Lưu ý :

- Tra cứu tự điển để xem các thông tin về các vì sao

TUẦN 8

Tiết 15, 16

QUAN SÁT TRÁI ĐẤT VÀ CÁC VÌ SAO

TRONG HỆ MẶT TRỜI

Trang 24

- Sao Diêm Vương không còn là hành tinh trong hệ mặt

trời mà chỉ là 1 ngôi sao vì kích thước của nó nhỏ so với

tiêu chuẩn mới của hiệp hội thiên văn học quốc tế

 Hệ mặt trời chỉ còn 8 hành tinh

Hoạt động 3: Luyện tập

Sasu khi quan sát và với kiến thức đã học ở môn địa

lí, các em hãy cho biết thế nào là hiện tượng nhật thực,

Đại diện các nhóm báo cáo, nhận xétNhận xét: nhật thực và nguyệt thực xảy ra khi trái

đất, mặt trời và mặt trang nằm thẳng hàng Lúc này sẽ có

sự che chắn ánh sáng từ mặt trời tới trái đất hay tới mặt

trăng

Củng cố:

Gọi 3 HS thực hiện việc điều chỉnh khung nhìn sao

cho quan sát rõ sự chuyển động của trái đất

Nhận xét

HS thực hiện, các HS khác quan sát

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài 1, 2, 4 tuần sau kiểm tra 1 tiết và chuẩn bị bài Vì sao cần có Hệ điều hành

Mai Văn Sum

Trang 25

Kiểm tra sự tiếp thu kiến thức chương I, II

− HS biết cách làm bài kiểm tra với hình thức trắc nghiệm và tự luận

-GV: đề kiểm tra đã photo (mỗi HS 1 đề)

-HS: bút

HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG BÀI HỌC

Ổn định lớp

Nhắc nhở các em đóng tất cả tập sách lại, trất tự làm

bài

Phát đề cho HS

Đề kiểm tra: (file KT 1t tin6)

TUẦN 9

Tiết 17

KIỂM TRA 1 TIẾT

VÌ SAO CẦN CÓ HỆ ĐIỀU HÀNH

Trang 26

− HS hiểu và trả lời được “Vì sao cần có Hệ điều hành

-GV: đề kiểm tra đã photo (mỗi HS 1 đề)

-HS: bút

III Tổ chức hoạt động dạy học

KTBC:

Không kiểm tra

HĐMĐ: Giới thiệu bài:

Các em đều đã được nhìn thấy máy vi tính và ít nhiều cũng biết đôi chút về máy vi tính trong những bài học, bài thực hành trước Các em đã biết về cấu trúc Vôn-Neumann, biết nhận dạng, sử dụng những thiết bị của máy tính, biết ra lệnh cho máy tính làm việc thông qua những thiết bịđó Các em cũng đã biết máy tính gồm những thiết bị được lắp ráp lại với nhau và thực hiện theosự hướng dẫn của chương trình Vậy thì theo em, các phần mềm như: luyện tập chuột, luyện gõ phím Mario là thuộc vào loại phần mềm gì?

Phần mềm ứng dụng

Nhận xét: Phần mềm ứng

dụng là loại phần mềm đáp ứng

một nhu cầu cụ thể nào đó

Chúng ta có 2 loại phần mềm:

phần mềm ứng dụng và phần

mềm hệ thống Ta biết được và

đã làm quen với phần mềm ứng

dụng rồi vậy còn phần mềm hệ

1 Các quan sát:

Gọi HS đọc quan sát 1 Đọc quan sát 1

Hệ thống đèn giao thông có

nhiệm vụ phân luồng giao thông

Vậy nó phân luồng bằng cách

TUẦN 9,10

Trang 27

thống đèn giaothông phân luồng giao thông bằng các tín hiệu đèn:

đỏ, xanh, vàng tương ứng với dừng, đi và đi chậm lại

Em hãy thử hình dung xem tại

các ngã tư có đông đúc xe cộ, có

hệ thống đèn giao thông nhưng

nó không hoạt động được thì tình

trạng giao thông ở đó sẽ ntn? Mạnh phương tiện

nào nấy đi, không ai nhường ai dẫn đến tình trạng kẹt xe, tai nạn giao thông

Có biện pháp nào khắc phục

không? vụ phân luồng giao CSGT sẽ làm nhiệm

thôngLúc này CSGT đóng vai trò

điều khiển phương tiện giao

thông

Gọi HS đọc quan sát 2 Đọc quan sát 2

Tương tự như quan sát 1, ở

quan sát 2 ta thấy tầm quan trọng

của TKB Để khắc phục tình

trạng đó, chúng ta chỉ có duy nhất

1 phương án là phải có TKB tạm

thời khác để công việc dạy-học

tiếp tục

Em có thể tìm thêm về 1 số sự

việt, hiện tượng mà em biết có

khả năng điều phối, phân phối

các việc khác Thảo luận nhómĐại diện nhóm trình

bày, nhóm khác nhận xét

Nhận xét, phân tích cá ý HS

nêu ra

 Các thiết bị điều khiển

đóng vai trò rất quan trọng Nếu

không có nó điều khiển hoặc

điều khiển không tốt sẽ kém hiệu

quả hoạt động

Ví dụ: không có tín hiệu đèn

có thể xảy ra tai nạn giao thông

Hoạt động 2: Cái gì điều khiển máy tính:

Trang 28

Máy tính là tập hợp các thiết bị lại với nhau, mỗi thiết bị đảm nhận một vai trò khác nhau Vậy thì để nó hoạt động tốt có cần thêm gì không? Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp phần 2

2 Cái gì điều khiển máy tính

Quay trở lại ví dụ về xe lửa, ta

thấy xe lửa gồm các toa được liên

kết với nhau và được kéo đi trên

đường ray bằng 1 đầu tàu kéo

Máy tính của mình cũng gồm

nhiều thiết bị nối lại với nhau và

được CPU điều khiển nhưng CPU

lại làm việc theo yêu cầu của

chương trình (gọi là phần mềm)

và phần mềm này gọi là phần

mềm hệ thống hay Hệ điều hành

Vậy cái gì điều khiển máy tính Các chương trình

hay HĐH (HĐH) điều khiển máy tínhCác chương trình máy tính Khi máy tính hoạt động, nhiều

thiết bị tham gia vào quá trình xử

lí thông tin Các đối tượng trên là

phần cứng, phần mềm và HĐH

có nhiệm vụ điều khiển các đối

tượng này hoạt động

yêu cầu máy tính thực hiện thông

qua thiết bị nhập (chuột, bàn

phím), từ đó HĐH sẽ yêu cầu các

bộ phận, thiết bị có liên quan

thực hiện

Ví dụ: con người muốn vẽ,

HĐH sẽ yêu cầu các thiết bị sau:

chuột, màn hình, chương trình vẽ;

muốn in ra giấy, HĐH yêu cầu

them máy in thực hiện…

Cho HS ghi phần ghi nhớ SGK

trang 40

Ghi phần ghi nhớ SGK

Củng cố:

Khi có máy tính, chúng ta chưa

có HĐH thì máy tính có hoạt

động được không? Tại sao? Trả lời, HS khác

nhận xét

Trang 29

GV nhận xét

Phần mềm Mario luyện gõ

phím có là HĐH không?

Nhận xét

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài và chuẩn bị bài Hệ điều hành làm những việc gì?

Mai Văn Sum

Trang 30

-Biết được HĐH là phần mềm đầu tiên được cài đặt trong máy tính và được chạy đầu tiên

khi máy hoạt động

-Hai nhiệm vụ chính của HĐH là: điều khiển máy tính và cung cấp môi trừong giao tiếp

giữa người và máy tính

-HS: SGK

HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH NỘI DUNG BÀI HỌC Kiểm tra bài cũ

Em hãy cho biết cái gì điều kiển máy

tính? Cụ thể nó làm gì? Cho ví dụ về các

phương tiện điều khiển.

Nhận xét, ghi điểm

HS1 trả lời,

HS 2 nhận xét, bổ sung

Như đã vừa nói trên (trong phần KTBC), các em được biết HĐH điều khiển các thiết bị (phầncứng) và tổ chức thực hiện CT (phần mềm) Vậy cụ thể, HĐH làm những gì? Chúng ta tìm hiểu bài Hệ điều hành làm những việc gì?

LÀM NHỮNG VIỆC GÌ? Hoạt động 1: Hệ điều hành là gì?

Chúng ta sẽ quay lại trả lời câu hỏi: Hệ điều hành là gì?

hợp các chương trình (phần mềm)

1 Hệ điều hành là gì?

Hình dáng của HĐH ra sao? Cách lắp

đặt nó ntn? dáng cụ thể (vì Không có hình

nó là các chương trình) nên không lắp đặt nó như các TB khác)

- HĐH là 1 chương trình máy tính (phần mềm)

HĐH thuộc loại phần mềm nào? HĐH là phần

mềm hệ thốngNhận xét: HĐH là phần mềm hệ thống,

nó không phải là 1 thiết bị lắp đặt trong

Tiết 20,21

Trang 31

máy tính HĐH là 1 chương trình đầu tiên

được cài đặt vào máy tính vì nó là phần

mềm hệ thống nên nó là nền tản để các

loại phần mềm khác hoạt động

- Tất cả các phần mềm khác và các thiết bị máy tính chỉ có thể hoạt động được khi đã có ít nhất 1 HĐH

Chúng ta quay trở lại về đoàn tàu hoả

Đoàn tàu hoả chỉ có thể di chuyển được

khi đã có 1 đầu tàu kéo các toa còn lại

HĐH cũng tương tự như đầu tàu, nó sẽ

giúp các thiết bị, các chương trình hoạt

động

Hoạt động 2: Nhiệm vụ chính của HĐH

Vậy nhiệm vụ của HĐH là gì  chuyển ý

2 Nhiệm vụ chính của hệ điều hành:

Gọi HS nhắc lại nhiệm vụ của HĐH Phát biểu

Nhận xét: quay trở lại các quan sát ở

bài học trước, ở những ngã tư có mật độ

các phương tiện giao thông đông đúc nếu

không có hệ thống đèn tín hiệu giao thông

thì chắc chắn là ai cũng muốn giành

đường đi để đi nhanh và chắc chắn là sẽ

có hiện tượng va quẹt xe và kẹt xe 

chuyển ý

Ghi bài a) Điều khiển phần cứng và

tổ chức thực hiện các chương trình máy tính:

đây là nhiệm vụ quan trọng nhất nhằm để máy tính hoạt động tốt

Hệ điều hành còn làm nhiệm vụ gì

khác không?

Phát biểu

người dùng

Giải thích thêm về giao diện: giao diện

là bề mặt để giao tiếp, trao đổi qua lại tiếp cho phép con người trao Giao diện là môi trường giao

đổi thông tin với máy tính trongquá trình làm việc

Trong quá trình làm việc, con người

nhìn vào màn hình máy tính và yêu cầu

máy tính làm việc thông qua các thiết bị

nhập, xuất và các chương trình (HĐH) sẽ

hỗ trợ cho con người môi trường tốt để con

Trang 32

người ra lệnh cho máy tính cũng như nhận

được những thông tin mà máy tính đã thực

hiện được

Vậy HĐH còn nhiệm vụ nào khác

không? Phát biểu tin trong máy tính: c) Tổ chức và quản lí thông

Vì sao phải tổ chức quản lí thông tin? Phát biểu

Nhận xét: Máy tính có khả năng lưu trữ

rất lớn, nó có thể lưu trữ nhiều loại thông

tin, nhiều dạng thông tin… chính vì thế nó

phải tổ chức sao cho thông tin được lưu trữ

phải được tìm thấy 1 cách dễ dàng, nhanh

chóng, tiện lợi HĐH hỗ trợ việc này

HĐH hỗ trợ việc sắp xếp, tổ chức và quản

lí thông tin ra sao, chúng ta sẽ tìm hiểu ở

bài sau

Củng cố:

Hãy nêu sự khác biệt giữa HĐH và

phần cứng, giữa HĐH và các phần mềm

ứng dụng (VD như phần mềm Mario)

Nhận xét, tuyên dương

Các nhóm thảo luận 2’ Đại diện nhóm trình bày

Nhận xét chéogiữa các nhóm

IV Dặn dò: Về nhà học bài, trả lời các câu hỏi 4, 5, 6 trang 43 và chuẩn bị Bài 11: TỔ

CHỨC THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH

Mai Văn Sum

Trang 33

-Biết được các khái niệm cơ bản của việc tổ chức thông tin trên máy tính bằng tệp tin, thư

mục, đĩa và các khái niệm đường dẫn

-Biết được vai trò của HĐH trong việc tạo ra, lưu trữ và quản lí TT trên máy tính

-Hiểu và chỉ ra quan hệ mẹ con của thư mục

-Liệt kê được các thao tác chính đối với tệp tin và thư mục

-HS: SGK

HĐH là gì? Nhiệm vụ chính của HĐH

Nhận xét, ghi điểm khác nhận xétHS trả lời, HS

Máy tính là 1 công cụ lao động hữu ích trong thời đại CNTT hiện nay Máy tính có khả năng tính toán nhanh, chính xác, làm việc không mệt mỏi, lưu trữ lớn… vậy máy tính làm việc ntn, cách lưu trữ ra sao, chúng ta sẽ tìm hiểu

THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH

Máy tính tổ chức thông tin thep tệp tin (tập tin) và thư mục

Hoạt động 1: Tệp tin

Giải thích thêm về khái niệm tệp tin

Tệp tin là gì? Phát biểu Tệp tin là đơn vị cơ bản để

lưu trữ TT trên thiết bị lưu trữNhận xét

Đưa ra một số ví dụ về tệp tin:

-DS học sinh lớp…

-Hình ảnh về phong cảnh thiên nhiên

-Một bài hát mp3

Hãy nhắc lại các thiết bị lưu trữ gồm

những gì? Gọi chung là gì? Phát biểu

Các tệp tin được phân biệt ntn? Phát biểu

Tiết 22, 23

Trang 34

Nhận xét, ghi bảng Các tệp tin được phân biệt

với nhau bằng tên Tên tệp tin gồm: phần tên và phần mở rộng (phần đuôi); hai phần này được đặt cách nhau bởi dấu chấm (.)

VD: DS lớp 7.doc

DS lớp 7.xlsNhatrang.jpeg, paris.bmpLòng mẹ.mp3; tình cha.mp4

…Tệp tin có thể là tệp văn bản, tệp hình

ảnh, tệp âm thanh, tệp chương trình…

Hoạt động 2: Thư mục:

Trong 1 thư viện, người quản thủ thư viện phảibiết sắp xếp sách sao cho hợp lý, khoa học để dẫ dàng quản lí và phục vụ người đọc Máy tính cũng sắp xếp thông tin theo cách đó Chuyển ý

2 Thư mục:

Chúng ta có ví dụ sau đây về cvách cất

giữ:

Cách 1: Giả sử, chúng ta có 1 thùng rất

lớn Chúng ta có rất nhiều thứ : đậu xanh,

cát, sỏi, nước tương, muối, đường, dầu ăn,

chanh, ớt, … và đổ tất cả vào thùng lớn

trên  kết quả sẽ ntn khi chúng ta cần sử

dụng những thứ trên?

Cách 2: cũng các thứ trên, ta tìm

những lọ nhỏ để cất riêng từng thứ và cất

các lọ đó vào thùng lớn trên  kết quả

sẽ ntn?

Phát biểuPhát biểu

Nhận xét: đương nhiên là cách 2 sẽ

hiệu quả hơn khi chúng ta muốn sử dụng

các thứ đã nêu, chúng ta sẽ mất rất ít thời

gian để tìm kiếm và lấy ra sử dụng mà

không lẫn lộn với thứ nào khác Trong

thư viện, người quản thủ cũng sắp xếp

theo kiểu như thế: sắp xếp theo loại sách,

theo chủ đề, theo tác giả, theo thể loại,

Giống như thùng lớn nêu trên, thùng

có thể chứa các thùng nhỏ hoặc có thể

chứa trực tiếp các thứ khác: đậu, đường…

Trang 35

con là thư mục mẹ (cha), thư mục ngoài cùng (không có me) gọi là thư mục gốc

Vậy làm thế nào để phân biệt các thư

Các thư mục được phân biệt với nhau

bằng tên và địa chỉ của nó

Các thư mục được phân biệt với nhau bằng tên thư mục

tệp tin (cùng phần mở rộng), thư mục trong cùng

1 cấp (1 mẹ) sẽ không có tên giống nhau

Cách sắp xếp như vậy gọi là tổ chức cây thư mục

Hoạt động 3: Đường dẫn

Theo cách tổ chức cây thư mục thì thư mục gốc sẽ chứa các thư mục mẹ (nếu có), các thư mục mẹ sẽ có những thư mục con Các thư mục con này sẽ trở thành mẹ của các thư mục con khác (nếu có) và tệp tin… Như vậy, để tìm được thư mục hay tệp tin cần thiết nào đó thì chúng ta phải

đi theo một đường nhất định là đi từ thư mục gố đến cthư mục mẹ… Cách đi như vậy được gọi là đường dẫn

3 Đường dẫn:

Hãy lên bảng ghi lại địa chỉ của người

thân mình để gửi cho họ 1 lá thư Ghi bảng

Phân tích địa chỉ và các những người

đưa thư (bưu điện) giao thư: đầu tiên,

người ta sẽ căn cứ vào nước (nếu gửi

quốc tế), tiếp theo là tỉnh (TP), huyện

(quận)… địa chỉ nhà

HĐH cũng tổ chức như vậy Cách tổ

chức như vậy gọi là đường dẫn Vậy

đường dẫn là gì?

Đường dẫn là 1 dãy tên các thư mục lồng nhau được đặt cách nhau bởi dấu “\” bắt đầu từ

1 thư mục xuất phát nào đó và kết thúc bằng thư mục hoặc tệp tin để chỉ ra đường tới thư mục hoặc tệp tin tương ứng

Hoạt động 4: các tao tác chính với tệp và thư mục

Cho HS ghi vở các thao tác trang 46

Các em sẽ làm quen với các thao tác

này trong bài thực hành tiếp theo

HS ghi 4 Các thao tác với tệp tin và

thư mục:

Củng cố:

Hãy nhắc lại tệp tin là gì? Tên tệp tin gồm những phần nào?

HĐH tổ chức sắp xếp TT ntn?

Đường dẫn là gì?

Trang 36

Hoạt động 5: Bài tập

Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1, 2

Hướng dẫn HS làm

Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 3 yêu cầu

HS thảo luận nhóm để cho biết kết quả

Nhận xét các nhóm

Đọc to

Thảo luận nhóm 3’

Đại diện nhóm báo cáo, nhận xét bổ sung

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài, làm bài tập 4, 5 vàø chuẩn bị Bài 12: Hệ điều hành

Windows

Mai Văn Sum

Trang 37

-Biết được và chỉ đúng tên các biểu tượng chính trên giao diện khởi động của HĐH

Windows

-Biết ý nghĩa của các khái niệm quan trọng: màn hình nền (Desktop), thanh công việc

(Taskbar), bảng chọn Start, các biểu tượng chương trình và khái niệm về cửa sổ trong

Hãy cho biết tệp tin là gì? Tên tệp tin

gồm các phần nào?

Hãy cho biết HĐH tổ chức TT ra sao?

Hãy nêu cấu trúc cây thư mục

Đường dẫn là gì? Hãy chỉ ra đường dẫn

đến thư mục (tệp tin) trong BT3

Hs1 trả lời, HSkhác nhận xét

Hs1 trả lời, HSkhác nhận xétHs1 trả lời, HSkhác nhận xét

Các bài học trước, chúng ta đã biết HĐH là phần mềm được cài đặt đầu tiên vào máy tính Cónhiều HĐH khác nhau của nhiều hãng khác nhau Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu 1HĐH rất phổ biến trên TG hiện nay Đó là HĐH Windows

WINDOWS Hoạt động 1: Màn hình làm việc chính của Windows

Nói đến Windows là nói đến cửa sổ Các cửa sổ này có thể mở, đóng, phóng to, thu nhỏ, khéplại tùy theo thao tác của con người Tuy nhiên, HĐH là phần mềm được cài đặt đầu tiên nên khi mở máy chúng ta sẽ thấy 1 màn hình của HĐH Đó là màn hình làm việc chính

1 Màn hình làm việc chính của Windows

Trang 38

máy tính cho HS thấy:

Màn hình làm việc chính của Windows

giống như 1 cái bàn làm việc, nó bày ra

các thứ để cho người sử dụng có thể lựa

chọn dễ dàng HĐH Windows được thiết

kế theo nguyên tắc “What you see is what

you get” (Bạn thấy cái gì thì nhận được

cái đó) Trên màn hình nền, chúng ta thấy

có các biểu tượng chương trình Muốn

thực hiện chương trình nào, ta nháy mở

biểu tượng đó

Gọi HS nhắc lại thao tác mở 1 biểu

tượng chương trình

HS quan sát, lắng nghe

Nháy đúp vào biểu tượng cần mở

Ngoài những biểu tượng, các em hãy

quan sát xem còn gì nữa không? Quan sát, trả

lờiThanh công việc nằm ở đáy màn hình

Thanh công việc cho chúng ta biết số

lượng cửa sổ (chương trình) mà chúng ta

đang mở Thanh công việc còn chứa bảng

chọn Start Đây là nút để bắt đầu thực

hiện chương trình nào đó

Vậy Màn hình nền gồm những gì? Màn hình nền gồm các biểu

tượng và thanh công việcGiới thiệu 1 và biểu tượng trên

Desktop

b) Một vài biểu tượng chínhtrên màn hình nền:

Biểu tượng My Computer (máy tính

của tôi), biểu tượng thùng rác (Recycle

Bin) là 2 trong số biểu tượng chính của

HĐH Windows

My Computer (máy tính của tôi), biểu tượng

thùng rác (Recycle Bin)

Ngoài ra chúng ta còn có 1 số biểu

tượng khác trên màn hình nền

Đây là các biểu tượng chương trình để

chúng ta lựa chọn thực hiện

Hoạt động 2: Nút Start và bảng chọn Start

Trong màn hình làm việc của Windows còn có thêm những gì nữa?

HS phát biểuNhận xét

Nút Start nằm ở góc dưới bên trái màn

Trang 39

trí này bằng cách kéo thả thanh công

việc)

Nút Start là nút bắt đầu cho việc thực hiện chương trìnhKhi nháy chọn Start, 1 bảng chọn Strart

sẽ xuất hiện Các em hãy cho biết 1 vài

lệnh trong bảng chọn Start mà em nhớ khi

OffMột số lệnh của bảng chọn Start chúng

ta sẽ tìm hiểu ở các bài thực hành

Hoạt động 3: Thanh công việc

Cùng với nút Start là thanh công việc Thanh công việc có nhiệm vụ gì? Chuyển ý

3 Thanh công việc:

Phát biểuNhận xét: Thanh công việc có nhiệm

vụ cho biết các chương trình máy tính

đang thực hiện

Thanh công việc năm ở đâu trong màn

hình

Thanh công việc cho ta biết các chương trình đang thực hiệnbằng các nút trên nó

Treo tranh phóng to thanh công việc

trang 48

Có bao nhiêu chương trình đang thực

hiện?

Trả lời

Chúng ta có thể di chuyển nhanh giữa

các chương trình bằng cách nháy vào biểu

tượng trên thanh công việc

Hoạt động 4: Cửa sổ làm việc

Trong Win dows, mỗi chương trình được thực hiện trong 1 cửa sổ riêng biệt Người sử dụng dùng các nút lệnh có sẵn trên cửa sổ để giao tiếp với chúng Tuy mỗi chương trình là 1 cửa sổ, có nhiều chương trình khác nhau nhưng các cửa sổ đề có những điểm chung cơ bản sau:

Dán tranh phóng to cửa sổ Word hình

Trang 40

 Nằm trong My

Computer

Có cách nào để biết hiện tại em đang

mở bao nhiêu cửa sổ không? Hãy nêu chi

tiết cách nhận biết.

Phát biểu

IV Dặn dò: Các em về nhà học bài và xem Bài thực hành số 2

Mai Văn Sum

Định dạng
Số trang	93
Dung lượng	4,86 MB