thở hồng hộc… Gương mặt mẹ… gò ma hồng hào Khuôn miệng xinh xắn…” Hay tại sự sung sướng… sung túc - Những cảm giác… thơm tho lạ thường - Bỏ hết các yếu tố miêu tả và - Không có yếu tố mi[r]
Trang 1
Tuần :6 Ngày soạn : 08/09/2010 Tiết : 23 Ngày dạy : 13-18/09/2010
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I MỤC TIÊU:
- Nhận ra và hiểu vai trị của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
- Biết cách đưa các yếu tố miêu tả và biểu cảm bài văn tự sự
II KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức:
- Vai trị của yếu tố kể trong văn bản tự sự.
- Vai trị của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự
- Sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự
2 Kĩ năng:
- Nhận ra và phân tích được tác dụng của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong một văn bản tự sự
- Sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong làm văn tự sự
III HƯỚNG DẪN - THỰC HIỆN:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* Hoạt động 1: Khởi động:
- Ổn định :
- Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra bài vở soạn
- Giới thiệu bài mới:
Trong một văn bản tự sự, khơng
chỉ cĩ yếu tố kể mà cịn cĩ yếu
tố miêu tả và biểu cảm Những
yếu tố trên đan xen vào nhau,
tác động lẫn nhau làm cho việc
kể chuyện sinh động, sâu sắc
Bài học hơm nay sẽ làm rõ điều
này
* Hoạt động 2: Hình thành
kiến thức:
- Thế nào là yếu tố miêu tả trong
văn tự sự? Tìm và chỉ ra đâu là
yếu tố miêu tả trong đoạn văn?
- Thế nào là yếu tố biểu cảm
- Lớp trưởng báo cáo
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- Lắng nghe, ghi tựa bài
- Hs đọc đạn văn ở mục I SGK
- Tả: chỉ ra tính chất, màu sắc,
mức độ của nhân vật, sự việc, hành động; Thường dùng nhiều
từ ngữ tượng hình, tượng thanh,
so sánh nhân hĩa
- Biểu cảm: cảm xúc, thái độ
I Sự kết hợp các yếu tố kể, tả
và biểu lộ tình cảm trong văn bản tự sự:
1) Yếu tố kể: Trình bày diễn tiến sự việc
1) Yếu tố miêu tả : -Miêu tả nhân vật: ngoại hình, nội tâm
- Miêu tả cảnh: cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt; Thường dùng nhiều từ ngữ tượng hình,
Trang 2trong văn tự sự? Tìm và chỉ ra
đâu là yếu tố biểu cảm trong
đoạn văn?
- Những yếu tố trên đứng riêng
hay đan xen vào nhau?
- Bỏ hết các yếu tố miêu tả và
biểu cảm trog đoạn văn trên ->
chép lại các câu văn kể người và
việc thành 1 đoạn đối chiếu với
đoạn văn của Nguyên Hồng để
rút ra nhận xét: Nếu không có
yếu tố miêu tả và biểu cảm đoạn
văn sẽ như thế nào?
- Vai trò của các yếu tố miêu tả
và biểu cảm trong văn tự sự?
- Bỏ hết các yếu tố kể thì đoạn
văn sẽ bị ảnh hưởng ra sao?
GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK
của nhân vật trước nhân vật, sự việc, hành động
- HS bổ sung – nhận xét
- HS trả lời bổ sung, nhận xét.
> Thường thì đan xen vào nhau
Sự đan xen các yếu tố:”- Tôi ngồi trên đệm xe… mẹ tôi - Xe chạy chầm chậm thở hồng hộc… Gương mặt mẹ…
gò ma hồng hào Khuôn miệng xinh xắn…”
Hay tại sự sung sướng… sung túc
- Những cảm giác… thơm tho
lạ thường
- Không có yếu tố miêu tả, biểu cảm, việc kể chuyện trở nên nhạt nhẽo vì chỉ đơn thuần liệt
kê nhân vật, sự việc, hành động
- Giúp cho việc kể lại cuộc gặp
gỡ thêm sinh động thể hiện tình mẫu tử sâu nặng của nhân vật
- Không có yếu tố kể thì không
có chuyện
HS đọc ghi nhớ
tượng thanh, so sánh nhân hóa
2) Yếu tố biểu cảm :
- Biểu cảm qua ý nghĩ, cảm xúc nhân vật; qua cảm xúc nhà văn Thường dùng câu cảm thán, câu hỏi tu từ
* yếu tố tả và biểu cảm chỉ bám vào nhân vật, sự việc mới phát triển được
Ghi nhớ:
Trong văn bản tự sự, rất ít khi tác giả chỉ thuần kể người,
kể việc (kể chuyện) mà khi kể thường đan xen các yếu tố miêu tả và biểu cảm
Các yếu tố miêu tả và biểu cảm làm cho việc kể chuyện sinh động sâu sắc hơn
* Hoạt động 3: Luyện tập
Bài tập 1:
- Tìm một số đoạn văn tự sự có
sử dụng yếu tố miêu tả và biểu
cảm trong các văn bản đã học
như:
* Tôi đi học (Thanh Tịnh)
*Tức Nước Vỡ Bờ ( Ngô Tầt Tố)
* Lạo Hạc (Nam Cao)
HS thảo luận, trình bày theo nhóm
II Luyện tập
Đoạn văn : Tôi đi học:
Sau một hồi trống vang dội
cả lòng tôi, mấy người học trò
cũ đến sắp hàng dưới hiên rồi
đi vào lớp, cảm thấy mình chơ
vơ lúc này Vì chung quanh là những cậu bé vụng về, lúng túng như tôi cả Các cậu không
Trang 3- Phân tích giá trị các yếu tố đó.
Bài tập 2: Hãy viết 1 đoạn văn
kể về những giây phút đầu tiên
khi em gặp lại bà (bà nội hoặc
bà ngoại)
HS thảo luận, trình bày theo nhóm
đi Các cậu chỉ theo sức mạnh kéo dìu các cậu tới trước Nói các cậu không đứng lại càng đúng hơn nữa, hai chân các cậu cứ dềnh dàng mãi Hết co lên 1 chân các cậu lại duỗi mạnh như đá 1 quả ban tưởng tượng Chính lúc này toàn thân các cậu cũng đang run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp
+ Miêu tả: Sau 1 hồi trống thúc, sắp hàng đi vào lớp, không đi không đứng lại,
co lên 1 chân duỗi mạnh như đá 1 quả ban tưởng tượng + Biểu cảm: Vang dội cả lòng tôi cảm thấy mình chơ vơ, vụng về, lúng túng, run run theo nhịp bước rộn ràng trong các lớp
- Gợi ý bài tập 2: Yêu cầu
-Không gian: từ xa đến gần (vóc người, dáng đi, mái tóc, gương mặt,nụ cười,quần áo )
- Hành động: lời nói, cử chỉ, ngôn ngữ
* Hoạt động 4: Củng cố dặn dò
* Củng cố:
- Sự kết hợp giữa các yếu tố
miêu tả và biểu cảm trong văn
tự sự phải như thế nào?
* Hướng dẫn tự học:
- Vận dụng kiến thức trong bài
học để đọc - hiểu , cảm thụ tác
phẩm tự sự có sử dụng kết hợp
các yếu tố kể , tả, biểu cảm
- Tập viết đoạn văn tự sự có sử
dụng các yếu tố miêu tả và biểu
cảm
- Về học bài, chuẩn bị bài
“Đánh nhau với cối xay gió”
- Đọc kĩ truyện, tìm hiểu chú
thích về tác giả, tác phẩm
- Tìm hiểu hai nhân vật trong
đoạn trích