Đọc thêm VẬN NƯỚC – CÁO BỆNH, BẢO MỌI NGƯỜI, HỨNG TRỞ VỀ I.. HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠTHoạt động 1: Tìm hiểu bài thơ Vận nước HS đọc Tiểu dẫn - Hoàn cảnh đất nước: sau nhiề
Trang 1Đọc thêm
VẬN NƯỚC – CÁO BỆNH, BẢO MỌI NGƯỜI, HỨNG TRỞ VỀ
I MỤC TIÊU :
1 Về kiến thức :
- Quan niệm về vận nước, ý thức, trách nhiệm của nhà sư đối với Tổ quốc
- Sức sống mãnh liệt và cái đẹp của tinh thần lạc quan
- Nỗi lòng hướng về xứ sở và tiếng gọi trở về tha thiết, khắc khoải trong tâm trạng nhà thơ
- Cách lựa chọn từ ngữ và hình ảnh
2 Về kĩ năng:
- Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại (KNS : tự nhận thức, giao tiếp, trình bày suy nghĩ)
- Hiểu được từ ngữ mang tính triết lý
3 Về thái độ : Biết trân trọng những giá trị tốt đẹp.
II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS: một số hình ảnh minh họa
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
a Đặt vấn đề:
b Triển khai bài:
Trang 2HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Hoạt động 1: Tìm hiểu bài thơ Vận nước
HS đọc Tiểu dẫn
- Hoàn cảnh đất nước: sau nhiều năm chiến
tranh loạn lạc do nội chiến (loạn 12 sứ quân) và
chống ngoại xâm (Tống) đất nước bước vào thời
kì tương đối ổn định…
- HCST: vua Lê Đại Hành hỏi ông về vận nước,
ông đáp lại bằng bài thơ này
- Tác giả: Pháp Thuận là nhà thơ có kiến
thức uyên bác, tích cực tham gia xây dựng nhà
tiền Lê nên được Lê Đại Hành phong chức Pháp
sư
- “ Dây mây leo quấn quýt ”: sự bền chặt, dài
lâu, sự phát triển thịnh vượng của đất nước
- “ Tộ ”(vận may): khẳng định niềm tin của tác
giả vào vận nước
- “ Vô vi ”: Không làm trái tự nhiên, dùng
phương sách “ đức trị ” Được như thế thì đất
nước thái bình, không có chiến tranh truyền
thống yêu chuộng hòa bình
Bài thơ có ý nghĩa như một lời tuyên ngôn hòa
bình ngắn gọn, hàm súc
I Vận nước (Quốc tộ – Pháp Thuận )
a Nội dung :
- Hai câu đầu : ĐN trong cảnh thái bình, thịnh trị
Khai thác hình ảnh “mây quấn”
để thấy DDN trong hoàn cảnh hòa bình, bền vững, phát triển thịnh vượng Qua đó thấy được tấm lòng t/g đối với ĐN
-Hai câu cuối: vai trò người đứng đầu ĐN và truyền thống dân tộc
Muốn DDN phát triển thịnh vượng, nàh vua phải làm những việc thuận với tự nhiên, lòng người, không để xảy ra chiến tranh, dân được an cư, lạc nghiệp, vận nước – ngôi vua mới bền vững Đây cũng là truyền thống dân tộc
b Nghệ thuật : Cách sử dụng
từ ngữ, hình ảnh so sánh
Trang 3Hoạt động 2: Tìm hiểu bài thơ Cáo bệnh, bảo
mọi người
ĐỌC BÀI THƠ và trả lời các câu hỏi ở
phần Hướng dẫn đọc thêm.
ĐỌC TIỂU DẪN để biết về tác giả
? Hai câu thơ đầu nêu lên qui luật gì của tự
nhiên? [ Qui luật tuần hoàn của tự nhiên, luân
hồi, kiếp sau nối kiếp trước…Phật ]
? Hai câu thơ 3, 4 nêu lên qui luật gì của đời
người? Tâm trạng gì?
GD cho HS: phải biết sống có ý nghĩa ngay từ
những năm tháng tuổi trẻ còn ngồi trên ghế nhà
trường…]
? Cảm nhận gì về hình tượng cành mai trong hai
câu thơ cuối? Tâm trạng gì khác so với câu 3, 4?
c Ý nghĩa văn bản : TP biểu
hiện lòng yêu nước, khát vọng sống hòa bình và sự quan tâm tới vận nước
II Cáo bệnh, bảo mọi người
(Cáo tật thị chúng – Mãn Giác Thiền Sư ):
a Nội dung :
1 Bốn câu đầu:
- Qui luật tuần hoàn của tự nhiên: xuân qua – xuân tới, hoa rụng – hoa tươi
- Qui luật “ sinh – lão – bệnh –
tử ” của đời người một chút nuối tiếc vì chưa làm được gì
có ý nghĩa thì “ Trên đầu già đến rồi ”
2 Hai câu cuối:
- Hình ảnh cành mai : + phủ nhận quy luật vận động
và biến đổi của TN + Sức sống mãnh liệt của con người Nó vượt lên tất cả sự sống, chết, thịnh, suy,
Trang 4? Quan niệm gửi gắm ở đây là gì?
Hoạt động 3: Tìm hiểu bài thơ Hứng trở về
ĐỌC TIỂU DẪN để biết về tác giả
? Hai câu đầu nói lên điều gì? Qua những hình
ảnh nào?
Sau lũy tre làng là các hình ảnh: lúa, tằm, cua
gây ấn tượng về quê hương
Bài thơ thể hiện quan niệm nhân sinh cao đẹp: nuối tiếc thời gian trôi, con người không thể sống vô nghĩa
b Nghệ thuật :
- Sử dụng từ ngữ, hình ảnh tương phản, giàu biểu tượng
- Kết cấu chặt chẽ
c Ý nghĩa văn bản :
Bài thơ thể hiện tinh thần, ý chí bất diệt của con người
III Hứng trở về (Quy hứng –
Nguyễn Trung Ngạn ):
a Nội dung : Hai câu đầu : cảnh đồng quê và
sinh hoạt đời thường chân thật, mộc mạc làm rung động lòng người
Hai câu cuối : tiêng gọi trở về
nghe thân thiết, khắc khoải trong lòng kẻ xa xứ Tình yêu
và sự gắn bó với quê hương nghèo khó Nó thể hiện tâm trạng của t/g
Trang 5? Lòng yêu nước được thể hiện ntn? Có gì độc
đáo?
Lòng yêu nước không chỉ thể hiện ở những tư tưởng lớn lao,
ở cách nói trang trọng mà còn thể hiện sâu sắc ở những tình cảm hết sức bình dị, nhỏ nhặt trong cuộc sống hàng ngày, ở cách nói tự nhiên, chân thật
b Nghệ thuật :
- Cách nói chân thật, giản dị
- Những hình ảnh gợi cảm
c Ý nghĩa văn bản :
Bài thơ thức tỉnh tâm trạng của người xa quê
4 Củng cố:
5 Dặn dò:
- Học thuộc lòng các bài thơ
- Soạn “TẠI LẦU HOÀNG HẠC TIỄN MẠNH HẠO NHIÊN ĐI QUẢNG
LĂNG ”.
IV RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
Trang 6………
………
………
………
………