Giáo án Ngữ văn 10 - Trung tâm GDTX Lạc Thuỷ

bao gồm những vấn đề cơ nhờ văn bản giao tiếp đó hiểu được kiến thøc c¬ b¶n cña nÒn V¨n häc ViÖt Nam?. Mục đích của giao tiếp.[r]

Tiết 1 + 2.

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tổng quan văn học Việt nam

A Mục tiêu bài học.

1 Nắm  các bộ phận lớn và sự vận động phát triển của văn học

2 Nắm  nét lớn về nội dung và nghệ thuật

B  tiện thực hiện.

- SGK, SGV

- Thiết kế bài học

- Các tài liệu văn học

c Cách thức tiến hành.

Tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi, thảo luận, trả lời các câu hỏi

d Tiến trình dạy học.

1 Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra vở ghi, SGK

2 Giới thiệu bài mới.

Lịch sử văn học của bất cứ dân tộc nào đều là lịch sử tâm hồn của dân tộc

ấy Để cung cấp cho các em nhận thức những nét lớn về văn học  nhà, chúng ta tìm hiểu tổng quan văn học Việt Nam

? Em hiểu thế nào là tổng quan

văn học Việt Nam

(Yêu cầu HS đọc từ ‘Trải qua

hàng ngàn năm  tinh thần ấy)

? Nội dung của phần này ?

Theo em đó là phần gì của bài tổng

quan Văn học

Yêu cầu HS đọc phần I SGK

- Cách nhìn nhận, đánh giá một cách tổng quát những nét lớn của Văn học Việt Nam

+ Nội dung SGK : Trải qua quá trình lao

động, chiến đấu xây dựng bảo vệ Đất 0 nhân dân ta đã sáng tạo ra những giá trị tinh thần Văn học Việt Nam là bằng chứng cho sự sáng tạo tinh thần ấy

I Các bộ phận hợp thành của Văn học Việt Nam.

? Văn học Việt Nam bao gồm

mấy bộ phận ?

HS đọc phần Văn học dân gian

? Hãy trình bày những nét lớn

của văn học dân gian

HS đọc SGK từ văn học viết,

kịch nói

? SGK trình bày nội dung gì?

Hãy trình bày khái quát về từng nội

dung chữ Hán là văn tự của "6

Hán, chữ Nôm dựa vào chữ Hán

mà đặt ra Chữ Quốc ngữ sử dụng

chữ cái la tinh để ghi âm Tiếng

Việt Từ TK 20 trở lai đây Văn học

Việt Nam chủ yếu viết bằng chữ

Quốc ngữ

? Nhìn tổng quát Văn học Việt

nam có mấy thời kỳ phát triển

+Văn học dân gian

+ Văn học viết

1 Văn học dân gian.

+ Khái niệm Văn học dân gian: Là những sáng tác tập thể của nhân dân lao động  truyền miệng từ đời này sang đời khác Những trí thức có thể tham gia sáng tác Song những sáng tác đó phải tuân thủ đặc #" của văn học dân gian và trở thành tiếng nói , tình cảm chung của nhân dân

+ Các thể loại của văn học dân gian

- Truyện cổ dân gian bao gồm thần thoại,

sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện

60 truyện ngụ ngôn

- Thơ ca dân gian bao gồm: Tục ngữ, câu

đố, ca dao, vè, truyện thơ

+ Sân khấu dân gian bao gồm, chèo, tuồng,

- Đặc #" của văn học dân gian là tính truyền miệng, tính tập thể và tính thực hành trong các sinh hoạt khác nhau của đời sống cộng đồng

2 Văn học viết.

- Khái niệm về văn học viết: Là sáng tác của trí thức  ghi lại bằng chữ viết là sáng tạo của cá nhân, văn học viết mang dấu ấn của tác giả

- Hình thức văn tự của Văn học viết  ghi lại bằng 3 thứ chữ, Hán, Nôn, Quốc ngữ Một số ít bằng chữ Pháp

II- Tiến trình lịch sử văn học Việt Nam.

- Văn học Việt Nam có 2 thời kỳ phát triển

Từ TK10 đến hết TK 19 Văn học Trung đại

từ đầu TK20 đến nay: Văn học hiện đại

? Nét lớn của truyền thống thể

hiện trong Văn học Việt Nam là

gì?

? Từ TK 10 đến hết TK 19 nền

Văn học Việt Nam có gì đáng chú

ý?

? Vì sao Văn học từ TK 10 đến

hết TK19 có sự ảnh ?" của văn

học Trung quốc

(HS đọc SGK)

? Hãy chỉ ra những tác giả và

tác phẩm tiêu biểu của Văn học

Trung đại

+ Chữ nôm:

- ức trai thi tập – Nguyễn Trãi

- Bắc hành tạp lục – Nguyễn

Du

- Bạch Vân Quốc Ngữ Thi tập

– Nguyễn Bỉnh Khiêm, HXH, Bà

huyện thanh quan

+ Truyền thống Văn học Việt Nam thể hiện

2 nét lớn đó là chủ nghĩa yêu  và chủ nghĩa nhân đạo

1 Thời kỳ văn học Trung đại (Từ TK 10

đến kết TK 19)

- Từ TK 10 đến hết TK 19, Văn học Việt Nam có điểm đáng chú ý là: Đây là nền văn học viết bằng chữ Hán và chữ Nôm

lần  sang xâm   ta Đây cũng là lý

do để quyết định Văn học viết bằng chữ Hán

- Các tác phẩm: Thánh Tông Di Cảo – Lê Thánh Tông

Truyền kỳ mạn lục – Nguyễn Dữ

" Kinh ký sự – Hải " Lãn ông Hoàng lê nhất thống chí – Ngô Gia Văn Phái (Tiểu thuyết `" hồi)

(Hết tiết 1)

HS đọc lần  SGK

? Văn học Việt Nam từ TK 20

đến nay  gọi bằng nền Văn học

gì? Tại sao lại có tên gọi ấy?

2.Thời kỳ Văn học hiện đại (Từ đầu TK

20 đến nay).

- Văn học từ đầu TK 20 đến nay  gọi

là nền Văn học hiện đại: Sở dĩ có tên  vậy vì nó phát triển trong thời đại mà quan hệ sản

? Văn học thời kỳ này  chia

làm mấy giai đoạn

Gọi HS đọc SGK

? Nhìn một cách khái quát ta rút

ra những quy luật gì về Văn học

Việt Nam

(Gọi HS đọc phần mở đầu và P1

SGK)

? Mối quan hệ giữa con "6

với thế giới tự nhiên  thể hiện

 thế nào?

xuất chủ yếu dựa vào hiện đại hoá Mặt khác những luồng  ?" tiến bộ  những luồng gió mới thổi vào Việt Nam làm thay đổi nhân thức, cách nghĩ, cách cảm và cả cách nói của con "6 Việt Nam Nó chịu ảnh ?" của văn học d`" tây

- Văn học thời kỳ này  chia làm 4 giai

đoạn

+ Từ đầu TK 20 đến 1930

+ Từ 1930 đến 1945

+ Từ 1945 đến 1975

+ Từ 1975 đến nay

Văn học Việt Nam đạt  giá trị đặc sắc

về nội dung và nghệ thuật với nhiều tác giả

 công nhận là danh nhân văn hoá thế giới

 Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh Nhiều tác phẩm đã  dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới Văn học Việt Nam với những khả năng và sự sáng tạo đã xây dựng

 vị trí riêng trong Văn học nhân loại

III Một số nội dung chủ yếu của Văn học Việt Nam

1 Phản ánh quan hệ với thế giới tự nhiên.

+ Với thế giới tự nhiên

- Văn học dân gian với  duy huyền thoại đã kể lại quá trình nhận thức, cải tạo, chinh phục của ông cha ta với thế giới tự nhiên hoang dã, xây dựng cuộc sống, tích luỹ hiểu biết phong phú về thiên nhiên

- Trong sáng tác Văn học trung đại, hình

ảnh của thiên hiên 6" gắn liền với lý

?"0 đạo đức thẩm mỹ ( Hình ảnh cây Tùng, Trúc, Cúc, Mai " #" cho nhân cách cao

" của nhà nho Các đề tài " tiều, canh, mục thể hiện lý ?" thanh tao của những con

HS đọc phần 2 SGK.

? Mối quan hệ giữa con "6

với quốc gia dân tộc  thể hiện

 thế nào

Gọi HS đọc phần 3 SGK

? Văn học Việt Nam đã phản

ánh mối quan hệ xã hội  thế

nào?

? Xu " chung của Văn học

VIệt Nam là gì khi xây dựng mẫu

"6 lý ?"H

Củng cố

? Học xong bài này cần + ý

điểm nào?

"6 mai danh ẩn tích, lánh đục tìm trong không màng danh lợi)

2 Phản ánh mối quan hệ quốc gia dân tộc.

- Con "6 Việt Nam sớm có ý thức xây dựng Quốc gia dân tộc của mình Đất  lại trải qua nhiều thử thách chống kẻ thù xâm

trị nhân văn sâu sắc xuyên suốt lịch sử văn học Việt Nam Đó là tình yêu quê `" xứ sở, tự hào về truyền thống anh hùng của dân tộc

3 Phản ánh quan hệ xã hội.

- Trong xã hội có giai cấp đối kháng, Văn học Việt Nam đã lên tiếng tố cáo các thế lực chuyên quyền, bạo " và thể hiện sự cảm thông chia sẻ với "6 bị áp bức đau khổ Ngày nay chủ nghĩa yêu 0 nhân đạo

đang xây dựng  những mẫu "6 lý

thống vừa biết làm giàu cho quê `" Đất

0 cho mình

- Dù ở giai đoạn nào, xu " chung của Văn học Việt nam là xây dựng một đạo lý làm

"6 với nhân phẩm tốt đẹp  nhân ái, thuỷ chung, tình nghĩa, vị tha, sẵn sàng xả thân vì sự nghiệp chính nghĩa Đấu tranh chống chủ nghĩa khắc kỷ của tôn giáo, đề cao quyền sống con

"6 cả "6 " không chấp nhận chủ nghĩa cá nhân

IV- Củng cố.

- Các bộ phận hợp thành Văn học Việt Nam

- Tiến trình lịch sử Văn học Việt Nam

- Một số nội dung chủ yếu của văn học Việt Nam

Ngày tháng năm 200

Duyệt của tổ chuyên môn

Tiết 3:

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

a Mục tiêu bài học.

Giúp HS nắm  kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp nâng cao kỹ năng tạo lập, phân tích lĩnh hội trong giao tiếp

 tiện dạy học.

SGK, SGV

Thiết kế bài học

c Cách thức tiến hành.

GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi

d Tiến trình dạy học.

1 Kiểm tra bài cũ

2 Giới thiệu bài mới

Trong cuộc sống hàng này, con "6 giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ không có ngôn ngữ thì không thể có kết quả cao của bất cứ hoàn cảnh giao tiếp nào…

a Các nhân vật giao tiếp nào

tham gia hoạt động giao tiếp?

? Hai bên có `" vị và quan

hệ với nhau  thế nào ?

b Trong hoạt động giao tiếp

các nhân vật giao tiếp lần !#$

đổi vai

I – Tìm hiểu chung.

1 Gọi HS đọc và nhắc cả lớp theo dõi phần văn bản SGK.

- Vua và các bộ lão trong hội nghị là nhân vật tham gia giao tiếp

- Vua cai quản Đất z các bô lão là

"6 có tuổi đã từng giữ những trọng trách nay về nghỉ hoặc  vua mời đến tham

dự hội nghị

- Các bộ lão nghe vua Nhân Tông hỏi Nội dung hỏi : Liệu tính  thế nào khi quân Mông Cổ tràn đến

- Hai bên lần  đổi vai giao tiếp Lúc

ấy vua lại là "6 nghe

c.Hoạt động giao tiếp trên

diễn ra trong hoàn cảnh nào? (ở

đâu, vào lúc nào? Khi đó ta ở

d Hoạt động giao tiếp đó

đến vấn đề gì?

e Mục đích của giao tiếp là

gì? Cuộc giao tiếp có đạt #$

mục đích đó không?

a Các nhân vật giao tiếp qua

bài này?

b Hoạt động giao tiếp đó diễn

ra trong hoàn cảnh nào?

c Nội dung giao tiếp? Về đề

tài gì? bao gồm những vấn đề cơ

bản nào?

d Mục đích của giao tiếp?

- d`" tiện giao tiếp 

thể hiện  thế nào?

(Gọi HS đọc SGK)

- Hoạt động giao tiếp diễn ra ở Điện Diên Hồng lúc này quân Nguyên Mông kéo 50 vạn quân ồ ạt sang xâm   ta

- N" vào nội dung: Hoà hay đánh,

đề cập vấn đề hệ trọng còn hay mất của

- Mục đích của giao tiếp: Lấy ý kiến của mọi "60 thăm dò lòng dân để đạt  mệnh lệnh quyết tâm giữ gìn Đất  trong hoàn cảnh lâm nguy Cuộc giao tiếp

đó đã đạt  mục đích

2.Qua bài “Tổng quan về văn học Việt Nam” hãy cho biết:

- "6 viết SGK và giáo viên, học sinh toàn quốc đều tham gia giao tiếp

- Hoàn cảnh có tổ chức giáo dục,

`" trình quy định chung hệ thống

#6" phổ thông: Nội dung: Văn học Việt Nam

- "6 soạn sách muốn cung cấp tri thức cần thiết cho "6 học "6 học nhờ văn bản giao tiếp đó hiểu  kiến thức cơ bản của nền Văn học Việt Nam

- Sử dụng nghĩa của văn bản khoa học Văn bản có bố cục rõ ràng, có hệ thống, có

lý lẽ và dẫn chứng tiêu biểu

3 Ghi nhớ.

III- Củng cố.

1.Hoạt động giao tiếp phải có nhân vật

tiện giao tiếp

2 Giao tiếp phải thực hiện mục đích nhất định

3 Mỗi hoạt động giao tiếp gồm 2 quá trình: Một là tạo lập văn bản, hai là thực hiện lĩnh hội văn bản

Ngày tháng năm 200

Duyệt của tổ chuyên môn.

Tiết 4:

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Khái quát văn học dân gian việt nam

A Mục tiêu bài học.

Giúp HS

1 Hiểu  khái niệm về văn học dân gian và ba đặc #" cơ bản

2 Định nghĩa về tiểu loại văn học dân gian

3 Vai trò của văn học dân gian với văn học viết và đời sống văn hoá dân tộc

B  tiện thực hiện.

- SGK, SGV

- Thiết kế bài học

- Tuyển tập văn học dân gian

C Cách thức tiến hành

GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các hình thức hình thức trao

đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi

D Tiến trình dạy học.

1 Kiểm tra bài cũ.

? Tiến trình của lịch sử Văn học Việt Nam  chia làm mấy thời kỳ? (Hai thời kỳ: TK10  TK 19; Đầu TK 20 đến nay)

2 Giới thiệu bài mới.

Đọc những câu thơ của Lâm Thị Mỹ Dạ

Tôi yêu truyện cổ  tôi, Vừa nhân hậu lại tuyệt với sâu sa

 % & rồi mới  % ta Yêu nhau cách mấy núi xa cũng tìm

ở hiền thì lại gặp hiền

& ngay lại gặp & tiên độ trì.

Cho đến những câu ca dao này

Trên đồng cạn 3 đồng sâu Chồng cầy vợ cấy con trâu đi bừa

Truyện cổ đến ca dao, dân ca, tục ngữ tất cả là biểu hiện cụ thể của văn học dân gian Để hiểu rõ chúng ta cùng tìm hiểu văn bản khái quát văn học dân gian Việt Nam

Hoạt động của GV và HS Yêu cầu cần đạt

Văn học dân gian là gì ?

(Gọi HS đọc phần 1 – SGK)

? Em hiểu thế nào là tính

truyền miệng?

? Em hiểu thế nào là tính tập

thể?

Gọi HS đọc định nghĩa SGK

? Thế nào là thần thoại

? Thế nào là sử thi

? Em biết tác phẩm sử thi nào?

Kể tên?

- Sử thi đẻ đất đẻ  –

- Sử thi Đam san – Tây

Là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng  tập thể sáng tạo nhằm mục đích phục vụ trực tiếp cho những học sinh hoạt động khác nhau trong đời sống cộng đồng

I Đặc $ cơ bản của văn học dân gian.

1 Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng (Tính truyền miệng).

- Truyền miệng từ "6 này sang "6

khác nhau

2 Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể ( Tính tập thể).

II- Hệ thống thể loại của văn học dân gian Việt Nam.

1 Thần thoại.

Tác phẩm tự sự dân gian 6" kể về các vị thần nhằm giải thích tự nhiên, thể hiện khát vọng chinh phục tự nhiên và phản

ánh quá trình sáng tạo văn hoá của con

"6 thời cổ đại

2 Sử thi:

Tác phẩm tự sự dân gian có quy mô lớn

sử dụng nghĩa có vần, nhịp, xây dựng những hình " nghệ thuật hoành tráng, hào hùng để kể về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng của  dân thời cổ đại

Nguyên

Xinh Nhã …

? Tóm tắt nét chính của từng

thể loại?

? Kể tên những truyện cổ tích

mà em biết

GV chuyển – ghi đề mục

Gọi HS đọc phần 1 – SGK

? Tại sao văn học dân gian là

kho tri thức?

? Nhận xét gì về nghĩa  thể

hiện trong văn học dân gian?

- Ngôn ngữ nghệ thuật hấp dẫn

"6 đọc, dễ phổ biến, tiếp thu…

Gọi HS đọc bài (Mục 2)

? Tính giáo dục của Văn học dân

3 Truyền thuyết.

4 Truyện cổ tích:

Tác phẩm tự sự dân gian mà cốt truyện và hình "   cấu có chủ định, kể về

số phận con "6 bình 6" trong xã hội, thể h iện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động

5 Truyện ngụ ngôn.

6 Truyện T+

7 Tục ngữ.

8 Câu đố.

9 Ca dao.

10 Vè.

11 Truyện thơ.

12 Chèo.

III- Những giá trị cơ bản của Văn học dân gian Việt Nam.

1 Văn học dân gian là kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc.

- Tri thức trong Văn học dân gian thuộc

đủ mọi lĩnh vực của đời sống: Tự nhiên, xã

- Tri thức dân gian phần lớn là o" kinh nghiệm lâu đời  nhân dân đúc kết

từ thực tiễn

2 Văn học dân gian có giá trị giáo dục sâu sắc về đạo lý làm T+

- Văn học dân gian giáo dục con "6 tinh thần nhân đạo và lạc quan, tình yêu

- Hình thức văn tự Văn học viết  ghi lại thứ chữ, Hán, Nôn, Quốc ngữ Một số chữ Pháp

II- Tiến trình lịch sử văn. ..

1 Thời kỳ văn học Trung đại (Từ TK 10

đến kết TK 19)

- Từ TK 10 đến hết TK 19, Văn học Việt Nam có điểm đáng ý là: Đây văn học viết chữ Hán chữ Nôm

lần... class="page_container" data-page="3">

? Nét lớn truyền thống thể

hiện Văn học Việt Nam

gì?

? Từ TK 10 đến hết TK 19

Văn học Việt Nam có đáng

ý?

? Vì Văn học từ TK 10 đến