Giáo án Ngữ văn 8 cả năm - THCS Bình Sơn

Gióp häc sinh: - Nắm được chủ đề, tính thống nhất về chủ đề của văn bản - Biết viết một văn bản đảm bảo tính trên, biết xác định và duy trì đối trượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các ph[r]

Trang 1

Ngữ văn 8 Phạm minh thúy- Thcs bình sơn, thị xã sông công

Soạn: 24 /8/2008

Kết quả cần đạt:

- Hiểu tâm trạng của n/v “Tôi” qua ngòi bút trữ tình của Thanh Tịnh

- Phân biệt cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Biết viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề

Tiết 1+ 2

(Thanh Tịnh).

A/ Mục đích yêu cầu:

Giúp học sinh:

- Cảm nhận tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của n/v “Tôi” ở buổi tựu E đầu tiên trong đời

- Thấy ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi K vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh

B/ Chuẩn bị:

- Tranh minh hoạ

- SGV + SGK

A-Lên lớp:

Tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới:

Trang 2

Hoạt động của thầy và trò

Giáo viên gọi HS đọc chú thích và sơ S về

tác giả

? Với nhà văn Thanh Tịnh em cần nhớ những

nét chính nào?

? Nét nổi bật trong phong cách của nhà văn

Thanh Tịnh là gì?

? TP viết từ năm 1941 đến bây giờ là

bao nhiêu năm?

GV: Vậy mà sức sống của ta B *

vừa mới xảy ra

? Em cho biết thể loại của VB và VB thuộc

loại /*J thức biểu đạt nào?

? Trong VB E ta kể theo 2 ngôi (183) vậy

kể theo ngôi thứ nhất có thế gì? (mang

tính chủ quan, dễ bộc lộ cảm xúc hơn)

Đọc văn bản.

GV đọc mẫu từ đầu -> “Tôi đi học”

Gọi hs đọc tiếp -> !U lớp ba”

Gọi hs đọc tiếp -> “Chút nào hết”

Gọi hs đọc tiếp -> đến hết

GV nhật xét HS đọc

Gọi HS đọc chú thích trong SGK/8

? Truyện kể về nhân vật tôi và kể về việc gì?

- về việc “tựu E#

Cho HS đọc thầm lại đoạn văn “từ đầu -> tôi

đi học”

? Vào thời điểm nào, hình ảnh nào trong đoạn

văn khơi nguồn kỷ niệm cho tác giả?

- Cuối thu, lá ngoài E rụng nhiều, những

đám mây bàng bạc, mấy em nhỏ rụt rè

? Tại sao cứ vào thời điểm ấy, nhìn hình ảnh

ấy thì nhân vật tôi lại liên B@ nhớ lại kỷ

niệm thời thơ ấu của mình?

- Vì nó giống với khung cảnh ngày tựu

Ghi bảng

I-Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm

1.Tác giả:

Thanh Tịnh (1911-198 )

Tên thật: Trần Văn Ninh quê ở Huế

Sáng tác thơ, truyện tình cảm trong sáng, êm đềm

2 Tác phẩm: Sáng tác 1941 – Quê Mẹ

Thể loại truyện ngắn ,*J thức biểu đạt tự sự

Nhân vật: Tôi, ngôi kể thứ nhất

II Phân tích

1, Tâm trạng và cảm xúc của nhân vật tôi

Trang 3

E của tác giả=>Đó là sự liên B

J đồng tự nhiên giữa hiện tại và quá khứ

của bản thân

? Khi gặp những h/ảnh này cảm xúc của t/g

ra sao? (Và thể hiện qua những từ ngữ

nào)

- Náo nức, bừng, rộn rã

? Những từ ngữ đó thể hiện cảm xúc gì?

? Trong đoạn văn đâu là câu văn hay nhất

diễn đạt niềm HP nhớ về kỷ niệm?

“Tôi quên thế nào 555 trời quang đãng”

? Câu văn đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì

- NT so sánh và nhân hoá

? So sánh, nhân hoá * thế nào?

- * mấy cánh hoa J mỉm E555

? Em hãy p/tích cái hay trong h/ảnh so sánh

này?

- Là h/ảnh J sáng, đẹp đẽ, trong trẻo)

? Sử dụng NT so sánh, nhân hoá và những

câu văn dài có tác dụng gì?

- Để bộc lộ cảm xúc cho E đọc cảm nhận

rõ ràng hơn

GV: Ta học tập ! cách viết của nhà

văn: để bộc lộ cảm xúc ta có thể dùng

những câu văn dài, phép so sánh, nhân

hoá.

GV: Theo dõi đoạn tiếp cho đến chỗ: thôi

để mẹ cầm cũng

? N/v nhớ những gì trên con E đến

E hôm đó?

Ghi bảng phụ

+ Buổi mai, PJ thu

+ Mẹ dắt tay

+ Con E dài hẹp

+ Cảnh vật

+ Quần áo đen

+ Cầm bút *U5

* Niềm vui, hạnh phúc khi nhớ về

kỷ niệm

* Trên E tới E5

Trang 4

? Lúc đó nhân vật tôi có cảm nhân ntn?

GV ghi bảng phụ tiếp ở trên

J lạnh

Âu yếm

Thấy lạ

Thay đổi

Quần áo trang trọng, đứng đắn

non nớt, ngây thơ

? Tất cả những chi tiết đó cho thấy tâm trạng

của nhân vật tôi ntn? Vì sao ?

-…vì hôm nay tôi đi học

GV chốt: “Đi học” là một sự kiện đánh dấu 1

sự thay đổi lớn của đời E555 mở

rộng

* Tích hợp với Tập làm văn:

? Câu văn nào thể hiện tình cảm trữ tình và

chất thơ bàng bạc trong văn thơ của Thanh

Tịnh?

- Cảnh vật vì chính lòng tôi có sự thay đổi

lớn”

? Câu văn nào thể hiện ẩn ý t/c trữ tình chất

thơ trong đoạn văn?

“Tôi có ngay cái ý nghĩ vừa non nớt SU

ngang trên ngọn núi”

- Trong lòng có sự thay đổi lạ:vui, hồi hộp, nhiều cảm giác mới lạ

4 Củng cố:

? Trong cảm nhận mới mẻ trên con E làng đến E# n/v tôi đã tự bộc lộ đức tính gì của mình?

(Những đức tính đáng quý đó là: Yêu học,yêu bạn bè và mái E quê *J#

5 $B#) dẫn học sinh học bài

- Đọc kỹ lại văn bản

- PT ý nghĩa của biện pháp nghệ thuật dùng trong VB vừa phân tích

 Tự rút kinh nghiệm

- HS hăng hái sôi nổi học tập

Truyền thụ đủ, đúng ND bài học

******************************************************************

Trang 5

Soạn: 24 /8/2008

Dạy: 26 /8- 9/9/2008

Văn bản: Tôi đi học (tiếp)

I- Mục đích cần đạt: ( Đã soạn ở tiết 1) II- Lên lớp :

1.Tổ chức:

2.Kiểm tra bài cũ:

? Vì sao không gian và thời gian trong VB trở thành kỷ niệm trong tâm trí của tác giả?

- Đó là thời điểm và nơi chốn quen thuộc, gần gũi gắn liền với tuổi thơ của tác giả ở quê *J5

- Đó là lần đầu tiên cắp sách tới E

- Tác giả là E yêu quê *J tha thiết

3.Hoạt động dạy học.

Gọi 2 h/s đọc tiếp U sân E Mĩ

Lý trong các lớp”

? Cảnh sân E Mĩ Lí nhân vật tôi miêu

tả ntn?

- Sân E dày đặc cả E

? Tại sao?

- Vì hôm nay có nhiều E con em là học

sinh đến E

? Đứng giữa sân E t/giả giới thiệu ngôi

E Mĩ Lý của mình * thế nào?

- Trong thế đối lập, giữa hôm qua >< hôm nay,

không gian và con E

+ !U E cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà

trong làng

+ Hôm nay: E vừa xinh xắn vừa oai nghiêm

* cái đình làng; sân cao, mình rộng

? T/giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật

nào để miêu tả về ngôi E mới của mình?

- So sánh, nhân hóa: lớp học với đình làng, mình

nó cao

? Vì sao tác giả lại so sánh ngôi E oai

* Lúc tới E

Trang 6

nghiêm * cái đình làng? tác dụng?

- Đình làng là nơi thờ cúng, tế lễ, nơi thiêng

liêng cất giấu những điều bí ẩn

Phép so sáng đã diễn tả cảm xúc trang

nghiêm, đề cao trí thức của con E5

? Lúc đó nhân vật tôi có tâm trạng ntn?

- Lo sợ vẩn vơ

GV: đang từ tâm trạng háo hức chuyển sang

tâm trạng lo sợ vẩn vơ

? Em có nhận xét gì về sự chuyển biến tâm trạng

của nhân vật tôi?

- Rất hợp với tâm lí của trẻ em(cả thèm chóng

chán)

? Em hãy tìm câu văn hay nhất mà tác giả sử

dụng để bộc lộ tâm trạng lo sợ của n/v trong

buổi đầu đến ET

- X* con chim non trên bờ tổ ngập ngừng e

sợ”

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật nào

trong câu văn này?

- So sánh: những chú bé với con chim non

? Em hãy PT cái hay trong h/ảnh so sánh những

chú bé h/s với chú chim non(tác dụngcủa biện

pháp nghệ thuật)

- cùng non nớt, thơ ngây U những mới lạ của

cuộc sống

* Liên hệ: Khi đọc đoạn văn này, em có gặp lại

h/ảnh nào của chính mình thủa đầu tới

ET

? Em thấy mình giống n/v tôi ở chỗ nào?

? Hãy ghi lại vài câu văn bộc lộ cảm xúc của

mình khi ngày đầu đến ET

GV: Các em đọc thầm đoạn văn còn lại

“Một mùi *J lạ -> hết”

? Nội dung chính của đoạn văn là gì?

? 6U vào lớp nhân vật tôi có cảm giác ntn?

- Thấy trong lớp có mùi *J lạ, hình treo thấy

lạ và hay, lạm nhận chỗ ngồi là của riêng mình,

nhìn E bạn * quen mà thấy khuyến

- Tâm trạng bơ vơ, lo sợ

c Giờ học đầu tiên

Trang 7

luyến

? Mùi *J lạ, hình treo thấy lạ và hay là cảm

giác ntn?

- lạ lùng

? Lạm nhận nghĩa là gì?

GV: Trong cảm giác lạ lùng mà nhân vật tôi

đã lạm nhận chỗ ngồi là của riêng mình và thấy

khuyến luyến U bạn * quen

? Theo em , vì sao nhân vật tôi lại có tâm trạng

* vậy?

- Vì đấy là chỗ ngồi và E bạn gắn bó cả năm

học với mình

GV: Chính vì vậy mà nhân vật tôi yên tâm hơn

để rồi chăm chú nhìn, viết và lẩm nhẩm đọc

? Qua những chi tiết vừa phân tích, em cảm nhận

thấy tâm trạng của nhân vật tôi trong giờ học

đầu tiên là ntn?

? Em có thể khái quát lại toàn bộ tâm trạng của

n/v trong văn bản, sự thay đổi tâm trạng ấy?

(H/s nhắc lại ND cả 3 ý a., b, c)

? Theo em, nguyên nhân nào dẫn đến sự thay đổi

kỳ lạ ấy?

(Môi E nhà E@ đi học)

GV:Câu chuyện kết thúc bằng cụm từ

“tôi đi học” là cách kết thúc bất ngờ, tự nhiên

* niềm tự hào hồn nhiên trong sáng của nhân

vật tôi và nỗi lòng của chúng ta khi nhớ về buổi

thiếu thời

? Ngoài n/v “Tôi’ truyện còn nói tới ai nữa

không ? (kể ra)

? XE mẹ trong truyện là ntn? Chi tiết nào nói

lên điều đó?

- Mẹ: h/ảnh gần gũi, thân *J

? Ta còn gặp E mẹ trong t/phẩm nào đã học?

- Mẹ tôi – Cổng E mở ra

? Em thấy ông Đốc, thầy giáo trẻ là E ntn?

? Tất cả những E này có nét chung đáng quý

là gì?

- Thân thiết, quyến luyến, chăm chỉ

2 Nhân vật khác

a) Mẹ: là E dịu dàng, ân cần

b) Ông Đốc: Thầy hiệu B Hiền từ, yêu *J học sinh c) Thầy giáo trẻ: Vui mừng,

đón các em h/sinh

Trang 8

- Tất cả đều yêu *J@ quan tâm đến h/s

? Em hãy khái quát lại những nét chính của bài

học hôm nay?

? Em hãy nhắc lại những BP NT sử dụng

trong văn bản và tác dụng của những BPNT đó?

? Trọng sự đan xen của /*J thức : Tự sự,

miêu tả, biểu cảm Theo em /*J thức nào

trội lên để làm thành sức truyền cảm nhẹ nhàng

mà thấm thía của truyện ngắn đã học hôm nay?

(H/s thảo luận nhóm)

? Đọc ghi nhớ?

GV: Cho h/sinh đọc yêu cầu của bài tập

? Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về n/v “Tôi”

? N/v trong truyện là cậu bé ntn?

? Theo em chất thơ của truyện ngắn “ Tôi đi

học” tạo nên từ đâu?

III Tổng kết:

1 Nội dung: Những t/c trong sáng đẹp đẽ trong ngày đầu đi học của tác giả

2 Nghệ thuật: Tự sự, miêu tả, biểu cảm, so sánh, đối lập, biểu cảm là chủ đạo

*Ghi nhớ: SGK/9

IV- Luyện tập

BT1: T/giả là E giàu cảm xúc, yêu E lớp, bạn bè, thầy học gắn liền với tình yêu

mẹ và quê *J5

- Là E trân trọng những KN thời thơ ấu

BT2: Trắc nghiệm: Khoanh tròn vào chữ cái ở đầu câu em cho là đúng nhất

A Từ những câu văn giầu nhạc

điệu

B Từ những câu văn trữ tình, giàu cảm xúc

C Từ những câu văn có h/ảnh gợi tả, nhiều BP tu từ, so sánh

D Tất cả đều đúng

4.Củng cố:

? Câu văn nào miêu tả những cậu bé h/sinh lần đầu tới ET

“Họ * con chim non ”

? Trong những kỷ niệm của cậu bé lần đầu tới E@ em thích nhất h/ảnh cậu bé trong đoạn truyện nào? vì sao/

A$B#) dẫn học sinh học bài

- Đọc kỹ đoạn văn

- Làm bài tập (SGK/9)

- Soạn bài “Trong lòng mẹ”

 Tự rút kinh nghiệm

- Truyền đạt đầy đủ, đúng những kiến thức cho h/sinh

Trang 9

- H/sinh chăm chú học

******************************************************************

Soạn: 2 /9/2008 Tiết 3.

Dạy: 4, 16/9 /2008

Tiếng việt: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

I- Mục tiêu cần đạt:

Giúp học sinh: - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

- Thông qua bài học rèn luyện duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng

II- Các B# lên lớp.

1 Tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ.

Kiểm tra kiến thức lớp 7

? Em hiểu ntn là nghĩa của từ?

? Tìm từ ngữ nghĩa rộng so với nghĩa của các từ ngữ “bút mực, *U kẻ, com pa”

A Đồ dùng dạy học

B Dụng cụ lao động

C Dụng cụ học tập

D Tất cả đều đúng

Nghĩa của các từ “bút, mực, *U kẻ” và nghĩa của ý C có cấp độ khác nhau ntn? đó chính là nội dung ta cần tìm hiểu hôm nay

3 Tiến trình hoạt động dạy học.

Cho h/sinh đọc 3 câu hỏi SGK/10 (a, b, c)

Quan sát sơ đồ bảng phụ và trả lời

? Nghĩa của từ động vật rộng hay hẹp hơn so

với nghĩa của từ thú , chim , cá?

- Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn so với nghĩa

của các từ “thú, cá, chim”

? Vì sao em biết * vậy?

- Vì nghĩa của từ “động vật” bao hàm cả nghĩa

“thú, cá, chim”

? So sánh nghĩa của từ “thú” với nghĩa của từ

I- Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp.

1 Ví dụ:

Trang 10

“BW58 voi” em thấy ntn?

- Nghĩa của từ “thú” rộng hơn so với nghĩa của

“Voi, *J@P2555#

GV: Những từ có phạm vi nghĩa bao hàm *

vậy gọi là từ ngữ nghĩa rộng

? Em hiểu thế nào là từ ngữ nghĩa rộng?

? So với từ động vật, các từ thú, chim, cá có

nghĩa * thế nào?- Hẹp hơn

<=> Nghĩa của từ “Voi, BW58 sáo” hẹp hơn so

với nghĩa của từ “ thú” vì nó bao hàm

trong từ “thú”

? Thế nào là từ ngữ có nghĩa hẹp?

Có thể cho h/sinh đọc ND thứ nhất của ghi nhớ

SGK/10

? Nghĩa của từ “Thú, chim, cá” rộng so với

nghĩa của từ nào? và có nghĩa hẹp so với từ nào?

- Nghĩa của từ “Thú, chim, cá” có nghĩa rộng

với nghĩa của từ J@ voi, tu hú, cá rô ”

* lại có nghĩa hẹp so với từ “động vật”

? Qua chi tiết vừa phân tích , em rút ra kết luận

gì?

GV chốt: Trong Tiếng Việt có từ vừa mang

nghĩa rộng lại vừa mang nghĩa hẹp

? Lấy VD?

Goi h/sinh đọc ghi nhớ

GV chốt lại nội dung:

GV: cho học sinh làm bài tập 1

? Từ ngữ nào có nghĩa rộng, nghĩa hẹp? Và từ

ngữ nào mang cả 2 nghĩa

* Tích hợp:

? Khi hiểu nghĩa của từ ngữ sẽ giúp ích gì

trong việc xây dựng văn bản?

- Văn bản xây dựng bằng ngôn từ, vì vậy

hiểu nghĩa của từ sẽ giúp cho việc viết văn

không bị mắc lỗi sai nghĩa của từ

2 Ghi nhớ:

a, Từ ngữ nghĩa rộng

b, Từ ngữ nghĩa hẹp

* Chú ý: Một từ có nghĩa rộng hơn so với từ này, đồng thời lại

có nghĩa hẹp hơn so với từ khác

Bài tập 1:

Y phục Quần áo

quần đùi,quần dài áo dài, áo sơ mi

Trang 11

? Em hãy nêu yêu cầu của bài tập?

GV:Cho h/sinh hoạt động nhóm -> mỗi nhóm

trả lời phần của mình

GV cho h/sinh nhận xét -> GV chữa bài tập cho

học sinh

? Đọc yêu cầu của BT? So sánh với yêu cầu của

BT2?

Cho h.sinh hoạt động nhóm

(4 nhóm, mỗi nhóm làm 1 ý)

Học sinh đọc đoạn văn

? Từ BT này em hiểu rõ hơn ntn về từ có nghĩa

rộng, từ có nghĩa hẹp?

* Tích hợp:

Ta nói từ “khóc, nức nở, sụt sùi” là từ cùng

phạm vi nghĩa hay còn gọi là E từ vựng

Vậy thế nào là E từ vựng thì sang bài sau

Vũ khí

Súng bom

Súng E@ bác bom ba càng,

bom bi

II-Luyện tập.

Bài tập 2/11 SGK

- Tìm từ ngữ có nghĩa rộng của các từ ngữ ở mỗi nhóm

a Chất đốt

b Nghệ thuật

c Thức ăn

d Nhìn

e Đánh Bài tập 3/11 SGK

- Tìm từ ngữ có nghĩa hẹp

a Xe máy, xe đạp, xe ô tô

b Sắt, thép, nhôm, đồng

c, ổi, na, mít, dứa

d Dì, cậu, chú, bác

e Vác, sách

Bài 4:

a, Thuốc lào

b, Thủ quỹ

c, Bút điện

d, Hoa tai Bài tập 5/11/SGK

- Tìm 3 động từ cùng thuộc một phạm vi nghĩa 1 từ nghĩa rộng,

2 từ có nghĩa hẹp hơn

+ Khóc, nức nở, sụt sùi

Ngữ văn Phạm minh thúy- Thcs bình sơn, thị xã sơng công

Soạn: 24 /8/ 20 08

Dạy: 26 / 8- 9/9/20 08

Văn bản: ... class="text_page_counter">Trang 8< /span>

Ngữ văn Phạm minh thúy- Thcs bình sơn, thị xã sông công

- Tất yêu *J@ quan tâm... class="page_container" data-page="6">

Ngữ văn Phạm minh thúy- Thcs bình sơn, thị xã sơng cơng

nghiêm * đình làng? tác dụng?

- Đình làng nơi thờ cúng, tế

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	296,49 KB