Họ đòi đổi mới thơ ca và đã sáng tác những bài thơ khá tự do, số câu số chữ trong bài không có hạn định gọi đó là Thơ mới.. Hãy chỉ ra những điểm mới của hình thức bài thơ này so với các
Trang 11.Kiến thức: -Biết đọc-hiểu một tp lãng mạn tiêu biểu trong phong trào thơ Mới.
-Chiều sâu t tởng yêu nớc thầm kín của lớp thế hệ trí thức chán ghét thực tại, vơn tới cs tự do
-Hình tợng NT độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài
2.Kĩ năng: -Thấy đợc bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của bài thơ
- Bồi dỡng kĩ năng đọc đúng, đọc diễn cảm và cảm thụ thơ lãng mạn
-Phõn tớch được những chi tiết NT tiờu biểu trong tp
Hoạt động 1: Giới thiệu bài:
MT: taùo taõm theỏ cho HS hoùc taọp.
PP: thuyeỏt trỡnh.
ở Việt Nam khoảng những năm 30 của thế kỉ XX đã xuất hiện phong trào Thơ mới rất sôi động, đợc coi là một cuộc cách mạng trong thơ ca, một thời đại trong thi ca( Hoài Thanh ) Đó là một phong trào thơ có tình chất lãng mạn tiểu t sản ( 1932-1945 ) gắn liền với những tên tuổi nh : Thế Lữ, Lu Trọng L, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mạc Tử, Chế Lan Viên, Nguyễn Bính Thế Lữ không phải là ngời viết bài thơ mới đầu tiên nhng là nhà thơ có công đầu tiên đem lại chiến thắng cho Thơ mới lúc mới ra quân Nhớ rừng là bài thơ nổi tiếng của Thế Lữ
Nhà vật của thời đại
Bờn đường thiờn lụi (1936)
Lờ Phong phúng viờn (1937)
Mai Hương và Lờ Phong (1937) >>
Trang 2 Gúi thuốc lỏ (1940) >>
Giú trăng ngàn (1941) Trại Bồ Tựng Linh (1941)
Thế giới muụn màu
Thoa (1942)
Chuyện tỡnh của anh Mai (1953)
Tay đại bợm (1953)
-Là nhà thơ tiêu biểucủa phong trào Thơmới
-Đợc nhà nớc tặng giảithởng HCM về VHNT
2000
? GV nêu yêu cầu đọc: Đoạn 1,4 giọng
buồn ngao ngán, u uất
Đoạn: 2,3 và 5 giọng vừa hào hứng, vừa
nuối tiếc, mạnh mẽ và hùng tráng
G đọc mẫu Gọi /s đọc tiếp
? Yêu cầu h/s hỏi - đáp chú thích: 1, 2,
6, 9, 11, 12, 15, 16 ?
? Nêu vị trí của bài thơ “Nhớ rừng”
trong sự nghiệp của Thế Lữ
-hs đọc tiếp1-3 học sinh nối nhau đọc
Hs hỏi - đáp chú thích theo gợi ýtrong SGK
-hs nêu
2/ Tác phẩm:
- Là bài thơ tiêu biểu
và là tác phẩm mở ờng cho sự thắng lợicủa Thơ mới
đ-G: Thơ mới lúc đầu dùng để gọi tên một thể thơ: thơ tự do Khoảng sau năm 1930 một loạt thi sĩ trẻ xuất thân Tây họclên án thơ cũ( chủ yếu là thơ Đờng Luật ) là khuôn sáo, trói buộc Họ đòi đổi mới thơ ca và
đã sáng tác những bài thơ khá tự do, số câu số chữ trong bài không có hạn định gọi đó là Thơ mới
Nh-ng rồi Thơ mới khôNh-ng chỉ để gọi thể thơ tự do mà chủ yếu dùNh-ng để gọi một phoNh-ng trào thơ có túnh chất lãng mạn tiểu t sản bột phátnăm 1932 và kết thúc vào năm 1945 gắn liền với tên tuổi của Thế Lữ, LTL, HC.Phong trào Thơ mới ra đời và phát triển mạnh mẽ rồi đi vào bế tắc trong vòng 15 năm Trong Thơ mới số thơ tự do không nhiều mà chủ yếu là thơ bảy chữ, lục bát, tám chữ không còn bị ràng buộc bởi những quy tắc nghiệt ngã của thi pháp cổ điển.
? Bài thơ chia làm mấy đoạn? Nêu nội
dung của từng đoạn? - ý 1: Khối căm hờn và niềm uất hận
1. ẹoùc
2. Giaỷi thớch tửứkhoự
3. Boỏ cuùc
? Hãy chỉ ra những điểm mới của hình
thức bài thơ này so với các bài thơ đã
- Giọng thơ ào ạt, phóng khoáng
- Thể thơ tám chữ
Hoạt động 3
MT: tỡm hieồu noọi dung vaứ ngheọ thuaọt
trong baứi thụ
PP: vaỏn ủaựp
KT: ủoọng naừo
L Đọc đoạn thơ diễn tả khối căm hờn
trong cũi sắt(Đ1.) và cho biết
Đoạn 1 chủ yếu thể hiện tâm trạng con
hổ trong cảnh ngộ bị tù hãm ở vờn bách
1 Cảnh con hổ ở
v-ờn bách thú.
Trang 3GV nói thêm về nghệ thuật ẩn dụ
chuyển đổi cảm giác
H Khối căm hờn ấy biểu hiện thái độ
sống và nhu cầu sống nh thế nào ?
L Em hãy đọc đoạn thơ diễn tả “ Niềm
uất hận ngàn thâu “ (Đ4) và cho biết:
Cảnh vờn bách thú “tầm thờng, giả dối”
và tù túng dới con mắt của con hổ gợi
cho em suy nghĩ gì về thực tại đơng
- Trả lời : cảm xúc căm hờn kết độngtrong tâm hồn, đè nặng, nhức nhối,không có cách giải thoát
chỉ đơn điệu, nhàm tẻ, “không đờinào thay đổi”, đều chỉ là nhân tạo, dobàn tay con ngời sửa sang, tỉa tót nênrất tầm thờng “giả dối” chứ khôngphải là thế giới của tự nhiên to lớn, bíhiểm
-Trả lời : Trạng thái bức bội, u uất
-Ghi chép
-hs suy nghĩ phát biểu
- Chán ghét cuộcsống tầm thờng tùtúng
-Với giọng giễu nhại,lối liệt kê liên tiếp,cách ngắt nhịp ngắn,dồn dập rồi lại kéodài ra nh giọng chánchờng khinh miệt thểhiện rõ thái độ ngaongán của chúa sơnlâm
L Em hãy đọc đoạn thơ thứ hai.
H Cảnh sơn lâm đợc gợi tả qua những
chi tiết nào ? Em hãy chỉ ra các từ ngữ
phong phú điễn tả cái lớn lao, phi thờng
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt
-Dùng điệp từ, động
từ mạnh-> Cảnh rừngnúi hùng vĩ
H Hình ảnh “ Chúa tể của muôn loài” - Theo dõi văn bản – trả lời
Trang 4hiện lên nh thế nào giữa không gian ấy?
H Có gì đặc sắc trong những từ ngữ,
nhịp điệu của những lời thơ trên ?
H Từ đó vị chúa tể của muôn loài đợc
khắc hoạ mang vẻ đẹp nh thế nào ?
“Ta bớc chân lên mọi vật đều im hơi
”
- Trao đổi trong nhóm 2 – 3
- Trả lời: Từ ngữ gợi tả hình dáng,tính cách của hổ
H Giữa thiên nhiên ấy chúa tể của
muôn loài đã sống một cuộc sống nh thế
nào ?
- Đọc đoạn văn bản
“Những đêm vàng những ngày machuyển bình minh cây xanh nắnggọi…những chiều lênh láng máu”
Môi tr ờng hoang sơ,hùng vĩ ,tự do khoáng đạt
-HS thảo luận
+ Ta say mồi+ Ta lặng ngắm giang sơn+ Tiếng chim ca giấc ngủ+ Ta đợi chết mảnh mặt trời
- Cảnh thiên nhiênhùng vĩ, huy hoàngrực rỡ, náo động và bíẩn
-Những câu thơ sống
động, giàu chất tạohình đã diễn tả chínhxác vẻ đẹp uy nghi,dũng mãnh và cũngthật mềm mại, uyểnchuyển của chúarừng
H Trong đoạn thơ này, điệp từ “ đâu”
kết hợp với câu thơ cảm thán… “Than
ôi! thời…nay còn đâu” Có ý nghĩa gì?
G Đến đây, ta sẽ thấy hai cảnh tợng
đ-ợc miêu tả trái ngđ-ợc nhau : cảnh vờn
H Theo em sự đối lập này có ý nghĩa gì
trong việc diễn tả trạng thái tinh thần
của con hổ và cũng chính là của con
ng-ời?
- Trả lời câu hỏi :
+ Khí phách ngang tàng làm chủ+ Tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng
- Trả lời :Nhấn mạnh và bộc lộ trựctiếp tình cảm
- Nghe
Trả lời
- Tiếc nuối cuộc sống
độc lập tự do củachính mình, tất cả chỉ
là ở dĩ vãng
- Diễn tả niềm cămghét cuộc sống tầmthờng giả dối
+ Diễn tả khát vọngmãnh liệt về một cuộcsống tự do, cao cả,chân thật
L Hãy đọc đoạn cuối bài thơ và cho
H Theo em “ giấc mộng ngàn ” của hổ
- Trả lời : oai linh, hùng vĩ, thênhthang, nhng đó là một không giantrong mộng
3 Khao khát giấc mộng ngàn.
Trang 5là một giấc mộng nh thế nào ?
H Nỗi đau từ “ giấc mộng ngàn ” to lớn
ấy phản ánh khát vọng mãnh liệt nào
của con hổ, cũng là của con ngời
- Trả lời : bộc lộ trực tiếp nỗi tiếp nhớcuộc sống chân thật tự do
- Trả lời
- Trả lời : Khát vọng đợc sống chânthật
- Giấc mộng mãnhliệt to lớn nhng đauxót, bất lực
- Khát vọng sốngcuộc sống chínhmình, khát vọng giảiphóng, khát vọng tựdo
Hoạt động 4
?Hãy khái quát NT của bài?
H Từ tâm sự nhớ rừng của con hổ ở
v-ờn bách thú, em hiểu những điều sâu
nào trong tâm sự của con ngời?
? Qua đó giúp em cảm nhận đợc nội
dung gì?
Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãngmạn.Hình ảnh thơ giàu chất tạo hình,
đầy ấn tợng; ngôn ngữ và nhạc điệuphong phú, giàu sức biểu cảm, thểhiện “đắt”ý thơ, khiến cho bài thơ cótính nhạc, âm điệu dồi dào
-Tác giả đã sử dụng một biểu tợng rấtthích hợp để thể hiện chủ đề bài thơ
Hình ảnh chúa sơn lâm cùng với cảnh
ở vờn bách thú là hình ảnh ẩn dụ,biểu tợng cho cuộc sống tù túng, ngộtngạt của xã hội đơng thời
Hs tự rút ra phần ghi nhớ
IV Toồng keỏt
*/ Ghi nhớ/SGK/5
Hoạt động 5 4/Củng cố:
-Gọi hs đọc diễn cảm bài thơ
H Nhà phê bình văn học Hoài Thanh có nhận xét về bài “ Nhớ rừng ”: “Ta tởng chừng thấy những chữ
bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi thờng”
Em hiểu sức mạnh phi thờng ở đây là gì?
-Đó là sức mạnh của cảm xúc Trong thơ lãng mạn, cảm xúc mãnh liệt là yếu tố quan trọng hàng đầu, từ
đó kéo theo sự phù hợp của hình thức câu thơ
ở đây cảm xúc phi thờng kéo theo những chữ bị xô đẩy
5 H ớng dẫn về nhà:
- Học thuộc bài thơ, noọi dung
- Soạn bài : caõu nghi vaỏn
Trang 6Ngày soạn: 5/1/2011 Ngày giảng:6/1/2011
Tuần 20 Tiết: 79
Câu nghi vấn
a mục tiêu:
1.Kiến thức:
- Hiểu rõ đặc điểm, hình thức của câu nghi vấn
- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: dùng để hỏi
2.Kĩ năng: -Nhận biết và hiểu đợc t/d của câu nghi vấn trong vb cụ thể
-Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
3.Thỏi độ :
- Rèn luyện kĩ năng nhận diện và sử dụng câu nghi vấn
B chuẩn bị:
G: Giáo án, maựy chieỏu
H: Trả lời các câu hỏi trong phần I
C lên lớp:
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ.
- HS1: Dựa vào kiến thức đã học ở Tiểu học về câu nghi vấn em hãy lấy hai ví dụ về câu nghi vấn?
- HS2: Dòng nào xác định đúng nhất về các từ in đậm trong hai câu thơ sau?
Lom khom dới núi tiều vài chú, Lác đác bên sông chợ mấy nhà.
( Bà Huyện Thanh Quan, Qua Đèo Ngang )
A Là các từ tợng thanh C Là các tình thái từ
B Là các từ tợng hình D Là các trợ từ
Hoạt động 1 3 Bài mới.
Giới thiệu bài:
MT: taùo taõm theỏ cho HS hoùc taọp.
PP: thuyeỏt trỡnh
Trong Tiếng Việt, mỗi kiểu câu có một số đặc điểm, hình thức nhất định, nhng đặc điểm này ờng gắn với một chức năng chính Vậy chức năng của câu nghi vấn là gì? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay.
Hoạt động 2
MT: tỡm hieồu veà ủaởc ủieồm hỡnh
thửực vaứ chửực naờng caõu nghi vaỏn
PP: vaỏn ủaựp, phaõn tớch
Kt: ủoọng naừo
? Xác định câu nghi vấn trong
đoạn trích trên?
Đặc điểm hình thức nào cho
biết đó là câu nghi vấn?
- Sáng nay ngời ta đấm u có đau lắmkhông?
- Thế làm sao u cứ khóc mãi màkhông ăn khoai?
- Hay là u thơng chúng con đói qúa?
Sau mỗi câu nghi vấn thờng có dấuchấm hỏi
Trong câu có dùng từ nghi vấn:
- Hay là u thơng chúngcon đói qúa?
=> Trong câu có dùng từnghi vấn: ( ai, gỡ, naứo,khoõng, hay laứ,…)
Trang 7? Những câu nghi vấn trên dùng để
làm gì?
G: Câu nghi vấn bao gồm cả câu tự
hỏi: Ngời đâu gặp gỡ
Trăm năm biết có
? Đặt một số câu nghi vấn?
G: Sửa chữa lỗi cho h/s
? Hãy nêu một số từ ngữ nghi vấn?
? Câu nghi vấn có đặc điểm gì và
PP: vaỏn ủaựp, phaõn tớch
Kt: ủoọng naừo, khaõn phuỷ baứn
Hớng dẫn h/s luyện tập
? Xác định câu nghi vấn?
? Xét các câu sau và trả lời câu
hỏi?
N1: Câu a , b và trả lời câu hỏi 1
N2: Câu c và trả lời câu hỏi 2
? Có thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối
những câu sau đơc không? Vì sao?
- Câu a, b: có các từ nghi vấn “cókhông, tại sao”nhng những kết cấuchứa chứa những từ này chỉ làmchức năng bổ ngữ trong câu
- Câu c,d: nào (cũng), ai (cũng) là từphiếm định
HS thảo luận nhóm.
Bài 4: - Khác nhau về hình thức: cókhông; đã cha
- Khác nhau về ý nghĩa: Anh đã
II Luyện tập
Bài 1:
Bài 2:
Bài 3:
Trang 8( So sánh với “Tiếng ta đẹp ntn?”)
Yêu cầu h/s thảo luận nhóm bài
tập 4 và 6?
khoẻ cha? giả định ngời đợc hỏi trớc
đó có vấn đề về vấn đề sức khoẻ
Nếu giả định này không đúng thì câuhỏi trở nên vô lí Câu hỏi 1 không cógiả định đó
VD: Cái áo này có mới (lắm) không?
Cái áo này đã mới (lắm) cha?
Bài 6:
a) Đúng vì ngời hỏi đã tiếp xúc với
sự vật hỏi để biết trọng lợng chínhxác của sự vật đó
b) Câu này sai vì ngời hỏi cha biếtgiá chính xác của chiếc xe thì khôngthể thắc mắc về chuyện xe đắt hay rẻ
Trang 9Ngày soạn:5/1/2011 Ngày giảng: 6/1/2011
A mục tiêu
1.Kiến thức:
-Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh
-Y/c viết đoạn văn TM
-Hình tợng NT độc đáo, có nhiều ý nghĩa của bài
G: Giáo án, bài văn mẫu
H: Trả lời các câu hỏi SGK
C Tiến trình dạy học
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ.
? Muốn thuyết minh một đồ dùng, ngời thuyết minh cần phải làm những công việc gì ?
A Phải quan sát, tìm hiểu cấu tạo của đồ dùng
B Phải tìm hiểu tính năng, tác dụng của đồ dùng
C Phải tìm hiểu cơ chế hoạt động của đồ dùng
D Kết hợp cả ba nội dung trên
- Em hãy nêu trình tự các nội dung thuyết minh một đồ dùng?
Hoạt động 1 3 Bài mới.
Giới thiệu bài:
MT: taùo taõm theỏ cho HS hoùc taọp.
PP: thuyeỏt trỡnh
Đoạn văn là một phần của văn bản gồm một số câu có cùng đề tài liên kết với nhau theo một thứ tự nhất định Trong văn bản thuyết minh, đoạn văn đóng vai trò rất quan trọng Vậy trong đoạn văn cần sử dụng những từ ngữ ntn để bảo đảm tính liên kết, cách diễn đạt ra sao? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học.
Hoạt động 2 MT: nhaọn daùng
caực ủoaùn vaờn trong vaờn baỷn
thuyeỏt minh Bieỏt sửỷa laùi caực
ủoaùn vaờn thuyeỏt minh.
PP: vaỏn ủaựp, phaõn tớch
I Đoạn văn trong văn
bản thuyết minh.
1 Nhận dạng các đoạn
văn thuyết minh.
Trang 10? Thông thờng đoạn văn gồm bao
nhiêu câu đợc sắp xếp theo thứ tự
? Đoạn văn (a) cuộc sống phải là
văn miêu tả, kể chuyện, biểu cảm,
nghị luận không? Vì sao?
G: Đoạn văn trên là đoạn văn
thuyết minh, vì cả đoạn văn giới
thiệu vấn đề thiếu nớc ngọt trên thế
giới hiện nay
? Xác định câu chủ đề của đoạn
văn b Các câu sau cung cấp thông
tin gì cho câu chủ đề?
Thờng gồm hai câu trở lên đợcsắp xếp theo trình tự nhất định
C5: dự báo năm 2025, 2/3 dân sốthế giới thiếu nớc
Không phải là đoạn văn miêu tả
vì không tả màu sắc, mùi vị, hìnhdáng của nớc
- Kể chuyện Vì đạn văn không
kể, không thuật những chuyện,việc về nớc
- Biểu cảm Vì đoạn văn khôngthể hiện cảm xúc của ngời viết
- Nghị luận Vì đoạn văn khôngbàn luận, chứng minh, giải thíchvấn đề gì về nớc
Giới thiệu cây bút bi
- Giới thiêu cấu tạo: ruột bútbi( phần quan trọng nhất), vỏ bútbi
- Phần ruột bút bi gồm đầu bút bi
và ống mực
- Phần vỏ gồm ống nhựa hoặc sắt
để bọc ruột bút bi và làm cán bútviết
- Phần này gồm ống nắp bút và
2 Sửa lại các đoạn văn
thuyết minh.
Trang 11trên là gì?
? Cần sửa chữa bổ sung đoạn văn
ntn?
G: bổ sung và sửa chữa
? Đoạn văn (b) yêu cầu gì?
? Nền giới thiệu về chiếc đèn
H/s thảo luận theo nhóm
Đại diện trình bày cách sửa
Giới thiệu chiếc đèn bàn
3 ý lớn: Đèn bàn gồm có bóng
đèn, đui đèn, dây điện, công tắc
- Chao đèn: làm bằng vải lụa, cókhung sắt ở trong và vòng thépgắn vào bóng đèn
- Đế đèn: có công tắc bật
=> Nhợc điểm: các ý sắp lộnxộn
-Tách thành ba ý lớn sau đó triểnkhai viết thành đoạn văn
HS làm cá nhân
HS rút ra nội dung từ ghi nhớ
H đọc ghi nhớ/ 15
Hoạt động 3
? Đọc yêu cầu bài tâp 1 Cho h/s
viết bài theo nhóm để đối chiếu?
Yêu cầu : ngắn gọn từ 1->2 câu
? Gọi h/s đọc yêu cầu bài tập 2
Yêu cầu thảo luận theo nhóm?
HS thảo luận nhóm và viết rabảng phụ
MB: Mời bạn đến thăm trờng tôi,một ngôi trờng nhỏ nằm giữacánh đồng xanh,…
KB: Trờng tôi nh thế đs: giản dị,khiêm nhờng mà xiết bao gắn
bó Chúng tôi yêu qúy ngôi trờng
nh yêu chính ngôi nhà của mình
Chắc chắn những kỉ niệm về máitrờng sẽ theo chúng tôi suốt cuộc
Trang 12G : yêu cầu nhận xét và sửa chữa,
- Sửa lại bài văn thuyết minh số 3 ( đã làm )
Ngày soạn: 8/1/2011 Ngày giảng: 10/1/2011
Tuần 20 Tiết 77
Trang 13QUEÂ HệễNG
tế hanh
a mục tiêu.
Học xong văn bản này, h/s :
1 Kiến thức: -Đọc hiểu một tp thơ lãng mạn để bổ sung thêm kiến thức về tg, tp của thơ Mới.
-Nguồn cảm hứng lớn trong thơ Tế Hanh nói chunh và ở bài thơ này nói riêng: tình cảm quê h ơng đằmthắm của tác giả
- Hình ảnh khỏe khoắn, đầy sức sống của con ngời và sinh hoạt lao động: Lời thơ bình dị, gợi cảm xúctrong sáng, thiết tha
G: Giáo án, tuyển tập thơ Tế Hanh, maựy chieỏuu
H: Trả lời các câu hỏi trong SGK
c
CáC B ớc lên lớp.
1 ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ.
- HS1: Đọc diễn cảm bài thơ “Nhớ rừng”cua Thế Lữ ? Nội dung của bài thơ?
- HS2: Nhận xét nào nói đúng nhất ý nghĩa của việc xây dựng hai cảnh tợng đối lập nhau trong bài thơ
“Nhớ rừng” ?
A Để làm nổi bật hình ảnh con hổ
B Để gây ấn tợng đối với ngời đọc
C Để làm nổi bật tình cảnh và tâm trạng của con hổ
D Để hoàn thiện tình cảm của tác giả đối với con hổ
Hoạt động 1 3 Bài mới.
Giới thiệu bài
Tế Hanh là nhà thơ của quê hơng Ngay từ những sáng tác đầu tay hồn thơ lãng mạn của Tế Hanh đã gắn bó thiết tha với làng quê ( Quê hơng, Lời con đờng que, Môt làng thơng nhớ ) Trong bài Quê hơng hình ảnh làng chài ven biển có dòng sông bao quanh đợc tái hiện lại một cách sống
12h ngày 16/7, nhà thơ Tế Hanhtrỳt hơi thở cuối cựng để về với
"sụng nước của quờ hương", sau
I Tìm hiểu chung
1/ Tác giả.
Sinh năm 1921,mất16/7 năm 2009 ,quê ởQuảng Ngãi