H Đ2 Gv: Chia nhóm, giao việc cho học sinh thảo luận: - hãy tìm và phân tích sự sáng tạo thể hiện qua lời nói cá nhân của nhà văn qua một tác phẩm tiêu biểu của họ ?.. LUYỆN TẬP: - Tìm p[r]
Trang 1Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
Tuần: 1
Tiết: 1, 2: Đọc văn
VÀO PH Ủ CHÚA TRỊNH
I MỤC TIÊU
Giúp học sinh hiểu rõ giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm, cũng như thái độ trước hiện thực
và ngòi bút kí sự chân thực, sắc sảo của Lê Hữu Trác qua đoạn trích miêu tả cuộc sống và cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa Trịnh
II CHUẨN BỊ
- Gv: Sách giáo viên, máy chiếu overhead
- Hs: Đọc kĩ văn bản, Tìm hiểu lịch sử VN giai đoạn vua Lê – Chúa Trịnh
III HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy - Trò Nội Dung cần đạt
H Đ1
- Gv: Yêu cầu Hs đọc phần Tiểu dẫn
trong Sgk và nêu câu hỏi thảo luận:
“Phần Tiểu dẫn trong sách giáo khoa
trình bày những nội ding gì ?”
- Hs: Đọc sách giáo khoa, thảo luận
thành từng nhóm
I GIỚI THIỆU
- Cuộc đời và sự nghiệp của Lê Hữu trác:
+ Lê Hữu Trác sinh năm 1724, mất năm 1791 Quê làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, phủ Thượng Hồng, trấn Hải Dương – nay thuộc huyện Yên Mỹ, tỉnh Hương Yên Tên hiệu là Hải Thượng Lãn Ông ( ông già lười ở đất Thượng Hồng) Gia đình có truyền thống học hành thi cử, đỗ đạt làm quan Cha đẻ là quan Hữu Thị Lang Bộ Công Lê Hữu Trác là con thứ bảy nên có tên gọi là Chiêu Bảy Gần ba mươi tuổi Lê Hữu Trác về sống tại quê mẹ thuộc xứ Bào Thượng, xã Tình Diễm – nay thuộc xã Sơn Quang, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh
+ Lê Hữu Trác không chỉ chữa bệnh giỏi mà còn soạn sách, mở trường, truyền bá y học Sựn nghiệp của ông được tập hợp trong bộ Hải Thượng y tong tâm lĩnh gồm 66 quyển biên soạn trong thời gian gần
40 năm Đây là tác phẩm y học xuất sắc nhất trong thời Trung Đại Quyển sách cuối cùng này là tác phẩm văn học xuát sắc Thượng Kinh Kí Sự
+ Thượng Kinh Kí Sự đánh dấu sự phát triển của thể kí VN thời Trung đại Tác giả ghi lại cảm nhận của mình bằng mắt thấy tai nghe từ khi nhận được lệnh vào kinh chữa bệnh cho thé tử Trinh Cán ngày
12 tháng giêng năm Nhâm Dần (1782), cho đến lúc xong việc về tới nhà ở Hương Sơn ngày 2 tháng 11 Tổng cộng là 9tháng 20 ngày Tác phẩm mở đầu bằng cảnh sống ở Hương Sơn của một ẩn sĩ lánh đời
Trang 2Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
2
H Đ 2
GV cho HS đọc văn bản
- Gv: Quang cảnh và cuộc sống nơi
phủ chúa được tác giả miêu tả như thế
nào ?
- Hs: dựa vào văn bản trả lời
- Gv: Nhận xét của em về cách miêu tả
quang cảnh nơi phủ chúa của tác giả ?
Bỗng có lệnh triệu vào kinh Lãn Ông buộc phải lên đường Từ đây mọi việc diễn ra theo thời gian và đè nặng lên tâm trạng của tác giả Thượng Kinh Kí Sự khẳng định Lê Hữu Trác còn là một nhà văn
+ Đến kinh đô, Lê Hữu Trác được xếp đặt ở nhà người em của Quận Huy – Hoàng Đình Bảo, sau đó tác giả được đưa vào phủ chúa để khám bệnh cho thé
tử Cán Đoạn trích bắt đầu từ đó
Tác giả ghi lại chân thực , sinh động về cuộc sống xa hoa, uy quyền của phủ chúa Trịnh Đồng thời bộc lộ thái độ xem thường danh lợi và khẳng định y đức của mình
II ĐỌC – HIỂU.
1 Cảnh sống xa hoa đầy uy quyền của chúa Trịnh
và thái độ của tác giả:
+ Vào phủ chúa phải qua nhiều lần cửa và
“những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp”
“đâu đâu cũng là cây cối um tùm chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió đưa thoang thoảng mùi hương”
+ Trong khuôn viên phủ chúa”người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi”
+ Nội dung được miêu tả gồm những chiesu gấm, màn là, sập vàng, ghế rồng, đèn sáng lấp lánh, hương hoa ngào ngạt, cunh nhân xúm xít, mặt phấn sáo đỏ + Ăn uống thì “ mâm vàng, chén bạc, đồ ăn toàn của ngon vật lạ”
+ Về nghi thức: Lê Hữu Trác phải qua nhiều thủ tục mới được vào thăm baejnh cho thế tử Nào là phải qua nhiều cửa, phải chờ lệnh mới được vào.” Muốn và phải có thẻ”, vào đến nơi, người thầy thuốc
Lê Hữ Trác phải “lạy bốn lạy”
=> Phủ chúa thật lộng lẫy, sang trọng uy nghiêm
- Đó là tài quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, sinh động Thuật lại theo trình tự diễn ra Ngôn ngữ giản
dị, mộc mạc
- Mặc dù không tỏ thái độ trực tiếp nhưng người đọc nhận ra thái độ của tác giả: dửng dưng trước những quyến rũ của vật chất, sưng sờ trước quang cảnh nơi
Trang 3Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
- Gv: Thái độ của tác giả bộc lộ như
thế nào trước quang cảnh ở phủ chúa ?
- Nhóm 1: thảo luận, báo cáo
- Nhóm 2 : thảo luận, báo cáo
- Gv: Ngoài nghệ thuật miêu tả quang
cảnh nơi phủ chúa , đoạn trích còn có
gì đặc sắc ?
- Gv: Gọi Hs đọc sgk và nêu câu hỏi
thảo luận:
+ Nơi ở của thế tử Trịnh Cán được
miêu tả như thế nào ?
+ Em có nhận xét gì về chi tiết miêu tả
nơi ở của thế tử Trịnh Cán ?
- Hs: trả lời – đôi thoại
+ Hình hài, vóc dáng của thế tử Cán
phủ chúa , không đồng tình với cuộc sống xa hoa, hưởng lạc …
=> Lê Hữu Trác không thiết tha gì với danh lợi,
với quyền quí cao sang
2 Trịnh Cán và thái độ, con người Lê Hữu Trác
- Miêu tả con người.(Từ quan truyền chỉ đến quan Chánh đường , từ lính khiêng võng đến các quan ngự
y, từ cô hầu gái những phi tần, mĩ nữ Đạc biệt là Trịnh Cán)
- Lối vào chỗ ở của vị chúa rất nhỏ “ Đi trong tối om, qua năm, sáu lần trướng gấm”
- Nơi thế tử ngự: đặt sập vàng, cắm nến to trên ghế đồng, bày ghế rồng sơn son thiếp vàng, nệm gấm ngót nghét chục người đướng chầu trực sau tấm màn che ngang sân Đèn chiếu sáng làm nổi bật màu phấn
và màu áo đỏ, hương hoa ngào ngạt
- Chỉ có môt ấu chúa, thực chất là cậu bé lên 5 tuổi chưa đến tuổi đi học mà vây quanh bao nhiêu là vật dụng gấm vóc, lụa là vàng ngọc Tất cả, bao chặt lấy con người.Người đông nhưng đều êm lặng thành ra không khí trở nên lạnh lẽo, băng giá Bao trùm lên các mùi phấn son tuy ngào ngạt nhưng thiếu sinh khí Một cậu bé như Trịnh Cán rất cần ánh sáng, khí trời, vậy mà bị quây tròn, bọc kín trong cái tổ kén vàng son khác gì mầm non trong vỏ cứng
- Diện mạo:
+ Mặc áo đỏ, ngồi trên sập vàng
+ Biết khen người giữ phép tắc”Ông này lạy khéo” + Đứng dậy cửi áo thì: “tinh khí khô hết, mặt khô, rốn lồi to, gân thì xanh, chân tay, gầy gò…nguyên khí đã hao mòn, thương tổn quá mức…mạch bị tế sác âm dương đều bị tổn hại”
Trang 4Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
4
được miêu tả như thế nào ?
- Hs: trả lời
+ Em có nhận xét gì về cách miêu tả
này ?
- Gv: Thái độ của Lê Hữu Trác và
phẩm chất của một thầy lang được thể
hiện như thế nào khi khám bệnh cho
thế tử Cán? Em có suy nghĩ gì về thái
độ và phẩm chất ấy ?
- Gv: Yêu cầu Hs tự tóm tắt những nét
chính về giá trị nội dung và nghệ thuật
của đoạn trích,
- Nhận xét
- Miêu tả khách quan
- Khi khám bệnh cho thế tử Cán, thái độ của Lê Hữu Trác diễn biến rất phức tạp:
+ Một mặt tác giả chỉ ra căn bệnh cụ thể, nguyên nhân của nó, một mặt ngầm phê phán
+ Ông rất hiểu căn bệnh của Trịnh Cán, đưa ra cách chữa hợp lý, thuyết phục nhưng sợ chữa có hiệu quả, chúa sẽ tin dùng, bị trói buộc công danh Để tránh được chữa cầm chừng, dùng thuốc vô thưởng
vô phạt Song trái lại với y đức, trái với lương tâm, phụ long ông cha.tâm trạng ấy giằng co xung đột cuối cùng ông làm tròn trách nhiệm – lấy việc trị người làm mục dích chính
III TỔNG KẾT:
- Đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” trích “Thượng Kinh Kí Sự” của Lê Hữu Trác vừa mang đậm giá trị hện thực, vừa thể hiện phẩm chất của thầy thuốc giàu tài năng, mang bản lĩnh vô vi thích sống chan hòa với thiên nhiên, ghẻ lạnh với danh vọng, suốt đời chăm loi giữ y đức của mình
- Tài năng quan sát sự vật, sự việc, cách kể hấp dẫn, góp phần làm nên giá trị thể kí
4 Củng cố, dặn dò:
- Về nhà làm bài tập nâng cao : Dựng lại hình tượng Lê Hữu Trác qua đoạn trích
“Vào phủ chúa Trịnh”
- Soạn bài mới: Ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Trang 5Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
TỪ NGÔN NGỮ CHUNG ĐẾN LỜI NÓI CÁ NHÂN
I MỤC TIÊU:Giúp học sinh :
- Nắm được biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ của xã hội và cái riêng trong lời nói của cá nhân, mối tương quan của chúng
- Nâng cao năng lực lĩnh hội những nét riêng trong ngôn ngữ của cá nhân, nhất là của các nhà văn có uy tín Đồng thời, rèn luyện để hình thành và nâng caonăng lực sáng tạo của cá nhân, biết phát huy phong cách ngôn ngữ cá nhân khi sử dụng ngôn ngữ chung
- Vừa có ý thức tôn trọng những quy tắc ngôn ngữ chung của xã hội, vừa có sáng tạo, góp phần sự phát triển ngôn ngữ của xã hội
II CHUẨN BỊ:
- Gv: Sách giáo viên, máy chiếu overhead
- Hs: Đọc kĩ sgk
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy - Trò Nội Dung cần đạt
H Đ 1
Ngôn ngữ tài sản chung của xã hội
Gv yêu cầu học sinh đọc Sgk và hỏi:
- Tại sao ngôn ngữ là tài sản chung
của một dân tộc, một cộng đồng xã
hội ?
- Hs: đọc Sgk, trả lời câu hỏi
Gv gọi một số Hs trả lời câu hỏi:
- Tính chung trong ngôn ngữ của cộng
đồng được biểu hiện bằng yếu tố nào?
- Hs: trả lời
I TÌM HIỂU CHUNG
a) Tính chung trong ngôn ngữ
- Muốn giao tiếp hiểu biết nhau, dân tộc, cộng đồng xã hội phải có phương tiện chung Phương tiện đó là ngôn ngữ
- Ngôn ngữ là tài sản chung của cộng đồng được thể hiện qua các yếu tố, các qui tắt chung Các yếu tố và qui tắc ấy phải là của mọi người trong cộng đồng xã hội mới tạo ra sự thống nhất Vì vậy ngôn ngữ là tài sản chung
- Tính chung trong ngôn ngữ của cộng dồng được biểu hiện qua các yếu tố:
+ Các âm và các thanh(phụ âm, nguyên âm, thanh điệu)
Các nguyên âm : e, ê, u, ư, ô, o, ơ, ă, â Sáu thanh:
1.Khôn (ngang) (không dấu)
2 Huyền
3 Hỏi
Trang 6Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
6
- Tính chung trong ngôn ngữ cộng
đồng còn được biểu hiện qua những
qui tắt nào ?
- Hs: đọc Sgk, trả lời câu hỏi
Gv yêu cầu Hs đọc Sgk và trả lời câu
hỏi:
- Hs: trả lời
- Em hiểu thế nào là lời nói cá nhân ?
- Cái riêng trong lời nói của mỗi
người được biểu lộ ở phương diện
nào ?
( Gv tổ chức cho Hs thảo luận)
+Thảo luận: nhóm 1,2 và báo cáo
+ Thảo luận: nhóm 3,4 và báo cáo
- Biểu hiện cụ thể nhất và rõ nhất của
lời nói cá nhân thường thấy ở những
ai ?
4 Ngã
5 Sắc
6 Nặng + Các tiếng(âm tiết) tạo bởi các âm và thanh
Ví dụ: Nhà -> [/n/h/a]2 + Các từ -> các tiếng (âm tiết) có nghĩa Ví dụ: cây,
me, nhà + Các ngữ cố định - > Thành ngữ, quán ngữ: Thuật
vợ thuận chồng, bụng ỏng đít vòn, của đáng tội, nói toạc móng heo, cô di đúc lại…
+ Đó là phương thức chuyển nghĩa từ Chuyển từ nghĩa gố sang nghĩa khác (nghĩa phát sinh) hay còn gọi
là phương thức ẩn dụ
+ Quy tắc cấu tạo các loại câu Ví dụ: Câu dơn hai thành phần; câu dơn đặc biệt
b) Lời nói sản phẩm riêng của cá nhân
Khi nói hoặc viết mỗi cá nhân sử dụng ngôn ngữ chung để tạo ra lời nói đáp ứng yêu cầu giao tiếp
Lời nói cá nhân là sản phẩm của một người nào đó vừa
có yếu tố qui tắc chung của ngôn ngữ, vừa mang sắc thái riêng và phần đóng góp của cá nhân
- Giọng nói cá nhân (trong, ồ, the, thé, trầm,… )vì thế
mà ta nhận ra người quen khi không nhìn thấy mặt
- Vốn từ ngữ cá nhân (do thói quen dùng những từ ngữ nhất định) vốn từ ngữ cá nhân phụ thuộc vào nhiều phương diện như lứa tuổi, giới tính, vốn sống, trình độhiểu biết, quan hệ xã hội
- Sự chuyển đổi khi sử dụng từ ngữ chung Cá nhân duwjaj vào nghĩa của từ (trồng cây -> trồng người),
Đó là sự sáng tạo của cá nhân
- Tạo ra các từ mới Những từ này lúc đầu do cá nhân dùng.Sau đó được cộng đồng chấp nhận và tự nhiên trở thành từ ngữ chung
- Biểu hiện cụ thể nhất và rõ nhất lời nói cá nhân là phong cách ngôn ngữ cá nhân của nhà văn Ta gọi chung là phong cách Ví dụ:
+ Thơ Tố Hữu thể hiện phong cách trữ tình chính trị + Thơ Hồ Chí Minh (Nhật kí trong tù) là kết hợp giữa
cổ điển và hiện đại
+ Thơ Nguyễn Khuyến nhẹ nhàng thâm thúy
+ Thơ Tú Xương thì ồn ào, cay độc
Trang 7Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
H Đ2
Gv: Chia nhóm, giao việc cho học
sinh thảo luận:
- hãy tìm và phân tích sự sáng tạo thể
hiện qua lời nói cá nhân của nhà văn
qua một tác phẩm tiêu biểu của họ ?
II LUYỆN TẬP:
- Tìm phong cách ngôn ngữ của Nguyên Hồng qua đoạn trích “Trong lòng mẹ”
- Tìm phong cách ngôn ngữ riêng của Nam Cao qua Lão Hạc
4 Củng cố, dặn dò: Dựa vào các phần của bài
IV RÚT KINH NGHIỆM:
Tiết: 4
VIẾT BÀI LÀM VĂN SỐ 1
(NGHỊ LUẬN XÃ HỘI)
I MỤC TIÊU:
- Củng có kiến thức về văn nghị luận đã học ở THCS và học kì II của năm lớp 10
- Viết được bài văn nghị luận xã hội có nội dung xát thực tế cuộc sống và học tập của học sinh
II CHUẨN BỊ:
- Gv: Sách giáo viên, sách giáo khoa
- Hs: Ôn tập - văn nghị luận xã hội
III THỰC HIỆN:
1 Ổn định :
2 Đề bài:
Câu 1: Gía trị hiện thực qua đoạn trích: Vào phủ chúa Trịnh – Lê Hữu Trác?(2đ)
Câu 2: Suy nghĩ của em về môi trường “ Xanh - Sạch - Đẹp”?(8đ)
3 Hướng dẫn chấm:
Trang 8Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
8
Câu 1:
- Quang cảnh nơi phủ chúa: xa hoa, lộng lẫy, không đâu sánh bằng…
- Cung cách sinh hoạt: lễ nghi, khuôn phép, …
Câu 2:
a Yêu cầu kĩ năng:
- Biết cách làm bài văn nghị luận
- Bố cục rõ ràng
- Diễn đạt trôi chảy, không mắc quá nhiều lỗi chính tả
- Sáng tạo
b Yêu cầu kiến thức:
- Giới thiệu khái quát về môi trường “Xanh - Sạch - Đẹp”
- Hiện trạng môi trường hiện nay
- Nêu các giải pháp nhằm khắc phục và cải tạo
c Thang điểm:
- Điểm: 7- 8 đáp ứng đầy đủ những yêu cầu trên
- Điểm: 4 - 6 đáp ứng phần lớn nội dung, mắc lỗi diễn đạt, chính tả ít
- Điểm: 2- 3 đáp ứng khoảng nửa số yêu cầu trên
- Điểm: 3 - 4 đáp ứng gần ½ nội dung yêu cầu về kiến thức
- Điểm :1 có trình bày vài ý cơ bản nhưng văn viết lủng củng
- Điểm 0: không trình bày được gì cả
Tuần: 2
Tiết: 5- 6: Đọc văn
TỰ TÌNH
-I.MỤC TIÊU:
- Cảm nhận được tâm trạng vừa buồn tủi, vừa phản uát trước tình cảnh éo levà khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của Hồ Xuân Hương
- Thấy được tài năng nghệ thuật thơ Nôm của HỒ Xuân Hương: thơ Đường luật viết bằng tiếng Việt, cách dùng từ ngữ, hình ảnh giản dị, giàu sức biểu cảm, táo bạo mà tinh tế
II CHUẨN BỊ:
- Gv: Sách giáo viên, máy chiếu overhead
- Hs: Đọc kĩ văn bản, Tìm hiểu lịch sử VN thời nhà Nguyễn
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy - Trò Nội Dung cần đạt
H Đ 1
- Cho học sinh đọc Phần tiểu dẫn, chú
thích và văn bản
I GỚI THIỆU:
1 Tác giả:
- Thời đại: Cuối thế kỉ XVIII
Trang 9Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
- Hướng dẫn cách đọc chính xác, diễn
cảm
- Trình bày hiểu biết của em về tác giả ?
- HS đọc Sgk và trả lời câu hỏi
- Trình bày nôi dung và nghệ thuật các
sáng tác của Hồ Xuân Hương ?
- HS thảo luận cặp
HĐ 2
- Hai câu thơ đầu cho em biết được hoàn
cảnh của nhà thơ như thế nào ?
- Những từ ngữ: “dồn, trơ, cái hồng nhan”
có giá trị biểu cảm ra sao ?
- HS phân tích hình ảnh đối lập: “Cái
hồng nhan”><”nước non”
- Tâm trạng con người lúc ấy như thế
nào?
- H/ả “chén rượu hương đưa”; “vầng trăng
bóng xế” cho em biết được tâm trạng tác
giả như thế nào ?
- HS trình bày cảm nhận qua hình ảnh
“chén rượu hương đưa và vầng trăng xế”
- Câu 5, 6 có kết cấu cú pháp như thế
nào? Nhận xét của em về nhưng hình ảnh
trong hai câu thơ này ?
+ chế độ phong kiến suy thoái, ý thức hệ phong kiến khủng hoảng sâu sắc
+ Ý thức về quyền sống của người dân được thức tỉnh dẫn đến tinh thần đấu tranh cho quyền sống, quyền được hưởng hạnh phúc chính đáng của con người, nhất là người phụ nữ (nhân đạo chủ nghĩa)
- Quê hương: Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An.
- Gia đình: Nhà Nho nghèo.
- Bản thân:
+ Đi nhiều và giao lưu rộng rãi
+ Tính tình phóng túng
+ Nhiều bất hạnh (tình duyên)
2 Tác phẩm:
- Nội dung:
+ Thông cảm, chia sẽ, bênh vực… nỗi khổ của người phụ nữ
+ Ca ngợi vẻ đẹp và ý thức của người phụ nữ
- Nghệ thuật:
Ngôn ngữ sắc cạnh, giàu âm thanh, màu sắc, được sử dụng một cách sống động tài tình
II ĐỌC – HIỂU:
1 Hai câu đề:
- Hoàn cảnh:
+ “Đêm khuya “: vắng lặng +” Trống canh dồn”: gấp gáp, thôi thúc
- Con người:
+ “Trơ”: Cô đơn, lẻ loi + “Cái hồng nhan” >< “”nước non”
=>Cô đơn và nỗi bức bối
2 Hai câu thực:
- Hình ảnh: “chén rượu hương đưa”: Cố quên nỗi
sầu nhưng không thể
- Hình ảnh: “vầng trăng bóng xế”; “khuyết chưa
tròn”: chờ đợi mỏi mòn nhưng không thỏa mãn
=> Cô đơn, tuyệt vọng.
3 Hai câu luận:
- Động từ mạnh: “xiên ngang, đâm toạc”: cựa
quậy, sôi sục, hoạt động
Trang 10Trường THPT NTL Năm học 2009-2010 Ngữ văn 11
10
- HS trình bày cách hiểu cấu trúc cú pháp
và nghệ thuật đối
- “xuân” gợi cho ta điều gì? Nhận xét của
em về cách diễn đạt và qua đó cho biết
tâm trạng của nhà thơ ?
- HS trả lời câu hỏi
HĐ 3
- Nhận xét nọi dung và nghệ thuật bài thơ
này ?
- Trả lời nội dung , nghệ thuật
- H/ả “mặt đất” >< “chân mây”
“Rêu từng đám” >< “đá mấy hòn”
=> Bị dồn nén, muốn được giải thoát khỏi sự
cô đơn, chán chường Đồng thời thể hiện cá tính mạnh mẽ, táo bạo.
4 Hai câu kết:
- “Xuân đi đi xuân lại lại”: Thời gian và sự chán ngán kéo dài
- “mảnh tình”: mỏng manh, bé nhỏ
=> Nỗi buồn chán và bất lực, cam chịu
III TỔNG KẾT:
- bày tỏ nỗi bất hạnh của người phụ nữ trong cảnh
lẽ mọn, phê phán gay gắt chế độ đa thê phong kiến, đồng thời cũng thể hiện thái độ chống lại số phận tuy bất lực
- GIọng điệu ai oán, bực dọc Ngôn ngữ giàu sắc cạnh…
4 Củng cố, dặn dò:
- Về nhà làm bài tập nâng cao : Nhậ xét về cách biểu hện chủ đề trong thơ trung đại qua hai bài Đọc Tiểu Thanh Kí của nguyễn Du và Tự Tình của Hồ Xuân Hương
IV RÚT KINH NGHIỆM:
CÂU CÁ MÙA THU
Nguyễn Khuyến
-I MỤC TIÊU:
- Cảm nhận được vẻ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng cảnh Việt Nam cho vùng đồng bằng Bắc Bộ
- Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân: Tấm llòng yêu thiên nhiên, quê hương đất nước, tâm trạng thời thế
- Thấy được tài năng thơ Nôm Nguyễn Khuyến với bút pháp nghệ thuật tả cảnh, tả tình, nghệ thuật gieo vần, sử dụng từ ngữ
II CHUẨN BỊ
- Gv: Sách giáo viên, máy chiếu overhead
- Hs: Đọc kĩ văn bản, Tìm hiểu lịch sử VN thời nhà Nguyễn
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
1 Ổn định :
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Giới thiệu bài mới:
Làng cảnh Việt Nam lúc đất trời vào thu dẹp một vẻ thanh sơ, bình dị mà thạt nên thơ, nhưng không mấy ai đưa được vẻ đẹp ấy vào một cách thân tình như Nguyễn Khuyến Cũng