Giáo án Ngữ văn 7 - Tuần 1 đến 26

Bµi míi: * Giới thiệu bài : Văn bản Cổng trường mở ra và Mẹ tôi là niềm hạnh phúc của những đứa trẻ được bố mẹ quan tâm, chăm sóc và nỗi buồn khi làm cha mẹ đau lòng, th× ë v¨n b¶n nµy, [r]

Tuần 1 Ngày dạy: / 8/ 2010 lớp 7C

Tiết: 1

(Lý Lan)

I Mục tiêu

1 Kiến thức:

2 Kĩ năng:

Rèn kĩ năng đọc,tìm hiểu văn bản

3 Thái độ:

II Chuẩn bị của GV và HS

- HS : Soạn bài theo câu hỏi SGK

III Tiến trình bài dạy

1 Kiểm tra (4''): Thế nào là văn bản nhật dụng ? Kể tên những văn bản nhật dụng đã

trong đời sống ?

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài

về giáo dục Thông điệp ấy đã  Lý Lan gửi tới bạn đọc một cách nhẹ nhàng mà thấm thía

HĐ1

thích (10')

GV nêu yêu cầu về giọng đọc: Giọng chậm rãi,

tình cảm GV đọc mẫu một đoạn gọi học sinh

đọc tiếp đến hết, GV có uốn nắn, sửa lỗi

- Hãy nêu xuất xứ của văn bản ?

GV kiểm tra việc đọc hiểu chú thích của học

sinh, giải thích thêm các từ: buông mùng, ém

góc, dặn

HĐ2

(20')

- Các em đã học văn bản nhật dụng trong

văn bản nhật dụng ?

nhật dụng  không ? Vì sao?

I Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích:

II Tìm hiểu văn bản

* Tìm hiểu chung:

- Tính chất : Là văn bản nhật

dụng

- Thể loại: kí

- cảm

- Nội dung : Tâm trạng của mẹ

bản này là tự sự, miêu tả hay biểu cảm ?

(Biểu cảm)

- Bài văn biểu lộ cảm xúc của ai ? Đó là những

(

- Tìm bố cục văn bản ?

(+P1:Từ $%&&&&&' vào -> Nỗi lòng của mẹ

+ P2: còn lại -> vai trò to lớn của nhà 12'4 )

mới ?

(Mọi thứ cần thiết: Quần áo ,sách vở đã sẵn

sàng M  mẹ còn chuẩn bị về tâm lí cho

con:Khích lệ con …M  con cũng đã sẵn sàng

dọn đồ chơi.)

-

mẹ vẫn không ngủ  ?

nào vào cái đêm không ngủ ấy ?

( ngắm con ngủ ngon lành, đắp mền, buông

mùng rồi “không biết làm gì nữa ” Mẹ không

tập trung làm  việc gì cả, xem lại những thứ

đẫ chuẩn bị cho con, tự nhủ mình phải đi ngủ

không bỡ ngỡ trong ngày đầu năm học)

-

không ngủ ( Vì sao vậy ?

trực tiếp nói với con không ? Vì sao không nói

dụng gì ?

(

học vào lòng con một cách nhẹ nhàng, cẩn thận

và tự nhiên.)

GV:

không ngủ  trong đêm '" ngày khai

của con

1 Tâm trạng &' mẹ

- Con: thanh thản, nhẹ nhàng, vô

(

- Mẹ: thao thức không ngủ, suy nghĩ triền miên, phấp phỏng, hồi hộp, xao xuyến

b của mình

đầu tiên

- Thể thức độc thoại-> làm nổi bật tâm trạng và tình cảm của mẹ

mong muốn cứ đan xen miên man trong tâm

trạng mẹ đêm nay Ngày mai, ngày đầu tiên con

xong, mà sao vẫn còn thao thức Hóa ra âm vang

bài học thuở áo trắng của chính mình cứ sống

sâu đậm về cái ngày đầu tiên ấy mẹ muốn khắc

sâu vào con để con có những giây phút thật đẹp,

thật đáng trân trọng mà mai này mỗi khi nhớ về

con lại thấy xao xuyến, bâng khuâng Có thể nói

Lí Lan đã rất "sống" với kỉ niệm tuổi thơ, với

ấy  tác giả diễn tả một cách nhẹ nhàng, tinh

tế mà thấm thía

- Theo dõi những việc làm và suy nghĩ của

này

- Ngoài nỗi lòng của mẹ, văn bản còn đề cập

đến nội dung nào khác ?

HS đọc lại đoạn 2 SGK

- Trong mạch tâm trạng của mẹ có đoạn suy 

nghĩa gì?

- Câu văn nào nói lên tầm quan trọng của nhà

nền giáo dục Nhật Bản ấy ẩn chứa những "

mơ, mong muốn cho con mình Em có đồng ý

không? Đó là " mơ gì?

(Ước mơ mà bất kì bậc cha mẹ nào cũng mong

tiến bộ nhất, mọi trẻ em  chăm sóc giáo dục

với tất cả sự quan tâm của xã hội.)

hình dung lại xem thế giới kì diệu đó là gì?

HS thảo luận theo nhóm bàn

GV gọi đại diện nhóm trả lời - nhóm khác

nhận xét

GV chốt: Thế giới của điều hay lẽ phải, của tình

sáng tri thức, của những hiểu biết lí thú và kì

nâng niu chăm sóc con ân tình, chu đáo một tâm hồn tinh tế và nhạy cảm

2 Vai tròi to lớn của nhà &'

đối với mỗi &'.

- Khẳng định vai trò của nhà

hội

nền giáo dục tốt nhất, sẽ nhận

 mọi điều tốt đẹp trong cuộc sống

diệu mà nhân loại hàng vạn năm đã tích lũy

( Thế giới của tình thầy trò cao đẹp, tình

bạn thiêng liêng, của những " mơ và khát

vọng bay bổng niềm vui niềm hi vọng

thế nào ? Em phải làm gì để mẹ luôn vui ?

HS trình bày, GV chốt lại theo ghi nhớ SGK

HS đọc ghi nhớ SGK

HĐ3

GV gọi 2, 3 HS đọc đoạn văn- nhận xét

- Quan sát tranh minh hoạ, trình bày miệng

ngày đó?

Cho HS hát minh hoạ

3 Tổng kết:

* Ghi nhớ: SGK

III Luyện tập:

Bài 2 (Tr9)

3 Củng cố (3')

Qua đó thấy  tình cảm của mẹ đối với con ra sao ?

4 8& dẫn học ở nhà (2')

- Làm tiếp bài tập 2

- Soạn " Mẹ tôi "

Ngày soạn:21/8/2010

Ngày dạy:

Tiết 2

Mẹ tôi

(Trích : Những tấm lòng cao cả- é t- môn- đô đơ A-mi -xi)

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Sơ giản về tác giả ét – Mon - đô đơ A mi-xi

mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức  

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu văn bản H" hình thức một bức  

3 Thái độ:

II Chuẩn bị của GV và HS

- GV: Đọc tài liệu "Những tấm lòng cao cả"

-HS: Đọc và soạn bài theo câu hỏi SGK

III Tiến trình bài dạy:

1 Kiểm tra

- Sĩ số:

- Bài cũ:

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài(1'): Có nhà văn đã viết: "Không có mặt trời thì hoa không nở Không thiêng liêng trong ngôn ngữ nhân loại, điều đó  chứng minh trong lịch sử tiến hoá

điều đó, chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Bài văn “Mẹ tôi” sẽ cho

Hoạt động của GV và HS Nội dung

HĐ1: GV

bản và tìm hiểu chú thích

tha thiết và nghiêm thể hiện  những

cha '" lỗi lầm của con

GV đọc mẫu một đoạn - GV gọi học sinh

đọc tiếp

GV nhận xét cách đọc của học sinh

GV gọi học sinh đọc chú thích ( *) sgk

- Em hãy nêu khái quát về tác giả ?

I Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích:

1 Đọc văn bản:

*Tìm hiểu chú thích

- Tác giả, tác phẩm

GV bổ sung: ét- môn- đô đơ A- mi- xi

sinh ngày 31- 10- 1846 trên một vùng đất

20 tuổi ông đã là sĩ quan quân đội chiến

đấu cho nền độc lập Cuộc đời hoạt động

một Độc lập, thống nhất tổ quốc, tình

kết tinh thành một chủ nghĩa nhân văn lấp

viết truyện ngắn và là tác giả của nhiều

cuốn truyện thiếu nhi và truyện phiêu 2

nổi tiếng Những kỉ niệm thời học trò và

những kỉ niệm thời là sinh viên học viện

quân sự Mô- đê- na là cơ sở để tác giả 

cấu nên những áng văn nhẹ nhàng dung dị

, đầy nhân ái mê hoặc trái tim của hàng

triệu độc giả trên khắp toàn cầu Ông để

hào "Mẹ tôi" trích từ "Những tấm lòng

cao cả" là cuốn nhật kí của cậu bé En- ri-

cô 11 tuổi ghi lại những bức   của bố,

mẹ, những kỉ niệm sâu sắc về thầy trò,

bố gửi cho En- ri- cô

GV 2 ý học sinh các chú thích: 4, 8, 9,

10

HĐ2: 567 dẫn học sinh tìm hiểu VB

đề là “Mẹ tôi”?

HS :Qua bức 13' của '4, bố, hình ảnh

'4, mẹ hiện lên với những chi tiết thể

hiện sự cao cả, lớn lao, âm thầm lặng lẽ

dành cho con mình

GV: Bài văn  viết H" dạng gì ? Bức

lại chuyện gì ?

HS : Văn bản viết ', dạng một bức 13'

kể lại việc En- ri - cô phạm lỗi thiếu lễ độ

với mẹ

GV:Văn bản có mấy nhân vật ?

- Từ khó

II Tìm hiểu văn bản:

* Tìm hiểu chung:

- Nhan đề của bức   Do tác giả tự tính khách quan cho sự việc và đối

- Văn bản viết H" dạng một bức  

kể lại việc En- ri - cô phạm lỗi thiếu lễ

độ với mẹ

vào đâu mà em biết  điều đó?

HS : Buồn bã, tức giận Thể hiện qua lời

lẽ mà ông viết trong 13'&

- Sự hỗn láo của con 3' một nhát

dao…

- Bố không thể nén $'S cơn tức

giận…

- Thật đáng xấu hổ và nhục nhã…

- Bố rất yêu con … con là niềm hi

vọng…

- 3' thà rằng bố không có con…

thái độ ấy?

HS : quan tâm tới việc giáo dục nhân

cách cho con

GV phân tích từ ghép “nhát dao” -> sự so

- Những lời lẽ ấy cho thấy thái độ của bố

HS :Thái độ nghiêm khắc, chân thành

GVbình kết hợp hỏi

- Tìm một số câu thơ, ca dao nói về vai

GV:Trong truyện có những hình ảnh, chi

HS :Đã phải thức suốt đêm…

- Quằn quại vì nỗi lo sợ…

- Khóc nức nở…

- Sẵn sàng bỏ hết một năm….

- Có thể đi ăn xin $'S….

- Có thể hi sinh tính mạng…

M  bố đã nêu ra nỗi đau gì khi một

đứa con mất mẹ để giáo dục En-ri-cô?

(Mẹ là '4, âm thầm, lặng lẽ hy sinh

vì con, đó là tấm lòng cao cả và đẹp đẽ.)

-GV:Hãy liệt kê một số từ ghép trong

đoạn này nói đến nỗi đau của đứa con mất

mẹ?

( yếu đuối, chở che, cay đắng, đau lòng,

thanh thản, 'T tâm,…)

GV:Qua đó em hiểu mẹ của En - ri - cô là

HS : Hết lòng yêu 13'T con, hi sinh tất

cả vì con.

- Hết sức buồn bã, tức giận

 Thái độ nghiêm khắc, chân thành, quan tâm tới việc giáo dục nhân cách cho con

- đã phải thức suốt đêm…

- quằn quại vì nỗi lo sợ…

- khóc nức nở…

- sẵn sàng bỏ hết một năm….

- có thể đi ăn xin ….

- có thể hi sinh tính mạng…

GV:Em biết bài thơ, bài ca dao, bài hát

cái ?

"Đời thiếu mẹ hiền không ánh sáng

Anh hùng thi sĩ hỏi còn đâu"

M Go- rơ- ki

khi đọc   bố ? Theo em điều gì đã khiến

HS : Xúc động vô cùng, vì:

+ Bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En

- ri - cô.

+ Thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của

bố.

+ Những lời nói rất chân tình và sâu sắc

của bố.

GV: Cuối  - bố đã khuyên En-ri-cô xin

tiếp mà lại viết  J

(Bố chọn hình thức viết 13' vừa kín đáo,

tế nhị, vừa không làm '4, mắc lỗi mất

lòng tự trọng, vì vậy sẽ càng thấm thía

hơn.)

- Em có nhận xét gì về lời lẽ ngôn ngữ

trong   ? Bức   giúp em hiểu thêm

điều gì ?

- Qua văn bản em cảm nhận  gì về

tình cảm gia đình, cha mẹ đối với con cái

?

HS đọc ghi nhớ SGK

HĐ3 567 dẫn học sinh luyện tập

Câu 1: Hãy chọn 1 đoạn văn trong  

của bố En-ri-cô có nội dung thể hiện ý

nghĩa vô cùng lớn lao của cha mẹ đối với

con, học thuộc lòng đoạn đó?

(Phần ghi nhớ ở sách giáo khoa)

Câu 2: Tại sao nói câu: “Thật đáng xấu

hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên

cha với 1 lời khuyên dịu dàng? Câu

chuyển tâm trạng đó có hợp lý không?

cả vì con

3 Thái độ của En - ri - cô

- Xúc động vô cùng, vì:

+ Bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và

En - ri - cô

+ Thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố

+ Những lời nói rất chân tình và sâu sắc của bố

- Hối hận, thấm thía

* Ghi nhớ : SGK/ 12

III Luyện tập

Bài 1:

Bài 2:

3 Củng cố :

- Nếu em đã từng có lỗi với mẹ, em có thấy bức   này làm em xúc động không?

Vì sao ?

4 8& dẫn học ở nhà :

- Đọc lại văn bản và nắm chắc kiến thức trong phần ghi nhớ SGK

- Đọc thêm đoạn thơ f/  gửi me” của Hai-Nơ

- Chuẩn bị cho bài“Từ ghép”

……….

Ngày soạn: 21/8/2010

Ngày dạy:

Tiết: 3

Từ ghép

I Mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp HS:

- Nắm  cấu tạo của hai loại từ ghép: Ghép chính phụ và ghép đẳng lập

- Hiểu  đặc điểm về nghĩa của các từ ghép chính phụ và đẳng lập

2 Kĩ năng:

-Nhận diện các loại từ ghép

- Mở rộng hệ thống hoá vốn từ

- Sử dụng từ : Dùng từ ghép chính phụ khi cần diễn đạt cái cụ thể, dùng  ghép đẳng

lập khi cần diễn đạt cái khái quát

3 Thái độ:

- Có ý thức vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa và việc tìm hiểu nghĩa của

hệ thống từ ghép tiếng Việt

II Chuẩn bị của GV và HS

- GV: Bảng phụ ghi ví dụ SGK

- HS: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK

III Tiến trình bài dạy:

những từ phức  tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa.)

2 Bài mới:

* Giới thiệu bài: (1'): Từ ghép là những từ phức  tạo ra bằng cách ghép các tiếng

có quan hệ với nhau về nghĩa Học từ ghép ngoài nhận diện về loại ta cần phải nắm

 cơ chế tạo nghĩa của các loại từ ghép Điều đó chúng ta sẽ giải đáp trong giờ học

hôm nay

HĐ1:HDHS tìm hiểu các loại từ ghép

HS đọc to ví dụ sgk/13

GV:Hai từ ghép bà ngoại, thơm phức là loại

từ ghép gì ?

HS :Từ ghép chính phụ

Gv:Trong các từ ghép: bà ngoại, thơm phức

tiếng nào là tiếng chính ? Tiếng nào là

I Các loại từ ghép.

* Ví dụ 1: SGK/ 13.

tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính ?

HS : - bà ngoại

( chính )  ( phụ )

- thơm phức

( chính )  ( phụ )

GV: Em có nhận xét gì về trật tự của các tiếng

trong những từ ấy?

HS :Tiếng chính 12' tiếng phụ sau

HS đọc ví dụ 2 chú ý các từ in đậm

Gv: Các tiếng trong hai từ ghép: quần áo,

trầm bổng có phân ra tiếng chính, tiếng phụ

không?

HS: Các tiếng bình đẳng về mặt ngữ pháp,

không phân chính phụ  Từ ghép đẳng lập.)

Gv:Vậy em hiểu thế nào là từ ghép chính phụ,

từ ghép đẳng lập?

HS đọc ghi nhớ SGK/14.

HĐ2: HDHS tìm hiểu nghĩa từ ghép

GV: So sánh nghĩa của các từ ghép bà ngoại

với nghĩa bà; thơm phức – thơm có gì khác

nhau?

HS : - bà ngoại  nghĩa hẹp hơn bà

- thơm phức  nghĩa hẹp hơn thơm

GV: Em rút ra nhận xét gì về nghĩa của từ

ghép chính phụ?

HS : Nghĩa của từ ghép chính phụ có tính

phân nghĩa

GV:So sánh nghĩa của các từ : quần áo –

quần , áo; trầm bổng – trầm, bổng?

HS : quần áo  nghĩa khái quát hơn quần, áo

- trầm bổng  nghĩa khái quát hơn trầm,

bổng.

Gv: Em rút ra nhận xét gì về nghĩa của từ

ghép đẳng lập?

HS :Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn

nghĩa của các tiếng tạo nên nó.)

HS đọc ghi nhớ - SGK/ 14

HĐ3: HDHS luyện tập

HS đọc yêu cầu bài tập 1 / 15

GV chia lớp làm 4 nhóm

+ Nhóm 1, 3 tìm từ ghép chính phụ

+ Nhóm 2, 4 tìm từ ghép đẳng lập

Đại diện hai tổ lên bảng trình bày

Lớp nhận xét, bổ sung

GV nhận xét, kết luận:

- bà ngoại

( chính )  ( phụ )

- thơm phức

( chính )  ( phụ )

- Tiếng chính '"- tiếng phụ sau

 Từ ghép chính phụ

* Ví dụ 2: SGK/ 14.

- Từ ghép quần áo, trầm bổng

không phân ra tiếng chính, tiếng phụ, các tiếng bình đẳng vềmặt ngữ pháp -> Từ ghép đẳng lập

* Ghi nhớ : SGK/ 14

II Nghĩa của từ ghép.

* Từ ghép chính phụ

- bà ngoại  nghĩa hẹp hơn bà

- thơm phức  nghĩa hẹp hơn

thơm

-> Nghĩa của từ ghép chính phụ có tính phân nghĩa

* Từ ghép đẳng lập

- quần áo  nghĩa khái quát hơn

quần , áo

- trầm bổng  nghĩa khái quát hơn

trầm , bổng.

-> Nghĩa của từ ghép đẳng lập có tính hợp nghĩa

* Ghi nhớ : SGK/ 14

III Luyện tập

Bài tập 1 Tr 15

+ Chính phụ: xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, lâu đời,   nụ

+ Đẳng lập: suy nghĩ, chài 2"-

HS đọc yêu cầu bài tập 2

GV treo bảng phụ ghi bài tập 2

HS thảo luận theo nhóm nhỏ

GV gọi đại diện nhóm lên điền vào bảng phụ

Nhóm khác nhận xét

GV nhận xét, kết luận

HS đọc bài tập 4

GV chia lớp thành 4 nhóm lớn

các nhóm thảo luận trả lời vào phiếu học tập,

làm xong gắn lên bảng

Các nhóm nhận xét chéo

GV nhận xét, kết luận

cây cỏ, ẩm "- đầu đuôi

Bài tập 2 Tr15

Mẫu: bút chì, vui tai, nhát gan, ăn bám, trắng xoá, vui vẻ,  phùn, làm việc

Bài tập 4 Tr 15

- Cuốn sách, cuốn vở  Chính phụ:

Có nghĩa cụ thể chỉ từng đơn vị cá thể, có thể kết hợp với số từ

- Sách vở  Đẳng lập: Chỉ chung cả hai loại, không kết hợp với số từ

3 Củng cố

- Thế nào là ghép chính phụ ? Ghép đẳng lập ?

4 8& dẫn học ở nhà

- Học thuộc lòng phần ghi nhớ

- Làm bài tập 3, 5, 6, 7 SGK Tr 15, 16

- Chuẩn bị bài “Liên kết trong văn bản”

Ngày soạn : 22/8/5010

Ngày dạy :

Tiết: 4

Liên kết trong văn bản

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về liên kết trong văn bản

2 Kỹ năng:

- Nhận biết và phân tích liên kết trong văn bản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

3 Thái độ:

- _" đầu có ý thức xây dựng những văn bản có tính liên kết

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

- GV: Thiết kế bài giảng

- HS: Đọc kĩ bài trong SGK, trả lời các câu hỏi

III.Tiến trình bài dạy.

1 Kiểm tra:

- Sĩ số: