Giáo án Ngữ văn 9 - Tuần 20 - Lê Thị Trang - Năm học 2012-2013

Kiến thứ rộng giúp hiểu các vấn đề chuyên môn tốt hơn Bài tập 4 : Tổng hợp những điều đã phân tích về việc đọc sách Tóm lai, muốn đọc sách có hiệu quả phải chọn những sách quan trọng nhấ[r]

TUẦN 20 Ngày soạn: 04/01/13

BÀN VỀ ĐỌC SÁCH

- Chu Quang Tiềm -

A Mục tiêu cần đạt:

- Hiểu, cảm nhận được nghệ thuật lập luận, giá trị nội dung và ý nghĩa thực tiễn của văn bản

B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :

1 Kiến thức :

- Ý nghĩa, tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách

- Phương pháp đọc sách cho có hiệu quả

2 Kĩ năng :

- Biết đọc - hiểu một văn bản dịch (Không sa đà vào phân tích ngôn từ)

- Nhận ra bố cục chặt chẽ, hệ thống lập luận rõ ràng trong một văn bản nghị luận

- Rèn luyện thêm cách viết một bài văn nghị luận

3 Thái độ:

- Biết yêu và giũ gìn sách cẩn thẩn, biết lực chọn sách phù hợp để đọc

C Phương pháp : Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình …

D Tiến trình dạy học :

1 Ổn đinh: Kiểm tra sĩ số: 9A4………

2 Bài cũ : Kiểm tra việc soạn bài ở nhà của học sinh.

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

M Gor-rơ-ki khẳng định: “Sách mở ra trước mắt ta chân trời mới”.Thật vậy! Sách lưu giữ ttri thức của nhân loại ở tất cả các lĩnh vực và truyền từ đời này qua đời khác Vì lẽ đó, chúng ta cần yêu sách.lựa chọn sách và có phương pháp đọc ssach1 phù hợp Nhà mĩ học và

lí luận văn học nổi tiếng Trung Quốc có đề cập đến những vấn đề trên Và hôm nay, chúng

ta sẽ tìm hiểu một phần trích bài viết của ôn – đoạn trích: Bàn về đọc sách.

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung

- Gọi hs đọc phần chú thích dấu sao

? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả? Dịch

giả?

? Em hiểu gì về xuất xứ của văn bản?

? Bàn về đọc sách được viết theo kiểu văn bản nào?

-GV : Chưa cần tìm hiểu nội dung chi tiết của văn bản

mà chỉ nghe tên chúng ta cũng phát hiện được đây là

văn bản nghị luận…

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản:

- Giáo viên hướng dẫn cho hs đọc văn bản.

- Giải thích từ khó : Cho hs đọc phần chú thích sgk

? Xác định bố cục và nội dung từng phần của văn

bản ?

- Phần 1 : Từ đầu đến “phát hiện thế giới mới” –>

Tầm quan trọng, ý nghĩa cần thiết của việc đọc sách

- Phần 2 : Tiếp theo… “cho tiêu hao lực lượng” –>

Tác hại của việc đọc sách không đúng cách; cách lựa

chọn sách khi đọc

- Phần 3: Còn lại –>Phương pháp lực chọn sách, đọc

sách

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả : ( Sgk)

2 Dịch giả : Trần Đình Sử

3 Tác phẩm :

a Xuất xứ: Trích trong Danh nhân

Trung Quốc bàn về niềm vui, nỗi buồn của việc đọc sách.

b Kiểu văn bản : Nghị luận

II Đọc – tìm hiểu văn bản:

1 Đọc và giải nghĩa từ khó:

2 Tìm hiểu văn bản:

2.1 Bố cục : 3 phần

? Văn bản sử dụng phương thức biểu đạt chủ yếu nào?

? Hãy khái quát đại ý của văn bản ?

- Yêu cầu HS theo dõi phần 1

? Bàn về sự cần thiết của việc đọc sách, tác giả đưa ra

luận điểm căn bản nào ?

- Đọc sách vẫn là một con đường quan trọng của học

vấn

? Khi nói rằng : Học vấn không chỉ là một chuyện đọc

sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường quan

trọng của học vấn, tác giả muốn ta nhận thức được

điều gì về học vấn và quan hệ đọc sách với học vấn?

- Học vấn được tích lũy từ mọi mặt trong hoạt động

học tập của con người

- Trong đó, đọc sách chỉ là một mặt, nhưng là mặt

quan trọng

- Muốn có học vấn, không thể không đọc sách…

? Vậy theo tác giả vì sao lại cần thiết phải đọc sách?

-> Học vấn là thành tựu do toàn nhân loại tích lũy

ngày đêm mà có; các thành tựu đó sở dĩ không bị vùi

lấp đi, đều do sách vở ghi chép, lưu truyền lại

- Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần

nhân loại; cái mốc trên con đường tiến hóa học thuật

của nhân loại

- Nếu muốn tiến lên thì nhất định phải lấy thành quả

nhân loại đã đạt được trong quá khứ làm điểm xuất

phát

- Đọc sách sẽ có được thành quả nhân loại trong quá

khức ( Kinh nghiệm, kiến thức, tư tưởng, lời dạy

? Theo tác giả, sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản

tinh thần nhân loại Em hiểu ý kiến này như thế nào?

- Tủ sách của nhân loại đồ sộ, có giá trị Sách là những

giá trị quý giá, là tinh hoa trí tuệ, tư tưởng, tâm hồn

của nhân loại được mọi thế hệ cẩn thận lưu giữ

? Những cuốn SGK em đang học tập có phải là di sản

tinh thần đó không? Vì sao? ( phải)

-GV: Tác giả đã thuyết phục chúng ta rằng đọc sách là

cần thiết vì sách là giá trị mà con người truyền thụ lại

đời sau Đó là cách suy luận tương đồng Lên lớp 9,

chúng ta gọi là phép lập luận phân tích

? Vì sao tác giả lại quả quyết rằng : Nếu chúng ta

mong tiến lên từ văn hóa học thuật thì nhất định phải

lấy thành quả mà nhân loại đã đạt được trong quá khứ

làm điểm xuất phát?

- Vì : Sách lưu giữ hết thảy các thành tựu học vấn của

nhân loại Muốn nâng cao học vấn, cần kế thừa thành

tựu này

? Sau khi phân tích, thuyết phục chúng ta hiểu -đọc

2.2 Phương thức biểu đạt: Nghị luận 2.3 Đại ý : Vai trò của sách, tầm quan

trọng của việc đọc sách phương pháp lựa chọn và đọc sách hiệu qua

2.4.Phân tích a.Tầm quan trọng, ý nghĩa cầnt hiết của việc đọc sách

- Đọc sách là con đường quan trọng của học vấn

+ Sách là ghi chép, cô đúc và lưu truyền mọi tri thức, mọi thành tựu mà loài người tìm tòi, tích lũy được qua từng thời đại

+ Những cuốn sách có giá trị có thể xem là cột mốc trên con đường phát triển học thuật của nhân loại

+ Sách trở thành kho tàng quý báu của

di sản tinh thần mà loài người thu lượm, suy ngẫm suốt mấy nghìn năm -> Phép lập luận suy luận tương đồng

- Đối với con người, đọc sách chính là

sự chuẩn bị để có thể làm cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, đi phát triển thế giới mới

sách là con đường quan trọng của học vấn, tác giả đã

khẳng định lại tầm quan trọng của việc đọc sách thông

qua luận điểm nào?

? Phân tích xong, thì tóm lược lại ý, theo em đó là

phép lập luận nào?

? Từ những lí lẽ và cách lập luận thuyết phục trên của

tác giả, em thấy sách có tầm quan trọng như thế nào,

việc đọc sách có ý nghĩa gì?

TIẾT 2 -Gọi hs đọc phần thứ 2

? Đọc sách có dễ không? Tại sao cần phải lựa chọn

sách khi đọc ?

- Sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu, dễ sa

vào lối “ăn tươi nuốt sống” chứ không kịp tiêu há,

không biết nghiền ngẫm

- Sách nhiều khiến người ta lạc hướng

- Không chỉ nêu ra thiên hướng sai lệch khi đọc sách

mà tác giả còn lồng ghép nêu ví dụ, so sánh với những

cách đọc sách hiệu quả, thuyết phục người khác

? Em hãy chỉ rõ sự khéo léo đó của tác giả?

? Em có nhận xét gì về cách dẫn dắt, cách lựa ngôn

ngữ, chọn hình ảnh để nghị luận của tác giả trong đoạn

này?Từ đó em đánh giá như thế nào về ý kiến của tác

giả?

- GV yêu cầu HS theo dõi phần 3

? Theo ý kiến tác giả, cần lựa chọn sách khi đọc như

thế nào? ( HSTLN)

- Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà phải chọn

cho tinh, đọc cho kĩ những quyển nào thực sự có giá

trị, có lợi cho mình

- Cần đọc kĩ các cuốn sách, tài liệu cơ bản thuộc lĩnh

vực chuyên môn, chuyên sâu của mình

- Trong khi đọc tài liệu chuyên sâu, cũng không thể

xem thường việc đọc loại sách thường thức, loại sách

ở lĩnh vực gần gũi, kế cận với chuyên môn của mình

- Gọi hs đọc đoạn cuối

?Tác giả đã truyền cho ta những kinh nghiệm gì về

phương pháp đọc sách?

- Đọc sách không cần nhiều, quan trọng nhất là phải

chọn cho tinh, đọc cho kĩ

- Sách đọc nên chia làm mấy loại, một loại là sách đọc

để có kiến thức phổ thông, một loại là đọc để trau dồi

học vấn chuyên môn

- Trên đời không có học vấn nào là cô lập, tách rời

các học vấn khác… không biết rộng thì không thể

chuyên sâu

? Ba vấn đề trên được tác giả giả thích, phân tích như

thế nào?

- “ Chọn cho tinh, đọc cho kĩ”, tác giả cho ta hay: Đọc

-> Phép lập luận suy luận nhân quả (Phép lập luận tổng hợp)

=> Đọc sách có ý nghĩa vô cùng quan

trọng vì sách là di sản tinh thần mà con người đúc kết được trong hàng nghìn năm

b Những khó khăn, các thiên hướng sai lạc dễ mắc phải khi đọc sách.

- Sách nhiều khiến người ta không

chuyên sâu, dễ sa vào lối “ăn tươi, nuốt sống”, chứ không kịp tiêu hóa,

không biết nghiền ngẫm

- Sách nhiều khiến người đọc khó lựa chọn, lãng phí thời gian, sức lực với những cuốn sách không có ích

-> Dẫn dắt tự nhiên, lựa chọn ngôn ngữ giàu hình ảnh; ví von, so sánh cụ thể, thú vị

=>Đánh giá đúng thực trạng cần tránh khi đọc sách

c Phương pháp Đọc sách, lựa chọn sách.

- Lựa chọn sách : + Đọc sách không cần nhiều, quan trọng nhất là phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ

+ Sách đọc nên chia làm mấy loại, một loại là sách đọc để có kiến thức phổ thông, một loại là đọc để trau dồi học vấn chuyên môn

+ Trên đời không có học vấn nào là cô lập, tách rời các học vấn khác… không biết rộng thì không thể chuyên sâu

- Đọc sách:

+ Không tham đọc nhiều, đọc lung tung mà phải chọn cho tinh, đọc cho kĩ những quyển nào thực sự có giá trị, có lợi cho mình

+ Cần đọc kĩ các cuốn sách, tài liệu cơ bản thuộc lĩnh vực chuyên môn, chuyên sâu của mình

+Trong khi đọc tài liệu chuyên sâu, cũng không thể xem thường việc đọc loại ách thường thức, loại sách ở lĩnh vực gần gũi, kế cận với chuyên môn của mình

10 quyển sách không quan trọng bằng đọc một quyển

sách thực sự có giá trị, nghĩa là phải biết chọn sách mà

đọc, chọn cho được cuốn sách thực sự có giá trị Chọn

được rồi thì đọc thật kĩ cuốn đó cho đến lúc : thuộc

lòng, ngẫm kĩ một mình hay”

- “ Đọc kĩ mà ít, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa,

trầm ngâm tích lũy, tưởng tượng tự do đến mức làm

đổi thay khí chất ; đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu,

như cởi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ

làm mắt hoa ý loạn, tay không về…”

? Về cách đọc để có kiến thức phổ thông, ta nên đọc

như thế nào? (Tác giả nói: “ Nếu chăm chỉ học tập mà

chỉ đọc thuộc giáo trình thi chẳng có lợi gì, mỗi phân

môn phải chọn 3-5 quyển xem kĩ … tổng cộng số sách

cần đọc cũng chẳng qúa trên 50 quyển”)

? Đối với sách đọc để trau dồi học vấn chuyên môn, ta

nên đọc như thế nào?

- Tác giả khuyên rằng, muốn chuyên sâu phải đọc

rộng, phải biết đến các học vấn có liên quan Vì “ Vũ

trụ vốn là một thể hữu cơ, các quy luật bên trong vốn

liên quan mật thiết với nhau… Trên đời không có học

vấn nào là cô lập, tách rồi các học vấn khác.”

- Tác giả dùng hình ảnh so sánh: “ … giống như con

chột chui vào sừng trâu, càng chui sâu càng hẹp,

không tìm ra lối thoát….”

- Cuối cùng, tác giả kết luận : “ Không biết rộng thì

không thể chuyên, không thông thái thì thông thể

namư gọn Trước hãy biết rộng rồi sau mới nắm chắc,

đó là trình tự để nắm vững bất cứ học vấn nào”

- Gv liên hệ, giáo dục HS cách chọn sách, đọc sách

* Thảo luận: ? Ở phần cuối này, tài nghị luận của tác

giả được thể hiện ra sao? Tác giả thuyết phục bạn đọc

có phải chỉ thông qua phương pháp nghị luận hay còn

nhờ vào yếu tố nào ?

-GV: Nội dung các lời bàn và cách trình bày của tác

giả vừa đạt lí thấm tình : các ý kiến đưa ra xác đáng,

với tư cách một học giả có uy tín, từng qua quá trình

nghiên cứu …

- Bố cục của bài viết chặt chẽ, hợp lí, các ý kiến dẫn

dắt rất tự nhiên

- Đặc biệt, bài văn nghị luận có tính thuyết phục, sức

hấp dẫn cao bởi cách viết giàu hình ảnh Nhiều chỗ,

tác giả dùng cách ví von thật cụ thể và thú vị

? Qua đó, em nhận xét như thế nào tác giả và ý nghĩa

của vấn đề nghị luận trong phần 3 này?

*Hướng dẫn tổng kết

? Em có nhận xét gì về những dẫn chứng của tác giả?

? Học qua văn bản này cho ta những lời khuyên bổ ích

nào về sách và phương pháp đọc sách? (Ghi nhớ sgk)

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học:

-> Dẫn dắt tự nhiên, xác đáng, giọng

tâm tình, trò chuyện

=> Chu Quang Tiềm là một học giả

có uy tín, một bậc thầy về khả năng nghị luận.

Văn bản có sức thuyết phục cao.

3 Tổng kết :

* Ý nghĩa:

Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách và cách lựa chọn sách, cách đọc sách sao cho hiệu quả.

III Hướng dẫn tự học:

- GV hướng dẫn, HS chú ý lắng nghe - Lập lại hệ thống luận điểm trong toàn

bài

- On lại những phương pháp nghị luận

đã học

- Học bài, soạn bài: Khởi ngữ

E Rút kinh nghiệm :

*******************************************************

KHỞI NGỮ

A Mục tiêu cần đạt:

- Nắm được đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

- Biết đặt câu có khởi ngữ

B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :

1 Kiến thức :

- Đặc điểm của khởi ngữ

- Công dụng của khởi ngữ

2 Kĩ năng:

- Nhận diện khởi ngữ ở trong câu

- Đặt câu có khởi ngữ

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng linh hoạt khởi ngữ

C Phương pháp : Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình …

D Tiến trình dạy học :

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số: 9A4………

2 Bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS.

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Không phải thành phần chính trong câu nhưng có vai trò nêu lên đề tài Vậy thế nào là khởi ngữ, nó có công dụng cụ thể ra sao tiết học này chúng ta sẽ tìm hiểu cụ thể.

* Tiến trình bài dạy:

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu chung :

*Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

- GV treo bảng phụ ghi ví dụ Gọi hs đọc ví dụ sgk

? Phân biệt các từ ngữ in đậm với chủ ngữ trong

những câu sau về vị trí trong câu và quan hệ với vị

ngữ ? ( HSTLN)

a Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn Nó ngơ

ngác, lạ lùng Còn anh, anh / không gìm nổi xúc

động

KN CN VN

b Giàu, tôi / cũng giàu rồi.

I.Tìm hiểu chung :

1 Đặc điểm và công dụng của khởi ngữ trong câu

1.1 Phân tích ví dụ :

a CN: anh

b CN : tôi

c CN : chúng ta

- Vị trí: các từ in đậm trước CN

- Về quạn hệ với vị ngữ : Các từ in đậm không quan hệ chủ – vị với vị ngữ

- Chức năng của từ in đậm : nêu lên đề

KN CN VN

c Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng

KN CN

ta / có thể tin ở tiếng ta không sợ nó thiếu giàu và

đẹp VN

- Vị trí: các từ in đậm trước CN

- Về quạn hệ với vị ngữ : Các từ in đậm không quan

hệ chủ – vị với vị ngữ

=> Khởi ngữ

? Vậy khởi ngữ là gì? ( Ghi nhớ 1 sgk)

? Trước các từ in đậm nói trên, có ( hoặc có thêm)

những quan hệ từ nào? ( Về, còn, đối với )

Gọi hs đọc lại toàn bộ ghi nhớ

? Hãy đặt một câu có dùng khởi ngữ? Xác dịnh cụ

thể khởi ngữ đó trong câu?

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

?Bài tập 1 yêu cầu điều gì?

? Hãy nêu yêu cầu của bài tập 2 ?

* GV tổ chức cho hs thi giữa các nhóm với nhau về

việc đặt câu có dùng khởi ngữ Trong vòng 3 phút

các nhóm cử các thành viên thay nhau về bảng viết

Kết quả nhóm nào viết đúng và nhiều nhất thì nhóm

đó thắng

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học:

- GV hướng dẫn , HS chú ý lắng nghe

tài được nói đến trong câu

=> Khởi ngữ

1.2 Ghi nhớ : sgk/8

II Luyện tập:

Bài tập 1

a, Điều này

b, Đối với chúng mình

c, Một mình

d, Làm khí tượng e,Đối với cháu

Bài tập 2 :

-a, Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm

- b, Hiểu thì tôi hiểu rồi, nhưng giải thì

tôi chưa giải được

Bài tập 3 : Đặt câu có dùng khởi ngữ

HS tự làm , giáo viên tổng hợp, nhận xét

III Hướng dẫn tự học:

-Tìm câu có sử dụng khởi ngữ trong văn bản vừa học

- Chuẩn bị bài tiết sau: Phép phân tích

và tổng hợp.

E Rút kinh nghiệm :

**********************************************************

PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

A Mục tiêu cần đạt:

Hiểu và biết cách lập luận phép phân tích tổng hợp khi làm văn nghị luận

B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :

1 Kiến thức :

- Đặc điểm của phép lập luận phân tích tổng hợp

- Sự khác nhau giữa phép lập luận phân tích và tổng hợp.

- Tác dụng của hai phép lập luận phân tích và tổng hợp trong các văn bản nghị luận

2 Kĩ năng:

- Nhận diện được phép lập luận phân tích tổng hợp

- Vận dụng hai phép lập luận này khi tạo lập và đọc-hiểu văn bản nghị luận

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng linh hoạt hai phép lập luận ( phân tích, tổng hợp) tạo tính chặt chẽ, sức thuyết phục của văn bản nghị luận

C Phương pháp : Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình …

D Tiến trình dạy học :

1 Ổn đinh: Kiểm tra sĩ số: 9A4………

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Để bài nghị luận chặt chẽ, thuyết phục thì người viết phải vận dụng linh hoạt các phép lập luận Nếu ở lớp 7, các em được học hai phép lập luận (tương đồng, nhân quả) thì lên lớp

9 chúng ta tìm hiểu tiếp hai phép lập luận nữa(phép lập luận tổng hợp và phép lập luận phân tích).

* Tiến trình bài học:

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu phép lập luận

phân tích và tổng hợp

- Gọi hs đọc văn bản “ Trang phục”

? Văn bản này nêu lên vấn đề gì ?

- Văn hóa trong trang phục, vấn đề quy tắc ngầm

của văn hóa buộc mọi người phải tuân thủ

? Bài văn đã nêu dẫn chứng về trang phục ?

- Không ai mặc quần chỉnh tề mà lại đi chân đất ,

hoặc đi giày có bít tất đầy đủ nhưng phanh hết cúc

áo, lộ cả da thịt ra trước mặt mọi người

- Cô gái một mình trong hang sâu chắc không …

Ao sơ-mi là phẳng tắp

- Đi đám cưới không thể … nói cười oang oang

? Vì sao “ không ai” làm cái điều phi lí như tác giả

nêu ra?

- Đó là do họ bị ràng buộc bởi một quy tắc trang

phục

? Việc không làm đó cho ta thấy những quy tắc nào

trong ăn mặc của con người ?

- “ Ăn cho mình, mặc cho người”

- “ Y phục xứng kì đức”

? Những dẫn chứng ấy nêu lên vấn đề gì?

- Dẫn chứng 1 : An mặc chỉnh tề

- Dẫn chứng 2: Tác giả nêu ra việc ăn mặc phải phù

hợp với hoàn cảnh chung( công cộng) và riêng ( tùy

công việc, sinh hoạt)

- Dẫn chứng 3 : ăn mặc phù hợp đạo đức: giản dị,

hòa mình vào cộng đồng

? Tại sao tác giả lại tác ra từng trường hợp như thế ?

- Vì để cho ta thấy “ quy tắc ngầm của văn hóa” chi

phối cách ăn mặc của con người

? Tác giả đã dùng phép lập luận nào để nêu ra các

I.Tìm hiểu chung về phép lập luận phân tích và tổng hợp

1 Phân tích ví dụ: / Sgk

* Vấn đề nêu lên : Văn hóa trong trang

phục, vấn đề quy tắc ngầm của văn hóa buộc mọi người phải tuân thủ

* Dẫn chứng :

- Không ai mặc quần chỉnh tề mà lại đi chân đất , hoặc đi giày có bít tất đầy đủ nhưng phanh hết cúc áo, lộ cả da thịt ra trước mặt mọi người

-> An mặc chỉnh tề

- Cô gái một mình trong hang sâu chắc không … Ao sơ-mi là phẳng tắp

-> ăn mặc phải phù hợp với hoàn cảnh chung

- Đi đám cưới không thể … nói cười oang oang

-> ăn mặc phù hợp đạo đức

=> Phép lập luận phân tích

dẫn chứng ? ( Phân tích )

? Vậy thế nào là phân tích? Để phân tích nội dung

của sự vật, hiện tượng, người ta có thể vận dụng các

biện pháp nào ? ( Ghi nhớ 1 sgk)

? Sau khi đã nêu một số biểu hiện của “ những quy

tắc ngầm” về trang phục, bài viết đã dùng phép lập

luận gì để “ chốt” lại vấn đề và câu nào là câu chốt?

- Phép lập luận Tổng hợp

- Câu chốt : Thế mới biết, trang phục hợp văn hóa,

hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp

? Phép lập luận này thường đặt ở vị trí nào trong bài

? (Thường đặt ở cuối đoạn hay cuối bài, ở phần kết

luận của một phan hoặc toàn bộ văn bản )

? Không có phân tích thì có tổng hợp không?

? Thế nào là tổng hợp ? phép lập luận tổng hợp

thường đứng ở vị trí nào? ( Ghi nhớ 2 sgk )

Gọi hs đọc lại toàn bộ ghi nhớ

? Theo em, hai phép lập luận này có quan hệ ntn với

nhau?

Hoạt động 2: Hướng dẫn luyện tập

? Bài tập 1 yêu cầu điều gì?

? Hãy nêu yêu cầu của bài tập 2 ?

- G v yêu cầu hs thảo luận ,đại diện nhóm trình bày

kết quả thảo luận, nho1m khác nhận xét, bổ sung

Bài tập 2 : Lí do phải chọn sách để đọc

- Do sách nhiều, chất lượng khác nhau cho nên phải

chọn sách tốt mà đọc mới có ích

- Do sức người có hạn, không chọn sách mà đọc thì

lãng phí sức người

- Sách có loại chuyên môn, có loại thường thức,

chúng liên quan nhau, nhà chuyên môn cũng cần đọc

sách thường thức

? Tác giả đã phân tích tầm quan trọng của cách đọc

sách như thế nào?

? Qua đó, em hiểu phân tích có vai trò như thế nào

trong lập luận?

- Bài tập 3: Gv yêu cầu HS ttrrinh2 bày ra bảng phụ

- Bài tập 4: GV hỏi, HS trả lời

- Thế mới biết, trang phục hợp văn hóa,

hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp

=> Phép lập luận tổng hợp

2 Ghi nhớ : sgk / 10

* Lưu ý: Hai phép lập phân tích và tổng hợp tuy đối lập nhưng không tách rời nhau Phân tích rồi phải tổng hợp thì mới có ý nghĩa ; mặt khác phải dựa trên

cơ sở phân tích rồi mới tổng hợp được

II Luyện tập Bài tập 1 :

Luận điểm : Học vấn không chỉ là con đường của học vấn , nhưng đọc sách vẫn

là một con đường quan trọng của học vấn

+ Học vấn là thành tựu do toàn nhân loại tích lũy ngày đêm mà có; các thành tựu

đó sơ dĩ không bị vùi lấp đi, đều là do sách vở ghi chép , lưu truyền lại + Sách là kho tàng quý báu cất giữ di sản tinh thần nhân loại; là cái mócc trên con đường tiến hóa học thuật của nhân loại

+ Nếu muốn tiến lên thì nhất định phải lấy thành quả nhân loại đã đạt được trong quá trình làm điểm xuất phát Nếu xóa bỏ hết các thành quả nhân loại đã đạt được trong quá khứ, thì chưa biết chừng chúng ta đã lùi điểm xuất phát

… lạc hậu

Bài tập 3 : Tầm quan trọng của cách đọc

sách

- Không đọc sách thì không có điểm xuất phát

- Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức

- Không chọn lọc sách thì đời người ngắn ngủi không đọc xuể, đọc không có hiệu quả

Hoạt động 3: Hướng dẫn tự học.

- GV hướng dẫn , HS chú ý lắng nghe

- Đọc ít kĩ quan trọng hơn đọc nhiều mà qua loa, không có lợi gì

Bài tập 4 :

- Phương pháp phân tích rất cần thiết trong lập luận, vì có qua sự phân tích lợi- hại, đúng- sai thì các kết luận rút ra mới có sức thuyết phục

III Hướng dẫn tự học:

- Nắm nội dung bài học

- Biết thực hiện phép phân tích, tổng hợp trong văn cảnh cụ thể

- Soạn bài “Luyện tập phân tích, tổng hợp.

E Rút kinh nghiệm :

LUYỆN TẬP PHÉP PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP

A Mục tiêu cần đạt:

- Có kĩ năng phân tích, tổng hợp trong lập luận

B Kiến thức, kĩ năng, thái độ :

1 Kiến thức :

- Mục đích, đặc điểm, tác dụng của việc sử dụng phép phân tích, tổng hợp

2 Kĩ năng:

- Nhận diện được phép phânt ích tổng hợp

- Phân tích việc vận dụng phép phân tích, tổng hợp trong một đoạn văn cụ thể

- Viết được đoạn văn nghị luận có sử dụng phép phân tích, tổng hợp

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng linh hoạt phép phân tích tổng hợp khhi tạo lập văn bản nghị luận

C Phương pháp : Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình …

D Tiến trình dạy học :

1 Ổn định: Kiểm tra sĩ số: 9A4………

2 Bài cũ : Trình bày đặc điểm công dụng của phép lập luận phân tích, tổng hợp?

3 Bài mới:

* Giới thiệu bài:

Tiết trước các em đã hiểu đặc điểm, công dụng của phép phân tích, tổng hợp và bước đầu biết sử dụng hai phép lập luận này khi tạo lập đoạn văn nghị luận TCT này chúng ta tiếp tục rèn kĩ năng sử dụng phép lập luận phânt ích, tổng hợp trong đoạn văn, văn bản nghị luận.

* Tiến trình bài học:

Hoạt động 1: Khái quát

lại lí thuyết:

- Gv yêu cầu HS nhắc lại

I Lí thuyết:

1 Đặc điểm, công dụng của phép phânt ích, tổng hợp: Ghi nhớ

( sgk)

đặc điểm, công dụng và

mối quan hệ giữa phép lập

luận phân tích, tổng hợp

Hoạt động 2: Hướng dẫn

luậy tập :

- Gọi hs đọc đoạn văn ở

bài tập 1

? Tác giả đã vận dụng phép

lập luận nào và vận dụng

như thế nào ? (HSTLN)

? Hãy nêu yêu cầu của bài

tập 2 ? (HSTLN)

? Dựa vào văn bản Bàn về

đọc sách của Ch Quang

Tiềm, em hay phân tích

các lí do khiến mọi người

phải đọc sách

? Hãy viêt đoạn văn tổng

hợp những điều đã phân

tích trong bài Bàn về đọc

sách

Hoạt động 3: Hướng dẫn

tự học.

_ GV hướng dẫn, HS chú

ý lắng nghe

2 Mối quan hệ giữa phép lập luận phân tích, tổng hợp: Hai

phép lập phân tích và tổng hợp tuy đối lập nhưng không tách rời nhau Phân tích rồi phải tổng hợp thì mới có ý nghĩa ; mặt khác phải dựa trên cơ sở phân tích rồi mới tổng hợp được

II Luyện tập:

Bài tập 1 :

a, Luận điểm : Cái hay của bài Thu điếu “ hay cả hồn lẫn xác, hay

cả bài”

- Cái hay ở các điệu xanh

- Ở những cử động

- Ở những vần thơ

- Ở các chữ không non ép

- Phép lập luận phân tích b.Trình tự phân tích

- Đoạn mở đầu nêu các quan niệm mấu chốt của sự thành đạt

- Đoạn tiếp theo phân tích từng quan niệm đúng sai thế nào và kết quả ở việc phân tích bản thân chủ quan của mỗi người

=> Phép phân tích và tổng hợp

Bài tập 2 : Phân tích thực chất của lối học đối phó

- Học đối phó là học mà không lấy việc học làm mục đích, xem học

là việc phụ

- Học đối phó là học bị động, không chủ động, cốt đối phó với sự đòi hỏi của thầy cô, thi cư

- Do học bị động nên không thấy hứng thú, mà đã không hứng thú thì chán học, hiệu quả thấp

- Học đối phó là học hình thức, không đi sâu vào thực chất kiến thức của bài học

- Học đối phó thì dù có bằng cấp nhưng đầu óc rỗng tuếch

Bài tập 3 : Lí do bắt mọi người phải đọc sách

- Sách vở đúc kết tri thức của nhân loại đã tích lũy từ xưa đến nay

- Muốn tiến bộ, sự phát triển thì phải đọc sách để tiếp thu tri thức, kinh nghiệm

- Đọc sách không cần nhiều mà cần đọc kĩ, đọc quyển nào nắm chắc được quyển đó, như thế mới có ích

- Bên cạnh đọc sách chuyên sâu phục vụ ngành nghề, còn cần phải đọc rộng Kiến thứ rộng giúp hiểu các vấn đề chuyên môn tốt hơn

Bài tập 4 : Tổng hợp những điều đã phân tích về việc đọc sách

Tóm lai, muốn đọc sách có hiệu quả phải chọn những sách quan trọng nhất mà đọc cho kĩ, đồng thời cũng chú trọng đọc rộng thích đáng, để hổ trợ cho việc nghiên cứu chuyên sâu

III Hướng dẫn tự học:

- Lập dàn ý rồi lựa chọn phép lập luận phân tích, tổng hợp phù hợp với một nội dung trong dàn ý để triển khai thành một đoạn văn theo

đề bài sau:

* Đề bài : Bàn về tình hình đọc sách của thanh thiếu niên hiện nay

- Soạn bài “Nghi luận về một sự việc, hiện tượng đời sống”

+ Đọc kĩ văn bản “ Bệnh lề mề” và soạn yêu cầu bên dưới

E Rút kinh nghiệm :