I/ Giôùi thieäu baøi môùi : Ñaàu theá kyû XVI trieàu ñình nhaø Leâ suy yeáu caùc phe phaùi tranh chaáp quyeàn löïc, chieán tranh lieân mieân maø nguyeân nhaân chính laø söï xung ñoä[r]
Trang 1PHẦN MỘT : KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Ngày dạy: 24/09/2009
I 1 : SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN CHÂU ÂU
( Sơ - trung kỳ trung đại ) A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh
- Nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến châu âu, cơ cấu xã hội
- Hiểu được khái niệm “ Lãnh đại phong kiến ”, đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa Thành thị xuất hiện như thế nào ? Kinh tế thành thị khác với kinh tế lãnh địa ra sao ?
2/ Tư tưởng :
- Bồi dưỡng nhận thức cho học sinh sự phát triển hợp qui luật của xã hội loài người ttừ chiếm hữunô lệ sang xã hội phong kiến
3/ Kỹ năng :
- Biết sử dụng bản đồ châu âu để xác định vị trí, Biết so sánh đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN :
- Bản đồ châu âu thời phong kiến, tranh ảnh, tư liệu
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Giới thiệu bài mới :
Giáo viên nhắc kiến thức lịch sử lớp 6, sự ra đời của các quốc gia cổ đại ở phương Tây với xãhội chiếm hữu nô lệ Nhưng đến cuối thế kỷ V xã hội cổ đại tan rã, xã hội PK ra đời Vậy xã hội
Pk kiến ra đời như thế nào ? Cơ cấu xã hội có gì khác so với xã hội cổ đại ta cùng tìm hiểu qua bài 1
II/ dạy và học bài mới :
- Học sinh đọc SGK “ từ đầu đến nước Ý ”
1) Các quốc gia phong kiến Châu âu được
thành lập như thế nào ?
- Dùng bản đồ xác định các quốc gia phong
kiến châu âu
2) Sau khi tràn vào lãnh thổ Rô Ma người Giéc
man đã làm gì ?
3) Lãnh chúa và Nông nô được hình thành từ
những tầng lớp nào của xã hội Cổ đại?
- Gv giải thích kỹ sự hình thành 2 giai cấp cơ
bản đó trong xã hội và đó chính là đặc điểm cơ
bản của xã hội Pk
4) Thế nào là lãnh địa PK ?
5) Lãnh địa PK có đặc điểm gì ? quan hệ sản
xuất trong lãnh địa như thế nào ?
- Gv giới thiệu tranh 1
6) Thành thị trung đại xuất hiện khi nào?
7) Cư dân chính của thành thị là ai ? họ làm
1/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu
Aâu:
* Sự hình thành :
- Thế kỷ V Người Giéc Man xâm chiếm , tiêu diệt đế quốc Rô Ma thành lập ra những Vương quốc mới ( Anh, Pháp, Ý ngày nay)
* Cơ câu xã hội :
- Chia 2 giai cấp+ Lãnh chúa phong kiến+ Nông nô
=> Xã hội Phong kiến đã ra đời
2/ Lãnh địa phong kiến :
- Là vùng đất đai rộng lớn mà các Lãnh chúa chiếm làm của riêng Mỗi lãnh đại là một đơn
vị kinh tế độc lập
- Đặc điểm kinh tế : Nông nghiệp khép kín -Nông nô bị bóc lột , bị đối xử tàn tệ
- Lãnh chúa không phải lao động
3/ Sự xuất hiện các thành thị trung đại :
Trang 2gì ?
- GT tranh 2
8) Thảo luận : Kinh tế trong thành thị khác với
kinh tế trong lãnh địa như thế nào ? Tác dụng
của sự xuất hiện thành thị ?
- Ở lãnh địa : Kinh tế tự cung tự cấp
- Ở Thành thị : Kinh tế TCN, TN trao đổi, giao
lưu ( Kinh tế hàng hóa)
- Thế kỷ XI thành thị trung đại ra đời
- Cư dân : Là thợ thủ công, thương nhân Họ lập ra phường hội, thương hội , tổ chức hội chợ
IV/ Sơ kết – củng cố :
- Giáo viên cho học sinh nêu các ý chính trong bài
V/ Câu hỏi và bài tập :
1) Xã hội phong kiến châu âu được hình thành như thế nào ? Cơ cấu xã hội?
2) Thành thị ra đời khi nào ? Sự khác nhau giữa kinh tế thành thị với kinh tế lãnh địa? tác dụng
TIẾT : 2 Ngày soạn: 23/08/2009
Ngày dạy: 24/08/2009
BÀI 2 : SỰ SUY VONG CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA
TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Về kiến thức : Giúp học sinh hiểu rõ
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lý như là một nhân tố quan trọng tạo điều kiện, tiền đề cho quan hệ sản xuất TB
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội PK Châu âu
2/ Tư tưởng :
- Học sinh thấy được tính tất yếu , quy luật của quá trình phát triển từ xã hội PK lên xã hội Tư Bản
3/ Kỹ năng :
- Biết sử dụng bản đồ thế giới ( Quả địa cầu ) xác định các nơi phát kiến địa lý lớn
- Biết so sánh, khai thác tranh ảnh trong bài
B/ ĐỒ DÙNG PHƯƠNG TIỆN :
- Bản đồ , các câu truyện về phát kiến địa lý , tranh ảnh
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
1) Sự hình thành xã hội PK ở Châu âu ? sự khác nhau cơbản giữa xã hội PK với Xã hội chiếm hữu nô lệ là gì ?
2) Đặc điểm chủ yếu của nền kinh tế PK châu âu là gì ?
II/ Giới thiệu bài mới :
Trang 3Thế kỷ XV nền kinh tế hàng hóa phát triển, người phương tây tiến hành những cuộc phát kiếnđịa lý lớn làm cho giai cấp tư sản giàu lên nhanh chóng và đẩy mạnh quan hệ sản xuất TBCN => CNTB được hình thành
III/ Dạy và học bài mới :
-Học sinh đọc phần 1
1) Vì sao các thương nhân phương tây muốn
đi tìm những vùng đất mới ? Mục đích chính
của họ làgì ?
2) Các cuộc phát kiến địa lý diễn ra vào thời
gian nào ?Do ai thực hiện ?
- Học sinh trả lời
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
- Gv giới thiệu 2 cuộc phát kiến địa lý lớn của
CôLôm Bô và Ma Gien Lăng
- Dùng bản đồ để xác định địa điểm của các
cuộc phát kiến đó
3) Các cuộc phát kiến địa lý đó đem lại kết
quả gì ?
( Đem lại kết quả như mong muốn của các
thương nhân nhưng nó còn có tác động mạnh
mẽ đến xã hội châu âu đó là tạo điều kiện để
xã hội TB hình thành ở Châu âu)
4) Sau các cuộc phát kiến địa xã hội châu âu
có gì thay đổi?
- Học sinh đọc SGK
5)Các nhà quý tộc, tư sản châu âu đã làm gì
để có được tiền vốn và đội ngũ công nhân
làm thuê ?
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
1/ Những cuộc phát kiến lớn về địa lý :
* Nguyên nhân :
- Do nhu cầu phát triển của sản xuất các thươngnhân Châu âu cần nhiều vàng bạc, thị trường nên họ đã đi tìm những vùng đất mới
* Các cuộc phát kiến lớn :
- Năm 1487 Đi a xơ vòng qua cực nam Châu phi
- 1498 Ga Ma đến Ca Li út ở phía bắc Tây namAán độ
- 1492 : Cô Lôm Bô Tìm ra Châu Mĩ
- 1519 – 1522 Ma Gien lăng đi vòng quanh trái đất
* Kết quả :
- Thúc đẩy thương nghiệp phát triển
- Giai cấp TS châu âu có được những nguồn nguyên liệu quý giá , kho vàng bạc, những vùng đất mới ở Á, Phi, MLT…
2/ Sự hình thành CNTB ở Châu Aâu :
- Sau cuộc phát kiến địa lý các quí tộc, thương nhân có một nguồn vốn lớn.=> thành giai cấp TS
- Dùng bạo lực để có được đội ngũ công nhân làm thuê.=> trở thành giai cấp VS
=> Quan hệ SX TB được hình thành
Các cuộc phát kiến địa lý lơn làm cho xã hội châu âu thay đổi lớn, xã hội hình thành 2 giai cấp TS và VS quan hệ sản xuất TBCN được hình thành
V/ Câu hỏi và bài tập :
1) Xác định vị trí các cuộc phát kiến địa lý lớn?
2) Quan hệ sản xuất TBCN hình thành như thế nào ở Châu âu ?
Trang 4TIẾT : 3 Ngày soạn: 21/09/2009
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 3 : CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜØI HẬU
KỲ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU A/ MỤC TIÊU GIÁO DỤC :
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hóa phục hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hội Pk Châu âu
2/ Tư tưởng :
- Tiếp tục bồi dưỡng nhận thức của học sinh về sự phát triển quy luật của xã hội, vai trò của giai cấp tư sản
3/ Kỹ năng :
- Biết phân tích một sự kiện xã hội
B/ ĐỒ DÙNG PHƯƠNG TIỆN :
- Bản đồ châu âu – tranh ảnh về văn hóa phục hưng
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
- Nêu các cuộc phát kiến địa lý lớn thế kỷ XV? Kết quả và tác động của nó đến xã hội phong kiến Châu Aâu ?
II/ Giới thiệu bài mới :
Sau khi giai cấp TS Châu Aâu trở thành giai cấp có thế lực về knh tế thì dẫn đến mâu thuẫn vớigiai cấp PK về địa vị xã hội Cho nên giai cấp TS đã tiến hành những cuộc đấu tranh chống lại chế độ PK để giành lại địa vị cho xứng đáng PT đấu tranh đầu tiên diễn ra ở lĩnh vực văn hóa và tôn giáo
III/ Dạy và học bài mới :
1) Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu tranh
chống chế độ phong kiến ?
=> sự mâu thuẫn về địa vị xã hội, giai cấp PK
dã kìm hãm sự phát triển của giai cấp tư sản,
thống trị nhân dân cả về kinh tế, chính trị, tinh
thần
2) Phong tào văn hóa phục hưng khởi đầu ở
đâu? Các nhà văn hóa, khoa học tiêu biểu
trong phong trào phục hưng là ai?
- Học sinh đọc SGK từ đầu đến vĩ đại
- Nêu tên các nhà văn hóa KH tiêu biểu
- Giáo viên chỉ cần giới thiệu sơ lược
- Tranh 6 là hình minh họa
3) Qua các tác phảm của mình , các tác giả
phục hưng muốn nói lê điều gì ?
4) Phong trào ăn hóa phục hưng có ý nghĩa và
tác động gì đối với xã hội châu âu lúc bấy
1/ Phong trào văn hóa phục hưng ( Thế kỷ XIV- XVII)
* Nơi khởi đầu : Là nước Ý rồi lan nhanh sang
Tây âu và trở thành trào lưu rộng lớn
* Nội dung tư tưởng :
- Lên án giáo hội Ki tô, đã phá trật tự xã hội phong kiến
- Đề cao giá trị của con người
- Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật
* Tác động : Phát động quần chúng đấu tranh
chống PK
- “Là cuộc cách mạng vĩ đại mở đường cho sự phát triển cao hơn của văn hóa châu âu và văn hóa nhân loại
Trang 5giờ ?
5) vì sao ở Châu âu xuất hiện phong trào cải
cách tôn giáo ?
6) Ai là người đi đầu trong phong trào này ?
Nội dung tư tưởng của họ là gì ? Kết quả
- Nêu những cải cách của Lu Thơ và Can Vanh
- Giới thiệu tranh SGK
7) Các cải cách tôn giáo đã tác động như thế
nòa đến xã họi châu âu lúc bấy giờ ?
2/ Phong trào cải cách tôn giáo :
* Nguyên nhân :
- Giai cấp PK đã dựa vào giáo hội để thống trị nhân dân về mặt tinh thần
- Đã cản trở sự phát triển của giai cấp Tư sản
=> Họ đòi cải cách giáo hội
* Nội dung tư tưởng :
- Lu Thơ ( Đức )
- Can Vanh ( Thụy sĩ ) ( SGK)
* Kết quả : Đạo ki tô chia làm 2 phái :
- Cựu giáo là Ki tô giáo cũ
- Tân giáo là tôn giáo cải cách
* Tác dụng : Thổi bùng ngọn lửa đấu tranh vũ
trang của nông dân dưới ngọn cờ Tư sản chống PKở Châu âu
IV/ Sơ kết – củng cố :
- Giáo viên tóm tắt những ý chính
V/ Câu hỏi và bài tập :
1 Phong trào văn hóa phục hưng và phong trào cải cách tôn giáo có tác động gì đến xã hội châu âu lúc bấy giờ?
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Xã hội PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?Tên gọi và thứ tự các triều đạicủa xã hội PK Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến , những đặc điểmvề kinh tế, văn hóacủa xã hội phong kiến Trung Quốc dưới thời Tần – Hán – Đường
2/ Tư tưởng :
- Học sinh hiểu được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn , điển hình ở Phương đông có ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của Việt Nam
3/ Kỹ năng :
- Lập bảng niên biểu các thế thứ triều đại PK Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp phân tích lịch sử
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN :
- Bản đồ Châu á, bảng hệ thống các triều đại PK TQ,Tranh ảnh
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
Trang 6I/ Giới thiệu bài mới :
Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lâu đời ở Châu Á , các triều đại phong kiến TQ phát triển mạnh có ảnh hưởng đến nhiều nước Vậy chế độ PK TQ hình thành khi nào , có những nét
gì riêng biệt ?
II/ Dạy và học bài mới :
- Học sinh đọc phần 1
- Giáo viên giới thiệu lại sự hình thành quốc
gia cổ đại
1) Điều kiện nào dẫn đến sự hình thành xã hội
PK Trung Quốc ?
2) Xã hội PK Trung Quốc hình thành vào
khoảng thời gian nào ?
3) Xã hội PK TQ có những đặc điểm gì ? Có gì
khác với xã hội PK Châu âu ?
- Giáo viên giải thích “ Nông dân lĩnh canh và
địa tô”
4) Giai cấp địa chủ và nông dân lĩnh canh hình
thành từ những tầng lớp nào trong xã hội ?
5)Nêu sự phân hóa của nông dân ?
6) Nêu chính sách đối nội,đói ngoại của nhà
Tần – Hán ? Tác dụng của những chính sách
đó đối với xã hội PK TQ?
- Học sinh đọc toàn bộ phần 2
- GV tách 2 triều đại để phân tích
- So sách điểm chung và sự khác nhau giữa
chính sách của 2 triều đại
7) Sự giống và khác nhau cơ bản của 2 triều
đại Tần – Hán ?
- Giới thiệu lồng ghép Tần Thủy Hoàng và
tranh 8 SGK
- Học sinh đọc phần 3
8) Thảo luận : Căn cứ vào đâu mà khẳng định
dưới thời Đường xã hội PK TQ là thịnh vượng
nhất ?
- Học sinh trình bày theo các ý :
+ Bộ máy nhà nước
+ Chính sách đối nội, đối ngoại, chính sách
phát triển kinh tế của vua Đường
1/ Sựï hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc:
- Ban hành chế độ đo lường, thống nhất tiền tệ
* Đối ngoại :Gây chién tranh mở rộng lãnh thổ b/ Thời Hán :
- Xóa bỏ chế độ pháp luật hà khắc của nhag Tần
- Giảm nhẹ tô thuế , sưu dịch , khuyến khích sản xuất nông nghiệp Kinh tế phát triển, xã hội ổn định
3/ Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường:
* Bộ máy nhà nước :
- Củng cố hoàn thiện hơn
- Tổ chức thi cử để chọn nhân tài
* Đối nội: Giảm tô thuê, lấy ruộng công và
ruộng hoang chia cho ND(Phép quân điền )
=> Xã hội phồn thinh, kinh tế phát triển
* Đối ngoại :Tiến hành chiến tranh xâm lược
mở rộng lãnh thổ
III/ Sơ kết – củng cố:
- Giáo viên nhắc lại đặc điểm kinh tế- xã hội của Phong kiến TQ
IV/ Câu hỏi và bài tập :
1 Thời kỳ hình thành và xác lập xã hội PK TQ có đặc điểm gì ?
2 Theo em sự thịnh vượng của nhà Đường thể hiện ở mặt nào ?
Trang 7TIẾT : 5 Ngày soạn: 21/09/2009
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 4 (tt) TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Xã hội PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?Tên gọi và thứ tự các triều đạicủa xã hội PK Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến , những đặc điểmvề kinh tế, văn hóacủa xã hội phong kiến Trung Quốc dưới thời Tống – Nguyên ,Minh – Thanh và những thành tưụvề văn hóa, khoa học kỷ thuật của TQ
2/ Tư tưởng :
- Học sinh hiểu được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn , điển hình ở Phương đông có ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển của Việt Nam
3/ Kỹ năng :
- Lập bảng niên biểu các thế thứ triều đại PK Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp phân tích lịch sử
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN :
- Bản đồ Châu á, bảng hệ thống các triều đại PK TQ,Tranh ảnh
- Tư liệu về văn hóa Trung Quốc
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
1 Làm bài tập trắc nghiệm về sắp xếp thứ tự các triều đại phong kiến Trung Quốc
2 Chính sách đói nội, đối ngoại của của các triuề đại Tần – Hán và Đường giống và khác nhau ở điểm nào ?
II/ Giới thiệu bài mới :
Sau thời Đường xã hội PK TQ còn tiếp tục phát triển và trãi quan nhiều giai đoạn khác nhau, những triều đại đóđều liên quanđến một phần lịch sử Việt nam Vậy sự liên quan đó là gì ? ta tìmhiểu tiếp bài số 4
III/ Dạy và học bài mới :
- Giáo viên giới thiệu quá trình hình
thành nhà Tống và nhà Nguyên
- Học sinh đọc” Để ổn định…… nghề in”
1)Sau khi thống nhất đất nước Tình hình kinh
tế dưới thời Tống như thế nào?
2)Nhà Nguyên đã thành lập như thế nào?
Chính sách đội nội của vua Nguyên có gì khác
so với các triều đại trước?
3) Em có nhận xét gì về chính sách đối nội của
4-Trung Quốc thời Tống – Nguyên a) Thời Tống:
- Đất nước thống nhất nhưng phát triển không mạnh
- Giảm sưu thuế, lao dịch nặng nề
- Mở mang công trình thủy lợi, phát triển các nghề thủ công, có nhiều phát minh: la bàn, thuốc súng, nghề in
b) Thời Nguyên :
- Vua Mông có thi hành chích sách phân biệt đối xử gay gắt giữa các dân tộc( người
Trang 8nhà Nguyên? Hậu quả của chính sách đó là gì?
4) Nhà Minh – Thanh được thành lập như thế
nào?
-Học sinh đọc “ Nhà Nguyên đến Nhà Thanh
đến Nhà Minh”
- Trình bày nguyên nhân vì sao các triều đại bị
thay thế nhanh chóng như vậy( do các cuộc
khởi nghĩa của người dân)
5) Tình hình kinh tế của Trung Quốc dưới thơì
Minh – Thanh có gì khác so với triều đại trước?
6)T hảo luận: Sự suy yếu của xã hội phong
kiến Minh – Thanh biểu hiện như thế nào?
* Vua – quan ;
* tình hình triều chính
* Kinh tế suy ra Xã hội mầm mống kinh tế tư
bản chủ nghĩa
7)Vì sao nói nền VH – NT – KHKT của Trung
Quốc có ảnh hưởng sâu rộng đến các nước láng
giềng?
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
- Giới thiệu các thành tựu về văn hóa
- Giáo viên giới thiệu trang 9.10
8)Những nghề thủ công nào hiện nay có sự
đóng góp to lớn của người Trung Quốc?
Mông và người Hán)
5- Trung Quốc thời Minh – Thanh:
* Về kinh tế: Mầm mống kinh tế rư bản
chủ nghĩa xuất hiện
6/ Văn hóa – Khoa học kĩ thuật Trung Quốc thời Phong Kiến
* Về văn hóa:
- Đề cao Nho giáo
- Có những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng, nhiều bộ Sử quí giá
- Nghệ thuật: Hội hoa, điêu khắc, kiểm tra đạt trình độ cao, phong cách độc đáo
* Khoa học – Kĩ thuật: Có nhiều phát
minh quan trọng Văn hóa Trung Quốc có ảnh hưởng sâu rộng tới các nước láng giềng
IV) Sơ kết – Củng cố:
- Giáo viên tóm tắt những nét chính của Trung Quốc từ Tống đến Thanh Những giá trị văn hóa – khoa học kĩ thuật mà Trung Quốc đem lại cho nhân loại
V) Câu hỏi và bài tập:
1- Kinh tế tư bản chủ nghĩa của Trung Quốc được nảy sinh như thế nào?
2- Nêu những thành tựu lớn về văn hóa – khoa học kĩ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phongkiến?
Trang 9TIẾT : 6 Ngày soạn: 21/09/2009
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 5 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Về kiến thức:
- Giúp học sinh nắm được các giai đoạn phát triển của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữathế kỉ XIX Những chích sách cai trị của các vương triều, Sự phát triển kinh tế của Aán Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu văn hóa của Aán Độ thời trung cổ
2/ Về tư tưởng:
- Aán Độ là trung tâm văn minh của nhân loại có ảnh hưởng đến sự phát triển của văn hóa –lịch sử của các nước Đông Nam Á
3/ Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng tổng hợp kiến thức
B/ ĐỒ DÙNG, THIẾT BỊ, TÀI LIỆU:
- Bản đồ Thế Giới
C/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Giới thiệu bài mới:
- Trung Quốc là nước phong kiến có ảnh lớn đến quá trình phát triển lịch sử của các nước phương Đông thì Aán Độ là một nước có nền văn hóa độc đáo và ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của các nước Đông Nam Á
II/ Dạy và học bài mới:
- Học sinh đọc đoạn 1
1)Lịch Sử Aán Độ đã trải qua quá trình phát
triển đầu tiên nào?
2)Thời kì đầu Aán Độ chia làm mấy giai đoạn:
đây là thời kì cổ đại của Aán Độ
- Cho học sinh đọc nội dung phần 2
3)Xã hội phong kiến của Aán Độ đã hình thành
và phát triển như thế nào?
Phát triển trải qua 3 giai đoạn khác nhau
4)Sự phát triển của vương triều GupTa thể hiện
ở những mặt nào?
5)Ai đã lập ra vương triều hồi giáo Đêli? Chính
sách cai trị của người Thổ Nhĩ Kì như thế nào?
1/ Những trang sử đầu tiên:
- Thành thị của người Aán xuất hiện từ
2500 năm TCN
- Đến 1500 năm TCN thành thị xuất hiện
ở lưu vực sông Hằng Thế kỉ VI TCN: nước MaGaĐa ra đời
- Thế kỉ III nhà nước MaGaĐa trở nên hùng mạnh( vua AsôCa)
- Sau thế kỉ III TCN bị chia thành nhiwuf quốc gia nhỏ
- Thế kỉ IV được thống nhất lại dưới vương triều GupTa
2/ Aán Độ thời phong kiến:
Vương triều GupTa: ( IV -> XII)
- Đất nước thống nhất
- Kinh tế – xã hội – văn hóa phát triển phục hưng
- Giữa thế kỉ V – đầu thế kỉ VI bị nước ngoài xâm lược và thống trị
Vương triều hồi giáo ĐêLi: ( XII ->
Trang 106)Nhận xét về chính sách của 2 vương triều
GupTa và Đêli?
7)Thời phong kiến ÂĐ phát triển thịnh vượng
nhất vào thời kì nào?
Giáo viên kết luận: Phongkiến ÂĐ hình thành
sớm TK II, lập vào thời GupTa Phát triển thịnh
vượng dưới thời Mô Gôn nhưng đất nước liên
tục bị nước ngoài xâm lược
8) Những nét chính của văn hóa Aán Độ ?
9- THẢO LUẬN : Vì sao nói văn hóa ÂĐ là 1
trong những trung tâm của văn minh nhân loại:
( Hình thành sớm, phát triển cao, …………)
Vương triều Mô gôn: ( XVI -> XIX)
- Thành lập thế kỉ XVI.( Người Mông Cổ)
- Thực hiện xóa bỏ kì thị tôn giáo, thủ tiêu đặc quyền của hồi giáo Khôi phục và phát triển văn hóa
- Đất nước hưng thịnh
Giữa thế kỉ XIX bị thực dân Anh xâm lược
3/ Văn hóa Aán Độ:
Chữ viết: Chữ Phạn ra đời sớm
Kinh thánh: Có kinh Vê Đa của đạo Balamôn và Hinđu Kinh Tam Trạng của đạo phật
Kiến trúc: Kiến trúc Hinđu và Phật giáo
III/ Củng cố – Sơ kết:
- Văn hóa Aán Độ đã ảnh hưởng sâu rộng đến các nước Châu Á nhất là Đông Nam Á
IV/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Xã hội phong kiến Aán Độ hình thành như thế nào?
2/ Nêu các lĩnh vực phát triển của văn hóa Aán Độ? Aûnh hưởng của nó?
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Về kiến thức: Giúp học sinh nắm được những nét khái quát về:
- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào? Tên gọi, vị trí của các nước có điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành khu vực riêng biệt
- Các giai đoạn phát triển của khu vực Nhận rõ vị trí địa lí của các nước trong khu vực
2/ Về tư tưởng:
- Học sinh thấy được sự gắn bó của các dân tộc Đông Nam Á
- Có ý thức giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa các nước với Việt Nam
3/ Kiến thức – kĩ năng:
- Sử dụng bản đồ Đông Nam Á để xác định vị trí các nước
- Sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn lịch sử
Trang 11B/ ĐỒ DÙNG, TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN:
- Bản đồ Đông Nam Á, tranh ảnh 1 số công trình kiến trúc, văn hóa Đông Nam Á
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Giới thiệu bài mới:
- Hiện nay khu vực ĐNÁ có bao nhiêu nước? Đó là những nước nào? Vì sao ĐNÁ trở thành
1 khu vực Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ
II/ Dạy và học bài mới:
1/ Hiện nay ĐNÁ có bao nhiêu nước?
- Giáo viên cho học sinh đọc và chỉ tên,
vị trí 11 nước trên bản đồ
2/ Điều kiện tài nguyên của ĐNÁ có điểm gì
chung, thuận lợi và khó khăn do khí hậu đem
lại?
3/ Các quốc gia phong kiến ĐNÁ hình thành
khi nào? Gồm những nước nào?
4/ Hãy nêu thời gian thành lập và tên các quốc
gia tiêu biểu?
- Giáo viên chỉ bản đồ
5/ Sự phát triển của các quốc gia phong kiến
ĐNÁ đến giữa thế kỉ XVIII như thế nào?
1/ Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á:
- Là khu vực có 11 nước
- Có nét chung về điều kiện tự nhiên
- Có nền kinh tế nông nghiệp phát triển
- Khoảng 10 thế kỉ đầu sau CN các quốc gia đầu tiên xuất hiện ở ĐNÁ
2/ Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á:
- Nửa thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng của phong kiến ĐNÁ ( Inđônêxia, Mianma, Campuchia)
- Thế kỉ XIII đến giưax thế kỉ XIV vương quốc Su Kho Thay và Lạn Xạng thành lập
- Nửa thế kỉ XVIII phong kiến ĐNÁ suy yếu do sự xâm nhập của tư bản phương Tây
III/ Củng cố – Dặn dò:
- Do điều kiện tự nhiên có những nét tương đồng nên các nước ĐNÁ có chung 1 nền kinh tếnông nghiệp, có vị trí chiến lược quan trọng Phong kiến ĐNÁ cũng trải qua những giai đoạn phát triển lớn
IV/ Câu hỏi và bài tập:
- lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á
XVIII Là thời kì suy yếu.
Trang 12Ngày dạy: 24/09/2009
Bài 6 ( TT ) CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
LÀO – CAMPUCHIA A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Về kiến thức:
- Giúp học sinh xác định được vị trí của Lào và Campuchia
- Nắm được sự hình thành và các giai đoạn phát triển của Lào – Campuchia Vai trò về vị trí của 3 nước Đông Dương đối với khu vực
2/ Về tư tưởng:
- Giúp học sinh thấy được mối quan hệ gắn bó giữa Lào – Campuchia và Việt Nam
- Có ý thức giữ gìn mối quan hệ đó
3/ Về kĩ năng:
- Sử dụng bản đồ và lập biểu đồ
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh, tư liệu về Lào – Campuchia
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Giới thiệu bài mới:
- Trong khu vực ĐNÁ Việt Nam – Lào – Campuchia còn được gọi là 3 nước Đông Dương, sự hình thành và phát triển của phong kiến Lào – Campuchia có ít nhiều gắn bó với Việt Nam Để hiểu thêm về 2 nước láng giềng hôm nay ta tiếp tục tìm hiểu qua bài 6
II/ Dạy và học bài mới:
- Học sinh đọc” Từ đầu -> Chân Lạp”
Cư dân
Qúa trình phát triển
- Thnàh lập thế kỉ VI ………
1/ Người Khơ Me có điểm gì giống người Đại
Việt và các nước ĐNÁ?
2/ Qúa trình hình thành và phát triển của vương
quốc Chân Lạp như thế nào?
3/ Vì sao thời kì Aêng Co được coi là giai đoạn
phát triển thịnh vượng củaCampuchia?
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
- Giáo viên giới thiệu Aêng Co Vát
4/ Cư dân của Lào có gì khác với các nước
khác?
- Giới thiệu cánh đồng Chum và quá trình
di cư của người Thái -> người Lào Lùm
5/ Nước Lạn Xạng được thành lập như thế nào?
Ai là người có công trong việc thành lập nước
3/ Vương quốc Campuchia:
Thành lập: Khỏang 10 thế kỉ đầu sau
công nguyên Thế kỉ VI, vương quốc của người Khơme thành lập gọi là ChânLạp
Cư dân: Người Khơme.
Qúa trình phát triển:
- Thành lập VI
- Từ đầu thế kỉ IX -> thế kỉ XV làthời kì phát triển
- Sau thời kì Aêng Co là giai đoạn suy yếu kéo dài
- Năm 1863: bị pháp xâm lược
4/ Vương quốc Lào:
Dân cư:
- Dân cư cổ là người Lào Thơng
- Thế kỉ XIII người Thái di cư đến gọi là người Lào Lùm
Trang 13Lạn Xang?
6/ Thời kì phát triển thịnh vượng nhất của Lào
là thế kỉ XV – XVII Vì sao lại phát triển nhất
trong giai đoạn này?
- Học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
- Giáo viên phân tích giới thiệu hình 15
Qúa trình phát triển:
- Năm 1353: vương quốc Lạn Xạng thànhlập
- Thế kỉ XV – XVIII là thời kì phát triển thịnh vượng
- Thế kỉ XVIII, Lạn Xạng suy yếu dần
- Cuối thế kỉ XIX bị Pháp xâm lược
III/ Sơ kết – Củng cố:
- Lào và Campuchia là những quốc gia phong kiến thành lập sớm ở ĐNÁ, quá trình hình thành sớm, thời kì phát triển rực rỡ ngắn, thời kì suy yếu kéo dài và đặc điểm chung là đèu trở thành thuộc địa của thực dân phưiơng Tây
IV/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Lập niên biểu về các giai đoạn phát triển lớn của Campuchia và Lào đến giữa thế kỉ XIX?
2/ Nêu chính sách đối nội – đối ngoại của các vua Lạn Xạng?
3/ Sự phát triển của vương quốc Campuchia thời Aêng Co được biểu hiện như thế nào?
Ngày dạy: 17/09/2009
BÀI 7 NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Về kiến thức:
- Giúp học sinh nắm được 1 cách khái quát về thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và 2 giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
B/ ĐỒ DÙNG – TÀI LIỆU:
- Bản đồ hành chính ĐNÁ – Châu Aâu
- Tranh ảnh, tài liệu, bảng phụ kẻ sẵn các nội dung cần thiết
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Giới thiệu bài mới:
Trang 14- Xã hội phong kiến đã hình thành và phát triển 1 thời gian khá dài nhưng phong kiến Châu
A và Châu Aâu có gì giống và khác nhau về thời gian hình thành, phát triển, suy vong, có điểm gì khác nhau về cơ cấu xã hội Ta sẽ tìm hiểu bài số 7
II/ Dạy và học bài mới:
- Giáo viên dùng bảng kẻ sẵn để làm thành 1 bảng tổng hợp
- Giáo viên đặt câu hỏi để học sinh đọc và rút ra những ý chính ghi vào bảng
- Cho học sinh so sáng rút ra những điểm khác và điểm giống
1/ Sự hình thành và phát triển của xã
hội phong kiến Châu Á và Châu Aâu
có gì khác nhau?
- Cho học sinh đọc
- Trả lời tóm tắt giáo viên ghi
vào bảng
2/ Cơ sở kinh tế của phương Đông và
phương Tây có gì giống và khác nhau?
- Học sinh đọc – giáo viên hỏi
3/ Cơ cấu xã hội cuat phương Đông và
phương Tây?
4/ Nhà nước phong kiến Châu Á và
Châu Aâu theo thể chế gì?
5/ Em hãy nêu sự khác nhau giữa vua
ở phương Đông và phương Tây?
6/ Em hãy rút ra nhận xét của mình về
xãhội phong kiến?
PHONG KIẾN PHƯƠNG ĐÔNG
PHONG KIẾN PHƯƠNG TÂY
1/ Sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến Thời gian
hình thành
- Sớm :Từ trước công nguyên đến đầu công nguyên
- Muộn : Từ thế kỷ
V đến thế kỷ X
Quá trình phát triển
- Chậm chạp : Từ thế kỷ VII đến thếkỷ X
- Nhanh : Thế kỷ
XI đến thế kỷ XIV
Thời kỳ suy vong
- Kéo dài : Từ thế kỷ XVI đến giữa thế kỷ XIX
- Kết thúc sớm : Từ thể kỷ XV đến thế kỷ XVI
2/ Cơ sở kinh tế – xã hội của xã hội phong kiến
Cơ sở kinh tế
Nông nghiệp đóngkín trong các công xã nông thôn
- Nông nghiệp đóng kín trong các lãnh địa
Cơ cấu xã hội
- Chia 2 giai cấp : Phong kiến và Nông dân lĩnh canh
- Chia 2 giai cấp :Lãnh chúa vàNông nô
3/ Nhà nước phong kiến Thể chế
nhà nước
- Chế độ quân chủ - Chế độ quân chủ
III/ Sơ kết và dặn dò:
- Xã hội phong kiến Châu Aâu và Châu Á có khác nhau về thời gian hình thành, phát triển nhưng đều có những đặc điểm chung đó là về cơ cấu xã hội và thể chế nhà nước, nhà nước đó do giai cấp thống trị lập nên để bóc lột giai cấp khác
IV/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Giải thích thế nào là chế độ “ quân chủ chuyên chế”?
Trang 15Ngày dạy: 21/09/2009
LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ A/ MỤC ĐÍCH GIÁO DỤC:
- Giúp học sinh nắm lại được những kiến thức cơ bản của phần lịch sử thế giới
- Vận dụng kiến thức đã học làm những bài tập
- Biết lập bảng hệ thống, niên biểu
- Rèn các kĩ năng tổng hợp, so sánh, lập niên biểu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Bảng phụ
- Giấy A4 làm phiếu học tập
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Giới thiệu bài:
II/ Bài tập:
Bài 1: Phong kiến Châu Aâu và Châu Á giông và khác nhau ở điểm nào?
Giống:
- Cơ sở kinh tế : Đều là sản xuất nông nghiệp với chăn nuôi và nghề thủ công
- Cơ cấu xã hội: đều phân chia thành 2 giai cấp
- Thể chế NN: Đều là nhà nước quân chủ
Khác:
Thời gian hình
thành phát triển
và suy vong
Hình thành sớm, phát triển chậm, suy vong kéo dài
Hình thành muộn, phát triển nhanh, suy vong sớm -> chủ nghĩa tư bản ra đời ngay trong lòng xã hội phong kiến
Cơ sở kinh tế Bó hẹp trong các Bó hẹp trong các lãng địa
Cơ cấu xã hội Tên gọi: Địa chủ và nông dân lĩnh
canh Tên gọi: Lãnh chúa và Nông nô
Bài 2: Trắc nghiệm.
Câu 1: Phong kiến Trung Quốc hình thành vào thời kì?
A- Thời Hán
B- Thời xuân thu – chiến quốc
C- Thời Tần
D- Thời Tần – Hán
Câu 2: Vương triều do người Aán thành lập là?
A- Vương triều Gup Ta
B- Vương triều hồi giáo Đê Li
C- Vương triều Mô Gôn
D- Vương triều Gup Ta và Mô Gôn
Câu 3:Đông Nam Á được gọi chung là 1 khu vực là?
A- Vì cùng nằm trong hiệp hội ASEAN
B- Cùng hình thành trong 1 thời gian
C- Có những nét chung về điều kiện tự nhiên – kinh tế Có vị trí chiến lược quan trọng.D- Cả 3 đều đúng
Trang 16Câu 4: Aán Độ đước coi là trung tâm văn hóa của nhân loại vì?
A- Văn hóa Aán Độ hình thành sớm, phát triển cao
B- Có chữ Phạn và các công trình kiến trúc độc đáo
C- Văn hóa Aán Độ được nhiều nước tiếp thu
D- Văn hóa Aán Độ được ra đời sớm, phát triển phong phú, đa dạng, ảnh hưởng tới nhiều nước và có nhiều thành tựu được sử dụng đến ngày nay
Bài 3: Điền thế: Chọn các từ thích hợp điền vào chỗ trống.
- Xã hội phong kiến Châu Á hình thành ……… phát triển ……… nhưng thời gian
……… kéo dài đến khi bị thực dân phương Tây xâm lược
- Còn phong kiến Châu Aâu hình thành tương đối ……… thời kì Hán thịnh ……… giai đoạn ……… thúc nhường chỗ cho chủ nghĩa tư bản phát triển
III/ Củng cố – dặn dò:
IV/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội phong kiến phương Tây và phương Đông?
Ngày dạy: 24/09/2009
PHẦN II: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ GIƯÃ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX CHƯƠNG I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH – TIỀN LÊ.
Bài 8:
NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP.
A/ MỤC TIÊU GIÁO DỤC:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Ngô Quyền là người xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào nước ngoài nhất là về tổ chức nhà nước
- Quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Sơ đồ bộ máy nhà nước, bản đồ 12 xứ quân
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I / Kiểm tra bài cũ :
1/ Giải thích thế nào là chế độ “ quân chủ chuyên chế”?
II / Giới thiệu bài mới:
- Giáo viên giới thiệu đôi nét về Ngô Quyền, chiến thắng Bạch Đằng năm 938 Ngô Quyềnđã làm gì để xây dựng nền độc lập vừa giành được?
III / Dạy và học bài mới:
Trang 17HOÁT ÑOÔNG CỤA THAĂY VAØ TROØ NOÔI DUNG GHI BAØI
1/ Sau khi ñaùnh bái quađn xađm löôïc Nam Haùn,
Ngođ Quyeăn ñaõ laøm gì ñeơ xađy döïng neăn ñoôc
laôp?
- hóc sinh ñóc “töø ñaău ……… xađy döïng
chính quyeăn môùi”
2/ Vieôc chón Coơ Loa laøm kinh ñođ vaø boû chöùc
tieât ñoô söù cụa Ngođ Quyeăn ñaõ noùi leđn ñieău gì?
3/ Chính quyeăn môùi döôùi thôøi Ngođ ñöôïc toơ chöùc
thôøi ngođ
5/ Nhaôn xeùt caùch toơ chöcù chính quyeăn cụa Ngođ
Quyeăn? ( ñôn giạn, theơ hieôn yù chí ñoôc laôp, töï
chụ)
6/ Tình hình cuoâi thôøi Ngođ nhö theâ naøo?
- Hóc sinh ñóc SGK
- Giaùo vieđn phađn tích vaø ruùt ra yù chính
Hoát ñoông : 3 Tìm hieơu quaù trình thoâng nhaât
ñaât nöôùc cụa Ñinh Boô Lónh
7/ Haõy neđu vaø xaùc ñònh vò trí 12 söù quađn tređn
bạn ñoă ?
8/ Haôu quạ maø loán 12 söù quađn gađy ra laø gì?
9/ Trong boâi cạnh ñoù ai ñaõ ñöùng ra gaùnh vaùc
traùch nhieôm thoâng nhaât ñaât nöôùc?
- Giôùi thieôu veă Ñinh Boô Lónh?
10/ Ñinh Boô Lónh thoâng nhaât ñaât nöôùc nhö theâ
naøo?
1/ Ngođ Quyeđn döïng neăn ñoôc laôp:
- Sau khi ñaùnh tan quađn xađm löïôïc Nam Haùn
- Naím 939 Ngođ Quyeăn leđn ngođi vua
- Chón coơ loa laøm kinh ñođ
- Boû chöùc tiíet ñoô söù Thieât laôp trieău ñình môùi
ÔÛ trung öông: Vua ñöùng ñaău quyeât
ñònh mói vieôc, ñát ra caùc chöùc quan vaín voõ, nghi leê, trang phúc quan lái
ÔÛ ñòa phöông:
- Cöû töôùng gioûi laøm thöù söû caùc chađu quan tróng
Ñaât nöôùc bình yeđn
2/ Tình hình chính trò cuoâi thôøi Ngođ:
- Naím 944 Ngođ Quyeăn maât, Döông Tam Kha cöôùp ngođi xöng laø Bình Vöông Ñaâtnöùôc khođng oơn ñònh
- Naím 950 Ngođ Xuađn Vaín laôt ñoơ Döông Tam Kha -> uy tín nhaø Ngođ giạm suùt
- Naím 965 Ngođ Xuađn Vaín maât, ñaùt nöôùc rôi vaøo lóan 12 söù quađn
3/ Ñinh Boô Lónh thoâng nhaât ñaât nöôùc:
- Tái Hoa Lö, Ñinh Boô Lónh ñöôïc nhađn dađn ụng hoô, lieđn keât vôùi xöù quađn Traăn Laõm, Chieđu Dú, tieân ñaùnh caùc xöù quađn khaùc
- Ođng ñaùnh ñau thaĩng ñoù, 12 xöù quađn bò ñaùnh bái
- Naím 967 ñaât nöôùc thoâng nhaât
IV / Kieơm tra hoát ñoông nhaôn thöùc
Thạo luaôn: Ngođ Quyeăn vaø Ñinh Boô Lónh coù cođng gì ñoâi vôùi ñaât nöôùc?
- Ngođ Quyeăn coù cođng giaønh lái neăn ñoôc laôp chụ quyeăn, chaâm döùt aùch ñođ hoô cụa phong kieân phöông Baĩc, xađy döïng neăn ñoôc laôp töï chụ cho ñaẫt nöôùc
- Ñinh Boô Lónh coù cođng dép loán 12 xöù quađn thoâng nhaât ñaât nöôùc
V/ Cađu hoûi vaø baøi taôp:
1/ Neđu nhöõng bieơu hieôn yù thöùc töï chụ cụa Ngođ Quyeăn trong khi xađy döïng ñaât nöôùc
Trang 18Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Bộ máy nhà nước được xây dựng tương đối hoàn chỉnh hơn thời Ngô
- Cuộc kháng chiến chống xâm lựợc Tống của Lê Hoàn giành thắng lợi
2/ Tư tưởng:
- Giáo dục lòng tự hào dân tộc, ý thức độc lập tự chủ
- Quí trọng truyền thông văn hóa của dân tộc
3/ Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng lập sơ đồ, biểu đồ
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Tranh ảnh đền thờ vua Đinh
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Kiểm tra bài cũ:
1/ Nêu những biểu hiện ý thức tự chủ của Ngô Quyền trong khi xây dựng đất nước
2/ Vì sao nước ta lại rơi vào loạn “12 xứ quân” ?
II/ Giới thiệu bài mới:
Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân Đinh Bộ Lĩnh đã tiến hành xây dựng đất nước tự chủ Vậy tình hình chính trị – kinh tế của đất nước dưới thời Đinh– Tiền Lê như thế nào? Ta cùng tìm hiểu
III/ Dạy và học bài mới:
Hoạt động 1 Tìm hiểu tình hình chính trị quân sự
thời Đinh – Tiền Lê
Học sinh đọc SGK “ từ đầu ……… hổ”
1/ Sau khi đất nước thông nhất Đinh Bộ Lĩnh đã
làm gì?
Thảo luận:
2./ Việc nhà Đinh đặt tên nước không dùng niên
hiệu của hoàng đế Trung Quốc nói lên điều gì?
3/ những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh nói lên ý
nghĩa gì?
- Giáo viên phân tích và giải thích ảnh 18 SGK
4/ Nhà Tiền Lê được thành lập trong hoàn cảnh
nào?
5/ Vì sao các tướng lĩnh lại suy tôn Lê Hoàn lên
lam vua?
- Giáo viên giải thích và phân tích thêm
6/ Sau khi lên ngôi Lê Hoàn đã có những thay đổi
gì?
7/ Em hãy vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy triều đại trung
ương thời Tiền Lê?
* Ở Trung ương:
I/ Tình hình chính trị quân sự:
1/ Nhà Đinh xây dựng đất nước:
- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế
- Đặt tên nước: Đại Cồ Việt
- Đóng đô tại Hoa Lư
- Mùa xuân 970 niên hiệu là Thăng Bình
- Giao hảo với nhà Tống, phong vương
- Xây cung điện, đuc tiền
- Xử phạt kẻ phạm tội
2/ Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê:
*Hoàn cảnh thành lập:
- Năm 979 Đinh Bộ Lĩnh mất
- Lê Hoàn làm phụ chính cho vua nhỏ
- Nhà Tống xâm lựợc Các tướng lĩnh quân đội suy tôn lênlàm vua
* Tổ chức chính quyền:
-Lê Hoàn đổi niên hiệu là Thiên Phúc lập
ra nhà Tiền Lê Xây dựng chính quyền Vua
Trang 19Phủ (Châu
Phủ (Châu
Phủ (Châu8/ Nhận xét bộ máy chính quyền trung ương và địa
phương của nhà Tiền Lê so với nhà Ngô như thế
nào?
-Giáo viên giới thiệu sự xâm lược của nhà Tống
9/ Cuộc kháng chiến chông Tống của Lê Hoàn
diễn ra như thế nào? Kết quả ra sao?
- Dùng lược đồ trình bày diễn biến
10/ Cuộc kháng chiến thăng lợi có ý nghĩa liïch sử
như thế nào đối với dân tộc ta?
- Lê Hoàn trực tiếp chỉ huy kháng chiến giành thắng lợi
*Ý nghĩa: Biểu thị ý chí quyết tâm xân
lược của quân dân ta Chứng tỏ bước phát triển mới và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc của nước Đại Cồ Việt
IV / Kiểm tra hoạt động nhận thức
- Tóm tắt nội dung chính
V/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương của nhà Lê?
2/ Trình bày diễn biến của cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy?
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh:
- Tình hình kinh tế, văn hóa thời Đinh – Tiền Lê Một nền kinh tế văn hóa tự chủ
- Những nét cơ bản về xã hội thời Lê
2/ Tư tưởng:
- Giáo dục lòng tự hào dân tộc
3/ Kĩ năng:
- Rèn luyện lập sơ đồ, biểu đồ
B/ THIẾT BỊ – ĐỒ DÙNG:
- Sơ đồ về xã hội thời Đinh – Tiền Lê
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Quan Thái Sư Đại sư Quan Văn - Võ
Trang 20I/ Kiểm tra bài cũ:
Đinh Bộ Lĩnh đã xây dựng và củng cố nền độc lập?
II/ Giới thiệu baì mới:
- Nhận xét bài cũ, giới thiệu bài mới
III/ Dạy và học bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1 Tìm hiểu sự phát triển kinh tế
thời Đinh – Tiền Lê
Hãy điểm lại tình hình kinh tế nước ta thời
Đinh - Tiền Lê ?
- Đọc SGK
2/ Các biện pháp nhằm phát triển cảu nhà
nước là gì?
Những chinhcs sách phát triển kinh tế của
nhà Đing – Tiền Lê đem lại kết quả gì?
4/ Tình hình phát triển thủ công và thương
nghiệp của thời Đinh - Tiền Lê có gì thay
đổi ?
- Học sinh đọc SGK
- Gọi 1 -> 2 học sinh tóm tắt và rút ra
những thay đổi trong biện pháp phát
triển thủ công và thương nghiệp của
thời Đinh – Tiền Lê
- Mô tả Hoa Lư
- Chuyển ý
Hoạt động 2 : Tìm hiểu về Đời sống XH
và văn hoá ?
- Học sinh đọc phần 2
- Giáo viên dùng sơ đồ để giải thích
Nộp thuế
Đi lao dịch
Nộp sản
phẩmHầu hạPhục dịch5/ Vì sao 1 số nhà sư được trọng dụng?
6/ Tình hình văn hóa – giáo dục thời Đinh –
Tiền Lê như thế nào? Em có nhận xét gì?
II/ Sự phát triển kinh tế văn hóa:
1/ Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ:
Nông nghiệp:
- Ruộng đất: Thuộc sỡ hữu của làng xã
- Nhà nước quyết tâm đến sản xuất nông nghiệp( SGK)
- Kết quả: nông nghiệp ổn định và phát triển bước đầu
Thủ công:
- Xây dựng xưởng thủ công nhà nước
- Các nghề thủ công cổ truyền tiếp tục phát triển
- Các ngành dệt lụa, làm giấy, đồ gốm phát triển cao
Thương nghiệp:
- Đúc tiền riêng để lưu thông trong nước
- Hình thành chợ làng
- Quan hệ buôn bán với nhà Tống …………
2/ Đời sống xã hội và văn hóa:
Xã hội:
- Chia 3 tầng lớp:
+ Tầng lớp thống trị: vua – quan lại và 1 số nhà sư
+ Tầng lớp bị trị: Nông dân, thủ công nghiệp, buôn bán 1 số địa chủ
+ Tầng lớp nô tì
Văn hóa giáo dục:
- Giáo dục chưa phát triển
- Đạo phật phát triển, du nhập đạo nho
- Nhiều loại hình văn hóa dân gian đã bắt đầu phát triển
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
V/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Nhà Đinh – Tiền Lê đã xây dựng nền kinh tế tự chủ như thế nào?
2/ Tình hình xã hội – văn hóa thời Đinh – Tiền Lê?
Trang 21- Giáo dục lòng tự hào dân tộc
- Yù thức chấp hành pháp luật và bảo vệ Tổ Quốc
3/ Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng lập bảng, biểu thống kê và các sự kiện lịch sử
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Bản đồ, tranh ảnh, sơ đồ bộ máy nhà nước
C/ HOẠY ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Kiểm tra bài cũ:
1/ tình hình kinh tế – xã hội – văn hóa thời Đinh – Tiền Lê ( Trắc nghiệm)
II/ Giới thiệu bài mới:
- Giải thích công lao của Đinh Bộ Lĩnh và Lê Hoàn nhưng khi Lê Hoàn mất, mâu thuẫn trong triều nảy sinh, số phận đất nước đang đứng trước nguy cơ sụy đổ Nhà Lý được thành lập
III/ Dạy và học bài mới:
- Cho học sinh đọc SGK phần 1
- Giáo viên giới thiệu những sự kiện
dẫn đến viêïc thành lập nhà Lý
1/ Vì sao quan lại lại tôn Lý Công Uẩn lên
ngôi vua?
- Cho học sinh đọc phần chữ nhỏ và giới
thiệu những nét cơ bản về Lý Công
Uẩn?
2/ Sau khi lên nhôi Lý Công Uẩn đã làm gì
để xây dựng đất nước?
3/ Vì sao Lý Công Uẩn lại dời đô về Thăng
Long?
- Giáo viên giảng qua việc xây dựng
kinh thành Thăng Long Lý do chon
nơi đây làm kinh đô và lấy tên là
Thăng Long
- Giáo viên đưa sơ đồ bộ máy nhà nước
để giảng
4/ Em hãy đọc và vẽ lại sơ đồ bộ máy nhà
1/ Sự thành lập nhà Lý:
*Sự thành lập:
-Năm 1005 Lê Hoàn mất , Lê Long Đĩnh lên làm vua
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh qua đời
- Các quan trong triều tôn Lý Công Uẩn lên làm vua Nhà Lý thành lập
* Việc làm của Lý Công Uẩn :
- Năm 1010 lấy niên hiệu là Thuận Thiên, dời đô về Đại La ( Hà Nội ) đổi tên là Thăng Long
- Năm 1054 đổi tên nướclà Địa Việt
- Xây dựng bộ máy chính quyền mới
+ Ở Trung ương:
Trang 22nước thời Lý.
- Nhà nước chia mấy cấp? Nhà Lý tổ
chức bộ máy nhà ở trung ương ra sao?
- Nước ta lúc đó có bao nhiêu lộ
- Các đơn vị hành chính phân bố như
thế nào?
5/ Để quản lý xã hội nhà Lý ban hành bộ luật
nào? Nội dung và tác dụng của bộ luật?
6/ Quân đội nhà Lý tổ chức như thế nào?
7/ Thảo luận: Nhà Lý đã làm gì để củng cố
nền thống nhất quốc gia?
Vua
+Ở Địa phương :
24 Lộ ,phủ
Lộ , Phủ Huyện
Hương, xã Hương, xã
2/ Luật pháp – Quân đội :
* Luật pháp :
- Năm 1042 ban hành bộ luật Hình th]uwNộidung ( SGK)
* Quân đội : chia làm 2 bộ phậnCấm quân và
quân địa phương
- Thi hành chính sách “ Ngụ binh ư nông ”
- Đoàn kết các dân tộc đặt quan hệ với nhà Tống
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
V/ Câu hỏi và bài tập:
1/ Hoàn cảnh thàng lập nhà Lý? Cách tổ chức cính quyền? ( trình bày qua sơ đồ)
Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 11
KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC TỐNG ( 1075 – 1077)
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:
- Aâm mưu của nhà Tống đó là sự bành trướng lãnh thổ đồng thời để giải quyết khó khăn vềtài chính, xã hội bằng chiến tranh
- Cuộc tập kích sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là tự vệ chính đáng
2/ Tư tưởng:
- Giáo dục tinh thần yêu nước, bảo vệ độc lập dân tộc
3/ Kĩ năng:
- Rèn luyện vẽ và sử dụng bản đồ trong khi học và trả lời câu hỏi
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
Bản đồ Đại Việt thời Lý Lược đồ kháng chiến chống Tống 1075
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Kiểm tra bài cũ:
Trang 231/ Dùng sơ đồ: Trình bày cách tổ chức bộ máy chính quyền của nhà Lý.
2/ Nhà Lý đã làm gì để củng cố nền thống nhất quốc qia?
II/ Giới thiệu bài mới:
- Năm 1075 khi đâùt nước đang bình yên thì nhà Tống gây chiến tranh Đại Việt? Aâm mưu của chúng là gì? Ta học bài 11
III/ Dạy và học bài mới:
GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT ( 1075)
Giáo viên trình bày về quan hệ giữa nhà Tống
với nhà Lý giai đoạn đầu?
1/ Vì sao nhà Tống lại tiến hành xâm lược Đại
3/ Để tiến hành xâm lược Đại Việt nhà Tống
đã có những hành động gì? Vậy nhà Lý làm gì
để đối phó?
4/ Vì sao vua Lý lại chọn Lý Thường Kiệt làm
chỉ huy và Lý Đạo Thành làm phó?
- Giáo viên giới thiệu về Lý Thường
Kiệt và Lý Đạo Thành
- Giáo viên giới thiệu sự ráo riết của
nhà Tống năm 1072 – 1074
5/ Vì sao lúc này nhà Tống lại ráo riết chuẩn
bị xâm lược Đại Việt?
6/ Trước tình hình đó Lý Thường Kiệt đã có
kế hoạch gì? Vì sao ông lại có kế hoạch táo
bạo đó?
7/ Mục tiêu tấn công sang đất Tống của Lý
Thường Kiệt là như thế nào?
Trình bày cuộc tập kích?
8/ Việc tấn công sang đất Tống của Lý
Thường Kiệt kết quả gì?
9/ Thảo luận : Vì sao Lý Thường Kiệt lại tập
trung đánh các kho binh lương và phá cầu
cống của quân tống ?
1/ Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta :
- Giữa thế kỷ XI nhà Tống gặp nhiều khó khăn nên tiến hành xâm lược Đại Việt
- Aâm mưu : dùng chiến tranh để giải quyết khó khăn, bành trướng lãnh thổ
2/ Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ :
* Sự chuẩn bị của nhà Lý :
- Chọn Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huy
- Cho quân dội luyện tập , canh phòng ngày đêm
- Phong chức tước cho các tù trưởng địa phương
- Đem quân đánh Chăm Pa
* Cuộc tấn công để phòng vệ :
- Kế hoạch : Đưa quân tấn công đất Tống để tự vệ
- Mục tiêu : Các kho binh , lương gần biên giới Đại Việt
-Diễn biến ( SGK)
- Kết quả : Sau 42 ngày đêm các kho tàng, căn cứ của giặc bị tiêu diệt Lý Thường Kiệt cho quân rút về nuớc
- Ý Nghĩa : Đánh 1 đòn phủ đầu làm quân Tống hoang mang rơi vào tình thế bị động
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
- Yêu cầu học sinh khái quat lại nội dung chính vừa học
V/ Câu hỏi và bài tập :
Trình bày cuộc cuộc tấn công sang đất Tống của Lý Thường Kiệt bằng lược đồ ?
Trang 24Ngày dạy: 24/09/2009
BÀI 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG TỐNG ( tt)
GIAI ĐOẠN II ( 1076 – 1077 ) A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC
1/ Kiến Thức : Giúp học sinh nắm được
- Nhà Tống bất chấp khó khăn kéo quân sang xâm lược nước ta
- Diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn 2 , kết quả , ý nghĩa
2/ Tư tưởng :
- Giáo dục tinh thần yêu nước
- Giáo dục tinh thần đoàn kết dân tộc , bảo vệ độc lập dân tộc
3/ Kỹ năng :
- Tiếp tục rèn kỹ năng vẽ và sử dụng bản đồ
B/ ĐỒ DÙNG VÀ PHƯƠNG TIỆN :
- Bản đồ kháng chiến chống Tống , bảng phụ
- Lược đồ phòng tuyến sông Như Nguyệt
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
1/Vua Tôi nhà Lý đã làm gì trước ân mưu xâm lược của nhà Tống ?
2/ Cuộc tấn công sang đất Tống của Lý Thường Kiệt có ý nghĩa như thế nào?
II/ Giới thiệu bài mới :
III/ Dạy và học bài mới :
Hoạt động 1 : Tìm hiểu cuộc K /C chống
Tống của nhà Lý
- Giáo viên dùngbảng phụ viết sẵn trình bày
sự phân bố lực lượng của nhà Lý và lực lượng
quân Tống và dùng lược đồ để trình bày
1) Sau khi rút quân khỏi đất Tống Lý Thường
Kiệt đã làm gì để đối phó với nhà Tống trong
giai đoạn tiếp theo ?
2) vì sao Lý Thường Kiệt lại chọn sông Như
Nguyetä làm phòng tuyến chính ?
3) Để thực hiện tấn công Đại Việtquân Tống
đã chuẩn bị như thế nào ?
4) em có nhận xét gì về lực lượng của quân
tống và cách bố phòng của nhàLý ?
5) Cuộc tấn công của quân Tống diễn ra như
thế nào ? Kết quả ?
- Dùng lược đồ để trình bày Phân tích kết
quả : Hiện nay quân Tống chỉ còn lại 1 đạo
quân đang nằm ở bờ bắc sông Như Nguyệt
1/ Kháng chiến bùng nổ :
* Cách bố phòng của Nhà Lý :
+ Quân thủy : Bị Lý kế Nguyên đánh bại ở bờ biển Quảng Ninh
2/ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông Như Nguyệt
Trang 256) Tình thế của quân Tống khi đánh vào
phòng tuyến Như Nguyệt ?
7) Lý Thường Kiệt đã làm gì đẩy quân Tống
vào tình thế hoang mang hơn ?
- Giới thiệu bài thơ – noiä dung , ý nghĩacủa
bài thơ
8)Em có nhận xét gì về cách kết thúc chiến
tranh của Lý Thường Kiệt
Hoạt động 2 : Tìm hiểu ý nghĩa – nguyên
nhân thắng lợi
9) Thảo luận : Nêu những cách đánh độc đáo
của Lý Thường Kiệt đựoc sử dung trong cuộc
khánh chiến chống xâm lược tống
10) Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi
có ý nghĩa lịch sử như thế nào đối với dân tộc
ta ? Nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi đó ?
a/ Diến biến :
* Quân tống : Quách Quỳ cho đóng bè vượt
sông đánh phòng tuyến của ta nhưng thất bại ,chuyển sang thế bị động
* Nhà Lý : - Đọc thơ để kích lệ tinh thần
- Đoàn kết dân tộc- Sự ủng hộ của nhân dân
- Người lãnh đạo tài giỏi đặc biệt là Lý Thường Kiệt
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
Y/c HS tóm tắt diễn biến chính của cuộc kháng chiến chống Tống
V/ Câu hới và bài tập :
1/ Aâm mưu xâm lược Đại Việt của Nhà Tống ?
2/ Trình bày cuộc chiến trên sông Như Nguyệt ? Kết quả , ý nghĩa ?
Ngày dạy: 17/09/2009
LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ CHƯƠNG I VÀ II A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Những kiến thức cơ bản , quan trọng của chương I và II về kinh tế, văn hóa, giáo dục về công cuộc đấu tranh bảo vệ đất nước, về tình hình chính trị thời Đinh – Tiền lê- Lý
- Giúp học sinh khắc sâu thêm những kiến thức cơ bản
2/Tư tưởng :
- Giáo dục lòng tự hào dan tộc , có ý thức tốt trong việc học tập bộ môn lịch sử
3/ Kỹ năng :
- Tiếp tục rèn kỹ năng lập bảng so sánh , đối chiếu sựu kiện
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN :
- Bảng phụ
- phiếu học tập
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
Trang 26I/ Kiểm tra bài cũ :
1/ Vẽ và trình bày sự phân hóa trong xã hội thời Lý ?
2/ Thời Lý đã để lại cho dân tộc những giá trị văn hóa nào ?
II/ Giới thiệu bài :
III/ Dạy và học bài mới :
A/BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Bài 1 : Xác định công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nước ta ? ( Đánh dấu x)
Công lao đối với đất nước Ngô Quyền Đinh Bộ Lĩnh Đánh đuổi quân xâm lược Nam Hán, giành độc lập x
Đánh ta quân xâm lược Lương thành lập nước Vạn Xuân
Dẹp loạn 12 xứ quân thống nhất đất nước x
Dựng nền độc lập tự chủ cho dân tộc x
Giữ vừng nền độc lập , tiếp tục xây dựng nền kinh tế tự
Bài 2 : Những biện pháp phát triển nông nghiệp của nhà Đinh –Tiền Lê và nhà Lý ?
Nhà Đinh Tiền Lê Nhà LýTổ chức lễ cày tịch điền hàng năm x x
Ban hành luật cấm giết mổ trâu , bò bảo vệ sức kéo x
B/ BÀI TẬP ĐIỀN TỪ
Người đã làm nên chiến thắng Bạch Đằng năm 981 là Lê Hoàn
Năm 1075 ông cho quân tấn công sang đất Tống trước để tự vệ Oâng đã có nhiều cách đánh
độc đáo như mai phục tiêu diệt sinh lực địch, dùng thơ để uy hiếp tinh thần địch Khi quân giặc
lâm vào tình thế khó khăn ông cho tổng tiến công tiêu diệt Để giữ tình hòa hiếu về sau Ông đã đề nghị giảng hòa, đây là cách kết thúc chiến tranh chiến tranh nhân đạo Oâng chính là Lý
Thường Kiệt ,là vị tướng quan trọng trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống ( 1075 – 1077).
C/ KIỂM TRA 15’
D/ BÀI TẬP THỐNG KÊ : Có thể về nhà
Thống kê những sự kiện chính , những thành tựu chính về kinh tế , văn hóa, giáo dục, nghệ thuật,khiến trúc …thời Đinh- Tiến Lê , thời lý?
Thời Đinh – Tiền Lê Thời lý Kinh Tế
Giáo dục
Xã hội
Sinh hoạtVăn hóa
Kiến trúc – điêu khắc
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
V/ Bài tập về nhà : Hoàn thành bảng thống kê và làm các bài tập trong vở bài tập
Trang 27TIẾT 18 Ngày soạn: 16/09/2009
Ngày dạy: 17/09/2009
ÔN TẬP A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/Kiến thức : Giúp học sinh
- Hệ thống hóa các kiến thức đã học trong phân lịch sử thế giới và chương 1 và 2 của lịch sử ViệtNam
- Khắc sâu những kiến thức cơ bản
2/ Tư tưởng :
- Giáo dục lòng yêu nước
- Giáo dục lòng yêu thương, tôn trọng, bảo vệ những công lao của các anh hùng dân tộc
3/ Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng lập bảng thống kê, tổng hợp
- Kỹ năng so sánh
B/ NỘI DUNG ÔN TẬP :
I/ Lịch sử thế giới :
1/ Hoàn thành bảng thống kê thể hiện sự khác nhau và giống nhau của xã hội phong kiến Châu
Á và Châu Aâu?
Phong kiến Châu Á Phong kiến Châu Âu
kinh tế - Nông nghiệp đóng kín trong các công xã nông thôn -Nông nghiệp đóng kín trong các lãnh địa
Cơ cấu xã hội -Chia 2 giai cấp : Phong kiến và Nông
dân lĩnh canh - Chia 2 giai cấp :Lãnh chúa và Nông nôThế chế nhà
nước
- Chế độ quân chủ - Chế độ quân chủ
II/ Lịch sử Việt Nam:
Lập bảng thống kê thể hiện sự hoàn thiện dần về bộ máy nhà nước và phát triển kinh tế – xã hộithời Ngô, Đinh, Tiền, Lê, Lý
Thành lập 939 -967 968 – 1009 1009 – 1226
Kinh đô
Kinh tế Xây dựng nền kinh tế tự chủ
Trang 28Cơ cấu xã
hội
Chia 3 tầng lớp Chia 3 tầng lớp
Quân đội Chưa có quân đội
riêng Gồm 2 bộ phận:Cấm quân và quân địa phương Gồm 2 bộ phận: Cấm quân và quân
chính quyềnCông cuộc
bảo vệ đất
nước
Đánh tan xâm lược
Nam Hán Chống xâm lược Tống lần 1 ( 938) Chống xâm lược Tống lần 2 ( 1075
– 7077)
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
V/ Câu hỏi, bài tập ở nhà:
1/ Các cách đánh giặc độc đáo của Lý Thường Kiệt?
2/ Vì sao khi rút quân về nước Lý Thương Kiệt lại cho quân phá cầu cống, đường xá?
3/ Làm bài tập sách BT Lịch Sử?
- Giáo dục ý thức chăm học Làm việc nghiêm túc
- Biết tự giác làm bài
3/ Kĩ năng:
- Kiểm tra kĩ năng lập sơ đồ, so sánh, nhận xét, trình bày 1 sự kiện
B/ Đề kiểm tra:
PHẦN I : TRẮC NGHIỆM ( 3 điểm )
* Đánh dấu( X ) vào ô trống đầu câu có đáp án đúng nhất
Câu 1: Nền kinh tế của xã hội phong kiến Phương Đông có đặc điểm ?
a- Nông nghiệp kết hợp với chăn nuôi
b- Nông nghiệp kết hợp với chăn nuôi và nghề thủ công
c - Nông nghiệp kết hợp với chăn nuôi và nghề thủ công đóng kín trong các Công xã nông thôn
d - Cả 3 đều sai
Câu 2 :Công lao của Ngô Quyền đối với đất nước?
a- Lập nên nước Vạn Xuân c - Thống nhất đất nước
b- Đánh đuổi quân Nam Hán ,giành lại độc lập cho dân tộc d – Cả 3 đều đúng
Câu 3: đến năm 2010 chúng ta sẽ được chứng kiến ngày lễ lịch sử lớn đó là :
a- Ngày Nhà Lý thành lập và lấy Đại La ( Hà Nội ) làm kinh đô
Trang 29 b-Ngày nhà Lý đổi tên nước ta là Đại Việt và đổi tên thành Thăng Long.
c- Ngày mà Đại La ( Hà Nội ) được chọn làm kinh đô
d- Cả 3 đều đúng
Câu 4 :Sau khi tiêu diệt xong thành Ung Châu Lý thường Kiệt đã làm gì để chống quân Tống?
a- Cho quân nghỉ ngơivà nghĩ rằng quân Tống sẽ không đánh Đại Việt ngay
b - Cho rằng quân Tống sẽ sang ngay nên ráo riết bố phòng và XD phòng tuyến Như Nguyệt
c – Xây dựng pháo đài ở Thăng Long để đối phó
Câu 5 : Hãy chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống hoàn thành chủ trương của Lý Thường Kiệt :
“ Ngồi yên………không bằng đem quân ……….để ……….của chúng Cuộc tấn công nhằm vào nơi tập trung ……….của nhàTống
PHẦN II : TỰ LUẬN ( 7 điểm )
Câu 1 : Cuộc chiến trên phòng tuyến sông Như nguyệt diễn ra như thế nào ? Nguyên nhân
thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống của nhà Lý ?
Trang 30TIẾT 20 Ngày soạn: 16/09/2009
Ngày dạy: 17/09/2009
BÀI 12 : ĐỜI SỐNG KINH TẾ – VĂN HÓA
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Kinh tế nông nghiệp và thủ công nghiệp thời Lý có những chuyển biến và đạt những thành tựu nhất định về thủy lợi, diện tích trồng trọt…….có nhiều ngành thủ công mới xuất hiện, buôn bán vớinước ngoài phát triễn
2/ Tư tưởng :
- Giáo dục lònh tự hòa dân tộc, ý thức xây dựng và bảo vệ văn hóa dân tộc
- Có ý thức vươn lên trong xây dựng đất nước độc lập, tự chủ
3/ Kỹõ năng :
- Làm quen với phương pháp quan sát tranh , phân tích , lập bảng, so sánh đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN :
- Tranh ảnh sách giáo khoa, sưu tầm thêm tài liệu
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
- Trả bài 1 tiết nhâïn xét
II/ Giới thiệu bài mới :
III/ Dạy và học bài mới :
- Học sinh đọc phần 1
1) Tình hình ruộng đất của nhà Lý có gì giống
và khác với thời Đinh – Tiền Lê ?
2) Nhà Nước có những biện pháp gì để phát
triển nông nghiệp ?
3) Việc tổ chức lễ cày tịch điền của nhà vua có
ý nghĩa gì ?Kết quả ?
4) Vì sao nền nông nghiệp của nhà Lý phát
triển ?Tác dụng và ý nghĩa của nó như thế nòa
đối với sự phát triển các nghành kinh tế khác ?
5) Bước phát triển mới trong nghề thủ công của
nhà Lý là gì ?
- Giaos viên giới thiệu đĩa men ngọc
- Cho học sinh đọc đoạn chữ nhỏ sách giáo
khoa
6) Em có nhận xét gì về hành tơ lụa của Đại
Việt? Vì sao vua tống không dùng gấm của nhà
1/Sự chuyển biến của nền nông nghiệp :
* Tình hình ruộng đất :
- Thuộc sở hữu của công làng xã
- Nông dân nhận ruộng canh tác và nộp thuế cho nhà vua
* Chính sách của nhà nước : Quan tâm đến
nông nghiệp
- Tổ chức lễ cày tịch điền
- Khuyến khích khai hoangĐào kênh mương
- Ban hành luật cấm giết mổ Trâu , Bò
* Kết quả:
- Nông nghiệp phát triển, được mùa liên tục
2/ Thủ công nghiệp và thương nghiệp :
* Thủ công nghiệp :
- Nghề ươn tơ , dệt lụa, nghề gốm , xây dựng đều phát triển ( Nhất là tơ lụa )
- Nghề làm vàng,bạc, nghề in bản gỗ,đúc đồng,rèn sắt, nhuộm được mở rộng
* Thương nghiệp :
Trang 31Tống mà lại dùng tơ lụa Đại Việt ?
7) Nêu những nét chính trong thương nghiệp
thời Lý ?
8) Việc thuyền buôn nước ngoài đến Đại Việt
tấp nập phản ánh điều gì ?
9) Thảo luận : Em hãy nêu mối liên hệ giữa
nông nghiệp,thủ công nghiệp và thương
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức Thơiø Lý nền kinh tế phát triển chứng tỏ khả năng xây dựng
nền kinh tế tự chủ và độc lập của nhân dân Đại Việt, tạo điều kiện thuận lợi cho các triều đại sau
V/ Câu hỏi và bài tập :
1/ Những biểu hiện nào chứng tỏ nhà nuớc quan tâm đến sản xuất nông nghiệp?
2/ Kinh tế nông nghiệp có tác dụng gì cho việc phát triển thủ công và thương nghiệp?
Ngày dạy: 17/09/2009
BÀI 12 : ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA ( tt)
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Từ những thay đổi và phát triển về kinh tế đãdẫn đến những thay đổi trong xã hội thời Lý
- Thời Lý đã đặt nền móng đầu tiên cho nền giáo dục nước nhà và là triều đại hình thành nền một nền văn hóa tiêu biểu cua nước ta “ Nền văn hóa Thăng Long ”
2/ Tư tưởng :
- Tiếp tục giáo dục ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc cho học sinh
- Giúp học sinh có ý thức vươn lên và cung xây dựng đất nước văn minh, giàu đẹp
3/ Kỹ năng :
- Tiếp tục rèn phương pháp quan sát tranh , phân tích và lập bảng so sánh , đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG- PHƯƠNG TIỆN :
- Phiếu học tập
- Sơ đồ xã hội thời lý tư liệu về xã hội thời Lý
C/ HOẠT ĐỌNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Bài cũ :
1) Tóm tắt tình hình nông nghiệp, thủ công và thương nghiệp của thời Lý?
2) Những thành tựu đó có tác dụng như thế nào đến sự thay đổi trong xã hội ?
II/ Giới thiệu bài mới :
III/ Dạy và học bài mới :
- Học sinh đọc SGK
1) Xã hội thời lý được phân hóa như thế nào? 1/ Những thay đổi về mặt xã hội :- Chia thành 3 tầng lớp chính
Trang 32- Giáo viên dùng sơ đồ để khai thác sự phân
hóa và quan hệ của các tầng lớp trong xã hội ?
2) Địa chủ được hình thành từ những tầng lớp
nào trong xã hội ?
3) Nông dân được phân hóa ra sao ?
4) Quan hệ của các tầng lớp trong xã hội như
5) Vì sao nói nhà Lý là triều đại đặt nền móng
đầu tiên cho nền giáo dục nước ta ? Sự kiện
nào đã nói lên điều đó ?
6) Vị trí của Đạo Phật ở thời Lý như thế nào ?
- Có thể giới thiệu lý do xây dựng chùa Một cột
( Diên Hựu )
7) Hình thức sinh hoạt văn hóa của thời Lý có
gìnổi bật? ( sinh hoạt văn hóa làng xã )
8) Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc có gì đặc sắc
?
- Giới thiệu một số công trình kiên strúc , điêu
khắc của nhà Lý
- Giới thiệu hình 25 – 26
+ Thống trị : Vua- quan – địa chủ+ Bị trị : Nông dân thường, tá điền , người buôn bán …
+ Nô tỳ :
Quan lại., địa chủ, hoàng tử , công chúa, nông dân giàu có
Được cấp hoặc có nhiều ruộng đất
Nông dân thường
Nông dân không có ruộng
Nhận ruộng của địa chủ cày cấy
Nông dân tá điền
2/ Giáo dục và văn hóa :
* Giáo dục :
- Năm 1070 xây dựng khu Văn Miếu
- Năm 1075 mở khoa thi đầu tiên
- Năm 1070 mở Quốc Tử giám
- Văn học chữ Hán bắt đầu phát triễ
- Phất giáo được coi trọng
* Sinh hoạt văn hóa :
Rấ phong phú
* Kiến trúc điêu khắc :
- Rất phát triển trình độ tinh vi, tính cách độc đáo , nhẹ nhàng thanh thoát
Tóm lại : Vói phong cách nghệ thuật độc đáo , đa dạng, linh hoạt nhân dân thời Lý đã đánh dấu sự ra đời của một nền văn hóa riêng biệt của dân tộc “ Nền văn hóa Thăng Long ”
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức
Với sự phát triển của văn hóa giáo dục, khoa học kỷ thật điêu khắc , kiến trúc thời Lý đã để lại cho đời sau những giá trị văn hóa to lơn và riêng biệt
IV/ Câu hỏi và bài tập :
1) Những sự kiện chứng tỏ nhà Lý đã để lại cho đời sau những giá trị văn hóa riêng biệt ?
2) Vẽ và trình bày sự phân hóa trong xã hội thời Lý ?
Trang 33TIẾT 22 Ngày soạn: 03/10/2009
Ngày dạy: 05/10/2009
CHƯƠNG III :NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN THẾ KỶ XIII – XIV
BÀI 13 : NƯỚC ĐẠI VIỆT THẾ KỶ XIII
I NHÀ TRẦN THÀNH LẬP A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức : Giúp học sinh nắm được
- Nguyên nhân làm cho nhà Lý sụp đổ , Nhà Trần thành lập là cần thiết cho xã hội và đất nước lúc bấy giờ
- Cách tổ chức bộ máy nhà nước , củng cố chế độ quân chủ trung ương tập quyền và luật pháp
2/ Tư tưởng :
-Bồi dưỡng tinh thần đấu tranh bất khuất, chống áp bức bóc lột, tinh thần sáng tạo trong xây dựngđất nước, lòng yêu nướcvà lòng tự hào dân tộc
3/ Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng vẽ bản đồ và sử dụng bản đồ
- Rèn phương pháp so sánh đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƯONG TIỆN :
- Bản đồ Đại Việt thế kỷ XIII
- Sơ đồ bộ máy nhà nước
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
Trình bày những nét chính về kinh tế, chính trị , văn hóa, giáo dục của thời Lý ?
II/ Giới thiệu bài mới :
- Tóm tắt tình hình nước ta cuối thời Lý và yêu cầu của xã hội lúc bấy giờ
II/ Dạy và học bài mới : I / NHÀ TRẦN THÀNH LẬP
1) Nhà Trần thành lập tronghoàn cảnh nào ?
2) Nêu những biểu hện suy yếu của nhà Lý ?
- Giáo viên dùng tư liệu phân tích thêm
3) Vì sao họ Trần buộc Lý Chiêu Hoàng nhường
ngôi?
- Giới thiệu đoạn trích Đại Việt Sử Ký toàn thư
4) Việc nhà Trần buộc nhà Lý nhường ngôi có
hợp với tự nhiên không ? Vì sao ?
5) Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập
quyền như thế nào?
6) Cho học sinh thảo luận : Vẽ sơ đồ bộ máy
nhà nước thời Trần
1/ Nhà Lý sụp đổ :
- Thế kỷ XII nhà Lý suy yếu + Quan lại ăn chơi sa đọa+ Lũ lụt hạn hán liên tiếp xảy ra+ Dân chúng cực khổ , phiêu tán+ Dân nghéo nổi lên khắp nơi Nhà lý phải nhờhọ Trần dẹp loạn
- Tháng 12 năm 1226 họ Trần buộc Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh => Nhà Trần thành lập
2/ Nhà Trần củng cố chế độ phong kiến tập quyền :
a/ Bộ máy quan lại : Chia làm 3 cấp Triều
đình – trung gian và cơ sở
- Hệ thống quan lại : đặt thêm 1 số cơ quan : Quốc sử viện, Ngự sử đài, Tôn nhân phủ
- Đặt các chức quan Hà đê sứ, Đồn điền sứ,
Trang 34* TƯ
Vua – Tháithượng hoàng
Quan văn võ
* Trung gian :
Châu ,Huyện Châu,Huyện Châu,Huyện
* Cơ sở :
7) Em có nhận xét gì về cách tổ chức nhà nước
thời Trần?
( Tổ chức chặt chẽ hơn , phân cấp rõ ràng hơn)
8) Trình bày những nét chính về Luật pháp thời
b/ Đơn vị hành chính : Chia làm 3 cấp
+ Trung ương : Triều đình+ Hành chính trung gian : Lộ( 12 lộ ), Phủ , huyện, châu
+ Hành chính cơ sở : Xã
3/Pháp luật thời Trần :
- Ban hành bộ “ Quốc triều hình luật ”
Nội dung : Xác nhận quyền sở hữu tài sản ,
quy định việc mục bán ruộng đất, -Đặt cơ quan thẩm hình viện để xét xử
- Đặt chuông ở Điện Long Trì cho dân kêu oan
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức:
Nà Trần thành lập giải quyết được nhu cầu bức thiết của xã hội Nhà Trần đã củng cố hơn nữa bộ máy nhà nước phong kiến tạp quyền , hoàn thiện hơn nữa về bộ luật, tạo điều kiện thuận lợi để phát trỉen kinh tế, xây dựng và bảo vệ đất nứớc
V/ Câu hỏi và bài tập :
1/ Vẽ lại và mô tả bộ máy nhà nước thời Trần ?
2/ Đơn vị hành chính từ cấp lộ đến xã thời Trần có gì thay đổi so với thừoi LÝ ?
Ngày dạy: 07/10/2009
BÀI 13 ( tt ) : NƯỚC ĐẠI VIỆT THẾ KỶ XIII
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Về Kiến thức :
Giúp học sinh nắm được
- Nhà Trần củng cố hơn nữa bộ máy phong kiến tập quyền thông qua xây dựng quân đội vững mạnh và củng cố an ninh quốc phòng
Trang 35- Các biện pháp phục hồi và phát triễn kinh tế của Nhà Trần
2/ Về Tư tưởng :
- Tiếp tục bồi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên
- Có ý thức kế thừa truyền thống dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước
3/ Về kỹ năng :
- Rèn kỹ năng vẽ và sử dụng bản đồ
- Rèn phương pháp so sánh đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN :
- Tranh ảnh SGK phóng to, tư liệu có liên quan
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
I/ Kiểm tra bài cũ :
Vẽ và mô tả sơ đồ bộ máy nhà nước Thời Trần?
II/ Giới thiệu bài mới :
- Để củng cố hơn nữa bộ máy nhà nước phong kiến tập quyền Nhà Trần đã tập trung vào việc xây dựng quân đội và phát triển kinh tế Vậy Nhà Trần đã có những biện pháp gì để xây dựng quân đội vững mạnh và phát triển kinh tế ta tìm hiểu tiếp bài 13
III/ Dạy và học bài mới :
II / NHÀ TRẦN XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI VÀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
1) Để bảo vệ đất nước Nhà Trần có những
biện pháp gì trong việc xây dựng quân đội?
- Học sinh đọc SGK phần 1
- Gv giới thiệu hình 27
2) Chính sách và chủ trương của Nhà Trần
trong việc và đào tạo quân đội có gì giống và
khác so với Nhà Lý ?
- Giải thích “ Cốt tinh nhuệ không cốt đông ”
3) Em có nhận xét gì về quân đội Nhà Trần ?
4) Biện pháp củng cố quốc phòng của Nhà
Trần ? Kết quả?
- Học sinh đọc Phần 2
5) Để ổn định và phát triển kinh tế nông
nghiệp nhà Trần đã có những biện pháp gì ?
- GV giới thiệu đê Đĩnh Nhĩ
_ Học Sinh đọc phần chữ nhỏ
6) Em có nhận xét gì về chủ trương phát triển
nông nghiệp của Nhà Trần ? Kết quả của
những biện pháp đó?
1/ Nhà Trần xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng
a- Quân đội :
- Gồm có Cấm quân và quân ở các Lộ
- Ở làng xã thì có Hương Binh và quân của Vương Hầu
- Tuyển quân theo chính sách “ Ngụ binh ư nông
”
- Chủ trương “ Quân lính cốt tinh nhuệ không cốt đông”
- Xây dựng tình đoàn kết trong quân đội
- Cho quân đội học tập binh pháp và luyện tập võnghệ thường xuyên
b- Quốc phòng:
- Cử tướng giỏi cầm quân đóng giữ những nơi hiểm yếu
- Vua Trần trực tiếp kiểm tra
2/ Phục hồi và phát triển kinh tế :
* Nông nghiệp :
- Đẩy mạnh khẩn hoang
- Đắp đê phòng lụt ( đê Đĩnh Nhĩ ) nạo vét kênh mương
=> Nông nghiệp được phục hồi và phát triển
* Thủ Công :
- Xưởng thủ công nhà nước : chuyên sản xuất
Trang 367) Tình hình thủ công và thương nghiệp thời
Trần ?
8) Nhận xét tình hình thủ công và thương
nghiệp thời Trần, so sánh với Thời Lý ?
gốm, dệt vải, sản xuất vũ khí
- Thủ công trong nhân dân : có nhiều ngành nghề
* Thương Nghiệp :
- Chợ được lập ngày càng nhiều
- Ở Hoàng Thành có 61 phường
- Buôn bán với nước ngoài tập trung ở Hội Thống( Nghệ an ), Hội Triều ( Thanh Hoá), Vân Đồn ( Quảng Ninh)
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức:
1 / Nhà Trần đã làm gì để phục hồi và phát triển kinh tế,ổn định an ninh chính trị đất nước sau những năm suy thoái cuối thời Lý ?
2 /Câu hỏi trắc nghiệm : Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh vào năm nào ?
a ; 12 / 1226 b ; 11 /1225 c ; 08 / 1226 d / 7 /1225
V/ Câu hỏi và bài tập :
1/ Những biện pháp xây dựng quân đội và củng cố quốc phòng của nhà Trần ?
2/ Những kết quả mà nhà Trần đã đạt được ở trên có ý nghĩa gì trong việc bảo vệ đất nước sau này ?
- Hướng dẫn học sinh đọc trước bài 14
Trang 37
TIẾT 24 Ngày soạn: 03/10/2009
Giúp học sinh nắm được
- Sự chuẩn bị của quân Mông Cổ trong lần xâm lược thứ nhất , quyết tâm của nhà Trần
- nắm được diễn biến cơ bản của cuộc kháng chiến lần thứ nhất, nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa của cuộc kháng chiến lần thứ nhất
2/ Về Tư tưởng :
- Bồi dưỡng năng cao lòng căm thù quân xâm lược
- Năng cao lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn các anh hùng dân tộc
3/ Về kỹ năng :
- Biết sử dụng bản đồ trong khi nghe giảng, tả lời câu hỏi và khi học ở nhà
- Biết phân tích,so sánh,đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Lược đồ kháng chiến lần thứ nhất, Phóng to hình SGK
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài cũ :
1 Chính sách, biện pháp, chủ trương xây dựng quân đội của nhà Trần
II/ Giới thiệu bài mới :
- Nhận xét bài cũ và giới thiệu bài mới
III/ Dạy và học bài mới : I / CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ NHẤT CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC
MÔNG CỔ ( 1258 )
- Giới thiệu về quân Mông Cổ qua 2 bức tranh
SGK
- Học sinh đọc :” Từ đầu đến đại Việt ”
1) năm 1257 Mông Cổ có mục đích và âm
mưu gì ?
2) Mông Cổ xâm lược đại Việt nhằm mục
đích gì ? Hành động của chúng khi chuẩn bị
xâm lược đại Việt ?
3) Việc bắt trói sứ giả của Nhà Trần nói lên
điều gì ?
4) Nhân dân nhà Trần bước vào cuộc kháng
chiến lần thứ nhất với tinh thần và khí thế
như thế nào ?
- Học sinh dựa vào SGK để trình bày
- Học sinh đọc SGK“ Từ 1/1258 đến hết ”
- GV đưa lược đồ trình bày diễn biến qua lược
* Hành động :
- Cho sứ giả đưa thư dụ hàng, đe doạ Vua Trần
2/ Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống xâm lược Mông Cổ :
a/ Nhà Trần chuẩn bị :
- Thành lập các đội dân binh, sắm sữa vũ khí-Quân đội luyện tập ngày đêm, sẵn sàng chiến đấu
b/ Diễn biến :
Trang 38- GV chia bảng làm 2 cột rồi vừa khai thác
lược đồ vừa cho học sinh ghi bài ?
5) Trước thế giặc mạnh như vậy vua Trần đã
làm gì ?
6) Hành động của quân Mông Cổ sau khi vào
Thăng Long thể hiện điều gì ?
- GT Về Trần Thủ độ và câu nói của Ông
7) Vua Tôi Nhà Trần đã tiêu diệt quân Mông
Cổ như thế nào ? Kết quả?
8) Thảo luận : Nêu những sự kiện cụ thể biẻu
hiện tinh thần quyết tâm chống giặc của nhân
dân ta?
- Luyện tập võ nghệ , sẵn sàng chiến đấu
- Thực hiện nghiêm túc lệnh sơ tán của Triều
Bình Lệ Nguyên
- Kéo vào Thăng Long tàn phá kinh thành , sau lâm vào tình cảnh khó khăn
- 29/1/1258 phải rút quân lên phía bắc
-Chặn ở Bình lệ Nguyên sau rút quân về Thiên Mạc Sơ tánthăng Long
- Mở cuộc tấn công ởĐông Bộ Đầu ( HàngThan – Hà Nội )
c/ Kết quả :
- Chưa đầy 1 tháng cuộc khangc chiến kết thúc thắng lợi
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức Giáo viên tóm tắt những ý chính và đặt câu hỏi
- Cuộc kháng chiến lần thứ nhất thắng lợi có ý nghĩ lịch sử như thế nào ?
- Gọi học sinh lên trình bày diễn biến qua lược đồ
Câu hỏi trắc nghiệm : Năm 1257 Vua Mông Cổ quyết định mở coca tấn công lớn vào nước nào ?
a ; Đại Việt b ; Nam Tống – Trung Quốc c ; Thái Lan d ; Chăm Pa
V/ Câu hỏi và bài tập :
1/ Vì sao quân Mông Cổ mạnh hơn mà vẫn bị ta đánh bại?
2/ Làm bài tập lich sử trong vở bài tập và xem trước phần II
Ngày dạy: 07/10/2009
BÀI 14 ( tt ) BA LẦN KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC MÔNG – NGUYÊN
THẾ KỶ XIII
A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Về Kiến thức :
Giúp học sinh nắm đựợc
- Sự chuẩn bị của quân Nguyên trong lần xâm lược lần thứ hai kỹ hơn lần 1 quyết tâm của Nhà Trần cũng cao hơn thể hiện qua việc chuẩn bị chu đáo của Vua Tôi Nhà Trần
- Nắm đựơc diễn biến , nguyên nghân thắng lợi và ý nghĩa của cuộc kháng chiến lần thứ hai
Trang 392/ Về Tư tưởng :
- Bồi dưỡng năng cao lòng căm thù quân xâm lược
- Năng cao lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, lòng biết ơn các anh hùng dân tộc
3/ Về kỹ năng :
- Biết sử dụng bản đồ trong khi nghe giảng, tả lời câu hỏi và khi học ở nhà
- Biết phân tích,so sánh,đối chiếu
B/ ĐỒ DÙNG – PHƯƠNG TIỆN:
- Lược đồ kháng chiến lần thứ hai, Phóng to hình SGK, thơ văn có liên quan
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
I/ Kiểm tra bài Cũ :
1 Trình bày tóm tắt diễn biến cuộckhangc chiến lần thứ nhất qua lược đồ ?
2 Vì sao quân giặc mạnh hơn mà vẫn bị ta đánh bại?
II/ Giới thiệu bài mới : Sau 30 năm quân Mông Cổ đã mạnh lên chúng chiếm được TQ lập ra nhà
Nguyên , thực hiện âm mưu xâm lược Đại Việt Một lần nữa Nhân dân Đại Việt lại tiếp tục cuộc kháng chiến lần thứ 2 Vậy cuộc kháng chiến lần này có thành công không ? ta cùng tìm hiểu tiếp qua bài 14 ( TT )
III/ Dạy và học bài mới : CUỘC KHÁNG CHIẾN LẦN THỨ HAI CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC NGUYÊN
( 1285)
- Học sinh đọc từ đầu đến Phía Bắc
1) Quân Nguyên cho quân đánh Chăm Pa và Đại Việt
nhằm mục đích gì ? Vì sao đánh Chăm Pa trước ?
2) Cuộc kkháng chiến của Chăm Pa ra sao ? Aâm mưu của
quân Nguyên có thành công không ?
- Giáo viên giảng trên bản đồ về diến biến
3) Vì sao âm mưu dùng Chăm Pa làm bàn đạp tấm công
Đại Việt của quân Nguyên thất bại ?
4) Để chuẩm bị cho cuộc kháng chiến lần 2 nhà Trần đã
chuẩn bị những gì ? vì sao lại phải chuẩn bị kỹ như vậy ?
- Giới thiệu hội nghị Vương Hầu và Diên Hồng
- Giới thiệu về Trần Quốc Tuấn và những việc làm của
Oâng.
5) Nhà Trần tổ chức Hội nghị Vương Hầu và Diên Hồng
nhằm mục đích gì ? Ý nghĩa , tác dụng của 2 hội nghị
này ?
- Giáo viên tích 1 đoạn Hịch tướng sĩ
6) Diễn biến cuộc khánh chiến lần 2 diễn ra và kết quả
như thế nào ?
- Giáo viên dùng bảng phụ để vừa khai thác diễn biến trên
bản đồ vừa ghi những ý chính vào bảng (không cần cho
học sinh ghi)
1/ Aâm mưu xâm lược Chăm Pa và Đại Việt của nhà Nguyên
2/ Nhà Trần chuẩn bị kháng chiến :
- Tổ chức hội nghị Vương hầu , quan lại ở Bình
Than( Chí linh –Hải Dương) bàn kế đánh giặc
- Cử Trần Quốc Tuấn làm chỉ huy kháng chién
- Mở Hội nghị diên Hồng đẻ bàn cách và thống nhất ý chí đánh giặc.
- tổc chức tập trận, duyệtbinh, chia quân đóng giữu những nơi hiểm yếu
- Cả nước nhận lệnh sẵn sáng đánh giặc.
3/ Diễn biến và kết quả của cuộc kháng chiến a/ Diễn biến :
Sách giáo khoa
Trang 40- Tháot Hoan Tấn
công Vạn Kiếp - Ta lui về Thiên Trường , sơ tán Thăng
phía Nam đánh xuống
- Ta gặp nhiều khó khăn
- Rút quân khỏi Thiên Trường củng cố lực lượng
- Lâm vào khó khăn - 5/1258 phản công ở
nhiều nơi, giải phóng Thang Long
- Giáo viên chú ý phân tích lực lượng quân Nguyên , cách
đói phó của ta, tình hình quân giặc khi vào Thăng Long,
Aâm mưu của Thoát Hoan, Biện pháp đối phó của TQT.
7) Thảo luận : Vì sao lực lượng của quân Nguyên đông
hơn ta gấp nhiều lần mà vẫn bị ta đánh bại ?
b/ Kết quả : Sau 2 tháng ta đánh bại 50 vạn quân
xâm lược, cả dân tộc ca khúc ca khải hoàn
IV/ Kiểm tra hoạt động nhận thức :
dùng bài tập để củng cố- gọi học sinh trình bày lại diễn biến
Câu Hỏi Trắc Nghiệm : Trung Quốc bị Mông Cổ thống trị vào năm nào ?
a ; 1278 b ; 1279 c ; 1276 d ; 1275
V/ Câu hỏi và bài tập :
1/ Việc nhà Trần chuẩn bị kháng chiến chống quân xâm lược có tác dụng như thế nào đối với cuộc kháng chiến ?
2/ Trình bày các cách đánh của nhà Trần trong cuộc kháng chiến lần 2 và xem trước phần III