Giáo án Ngữ văn 8 - Trường THCS Đặng Dung

- Đó cũng là những người phụ nữ đẹp – gương mặt mẹ tôi tươi sáng, đôi mắt trong … - Nguyên Hồng đã viết chân thật và cảm động về những nổi đau trong trái tim dể thương tổn của tuổi thơ Q[r]

Trường THCS Đặng Dung Giáo án ngữ văn 8

(Thanh Tịnh)

A Mục tiêu cần đạt được: Giúp học sinh

- Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời

- Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

B Hoạt động học:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Hoạt động của giáo viên

? Bài học đầu tiên của chương trình Ngữ

văn 7 em đã được học bài gì? của ai? Nội

dung bài ấy nói về chuyện gì, thể hiện tâm

trạng gì, của ai? Bài ấy thuộc kiểu V B gì?

Hoạt động 2: Bài mới

GV gọi HS đọc chú thích * ở SGK

? Trình bày những hiểu biết của em về

Thanh Tịnh?

? Nêu những nét chính về sự nghiệp VH?

? Những tác phẩm chính?

? Đặc điểm thơ, truyện?

? Xuất xứ tác phẩm “Tôi đi học”?

- Giáo viên đọc mẫu

- Hướng dẫn học sinh đọc

GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích

? Xét về mặt thể loại VB, có thể xếp bài

này vào kiểu loại VB nào? Có thể gọi đây

là VB nhật dụng, VBBC được không? vì

sao?

Định hướng trả lời của học sinh

- Văn bản nhật dụng: Cổng trường mở ra của Lý Lan

- bài văn thể hiện tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai giảng đầu tiên của con trai mình

I/ Đọc – hiểu chú thích.

- Thanh Tịnh (1911 - 1988) tên khai sinh

là Trần Văn Ninh, lên 6 tuổi đổi là Trần Thanh Tịnh Quê: Gia Lạc, ven sông Hương (Huế) 1933 đi làm rồi vào nghề dạy học và bắt đầu sáng tác văn chương

- Thanh Tịnh sáng tác nhiều thể loại: Truyện ngắn, dài, thơ, cac dao, bút ký, giáo khoa…

HS nghe

- Đậm chất trữ tình, toát lên vẽ đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo

- In trong “Quê mẹ” – xuất bản 1941

- HS nghe

Đọc diển cảm, chú ý những câu biểu cảm

- HS đọc thầm và chú ý ở SGK

II/ Hiểu văn bản:

1- Thể loại và bố cục:

- Truyện ngắn đậm chất trử tình, cốt truyện đơn giản Có thể xếp vào kiểu VB

BC vì toàn truyện là cảm xúc tâm trạng của nhân vật trong buổi tựu trường đầu

GV: Không thể gọi là VBND đơn thuần vì

đây là 1 tác phẩm văn chương thật sự có

giá trị tư tưởng – NT, đã được XB từ lâu

? Mạch truyện được kể theo dòng hồi

tưởng của nvật “tôi” theo trình tự t/g của

buổi tựu trường đầu tiên, vậy ta có thể tạm

ngắt  những đoạn ntn?

? Nỗi nhớ buổi tựu trường t/g được khơi

nguồn từ thời điểm nào? vì sao?

? Lý do?

? Tâm trạng của nvật tôi khi nhớ lại kỷ

niệm cũ ntn? Phân tích giá trị biểu cảm

của 4 từ láy tả cảm xúc ấy?

? Những cảm xúc có trái ngược, mâu

thuẩn nhau không? Vì sao?

tiên

- Truyện có 5 đoạn cụ thể:

1 Từ đầu … rộn rã: Khơi nguồn nổi nhớ

2 Tiếp … ngọn núi: Tâm trạng hoặc cảm giác của nvật tôi trên đường cùng mẹ đến trường

3 Tiếp … các lớp: Khi đứng giữa sân trường, khi nhìn mọi người, các bạn

4 Tiếp … nào hết:… Khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp

5 Tiếp … đến hết: … khi ngồi vào chổ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên

2- Tìm hiểu chi tiết truyện:

a) Khơi nguồn kỷ niệm: HS đọc 4 câu

đầu  Lúc cuối thu, lá rụng nhiều, mây bàng bạc, mấy em bé rụt rè cùng mẹ đến trường

- Sự liên tưởng tương đương, tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ của bản thân

 Những từ láy được sử dụng để tả tâm trạng, cảm xúc của tôi khi nhớ lại kỷ niệm tựu trường: Náo nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã Đó là những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng

 Không >< nhau, trái ngược nhau mà gần gũi, bổ sung cho nhau nhằm diễn tả 1 cách cụ thể tâm trạng khi nhứ lại và cảm xúc thực của tôi khi ấy

b) Tâm trạng và cảm giác của tôi khi đi cùng mẹ đến trường buổi đầu tiên

Tác giả viết: Con đường này… tôi đi học

? Tâm trạng hồi hộp, cảm giác mới mẻ

của nvật “tôi” khi trên đường cùng mẹ tới

trường được diễn tả ntn?

HS đọc diễn cảm từng đoạn – lắng nghe

- HS lắng nghe

 Con đường rất quen, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ, tự cảm thấy có sự thay đổi trong lòng mình

- Cảm giác thấy trang trọng, đứng đắn với mấy bộ quần áo với mấy quyển vở mới trên tay

… Cẩn thận nâng niu mấy quyển vở vừa lúng túng, vừa muốn thử sức Đó cũng là tâm trạng & cảm giác rất tự nhiên của

Trường THCS Đặng Dung Giáo án ngữ văn 8

một đứa bé lần đầu được đến trường

Hết tiết 1, chuyển tiết 2

c) Tâm trạng và cảm giác của tôi khi đến trường

GV đọc đoạn văn và nêu v/đ

- Tâm trạng của tôi khi đến trường, khi

đứng giữa sân trường, nhìn thấy cảnh dày

đặc cả người, nhất là khi nhìn thấy cảnh

các bạn học trò cũ vào lớp

… Là tâm trạng lo sợ vẫn vơ, vừa bở ngỡ

vừa ước ao thầm vụng, lại cảm thấy chơ

vơ vụng về, lúng túng Cách kể – tả như

vậy thật tinh tế và hay ý kiến của em ?

HS lắng nghe

- HS thảo luận, nêu ý kiến

* Tâm trạng háo hức … là sự chuyển biến rất hợp quy luật tâm lý trẻ mà nguyên nhân chính là cảnh trường Mỹ Lý xinh xắn…

* Tâm trạng cảm thấy chơ vơ, vụng về, lúng túng… tâm trạng buồn cười, hồi trống đầu năm vang dội, rộn rã, nhanh gấp Bởi vì hoà với tiếng trống còn có cả nhịp tim thình thịch…

d) Tâm trạng và cảm giác của nhân vật “tôi” khi nghe ông đốc gọi danh sách HS mới và khi rời tay mẹ, bước vào lớp

? Tâm trạng của “tôi” khi nghe ông đốc

đọc bản DSHS mới ntn?

? Vì sao tôi giúi đầu vào lòng mẹ tôi nức

nở khóc khi chuẩn bị bước vào lớp có thể

nói chú bé này tinh thần yếu đuối không?

 Tôi lúng túng vì tôi chưa bao giờ bị chú ý thế này và khi rời tay mẹ, vòng tay cha để bước vào lớp học thì các cậu lại oà khóc vì mới lạ, vì sợ hãi…

 Thật ra thì chẳng có gì đáng khóc cả

Đó chỉ là cảm giác nhất thời của đứa bé nông thôn rụt rè ít khi được tiếp xúc với

đám đông mà thôi e) Tâm trạng và cảm giác của nhân vật “tôi” khi ngồi vào chổ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên

HS đọc đoạn cuối cùng

? Tâm trạng và cảm giác của “tôi” khi

bước vào chổ ngồi lạ lùng như thế nào?

? Hình ảnh con chin con liệng đến đứng

bên bờ cửa sổ… có phải đơn thuần chỉ có

nghĩa thực hay không? Vì sao?

? Dòng chữ “Tôi đi học” kết thúc truyện

có ý nghĩa gì?

1 em đọc cả lớp nghe

- Cái nhìn cũng thấy mới lạ và hay hay, cảm giác lại nhận chổ ngồ kia là của riêng mình, nhìn người bạn mới chưa quen đã thấy quyến luyến Vì chổ ngồi suốt cả năm, người bạn gần gũi gắn bó…

 H/ả này không chỉ đơn thuần có nghĩa thực, như một sự tình cờ mà có dụng ý nghệ thuật, có ý nghĩa tượng trưng rõ ràng

 Kết thúc tự nhiên, bất ngờ: vừa khép lại bài văn, vừa mở ra 1 thế giới mới, 1 bầu trời mới Dòng chữ thể hiện chủ đề của truyện ngắn này

Hoạt động 3: Tổng kết

? Truyện ngắn trên có sự kết hợp của các

loại VB sau không?

- Biểu cảm; miêu tả; kể chuyện?

? Vai trò của thiên nhiên trong truyện

ngắn này ntn?

? Chất thơ của truyện thể hiện từ những

yếu tố nào? Có thể gọi truyện ngắn này là

bài thơ bằng văn xuôi được không? Vì sao?

* HS đọc mục ghi nhớ trong SGK

 HS thảo luận, trả lời

 HS trả lời

 HS thảo luận

GV nhận xét

 Cả lớp lắng nghe

Hoạt động 4: Luyện tập

? Trong truyện ngắn “Tôi đi học” t/g sử

dụng bao nhiêu biện pháp NT so sánh?

? Thái độ cử chỉ của những người lớn

(Ông đốc, thầy giáo, bà mẹ, các phụ

huynh) ntn?

Điều đó nói lên điều gì?

 Có 12 lần Thanh Tịnh sữ dụng biện pháp NT so sánh

- HS nhớ và ghi lại

 Chăm lo ân cần, nhẫn nại, tươi cười

đón… Đó là những tấm lòng nhân hậu, thương yêu và bao dung, tất cả vì con cái

và học trò, vì thế hệ tương lai

- Soạn bài : Trong lòng mẹ

- Đọc tham khảo các bài thơ: Đi học, em là bông hoa nhỏ…

Ngày soạn: 08/9/2006

A Kết quả cần đạt được:

Giúp HS: - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ vầ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng từ trong mối quan hệ so sánh về phạm vi nghĩa rộng và nghĩa hẹp

B Các hoạt động dạy học:

Trường THCS Đặng Dung Giáo án ngữ văn 8

Hoạt động của GV

GV gợi dẫn: ở lớp 7, các em đã học về từ

đồng nghĩa và từ trái nghĩa Bây giờ em

nào có thể nhắc lại một VD về từ đồng

nghĩa và từ trái nghĩa?

? Em có nhận xét gì về mqh ngữ nghĩa

giữa các từ ngữ trong hai nhóm trên?

GV: Nhận xét của em là đúng – Hôm nay

chúng ta học bài mới: Cấp độ khái quát…

I/ Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

Hoạt động của HS HS: + VD về từ đồng nghĩa: Máy bay - phi cơ - tàu bay, nhà thương – bệnh viện,

đèn biển – hải đăng

+ VD về từ trái nghĩa: Sống – chết, nóng – lạnh, tốt – xấu

 Các từ có mqh bình đẳng về ngữ nghĩa

cụ thể: + Các từ đồng nghĩa trong nhóm

có thể thay thế cho nhau trong một câu văn cụ thể

+ Các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lựa chọn để đặt câu

GV: ? a) Nghĩa của từ động vật rộng hơn

hay hẹp hơn nghĩa của các từ thú, chim,

cá ? tại sao ?

b) Nghĩa của từ thú rộng hơn hay hẹp hơn

nghĩa của các từ voi, hươu? nghĩa của từ

chim rộng hơn hay hẹp hơn từ tu hú, sáo?

tại sao? Của cá rộng hay hẹp hơn cá rô, cá

thu? Tại sao?

c) Nghĩa các từ thú, chim, cá rộng hơn

nghĩa của những từ nào, đồng thời hẹp

hơn nghĩa của những từ nào?

GV: Cho các từ: cây, cỏ, hoa

Y/c: Tìm cá từ ngữ có phạm vi nghĩa hẹp

hơn cây, cỏ, hoa và từ ngữ có nghĩa rộng

hơn

? Thế nào là một từ ngữ có nghĩa rộng &

nghĩa hẹp?

? Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng,

vừa có nghĩa hẹp được không? Tại sao?

HS quan sát sơ đồ trong SGK

 a) Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của thú, chim, cá vì: Phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của 3 từ thú, chim, cá

 Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa rộng hơn cá từ voi, hươu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu …

- HS giải thích lý do

 Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa rộng hơn cá từ voi, hươu, tu hú, sáo, cá rô, cá thu và có phạm vi nghĩa hẹp hơn từ

động vật

HS: Thực vật > cây, cỏ, hoa > cây cam, cây lim, cây dừa, cỏ gấu, cỏ gà, hoa cúc, hoa hồng…

HS: 1 – Một từ ngữ có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của nó bao hàm phạm vi nghĩa của những từ ngữ khác

- Một từ ngữ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của nó được bao hàm trong phạm vị nghĩa của 1 từ ngữ khác

2 – Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng, vừa có nghĩa hẹp vì t/c’ rộng- hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là tương đối

* HS đọc chậm rõ ghi nhớ ở SGK

II/ Luyện tập:

Bài tập 1: GV hướng dẫn

Bài tập 2:

Bài tập 3: GV hướng dẫn

(Các bạn lắng nghe)

- HS tự làm vào vở bài tập

a Tính chất đốt d Từ nhìn

b Từ nghệ thuật e Từ đánh

c Từ thức ăn

a- Từ xe cộ bao hàm các từ xe đạp, xe máy, xe hơi

b- Từ kim loại bao hàm các từ sắt, đồng, nhôm

c- Từ hoa quả bao hàm các từ chanh, cam chuối

d- Từ họ hàng bao hàm các từ ngữ họ nội, họ ngoại, bác, cô, chú, gì

e- Từ mang bao hàm các từ xách, khiêng, gánh

Bài tập 4: GV hướng dẫn

Bài tập

HS tự làm

- Nhóm 3 động từ :chạy, vẫy, đuổi (Chạy có phạm vi nghĩa rộng)

* Củng cố – dặn dò: - Về nhà học kỹ phần ghi nhớ.- Chuẩn bị bài mới: Trường từ vựng

Ngày soạn : 08/9/2005

A/ Kết quả cần đạt được: Giúp HS

- Nắm được tính thống nhất về chủ đề của văn bản trên cả hai phương diện hính thức và nội dung

- Vận dụng được kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói, viết đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

B/ Chuẩn bị:

- SGK, SGV Ngữ văn 8 (tập 1)

- Bảng phụ

C Hoạt động dạy học:

I Chủ đề của văn bản.

GV yêu cầu HS đọc thầm VB “Tôi đi

học” của Thanh Tịnh

1- ? VB miên tả những việc đang xẩy ra

hay đã xảy ra? (Hiện tại, quá khứ)

2- ? Tg viết VB này nhằm mục đích gì?

GV chốt: Chủ đề của VB là v/đ chủ chốt,

những ý kiến, những cảm xúc của Tg

được thể hiện một cách I’ quán trong VB

II/ Tính thống nhất về chủ đề của VB:

GV nêu v/đ 1:

HS đọc

- VB miêu tả những việc đã xẩy ra, đó là những hồi tưởng của Tg về ngày đầu tiên

đi học

- Để phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của mình về một kỷ niện sâu sắc từ thủa thiếu thời

HS lắng nghe và trả lời

Trường THCS Đặng Dung Giáo án ngữ văn 8

? Để tái hiện những ngày đầu tiên đi học,

Tg đã đặt nhan đề của VB và sử dụng từ

ngữ, câu ntn?

GV nêu 2 v/đ 2: ? Để tô đậm cảm giác

trong sáng của nvật tôi trong ngày đầu

tiên đi học, Tg đã sử dụng các từ ngữ và

các chi tiết NT thế nào?

GV nêu v/đề 3: Dựa vào kết quả phân tích

2 v/đ trên, em nào có thể trả lời: Thế nào

là tính thống I’ về chủ đề của VB?

? Tính thống I’ này thể hiện ở những phương

 Nhan đề tôi đi học có ý nghĩa tường minh, giúp chúng ta hiểu ngay nội dung của VB là nói về chuyện đi học

- Các từ nữ: … kỷ niện mơn man… lần

đầu tiên đến trường, đi học, 2 quyển vở mới…

- Các câu: (HS tìm và trả lời)

HS : a) Trên con đường đi học:

- Con đường quen đi lại lắm lần bổng đổi khác, mới mẽ

- Hành động lội qua sông thả diều đã chuyển đổi  việc đi học thật thiêng liêng,

tự hào

b) Trên sân trường (HS thảo luận) c) Trong lớp học (HS thảo luận)

 Là sự nhất quán ý đồ, ý kiến, cảm xúc của t/g được thể hiện trong VB

 Hình thức: nhan đề của VB diện nào?

Y/c 1 HS đọc ghi nhớ trong SGK

III/ Luyện tập:

Bài tập 1: Phân tích tính thống nhất về

chủ đề của VB

Bài tập 2: GV hướng dẫn

Bài tập 3:

- Nội dung: Mạch lạc, từ ngữ, chi tiết

- Đối tượng: Xoay quanh nvật tôi

* HS lắng nghe

GV hướng dẫn học sinh: a) Căn cứ vào:

- Nhan đề của VB: Rừng cọ quê tôi

- Các đoạn: Giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, t/d của cây cọ, t/c’ gắn bó với cây cọ

b) Các ý lớn của phần TB được sắp xếp hợp lý, không nên thay đổi

c) Hai câu trực tiếp nói tới t/c’ gắn bó của người dân sông Thao với rừng cọ:

Dù ai đi ngược về xuôi Cơm nắm lá cọ là người sông Thao

* Nên bỏ 2 câu b và d

* Nên bỏ câu c, h viết lại câu b: Con

đường quen thuộc mọi ngày dường như bổng trở nên mới lạ

* Củng cố, dặn dò:

- Về nhà đọc kỹ phần ghi nhớ

- Chuẩn bị bài mới: Bố cục của VB

_

Tuần 2 : Soạn ngày 10/9/2006

Tiết 5-6: Văn bản

Trong lòng mẹ

(Trích tiểu thuyết tự thuật: Những ngày thơ ấu)

Nguyên Hồng

-A Kết quả cần đạt được: Giúp HS

- Đồng cảm với nổi đau tinh thần, tình yêu mãnh liệt, nồng nàn của chú bé Hồng đ/v người mẹ đáng thương được biểu hiện qua ngòi bút hồi ký tự truyện thấm đượm chất trữ tình châm thành và truyền cảm của tác giả

- Rèn các kỷ năng phân tích nhân vật, khái quát đặc điểm tính cách qua lời nói, nét mặt, tâm trạng; phân tích cách kể chuyện kết hợp nhuần nhuyễn với tả tâm trạng, cảm xúc bằng lời văn thống thiết: Cũng cố hiểu biết về thể loại tự truyện – hồi ký; có thể so sánh với bài tôi đi học vừa học

B Chuẩn bị:

- Tập truyện những ngày thơ ấu

- Chân dung nhà văn Nguyên Hồng

- Bức tranh phóng to minh hoạ cảnh bé Hồng nằm trong lòng mẹ (sgk t17)

C Các hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Kiểm tra bài củ

GV: ? Bài tôi đi học được viết theo thể

loại gì? Vì sao em biết?

? Thành công I’ của TN Tôi đi học là sử

dụng biện pháp NT so sánh em hãy nhắc lại?

HS: Thể loại truyện ngắn - hồi tưởng: Sự kết hợp của các kiểu VB: Tự sự – mtả - b’ cảm Nội dung, bố cục, mạch văn và các h/a’ chi tiết trong bài đã c/m điều đó

HS thảo luận, trả lời

GV nhận xét Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới

GV: Ai chưa từng xa mẹ một ngày, ai chưa từng chiụ cảnh mồ côi cha chỉ còn mẹ mà

mẹ cũng phải xa con thì không dễ dàng đồng cảm xâu xa với tính cảnh đáng thương và tâm hồn nồng nàn, t/c’ mãnh liệt của chú bé Hồng đ/v người mẹ khốn khổ của mình Hôm nay chúng ta sẽ học VB…

- HS lắng nghe

I/ Đọc – Hiểu chú thích, phân tích bố cục và thể loại VB:

1 Đọc: y/cầu: Giọng chậm, tình cảm chú ý từ ngữ, h/a’ của nhân vật tôi và từ ngữ, h/a’

của bà cô

- GV đọc mẫu – HS lắng nghe sau đó gọi 3 – 4 HS đọc luân phiên – nhận xét cách đọc

2 Hiểu chú thích:

* HS đọc kỹ mục * của phần chú thích và nói vắn tắt về Nguyên Hồng và tác phẩm Những ngày thơ ấu – GV chốt lại

- Nguyên Hồng là một trong những nhà văn lớn của VHVN hiện đại, ông là t/g’ của tiểu thuyết Bỉ vỏ, bộ tiểu thuyết dài Cửa biển (4 tập), các tập thơ trời xanh, sông núi qhg’

Trường THCS Đặng Dung Giáo án ngữ văn 8

- Thời thơ ấu trải qua những ngày cay đắng đã trở thành nguồn cảm hứng cho t2– hồi ký,

tự truyện cảm động Những ngày thơ ấu (1938-1940) của Nguyên Hồng Tác phẩm gồm 9 chương mỗi chương kể một kỷ niện sâu sắc Đoạn trích trong lòng mẹ là chương 4

3 Thể loại:

- Tiểu thuyết – tự thuật (tự truyện): Kết hợp nhuần nhuyễn giữa các kiểu VB kể chuyện, miêu tả, biểu cảm

- Nhân vật người kể chuyện xưng tôi – ngôi thứ I’ cũng chính là t/g kể chuyện đời mình một cách trung thực và chân thành

4 Bố cục:

? Có thể chia đoạn trích thành 2 đoạn hay 3

đoạn?

- Có thể chia bài này thành 2 đoạn

+ Từ đầu người ta hỏi đến chứ?

 Cuộc gặp gở trò chuyện với bà cô

+ Tiếp đó đến hết

 Cuộc gặp gỡ giữa hai mẹ con bé Hồng

II/ Hiểu văn bản:

1 Nhân vật bà cô (Qua cái nhìn và tâm trạng của bé Hồng)

GV yêu cầu HS đọc lại đoạn 1

? Nhân vật bà cô được thể hiện qua những

chi tiết kể, tả nào? Những chi tiết ấy kết

hợp với nhau ntn và nhằm mục đích gì?

Mục đích ấy có đạt không?

HS lắng nghe

 HS phát hiện, phân tích và suy luận

- Đoạn 4 câu đầu có tác dụng gợi ra h/a’ không gian, t/g sự việc để nhân vật bà cô

? Cử chỉ: Cười hỏi và nội dung câu hỏi của

bà cô có phản ánh đúng tâm trạng & t/c’

của bà với chị dâu- mẹ bé Hồng với đứa

cháu ruột – bé Hồng hay không? Vì sao

em nhận ra điều đó? Từ ngữ nào biểu hiện

thực chất thái độ của bà? Rất kịch nghĩa là

gì? Vì sao bà cô lại có thái độ và cách cư

xử như vậy?

xuất hiện trong cuộc gặp gỡ và đối thoại với đứa cháu ruột

- Nvật bà cô xuất hiện trong cuộc gặp gở và

đối thoại với bé Hồng – Chủ động do bà tạo

ra để nhằm mục đích riêng của mình

- Tính cách và tâm địa bà cô càng thể hiện

rõ qua cuộc nói chuyện lời nói, nụ cười, cử chỉ và thái độ của bà

 Cử chỉ đầu tiên của bà là cười hỏi cháu

Nụ cười và câu hỏi có vẻ quan tâm, thương cháu lại đánh vào tính thích chuyện mới lạ, thích đi xa của trẻ Khiến người đọc liên tưởng  một bà cô tốt bụng, thương anh chị, thương cháu Nhưng bé Hông = sự nhạy cảm, thông minh của mình đã nhận ra ngay ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt của bà

- Rất kịch: giả dối, giả vờ Bà cô cười hỏi ngọt ngào, dịu dàng nhưng không hề có ý

? Sau lời từ chối của bé Hồng, bà cô lại hỏi

gì? Nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra

sao? Điều đó thể hiện cái gì?

Sau đó cuộc đối thoại diễn ra ntn?

? Bà cô tíêp tục bộ mặt giả dối, đổi giọng ở

vai nghiêm nghị, thương xót anh trai, bố

bé Hồng  điều đó càng làm rõ b/c gì của

bà cô?

định tốt đẹp gì với đứa cháu mà như là đang bắt đầu 1 trò chơi tai ác với chính người thân nhỏ bé, đáng thương của mình

- Bà cô: Mắt long lanh, nhìn cháu chằm chặp càng tỏ sự giả dối và độc ác Tiếp tục

đóng kịch khi đó bé Hồng im lặng, cúi đầu rưng2 muốn khóc, bà lại khuyên, an ủi, khích lệ, tỏ ra rộng lượng – hai chữ “em bé” ngân dài …

 Bà cô lại tỏ ra lạnh lùng vô cảm trước sự

đau xót, đến phẩn uất của đứa cháu Bà ta

kể về sự đói rách, túng thiếu của người chị dâu cũ với vẽ thích thú ra mặt

 Tính cách của bà cô : Là người đàn bà lạnh lùng, độc ác, nham hiểm Đó là h/a’ mang ý nghĩa tố cáo hạng người tàn nhẫn

đến héo khô cả t/c’ ruột thịt trong XH thực dân nữa phong kiến xưa và không phải hoàn không hoàn toàn không còn tồn tại trong

XH ngày nay H/a’ bà cô gây cho người đọc

sự khó chịu, căm ghét cũng chính là H/a’ tương phản giúp t/g’ thể hiện h/a’ người mẹ

và tình cảm của bé Hồng với mẹ mạnh mẽ, mãnh liệt hơn

(Hết tiêt 5, chuyển tiết 6)

2/ Tình thương mãnh liệt của chú bé Hồng

với người mẹ đáng thương của mình:

a) ý nghĩa cảm xúc khi trả lời cô

GV gọi học sinh kể đoạn 2

? Phản ứng tâm lý của chú bé Hồng khi

nghe những lời nói giả dối, thâm độc xúc

phạm sâu sắc đ/v mẹ chú?

? Nhận xét NT diễn tả tâm lý của bé Hồng

ở đoạn này?

b) Cảm giác sung sướng của Hồng cực

HS lắng nghe

 Mới đầu nghe cô hỏi trong ký ức chú sống dậy h/a’ vẽ mặt rầu2 , sự hiền từ của mẹ…

- Lần 2: Chú cúi đầu ko đáp - đáp lại: Không Lòng chú bé lại thắt chặt, khoé mắt cay cay

- Lần 3: Lòng chú đau đớn phẫn uất: nước mắt ròng2 – khi nghe bà cô kể tình cảm tội nghiệp của mẹ: Lòng bé Hồng căm tức đến tuột cùng: Cổ họng nghẹn đắng

 Lời văn dồn dập với các động từ mạnh