Giáo án văn 8 tuần 22

Một người hằng ngày chỉ cặm cụi lo lắng vì mình thế mà khi nghe chuyện hay ngâm thơ có thể vui buồn, mừng, giận cùng với những người ở đâu đâu, vì những chuyện ở đâu đâu, há chẳng ph[r]

Ngoài chức năng là dùng để hỏi, câu nghi vấn còn được dùng với nhiều chức năng khác.

Nhắc lại kiến thức đã học

Dấu hiệu, chức năng chính của câu nghi vấn?

?

Xét ba ví dụ sau:

a.Tuần vừa rồi bạn nghỉ học do ảnh

hưởng của virut corona à?

b.Bạn có thể cho tôi mượn cuốn sách

Tiết: 81

CÂU NGHI VẤN (TT)

a) Năm nay đào lại nở,

Không thấy ông đồ xưa.

Những người muôn năm cũ

Hồn ở đâu bây giờ?

b) Cai lệ không để cho chị được nói hết

câu, trợn ngược hai mắt, hắn quát:

- Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?

Sưu của nhà nước mà dám mở mồm xin với khất

c) Đê vỡ rồi! Đê vỡ rồi, thời ông cách cổ

chúng mày, thời ông bỏ tù chúng mày! Có biết không? …Lính đâu? Sao bay dám để cho nó

chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn

phép tắc gì nữa à?

d Một người hằng ngày chỉ cặm cụi lo lắng vì

mình thế mà khi nghe chuyện hay ngâm thơ

có thể vui buồn, mừng, giận cùng với những người ở đâu đâu, vì những chuyện ở đâu đâu,

há chẳng phải là cái chứng cớ cho cái mãnh lực lạ lùng của văn chương hay sao?

e Đến lượt bố tôi ngây người ra như không

tin vào mắt mình.

- Con gái tôi vẽ đây ư? Chả lẽ lại đúng là nó, cái con mèo hay lục lọi ấy!

Các câu nghi vấn trong đoạn

trích trên có dùng để hỏi

không?

Nếu không dùng để hỏi thì dùng

để làm gì?

a/ Những người muôn năm cũ

Hồn ở đâu bây giờ ?

b/ Mày định nói cho cha mày nghe đấy à ?

c/ Có biết không? Lính đâu? Sao bay dám để nó chạy xồng xộc vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa

à ?

e/ Con gái tôi vẽ đây ư ? Chả lẽ lại đúng là nó, cái

con Mèo hay lục lọi ấy !

d/ Một người hằng ngày chỉ cặm cụi … há chẳng

phải là chứng cớ cho cái mãnh lực lạ lùng của văn

chương hay sao ?

-> Bộc lộ cảm xúc

(xót xa, tiếc nuối)

- > Để đe dọa, mắng chửi

-> Để đe dọa, nạt nộ, ra oai

-> Khẳng định: sức mạnh của văn chương

-> Bộc lộ cảm xúc (sự ngạc nhiên)

Và rồi con thấy điều gì xẩy ra …

(Buổi học cuối cùng)

* Chức năng khác:

Không yêu cầu trả lời

* Kết thúc câu: Nếu không

Quan sát các bức tranh dưới đây, đặt câu nghi

IV Luyện tập:

a/ " Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết Một người như thế ấy ! Một người đã khóc vì trót lừa một con chó!

Một người nhịn ăn để tiền lại làm ma, bởi không muốn liên luỵ đến hàng

xóm, láng giềng Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư

để có ăn ư ? Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn

Bài tập 1: Xác định câu nghi vấn và chức năng của nó:

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối

Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?

Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn

Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?

Đâu những bình minh cây xanh nắng gội Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?

Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng

Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt”,

Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?

-Than ôi!Thời oanh liệt nay còn đâu?

(chỉ riêng “Than ôi !”)

a) – Sao cụ lo xa thế? Cụ còn khoẻ lắm, chưa chết đâu mà sợ! Cụ cứ

để tiền ấy mà ăn, lúc chết hãy hay! Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại?

- Không, ông giáo ạ! Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệu?

(Nam Cao, Lão Hạc) b) Nghe con giục, bà mẹ đến hỏi phú ông Phú ông ngần ngại Cả đàn

bò giao cho thằng bé không ra người, không ra ngợm ấy, chăn dắt làm sao?

(Sọ Dừa)

c) Dưới gốc tre, tua tủa những mầm măng Măng trồi lên nhọn hoắt như một mũi gai khổng lồ xuyên qua đất luỹ mà trỗi dậy, bẹ măng bọc kín thân cây non, ủ kĩ như áo mẹ trùm lần trong ngoài cho đứa con non nớt

Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có tình mẫu tử?

(Ngô Văn Phú, Luỹ làng)

d) Vua sai lính điệu em bé vào, phán hỏi:

- Thằng bé kia, mày có việc gì? Sao lại đến đây mà khóc?

(Em bé thông minh)

2 Bài tập 2: Xác định câu nghi vấn ,đặc điểm hình thức và

chức năng

C©u nghi vÊn §Æc ®iÓm h×nh

Câu nghi vấn Đặc điểm hình

thức

Chức năng

a

b

c

d

Sao cụ lo xa quá thế? Tội gì bây

giờ nhị đói mà để tiền lại? Ăn mãi

hết thì đến lúc chết lấy gì mà lo

liệu.

Cả đàn bò giao cho thằng bé

không ra người, không ra ngợm

ấy, chăn dắt làm sao ?

Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên

không có tình mẫu tử ?

Thằng bé kia, mày có việc gì? Sao

lại đến đây mà khóc?

Kết thúc bằng dấu chấm hỏi,Có từ để hỏi ( sao, gì )

Kết thúc bằng dấu chấm hỏi,Có từ để hỏi ( làm sao )

Kết thúc bằng dấu chấm hỏi,Có từ để hỏi ( Ai )

Kết thúc bằng dấu chấm hỏi,Có từ để hỏi ( gì, sao )

Phủ định

Băn khoăn, ngần ngại

Khẳng định

Hỏi

-> Cụ không phải lo xa như thế Không nên nhịn đói mà để tiền lại Ăn hết thì đến lúc chết không có tiền để lo liệu.

-> Không biết chắc là thằng bé có thể chăn dắt

được đàn bò hay không?

-> Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử.

a) Sao cụ lo xa quá thế? Tội gì bây giờ nhịn đói

mà để tiền lại? Ăn mãi hết thì đến lúc chết lấy gì

xúc,mỉa mai.

Dấu chấm hỏi

Dấu chấm, dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng

*Sơ đồ tư duy

- Học nội dung phần ghi nhớ.

IV Luyện tập:

Bài tập 3:

Đặt 2 câu nghi vấn không dùng để hỏi mà để:

- Yêu cầu bạn kể lại một nội dung của một bộ phim vừa được trình chiếu.

- Bộc lộ tình cảm cảm xúc trước số phận của một nhân vật văn học.

-> Bạn có thể kể cho mình nghe nội dung bộ phim “Cánh đồng

hoang” được không?

-> Sao cuộc đời lão Hạc khốn khổ đến thế ?

IV Luyện tập:

Bài tập 4:

- Anh ăn cơm chưa?

- Cậu đọc sách đấy à?

- Em đi đâu đấy ?

 Không dùng để hỏi mà dùng để chào Người nghe không nhất thiết phải trả lời, mà có thể đáp lại bằng một câu chào khác (có thể cũng là một câu nghi vấn)

* Bài tập 4 : Viết một đoạn văn ngắn, trong đó có sử dụng câu nghi

vấn dùng với chức năng khác

1 Nam có thể lấy hộ mình quyển sách được không?

Xin Tr©n träng c¶m ¬n, kÝnh