Giáo án Ngữ văn Lớp 9 - Tiết 151 đến 155 - Năm học 2010-2011

KiÕn thøc: -Ôn tập, củng cố kiến thức về những tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam đã học trong chương trình ngữ văn lớp 9 - Cñng cè nh÷g hiÓu biÕt vÒ thÓ lo¹i truyÖn: trÇn thuËt, x©y dùng[r]

Ngày giảng: Tiết 151- Bố của Xi - Mông

9A:………… (Mô - pa - xăng)

9B…………

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

Nắm được được những nét chính về tác giả Mô- pa -xăng và đoạn trích thấy được

nét nghệ thuật đặc sẳc trong việc miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật Xi - mông

của tác giả

2 Kĩ năng:

Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ tác phẩm văn học

3 Thái độ:

Giáo dục HS lòng yêu thương bạn bè, yêu thương con người

II/ Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

GV : Chân dung nhà văn

2 Phương pháp:

Vấn đáp, phân tích, bình

III/ Các hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra: Kết hợp trong giờ

2 Bài mới:

HĐ1 Hướng dẫn tìm hiểu về tác giả, tác phẩm

- HS đọc chú thích* (SGK T 142)

- Nêu những hiểu biết của em về nhà văn mô- pa -xăng?

( HS trả lời - GV khái quát, bổ sung)

- Vị trí của đoạn trích?

HĐ2 Hướng dẫn đọc văn bản

- GV hướng dẫn đọc: Đọc đúng và diễn cảm, thể hiện

diễn biến tâm trạng của nhân vật Xi- mông: từ tuyệt vọng

đến vui sướng

- GV đọc một đoạn

- HS đọc - Nhận xét cách đọc

- GV lưu ý chú thích 1, 3, 7

HĐ3 Hướng dẫn tìm hiểu văn bản

- Xác định bố cục của văn bản và chỉ ra nội dung mỗi

phần

- HS: Từ đầu khóc hoài: Nỗi tuyệt vọng của Xi- mông

Tiếp một ông bố: Xi- mông gặp bác Phi- líp

Tiếp rất nhanh: Bác phi- líp đưa Xi- mông về nhà

Còn lại: ngày hôm sau ở trường

- Văn bản có những nhân vật nào?

(Nhân vật Xi - mông, bác Phi líp, chị Blăng - sôt)

- Nhân vật chính là ai?

I Tác giả- Tác phẩm

(sgk)

II.Đọc và tìm hiểu chú thích

III Tìm hiểu văn bản

(Xi - mông là nhân vật chính vìcâu chuyện xoay quanh

nỗi khổ của Xi - mông và việc Xi- mông được giải thoát

khỏi nỗi khổ ấy)

- Qua phần chú thích SGK, em thấy Xi mông được miêu

tả là một chú bé như thế nào?

- HS: Là đứa trẻ độ bảy tám tuổi con chị B- lăng- sốt

- Em có nhận xét gì về hoàn cảnh của Xi mông?

- Lúc đó Xi- mông có tâm trạng ntn? Em nảy ra hành

động và ý định gì?

- Một cảnh tượng ntn hiện ra trước mắt Xi- mông khi em

ở bờ sông?

(Cảnh tượng đẹp: trời ấm áp như gương)

- Cảnh tượng ấy đã tác động như thế nào đến tâm trạng

của Xi mông?

- HS : …khoan khoái, thèm ngủ

- Sự xuất hiện của chú nhái đã cuốn hút em vào trò chơi

đuổi theo chú nhái bén… Trò chơi đó khiến em lại nhớ

đến điều gì?

- HS: trả lời

- Theo em, vì sao Xi - mông lại buồn bã khóc?

(Kéo em trở về với thực tại không khác được: có nhà, có

mẹ mà không có bố)

- Khi đó, Xi mông đã quỳ xuống đọc kinh cầu nguyện

nhưng không đọc hết được bài kinh vì những cơn nức nở

lại kéo đến dồn dập => cậubé phải chịu đựng một nỗi

khổ ntn?

- HS: trả lời

- HS: đọc diễn cảm đoạn văn: “Bỗng rất nhanh”

- GV: Xi- mông tỏ thái độ ntn khi bất ngờ gặp bác Phi-

líp ở bờ sông?

- HS:

- GV: câu trả lời nghẹ ngào trong tiếng khóc cố kìm nén

chứng tỏ tâm trạng của em lúc này ntn?

- HS: tuyệt vọng, bất lực

- GV: khi về nhà gặp mẹ, tại sao Xi- mông lại òa khóc?

- HS: Gặp mẹ, bé không mừng rỡ mà thêm đau đớn, tủi

hổ Nỗi đau như bùng lên vỡ òa trong cử chỉ Xi- mông

nhảy lên ôm cổ mẹ òa khóc

- GV: Sau đó Xi- mông có mong muốn gì?

- HS:…

- GV bình: câu nói: “Bác…không” xuất phát từ khao

1 Nhân vật Xi - mông

- Em không có bố thường bị bạn bè trêu chọc

=> Đau đớn, tuyệt vọng,bỏ nhà

ra bờ sông, định nhảy xuống sông tự tử

- Xi- mông nhớ nhà, nhớ mẹ

em lại khóc nức nở

=> Nỗi khổ đau tinh thần tưởng như không thể giải thoát,

đến độ tuyệt vọng

- XI- mông gặp bác Phi- líp và trút nỗi lòng đau khổ của mình

- Xi- mông mong bác Phi- líp làm bố mình Được bác Phi- líp đồng ý, em vô cùng sung

khát bằng bất kì giá nào cũng phải có một người bố để

em chứng tỏ với bạn bè hoàn toàn phù hợp với tâm lí của

Xi- mông

- GV:Khi được bác Phi- líp nhận lời (coi như chuyện đùa

nhất thời của trẻ con), Xi- mông có tâm trạng ntn?

- HS: đọc đoạn cuối

- GV: Tại sao trước những lời trêu chọc và tiếng cười ác

ý của lũ bạn ở trường, Xi- mông lần đầu tiên quát vào

mặt chúng mạnh mẽ như ném một hòn đá, sau đó lại

không trả lời?

- HS: So với ngày thường khi bị các bạn trêu chọc, Xi-

mông chỉ khóc, cam chịu trong câu trả lời đó ta thấy rõ

niềm hãnh dện tự hào của em

GV: Giáo dục HS lòng yêu thương bạn bè, lòng yêu

thương con người

sướng hạnh phúc

3 Củng cố

- GV khái quát về nội dung và nghệ thuật của phần vừa tìm hểu

4 Hướng dẫn

- Tóm tắt truyện

- Học bài: nắm được những nét chính về nhân vật Xi - mông

- Chuẩn bị bài: Phần tiếp theo của bài ( tập trung vào nhân vật Phi - líp và chị

Blăng - sốt)

Ngày giảng: Tiết 152- Bố của Xi - Mông (Tiếp)

9A:………… (Mô - pa - xăng)

9B…………

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Giúp HS nắm được nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng của nhân vật Phi líp,

chị Blăng- sốt

2 Kỹ năng:

Rèn kĩ năng phân tích, cảm thụ tác phẩm văn học

3 Thái độ:

- Giáo dục HS lòng yêu thương bạn bè và mở rộng ra lòng yêu thương con người

II/ Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

GV : Chân dung nhà văn

2 Phương pháp:

Vấn đáp, phân tích, bình

III/ Các hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra: Kết hợp trong giờ

2 Bài mới:

HĐ1.Tìm hiểu về nhân vật Blăng - sốt

- HS nhắc lại nội dung đã tìm hiểu ở tiết 1

- HS đọc đoạn "một thiếu phụ ôm ngực"

- Qua phần vừa đọc, em hiểu chị Blăng sốt là

người như thế nào?

(Chị là một cô gái đẹp, có một thời lầm lỡ

khiến cho Xi -mông trở thành đứa con không

có bố.)

- Qua hình ảnh ngôi nhà và thái độ của chị đối

với khách, em có nhận xét gì về bản chất của

chị?

- Với Xi - mông, chị Blăng - sốt dành cho cậu

tình cảm như thế nào?

- Em hãy tìm những chi tiết chứng tỏ chị rất

thương con?

(Ôm con, hôn lấy hôn để, nước mắt lã chã

tuôn rơi )

- Trước câu hỏi của con, chị có tâm trạng ntn?

- HS:

- Tại sao chị Blăng -sốt có tâm trạng ấy?

( + Xót xa cho bản thân vì nhẹ dạ nên bị người

đời đàm tiếu

+ Xót xa cho Xi -mông bé bỏng vì chị mà chịu

bất hạnh.)

- GV bình: Qua đây ta thấy chị không phải là

người phụ nữ hư hỏng, thiếu đững đắn mà là

người đàn bà có một thời nhẹ dạ, lỡ lầm, chị là

người phụ nữ đức hạnh bị lừa dối

HĐ2 Tìm hiểu nhân vật Phi – líp.

II Tìm hiểu văn bản

1 Nhân vật Xi mông

2 Nhân vật Blăng sốt

- Người đẹp nhất vùng, bị lầm lỡ

- Cuộc sống tuy nghèo nhưng sống

đứng đắn, nghiêm túc

- Thương con

- Đau khổ và hổ thẹn trước lầm lỡ

3 Nhân vật Phi - líp

- Bác Phi- líp được miêu tả như thế nào?

- Thái độ của bác Phi - líp với Xi - mông?

(Quan tâm: tình cờ gặp -> hỏi han

Cảm thông: Vờ nhận làm bố Xi - mông

Có trách nhiệm: Đưa Xi - mông về nhà)

- Nêu diễn biến tâm trạng của Phi líp với

Blăng -sốt qua các giai đoạn?

- Em có nhận xét gì về diễn biến tâm trạng

của bác Phi líp?

(Diễn biến tâm trạng phức tạp, bất ngờ)

- Qua đó, em nhận ra bác Phi - líp là người

như thế nào?

(Là người tốt bụng, thấu hiểu nỗi đau khổ của

người khác, biết cảm thông,)

- Qua hình ảnh của ba nhân vật và tâm trạng

của họ truyện nhắc nhở chúng ta điều gì?

(+ Hãy biết cảm thông với nỗi bất hạnh của

người khác và dành tình thương yêu cho họ

+ Hạnh phúc trên cuộc đời có được là nhờ

lòng độ lượng, vị tha trước lỗi lầm của người

khác)

- Em có nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả

nhân vật của T/g?

- HS:

- Là một người thợ cao lớn, râu tóc

đen quăn, vẻ mặt nhân hậu

* Với Xi - mông:

- Quan tâm, cảm thông, có trách nhiệm với Xi mông

* Với Blăng - sốt:

- Ban đầu: xem thường

- Khi gặp chị Blăng sốt: xúc động trước hoàn cảnh, thông cảm

->Vui vẻ nhận lời làm bố của Xi mông

=> Là người tốt bụng, thấu hiểu nỗi

đau khổ của người khác, biết cảm thông, chia xẻ.

IV Tổng kết

1 Nội dung Ghi nhớ (sgk)

2 Nghệ thuật:

Miêu tả nhân vật qua ngoại hình, cử chỉ, lời nói chân thực phù hợp với lứa tuổi, hoàn cảnh

3 Củng cố

- GV hệ thống kiến thức toàn bài

4 Hướng dẫn.

- Học bài

- Chuẩn bị bài: Ôn tập về truyện

Ngày giảng:

9A:………… Tiết 153 luyện tập viết hợp đồng

9B…………

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

Ôn lại lí thuyết về đặc điểm, cách viết hợp đồng

2 Kỹ năng:

Viết được một bản hợp đồng thông dụng có nội dung đơn giản và phù hợp với lứa

tuổi

3 Thái độ:

Có thái độ cẩn thận khi soạn thảo hợp đồng và ý thức nghiêm túc tuân thủ những

điều được kí kết trong hợp đồng

II/ Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

2 Phương pháp:

Vấn đáp, luyện tập

III/ Các hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra: Kết hợp trong giờ

2 Bài mới:

HĐ1 Ôn tập lí thuyết

- Nêu mục đích và tác dụng của hợp đồng

(Hợp đồng là cơ sở để các bên tham gia kí

kết ràng buộc lẫn nhau, có trách nhiệm

thực hiện các điều khoản đã nghi nhằm

đảm bảo cho công việc thu được hiệu quả,

tránh được thiệt hại cho các bên)

- HS đọc câu hỏi 2 SGK (T 157)

- Một bản hợp gồm có những mục nào?

- Phần nội dung chính của hợp đồng được

trình bày dưới hình thức nào?

- Những yêu cầu về hành văn, số liệu của

hợp đồng?

I Ôn tập lí thuyết

1 Mục đích và tác dụng của hợp đồng

2 Văn bản có tính chất pháp lí

3 Bố cục: một bản hợp đồng gồm3 mục

+ Phần mở đầu + Phàn nội dung + Phần kết thúc

- Phần nội dung chính được ghi lại theo từng điều khoản được thống nhất một cách cụ thể chính xác

4 Những yêu cầu về hành văn, số liệu của hợp đồng

- Câu văn trong hợp đồng phải ngắn gọn,

dễ hiểu và đơn nghĩa Các từ ngữ đơn giản, tránh dùng từ ngữ chung chung

- Số liệu trong hợp đồng phải được ghi

cụ thể và chính xác

- HS đọc bài tập 1

- Chọn cách diễn đạt nào trong hai cách

sau? Tại sao?

- HS đọc các thông tin đã cho bài tập 2

- Lập hợp đồng cho thuê xe đạp dựa trên

những thông tin đó?

- HS viết hợp đồng - trình bày - Nhận xét

- GV kết luận

II Luyện tập

Bài tập 1 (T 157)

- Các cách diễn đạt phải phù hợp là:

a Hợp đồng có giá trị từ ngày tháng năm đến hết ngày tháng năm

b Bên B phải thanh toán cho bên A bằng đô la Mĩ

c Bên A sẽ không nhận nếu bên B đưa loại hàng không đúng phẩm chất, không

đúng quy cách như đã thoả thuận

d Bên A có trách nhiệm đảm bảo số lượng, chất lượng, chủng loại như đã

thoả thuận với bên B

Bài tập 2 (T 158)

Lập hợp đồng cho thuê xe đạp

3 Củng cố

- HS nhắc lại lí thuyết về hợp đồng

- GV lưu ý HS khi viết hợp đồng

4 Hướng dẫn.

- Xem lại phần lí thuyết về hợp đồng

- Làm tiếp bài tập 3, 4 (T 158)

- Chuẩn bị bài: Ôn tập về truyện

Ngày giảng:

9A:………… Tiết 154- Ôn tập về truyện

9B…………

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

-Ôn tập, củng cố kiến thức về những tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam đã học

trong chương trình ngữ văn lớp 9

- Củng cố nhữg hiểu biết về thể loại truyện: trần thuật, xây dựng nhân vật, cốt

truyện và tình huống truyện

2 Kỹ năng:

Rèn luyện kĩ năng tổng hợp, hệ thống hoá kiến thức

3 Thái độ:

Hệ thống hoá kiến thức sau mỗi phần học

II/ Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

2 Phương pháp:

Vấn đáp, luyện tập

III/ Các hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra: Kết hợp trong giờ

2 Bài mới:

HĐ1 Lập bảng thống kê tác

phẩm truyện hiện đại Việt

Nam

- Hướng dẫn HS bảng thống

kê tác phẩm truyện hiện đại

Việt Nam

I Các tác phẩm truyện hiện đại

1 Làng Kim Lân 1948

Qua tâm trạng của ông Hai, truyện thể hiện tình yêu làng sâu sắc thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người nông dân

2

Lặng

lẽ Sa

Pa

Nguyễn Thành

Cuộc gặp gỡ của ông hoạ sĩ, cô kĩ sư và anh thanh niên làm việc một mình tại trạm khí tượng trên núi cao Sa Pa Qua

đó, truyện ca ngợi những người lao động thầm lặng, có cách sống đẹp, cống hiến sức mình cho đất nước

3

Chiếc

lược

ngà

Nguyễn Quang

Câu chuyện éo le và cảm động của hai cha con ông Sáu và

bé Thu Qua đó, truyện ca gợi tình cha con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh

4 Bến quê

Nguyễn Minh

Qua những cảm xúc và suy ngẫm của nhân vật Nhĩ vào lúc cuối đời trên giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những giá trị và vẻ đẹp bình dị, gần gũi của cuộc sống, của quê hương

5

những

ngôi

sao xa

xôi

Lê Minh

Cuộc sống, chiến đấu của ba cô gái thanh niên xung phong trên một cao điểm ở tuyến đường Trường Sơn trong những năm chiến tranh chống Mĩ cứu nước Truyện làm nổi bật tâm hồn trong sáng, giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu gian khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của họ

HĐ2 Hình ảnh, cuộc sống

con người Việt Nam qua các

tác phẩm truyện

- Các tác phẩm truyện sau

cách mạng tháng Tám năm

1945 trong bảng thống kê đã

phản ánh những nét gì về đất

2 Hình ảnh cuộc sống và con người Việt Nam

- Phản ánh tư tưởng và tình cảm của họ chủ yếu trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ

nước, con người Việt Nam ở

giai đoạn đó?

- Hình ảnh các thế hệ con

người Việt nam yêu nước

trong hai cuộc kháng chiến

được miêu tả qua những nhân

vật nào?

- Trong số các nhân vật trong

tác phẩm truyện, em có ấn

tượng sấu sắc nhất với nhân

vật nào?

- Nêu cảm nghĩ của em về một

nhân vật?

HĐ3 Tìm hiểu về ngôi kể

- Các tác phẩm truyện lớp 9 đã

học được trần thuật theo các

ngôi kể nào?

(Ngôi thứ nhất)

- Nhữmg tác phẩm nào có

nhân vật kể chuyện trực tiếp

xuất hiện?

(Chiếc lược ngà, những ngôi

sao xa xôi)

- Ưu điểm của cách trần thuật

này?

- ở những truyện nào, tác giả

có sự sáng tạo tình huống

truyện?

(Làng, Chiếc lược ngà, Bến

quê)

- Ông Hai: Tình yêu làng đặt trong tình cảm yêu nước và

tinh thần kháng chiến

- Người thanh niên: yêu thích và hiểu ý nghĩa công việc

thầm lặng, có suy nghĩ và tình cảm tốt đẹp, trong sáng về công việc và đối với mọi người

- Ông Sáu: Tình cha con sâu nặng, tha thiết trong hoàn

cảnh éo le và xa cách của chiến tranh

- Ba cô gái thanh niên xung phong: tinh thần dũng cảm

không sợ hi sinh khi làm nhiệm vụ hết sức nguy hiểm tình cảm trong sáng hồn nhiên, lạc quan trong hoàn cảnh chiến

đấu ác liệt

3 Ngôi kể

3 Củng cố.

- GV hệ thống toàn bài

4 Hướng dẫn.

- Xem lại các truyện đã học

- Nắm chắc nội dung và nghệ thuật các truyện

- Chuẩn bị bài: Tổng kết ngữ pháp.

………

Ngày giảng:

9B…………

I/ Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

Củng cố kiến thức về các thành phần câu (thành phần chính và thành phần phụ;

thành phần biệt lập); các kiểu câu ( Câu đơn câu ghép); các cách biến đổi câu; các

kiểu câu ứng với mục đích giao tiếp khác nhau

2 Kĩ năng:

Rèn kĩ năng hệ thống hoá kiến thức, vận dụng làm các bài tập

3 Thái độ:

Củng cố, hệ thống hoá kiến thức sau mỗi phần học

II/ Chuẩn bị:

1 Đồ dùng dạy học:

2 Phương pháp:

Vấn đáp, luyện tập

III/ Các hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra: Kết hợp trong giờ

2 Bài mới:

HĐ1 Củng cố kiến thức về thành phần chính

và thành phần phụ của câu

- GV: nêu yêu cầu BT1: Hãy kể tên thành phần

chính và thành phần phụ của câu Nêu dấu hiệu

nhận biết từng thành phần

- HS: làm bài, nhận xét

- GV: chữa

- HS đọc yêu cầu bài tập 2

- Phân tích thành phần câu

HĐ2 Củng cố kiến thức về các thành phần biệt

lập

C Thành phần câu

I Thành phần chính và thành phần phụ

Bài tập 1 Kể tên thành phần chính và

thành phần phụ của câu:

* Thành phần chính: Chủ ngữ, vị ngữ

* Thành phần phụ: Trạng ngữ, khởi ngữ

Bài tập 2

a Đôi càng tôi mẫm bóng

CN VN

b Sau một hồi trống( ), Mấy người học

TN CN

trò cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi đi vào lớp VN

c Còn tấm gương( ), nó vẫn là người

KN CN VN

bạn nịnh hót hay độc ác

II Thành phần biệt lập

Bài tập 1.