III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC : Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: KT sự chuẩn bị của HS _Giới thiệu bài Hoạt động 2: tìm hiểu đặc điểm của khởi ngữ trong câu - Cho HS đọc c
Trang 1Tuần 19 BÀI 19
Tiết 96,97: BÀN VỀ ĐỌC SÁCH
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
- Giúp học sinh hiểu được sự cần thiết của việc đọc sách và phương pháp đọc sách
- Rèn luyện thêm cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội bài nghị luận sâu sắc, sinh động,
giàu tính thuyết phục của Chu Quang Thiện
II.CHUẨN BỊ: SGK,SGV,bảng phụ …………
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:KT sự
chuẩn bị của HS
Giới thiệu bài mới:
Hoạt động 2 Đọc -chú thích:
- Cho học sinh đọc và tìm hiểu phần chú thích
của SGK
- Giáo viên đọc mẫu văn bản(gọi học sinh đọc
lại, chú ý hướng dẫn và rèn cách đọc văn bản
nghị luận
* Hoạt động 3: Đọc- hiểu văn bản:
- Bố cục chia ra làm 3 phần:
+ Từ đầu thế giới mới:sau khi vào bài, tác
giả khẳng định tầm quan trọng, ý nghĩa cần
thiết của việc đọc sách
+ Từ “Lịch sử lực lượng “: cái khó khăn , cái
nguy hại dễ găp của việc đọc sách trong tình
hình hiện nay
+ Từ “Đọc sách học vấn khác” : bàn về
phương pháp đọc sách
- Cho học sinh đọc lại đoạn 1
? Qua lời bàn của tác giả em thấy việc đọc
sách có ý nghĩa gì?
Sách đã ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri
thức là những cột mốc trên con đường phát
triển học thuật của nhân loại
TIẾT 2………
* Hoạt động 4- Cho học sinh đọc lại đoạn 2.
? Theo em, đọc sách có dễ không? Tại sao?
? Theo ý kiến tác giả, chúng ta cần lựa chọn
sách khi đọc như thế nào?
học sinh đọc và tìm hiểu phần chú thích của SGK
HS chia bố cục vb và tóm tắt nội dung của bài
-Nhận xét và bổ sung phần bố cục và ghi vào tập
Đọc sách là một con đường tích lũy, nâng cao vốn tri thức
………
học sinh đọc lại đoạn 2.thảo luận 2 câu hỏi bên (3p) và
I.Đọc -chú thích:
1.Đ ọc 2.Chú thích (SGK/4)
II Đọc- hiểu văn bản:
1 Bố cục:
- “ Từ đầu thế giới mới”
- “Lịch sử lực lượng “
- “Đọc sách học vấn khác”
1.Ý nghĩa và tầm quan trọng của
việc đọc sách:
-Kho tàng quý báu của di sản tinh thần nhân loại
-Những cột mốc trên con đường tiến hóa học thuật của nhân loại
………
2.Các khó khăn, nguy hại dễ gặp
của việc đọc sách:
-Sách nhiều khiến người ta không
Trang 2Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
GV chốt- Không tham đọc nhiều, cần đọc kỹ
các cuốn sách, tài liệu cơ bản thuộc lĩnh vực
chuyên môn, chuyên sâu của mình
- Đọc thêm các loại sách thường thức, loại
sách gần gũi, kề cận với chuyên môn của
mình
? Đọc sách không đúng đưa đến kết quả ra
sao?
* Hoạt động 5:- Cho học sinh đọc lại đoạn 3.
? Từ đó chúng ta cần có phương pháp đọc sách
như thế nào để đạt hiệu quả cao?
? Nguyên nhân cơ bản nào đã tạo nên tính
thuyết phục, sức hấp dẫn cho VB “Bàn về đọc
sách”?
? Cho học sinh nêu suy nghĩ sau khi tìm hiểu
xong về bài “Bàn về đọc sách”?
* Hoạt động 6:Thực hiện ghi nhớ.
? Văn bản đề cập đến vấn đề gì?nêu cụ thể ?
GV chốt nội dung phần ghi nhớ
Hoạt động7Củng cố
? Tại sao phải chọn sách mà đọc?đọc sách có
tác dụng gì đối với con người ?
?Vì sao nói sách là kho tàng quý báu?Em hãy
giải thích ?
Hoạt động 8:Dặn dò
Về nhà tóm tắt lại vb và hiểu được tác dụng
của việc đọc sách đối với con người
-Chuẩn bị bài mới:“Tiếng nói của văn nghệ ”
?Tại sao văn nghệ lại mang đến cho con người
sự thoả mái ,dễ chịu ….”phâ tích nội dung bài
học cho thật kĩ theo từng nội dung bài học
cử đại diện ở 4 tổ trình bày
cả lớp nhận xét
- Không biết thông thì không thể chuyên, không biết rộng thì không thể nắm gọn
-học sinh đọc lại đoạn 3
- Không nên đọc lướt qua, tràn lan theo kiểu hứng thú cá nhân mà đọc có kế hoạch và có hệ thống
Tiếp tục khai thác nội dung bài
Đọc ghi nhớ và ghi tập
Đóng tập trình bày theo nội dung đã học
Ghi tập về nhà soạn bài
chuyên sâu
- Sách nhiều khiến người đọc dễ lạc hướng
3.Phương pháp đọc sách:
- Chọn cho tinh
- Đọc cho kỹ
III Ghi nhớ SGK/7
Tiết 98:
KHỞI NGỮ
Trang 3I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Nhận biết khởi ngữ để khỏi nhầm khởi ngữ với chủ ngữ của câu và không coi khởi ngữ là “bổ ngữ đảo”
- Nhận biết vai trò của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó
- Sử dụng tốt khởi ngữ, nhận biết vai trò của nó trong câu và ngữ pháp tiếng việt cho phép dùng nó ở đầu câu (trước các chủ ngữ)
II. CHUẨN BỊ : sgk,sgv,bảng phụ giấy dán bảng….
III. III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
KT sự chuẩn bị của HS
_Giới thiệu bài
Hoạt động 2: tìm hiểu đặc điểm của khởi ngữ
trong câu
- Cho HS đọc các ví dụ trong SGK/7.8
? Chú ý những hình ảnh in đậm trong các câu
và phân biệt từ ngữ đó với chủ ngữ có mặt
trong câu chứa nó?
? Hãy đặt các từ ngữ sau vào thay thế các từ
ngữ in đậm trong mỗi câu?
a Về phần ông
b Về phần anh
c Đối với 1 bài thơ hay
d Về việc xây cái làng ấy
? Như vậy, các từ ngữ in đậm có phải là từ
ngữ nêu lên cái đề tài liên quan tới việc bàn
trong các câu chứa chúng hay không?
Hoạt động3:Tìm hiểu phần ghi nhớ
? Thế nào là khởi ngữ ?
Gv chốt Là thành phần câu đứng trước chủ
Đọc và tìm hiểu các vd
-Ông không thích
-Anh không ghiền
-Ta
- Cả làng -Việc ấy
- Ông giáo ấy
Tự đặt câu
-Đúng như vậy
Đọc ghi nhớ
I Đặc điểm và vai trò của khởi ngữ trong câu:
a Ông
b Anh c.1 bài thơ hay
d xây cái làng ấy
e Cháu
f Thuốc, rượu > Đứng trước chủ ngữ của câu
> Nêu lên cái đề tài liên quan tới việc được nới trong câu chứa nó > Khởi ngữ
Ghi nhớ SGK/ 8
Trang 4ngữ ( có khi đứng sau chủ ngữ và trước vị
ngữ) và nêu lên cái đề tài liên quan tới việc
được nới trong câu chứa nó
Cho HS đọc lại phần ghi nhớ.GV Chốt
Hoạt động 4:
- Cho HS làm các bài tập SGK/8.9
BT1 Tìm khởi ngữ trong câu sau?
GVhướng dẫn Hslàm bài tập
BT2.Hãy viết lại các câu sau bằng cách
chuyển thành phần in đậm thành khởi ngữ(có
thêm trợ từ thì )
Hoạt động 5 củng cố
? Khởi ngữ là gì?cho Vdminh họa?
Khởi ngữ còn gọi là gì?
? Nêu dấu hiệu dùng để phân biệt khởi ngữ
với chủ ngữ của câu?
?Trước từ ngữ làm khởi ngữ có thể có sẵn
hoặc có thể thêm các quan hệ từ ngữ: về, đối
với
Đọc vd sau:
Quyển sách này tôi đọc nó rồi
Tìm khởi ngử trong câu trên?
Hoạt động 6.dặn dò
- Học phần ghi nhớ
- Làm bài tập vào vở
- Soạn bài “Các thành phần biệt lập”
Nêu các thành phần biệt lập và cho ví dụ
ứng với các thành phần đó,làm các bài tập
trong SGK
Làm bài tập trong sách
Lên bảng thực hiện
Viết lại hai câu theo yêu cầu đề bài
Đóng tập trình bày
Ghi tập về nhà soạn bài
II Luyện tập
BT1:khởi ngữ ở câu a)điều này
b)đối với chúng mình c)một mình
BT2 Viết lại như sau a)Làm bài ,anh ấy cẩn thận lắm
b)Hiểu thì tôi hiểu nhưng giải thì tôi chưa giải được
Tiết 99,100:
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu và biết vận dụng các thao tác phân tích , tổng hợp trong làm văn nghị luận
II.CHUẨN BỊ:SGK,SGV,G.Á,bảng phụ …
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
* Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ:
-KT sự chuẩn bị của HS
PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Trang 5Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
-giới thiệu bài
* Hoạt động2.Tìm hiểu bài
- Cho HS đọc và trả lời câu hỏi của văn
bản “ Trang phục”
? Trước khi nêu trang phục đẹp là thế nào
, bài viết đã nêu những hiện tượng gì về
trang phục ?
? Các hiện tượng trên đã nêu lên nguyên
tắc nào trong ăn mặc của con người?
? Như vậy trong trang phục cần có những
quy tắc ngầm nào cần tuân thủ?
? để làm rõ vấn đề “trang phục”bài văn
đã dùng phép lập luận nào?
* Hoạt động 3:
? Nhận xét câu “ăn mặc ra sao toàn xã
hội” có phải là câu tổng hợp các ý đã
phân tích ở trên không ?
? Từ tổng hợp quy tắc ăn mặc nói trên bài
viết đã mở rộng sang vấn đề ăn mặc đẹp
như thế nào?
? Như vậy bài viết đã dùng phép lập luận
gì để chốt lại vấn đề ?
- Tổng hợp
? Phép lập luận này thường đặt ở vị trí
nào trong bài văn?
* Hoạt động 4:thực hiện phần ghi nhớ
? Nhận xét vai trò của các phép phân tích
và tổng hợp đối với bài nghị luận như thế
nào?
? Phép phân tích giúp hiển vấn đề cụ thể
như thế nào? và phép tổng hợp giúp nâng
cao vấn đề như thế nào?
Cho HS đọc lại phần ghi nhớ
TIẾT 2
-*Hoạt động 5:luyện
tập-cho HS làm bài tập 1.2 SGK/13
BT1:Phân tích nội dung mà phần bài học
đã nêu
Đọc các vd và trả lời theo câu hỏi
Nêu các dẫn chứng trong sgk đã đưa ra
-Quy luật ngầm của văn hóa Đó là vấn đề ăn mặc
- Phép phân tích
Nhận xét : vì nó thâu tóm được các ý trong từng ví dụ cụ thể
-Có phù hợp thì mới đẹp
Cuối bài văn, cuối đoạn
Ở phần kết luận của 1 phần hoặc toàn bộ văn bản
Để làm rõ ý nghĩa của 1 sự vật, hiện tượng nào đó
HS đọc phần ghi nhớ
-Lên bảng thực hiện Phân tích các lí do phải
I Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp
- văn bản “ Trang phục”
* Phép phân tích:
- Ăn cho mình mặc cho người
- Y phục xứn gkỳ đức -> đối chiếu
* Phép tổng hợp:
- Trang phục hợp văn hóa, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp
-> Đứng cuối (phần kết luận)
Ghi nhớ SGK/12
-II Luyện tập:
BT1: Phân tích ý “đọc sách rốt cuộc là một con
Trang 6Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
BT2:T/G đã phân tích các lý do phải chọn
sách mà đọc
Gv hướng dẫn cho hs thực hiện theo yêu
cầu
BT3:Tác giả đã phân tích tầm quan trọng
của cách đọc sách như thế nào?
GV hướng dẫn HS thực hiện theo yêu cầu
của bài làm
BT4:Qua đó ,em hiểu phân tích có vai
trò như thế nào trong lập luận ?
*Hoạt động 6:củng cố
?Phân tích là gì ,cho vd minh họa?
? Tổng hợp là gì?Tại sao cần có phép
tổng hợp trong NL.?
GV chốt nội dung bài học
*Hoạt động7:Dặn dò
- Học phần ghi nhớ.và làm các bài tập
còn lại
- Soạn bài”Luyện tập phép phân tích và
tổng hợp’”
+đọc các đoạn văn trong sgk/11,12
+trả lời các câu hỏi trong sgk/12
chọn sách mà đọc
Thảo luận cặp đôi 3 phút và trình bày theo yêu cầu của GV
Nêu cái lợi và hại ,đúng và sai trong lập luận
Đóng tập trình bày
Ghi tập về nhà soạn bài
đường của học vấn” BT2
-Chọn sách tốt mà đọc -Không chọn sách mà đọc thì lãng phí sức của mình
- Người làm công tác chuyên môn cũng cần đọc sách thường thức
BT3:Phân tích tầm quan trọng của đọc sách -Không đọc thì không có điểm xuất phát cao -Đọc là con đường ngắn nhất để tiếp cận chi thức -Đọc ít mà kĩ quan trọng hơn đọc nhiều mà qua loa,không có ích lợi gì BT4:Phương pháp phân tích rất cần thiết trong lập luận,vì có sự phân tích lợi- hại ,đúng-sai,thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục
Tuần 21
Trang 7Tiết 101,102 : LUYỆN TẬP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
- Giúp học sinh hiểu và biết vận dụng các thao tác phân tích , tổng hợp trong làm văn nghị luận
-Có kĩ năng phân tích và tổng hợp trong văn nghị luận
IICHUẨN BỊ: GSK,SGV,bảng phụ,….
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức
Hoạt động 1.KTBC
? Vai trò của các phép phân tíchvà tổng hợp đối
với bài văn nghị luận ntn?
? Phép phân tích giúp hiểu vấn đề cụ thể ntn?Phép
tổng hợp giúp khái quát vấn đề ntn?
Giới thiệu bài
Hoạt động 2.Hướng dẫn và nhận dạng ,đánh giá
+Cho hs đọc đoạn văn và thảo luận chỉ ra trình tự
phân tích của đoạn văn:Từ cái hay cả hồn lẫn
xác ,hay cả bài t/g chỉ ra từng cái hay hợp thành
cái hay cả bài ntn?
+Cho Hsđọc đoạn văn b và chỉ ra trình tự phân tích
và thảo luận
? ĐaÙphân tích ý gì?nêu dẫn chứng minh họa?Đ2
phân tích ý gì?dẫn chứng,tổng hợp ntn?
Hoạt động3:Thực hành phân tích
Bước 1.Phân tích thực chất của lối học đối phó
?Thế nào là học đối phó?tác hại của lối học này
ntn?
Cho hs phân tích ra giấy sau đó trình bày trước
lớp một vài em GV sửa trước lớp
Bước 2.phân tích các lí do bắt buộc mọi người phải
đọc sách ?đọc sách giúp ích gì cho con người
Lập dàn ý phân tích ra giấy và gọi một vài hs đọc
sửa trước lớp
-Hoạt động 4:HDHS làm bài tập 3
Dựa vào văn bản “Bàn về đọc sách”cûủa Chu
Quang Tiềm ,em hãy phân tích các lí do khiến mọi
người phải đọc sách ?
Vì đây là bài tập thực hành nên yêu cầu HS phải
làm cho thật kĩ nội dung yêu cầu của đề bài đã đề
Đọc đoạn văn a Thảo luận 4 tổ (3p) Cử đại diện trình bày
Đọc đoạn văn b Thảo luận 4 tổ (3p) Cử đại diện trình bày
Thực hiện theo yêu cầu trên
Phân tích
TIẾT 2
-Đọc lại vb và phân tích lí do khiến cho mọi người thích đọc sách (HS thảo luận 5 phút -4 tổ đại diện
BT1.SGK/11,12 a)Phép phân tích
- Cái hay ở điệu xanh -ở những cử động -ở các vần thơ -ở các chữ không non ép
b)Phân tích
Đ1 Nêu các quan niệm mẫu chốtcủa sự thành đạt
Đ2.Phân tích các quan niệm đúng sai thế nào?
BT2.SGK/12
Học để đối phó với thầy ,cô ,gđ,để thi cử
… không học gạo …. Không có tri thức
-BT3:-Sách vở đúc kết tri thức của nhân loại đã tích luỹ từ xưa đến nay
-đọc sách là con đường tiếp thu tri thức
Trang 8ra ,chú ý nêu lí do phải chính xác từng ý m ột
HĐ5:Thực hành tổng hợp (BT4)
-Nêu tổng hợp các tác hại lối học đối phó (trên cơ
sở phân tích ở bước 1
-Tổng hợp những điều đã phân tích về việc đọc
sách (BT4) Đọc sách như thế nào là có hiệu quả
nhất ?
GV : Bổ sung
Hoạt động 6 : Củng cố
Tiếp tục làm bài tập
Hoạt động 7 : Dặn dò
- Làm tiếp các bài tập ở nhà trong sách bài tập
(đọc kĩ yêu cầu và gợi ý trong sách để làm)
- Soạn bài văn bản (Nghị luận về một sự việc ,hiện
tượng đời sống
+Đọc kĩ chuyện đọc Bệnh lề mề ,phân tích nội
dung và bố cục của bài trên váy nghĩ rút ra từ tryện
trên
trình bày )
Nêu tổng hợp của việc đọc, học đối phó
Viết đoạn văn
Tiếp tục làm bài tập
Ghi tập về nhà thực hiện theo yêu cầu
nhanh nhất -cần đọc sách thật kĩ,hiểu sâu,đọc quyển nào thì nắm chắc quyển ấy
-Ngoài đọc sách chuyên sâu thì cần phải đọc sách chuyên môn tốt hơn
BT4.SGK/12 -Học đối phó là học bị động ,hình thức
- Tóm lại muốn đọc sách có h/ả phải chọn lọc những loại sách cho phù hợp
