Bài 3 Bài giảng Pháp luật kinh doanh

Bài giảng Pháp luật kinh doanh Dành cho các lớp cao học quản lý kinh tế 1 Luật Nhà nước (LHP) 2 Luật Hành chính 3 Luật Tài chính 4 Luật Đất đai 5 Luật Dân sự 6 Luật Lao động 7 Luật Hôn nhân và Gia đình 8 Luật Hình sự 9 Luật Tố tụng hình sự 10 Luật Tố tụng dân sự 11 Luật Kinh tế 12 Luật Quốc tế Chuyên đề 1 Những kiến thức cơ bản của PL về các loại hình KD tại VN Chuyên đề 2 Pháp luật về hợp đồng thương mại và giải quyết các tranh chấp kinh doanh thương mại Chuyên đề 3 Pháp luật về giải thể và phá sản doanh nghiệp Chuyên đề 4 Hợp đồng lao động

• Các yêu cầu của quá trình giải quyết

tranh chấp trong kinh doanh

• Các hình thức giải quyết tranh chấp

trong kinh doanh

Tình huống

• Hợp đồng mua bán gạo giữa công ty BTN và công

ty ABC không được thực hiện đúng như các điều khoản hợp đồng Cụ thể là công ty ABC từ chối giao hàng cho BTN và đòi tăng giá trị hợp đồng thêm 5% Lý do ABC đưa ra là do thế giới khủng hoảng lương thực nên giá gạo trên thị trường thế giới tăng rất cao Hợp đồng đã ký giữa hai công ty với mức giá thấp khiến cho ABC bị thiệt quá lớn BTN không đồng ý với lập luận này và yêu cầu ABC giao hàng đúng như đã thỏa thuận Tuy nhiên, công ty ABC đã không giao hàng và công ty BTN

đã họp Hội đồng thành viên để xem xét phương án kiện công ty ABC ra tòa

• Theo anh (chị) công ty BTN có thể lựa chọn những phương pháp nào để giải quyết tranh chấp?

Khái niệm tranh chấp trong kinh doanh thương mại

Đặc điểm của tranh chấp trong kinh doanh

Khái niệm và yêu cầu của giải quyết tranh chấp

trong kinh doanh

- Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh chính là việc lựa chọn các biện pháp thích hợp để giải toả các mâu thuẫn, bất đồng, xung đột giữa các bên, tạo lập lại sự cân bằng về mặt lợi ích mà các bên có thể chấp nhận được.

- Giải quyết tranh chấp trong kinh doanh trong điều kiện kinh tế thị trường phải đáp ứng các yêu cầu:

Giữ bí mật kinh doanh,

uy tín của các bên trên thương trường.

Kinh tế nhất,

ít tốn kém nhất.

Thương

lượng

Hòa giải

Trọng

Khái quát về các hình thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh

Các hình thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh

Ưu nhược điểm của thương lượng

Ưu điểm:

- Hình thức này đơn giản, không bị ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý phiền phức, ít tốn kém hơn và nói chung không làm phương hại đến quan hệ hợp tác vốn có giữa các bên trong kinh doanh cũng như giữ được bí mật kinh doanh.

- Là hình thức giải quyết tranh chấp phổ biến của các tập đoàn kinh doanh lớn trên thế giới, đặc biệt là các tập đoàn kinh doanh hoạt động trong các lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán để bảo vệ một cách có hiệu quả bí mật thương mại giữa họ.

Ưu điểm:

- Hình thức này đơn giản, không bị ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý phiền phức, ít tốn kém hơn và nói chung không làm phương hại đến quan hệ hợp tác vốn có giữa các bên trong kinh doanh cũng như giữ được bí mật kinh doanh.

- Là hình thức giải quyết tranh chấp phổ biến của các tập đoàn kinh doanh lớn trên thế giới, đặc biệt là các tập đoàn kinh doanh hoạt động trong các lĩnh vực ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán để bảo vệ một cách có hiệu quả bí mật thương mại giữa họ.

Nhược điểm:

- Quá trình thương lượng thành công hay thất bại phụ thuộc vào thiện chí của các bên.Thương lượng đòi hỏi trước hết các bên phải có thiện chí, trung thực, hợp tác và phải

có đầy đủ những am hiểu cần thiết về chuyên môn, pháp lý.

- Nếu một trong các bên thiếu thiện chí thì quá trình giải quyết thường kéo dài, thậm chí bế tắc, buộc các bên phải tìm kiếm hình thức khác và trong trường hợp đó sẽ còn mất nhiều thời gian hơn

- Kết quả thương lượng chỉ được bảo đảm bằng sự tự giác thực hiện của các bên, nên trong nhiều trường hợp tính khả thi thấp

Nhược điểm:

- Quá trình thương lượng thành công hay thất bại phụ thuộc vào thiện chí của các bên.Thương lượng đòi hỏi trước hết các bên phải có thiện chí, trung thực, hợp tác và phải

có đầy đủ những am hiểu cần thiết về chuyên môn, pháp lý.

- Nếu một trong các bên thiếu thiện chí thì quá trình giải quyết thường kéo dài, thậm chí bế tắc, buộc các bên phải tìm kiếm hình thức khác và trong trường hợp đó sẽ còn mất nhiều thời gian hơn

- Kết quả thương lượng chỉ được bảo đảm bằng sự tự giác thực hiện của các bên, nên trong nhiều trường hợp tính khả thi thấp

Các hình thức giải quyết tranh chấp trong kinh doanh

Các hình thức hòa giải

Hoà giải ngoài tố tụng:

Là hình thức hoà giải qua trung gian, được các bên tiến hành trước khi đưa vụ tranh chấp ra cơ quan tài phán Đối với hoà giải ngoài tố tụng, pháp luật của nhiều quốc gia trên thế giới coi đây là công việc riêng của các bên nên không điều chỉnh trực tiếp và chi tiết

Hoà giải ngoài tố tụng:

Là hình thức hoà giải qua trung gian, được các bên tiến hành trước khi đưa vụ tranh chấp ra cơ quan tài phán Đối với hoà giải ngoài tố tụng, pháp luật của nhiều quốc gia trên thế giới coi đây là công việc riêng của các bên nên không điều chỉnh trực tiếp và chi tiết

Hoà giải trong tố tụng:

Là hoà giải được tiến hành tại toà án hay trọng tài khi các cơ quan này giải quyết tranh chấp theo yêu cầu của các bên Người trung gian hoà giải trong trường hợp này là toà án và trọng tài

Hoà giải trong tố tụng:

Là hoà giải được tiến hành tại toà án hay trọng tài khi các cơ quan này giải quyết tranh chấp theo yêu cầu của các bên Người trung gian hoà giải trong trường hợp này là toà án và trọng tài

Hình thức giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại bằng thủ tục trọng tài và tòa án

trọng tài

2.2.3.1.Nguyên tắc giải quyết

2.2.3.2 Thẩm quyền của Tòa án

a Thẩm quyền theo vụ việc

A1 Tranh chấp về kinh doanh, thương mại

a.Thẩm quyền theo vụ việc (tiếp)

a2 Yêu cầu về kinh doanh thương mại

b Thẩm quyền theo cấp Tòa

c Thẩm quyền theo lãnh thổ

2.2.3.3 Thủ tục xét xử sơ thẩm

a Khởi kiện vụ án

b Thụ lý vụ án

* Nếu xét thấy vụ kiện thuộc thẩm quyền của

mình, Tòa án phải thông báo để nguyên đơn nộp tiền tạm ứng án phí trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được giấy báo

* Tòa án thụ lý vụ án khi nguyên đơn nộp cho Tòa

án biên lai nộp tiền tạm ứng án phí.

c Chuẩn bị xét xử

* Thẩm phán phụ trách thông báo cho các bên, xác minh, thu thập tài liệu,

chứng từ

* Tiến hành hòa giải giữa các bên Trường hợp hòa giải thành, Tòa án sẽ

lập biên bản hòa giải thành Hết thời hạn 7 ngày từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà không có đương sự nào thay đổi ý kiến thì Tòa ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, quyết định này

có hiệu lực pháp luật ngay

* Từ 2 đến 3 tháng kể từ ngày thụ lý, Tòa án phải ra quyết định đình chỉ,

tạm đình chỉ hoặc quyết định đưa vụ án ra xét xử (nếu hòan giải bất thành)

d Mở phiên tòa sơ thẩm

Quyền yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

2.2.3.4 Thủ tục xét xử phúc thẩm

a Thời hạn kháng cáo, kháng nghị

* Kháng cáo: 15 ngày k t ngày tuyên án ho c ể từ ngày tuyên án hoặc ừ ngày tuyên án hoặc ặc

t ngày nh n b n án hay niêm y t ừ ngày tuyên án hoặc ận bản án hay niêm yết ản án hay niêm yết ết.

* Kháng ngh : 15 ngày ị: 15 ngày đối với VKS cùng cấp, đối với VKS cùng cấp, i v i VKS cùng c p, ới VKS cùng cấp, ấp,

30 ngày i v i VKS c p trên đối với VKS cùng cấp, ới VKS cùng cấp, ấp,

* N u g p tr ng i khách quan, có th ết ặc ở ngại khách quan, có thể ại khách quan, có thể ể từ ngày tuyên án hoặc

kháng cáo tr h n ễ hạn ại khách quan, có thể

* Đơn kháng cáo, kháng nghị nộp tại Tòa án n kháng cáo, kháng ngh n p t i Tòa án ị: 15 ngày đối với VKS cùng cấp, ộp tại Tòa án ại khách quan, có thể

x s th m, n p án phí kháng cáo ử sơ thẩm, nộp án phí kháng cáo ơn kháng cáo, kháng nghị nộp tại Tòa án ẩm, nộp án phí kháng cáo ộp tại Tòa án

b Cấp có thẩm quyền xử phúc thẩm

* Tòa kinh tế (thuộc TAND cấp Tỉnh) nếu sơ thẩm

là TAND cấp huyện

* Tòa phúc thẩm (thuộc TANDTC) nếu sơ thẩm là

tòa kinh tế (thuộc TAND cấp Tỉnh)

c Thời hạn xử phúc thẩm

d Thẩm quyền cấp phúc thẩm

2.2.3.5.Thủ tục giám đốc thẩm và tái thẩm

a Căn cứ kháng nghị

b Người có quyền kháng nghị, thời hạn kháng nghị

c Cấp có thẩm quyền giám đốc thẩm, tái thẩm

d Thẩm quyền xét xử giám đốc thẩm và thời hạn

Thời hạn

là 4 tháng

kể từ ngày nhận được hồ sơ

e Thẩm quyền, thời hạn xét xử tái thẩm

để xét xử sơ thẩm lại

Hủy bản án quyết định đã

có hiệu lực PL và đình chỉ việc giải quyết vụ ánThời hạn 4 tháng kể từ

ngày nhận được hồ sơ

2.2.4.Giải quyết tranh chấp kinh tế bằng thủ tục trọng tài

2.2.4.2

Điều kiện

và thời hạn giải quyết tranh chấp bằng thủ tục Trọng tài

2.2.4.4

Quyền yêu cầu hủy quyết định trọng tài

2.2.4.5 Thi hành quyết định trọng tài

b Hình thức giải quyết

Giải quyết qua Hội đồng trọng tài

do các bên thành lập Giải quyết qua Hội đồng trọng tài do Trung tâm trọng tài

tổ chức

2.2.4.2 Điều kiện và thời hạn khởi kiện

2.2.4.3 Trình tự giải quyết

2.2.4.3 Trình tự giải quyết (tiếp)

Quyền yêu cầu áp dụng các biện pháp khẩn cấp kịp thời

- Trong quá trình HĐTT giải quyết vụ án, các bên có quyền yêu cầu Tòa án cấp Tỉnh nơi HĐTT thụ lý, áp dụng biện pháp khẩn cấp kịp thời và nộp khoản tiền bảo đảm cho yêu cầu này

- Việc áp dụng do Thẩm phán phụ trách quyết định, có thể bị khiếu nại hoặc kháng nghị đến Chánh án

- Các biện pháp khẩn cấp kịp thời có thể là: bảo toàn chứng cứ, kê biên tài sản tranh cấp, kê biên và niêm phong tài sản nơi gửi giữ, phong tỏa tài khoản, cấm chuyển dịch tài sản tranh chấp, cấm thay đổi hiện trạng tài sản tranh chấp

2.2.4.4 Quyền yêu cầu hủy quyết định Trọng tài

2.2.4 5 Thi hành quyết định

trọng tài

Sau 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn thi hành quyết định trọng tài, bên được thi hàng có quyền làm đơn yêu cầu cơ quan thi hành án cấp Tỉnh nơi có trụ sở, cư trú hoặc nơi có tài sản của bên phải thi hành, thực hiện quyết định trọng tài

Nếu các bên không có

yêu cầu TA hủy quyết

Chú ý khi lựa chọn các hình thức giải quyết tranh chấp

- Ưu nhược điểm của thương lượng, hòa giải:

Thu n ti n đơn giản linh hoạt, nhanh chóng ít tốn kém, không phụ thu c vào ận bản án hay niêm yết ộp tại Tòa án thủ tục pháp lý

Bảo v tối đa uy tín, bí m t kinh doanh của các bên tranh chấpận bản án hay niêm yết

Loại bỏ bất đồng mâu thuẫn, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau (không có thắng thua), không ảnh hưởng đến quan h giữa các bên

THông qua đó, có thể nh n biết thi n chí lẫn nhau, gắn kết để giữ mối quan ận bản án hay niêm yết

*Ưu điểm trọng tài:

Bảo đảm tối đa quyền định đoạt của các bên: chọn TTV, chọn thời gian địa điểm,

Thủ tục linh hoạt mềm dẻo phù hợp tâm lý nhà KD

Giải quyết nhanh chóng dứt điểm bảo đảm uy tín (không công khai)

*Nhược điểm trọng tài:

Phí cao

Không có quyền kháng cáo, chỉ có quyền hủy quyết định TT

* Ưu điểm tòa án

Phán quyết tòa án ch t chẽ, có tính pháp lý cao, có tính chuyên nghi p của thẩm phán ặc Có quyền kháng cáo, nếu sai có cơ h i khắc phục ộp tại Tòa án

Nhược điểm

Thủ tục ch t chẽ không phù hợp với các nhà kinh doanh ặc

Thủ tục kéo dài qua nhiều cấp xét xử

Uy tín bị ảnh hưởng do bị xét xử công khai.

Chú ý khi lựa chọn các hình thức giải quyết tranh chấp