Hoạt động 1 : Vào bài : Câu văn cũng như cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thay đổi thì câu văn cũng phải luôn luôn đổi thay để thực hiện chức năng diễn đạt chính xác tới mức tinh tế những cả[r]
Trang 1GV: Lê Thị Hoa THCS Vân Từ 1
Ngữ văn 8 Học kỳ II
Bài 18
Tiết 73 + 74 Nhớ rừng
Ngày soạn: 06 / 01 / 2009 Thế Lữ
-A Mục tiêu cần đạt.
Giúp HS:
- Cảm nhận niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù
thú
- Thấy bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ
B Chuẩn bị :
Giáo viên :
- Soạn bài, tìm hiểu kỹ về khái niệm thơ mới và phong trào thơ mới
- ảnh chân dung thế lữ và một số bài thơ tiêu biểu của ông
Học sinh :
Đọc kỹ văn bản, đọc và trả lời vào vở soạn hệ thống câu hỏi, tìm hiểu nội dung văn bản trong sách giáo khoa
C Tiến trình tổ chức hoạt động:
* ổn định tổ chức
* Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
* Bài mới
Hoạt động 1 : Giới thiệu bài.
- Giới thiệu chung, sơ ' về “thơ mới” và “phong trào thơ mới” sau đó giới thiệu vắn tắt về Thế Lữ , chủ yếu nêu lên vị trí của Thế Lữ trong phong trào thơ mới : Nhà thơ có công đầu đem lại chiến thắng cho thơ mới, và giới thiệu cho thơ mới,
Hoạt động 2 : G+ dẫn đọc văn bản và tìm hiểu chú thích.
I Đọc Tìm hiểu chung
1.Đọc
GV Đọc mẫu văn bản
H : Em rút ra điều gì về cách đọc của cô giáo?
( Đọc cần ' / ý giọng điệu phù hợp với nội dung, cảm xúc của từng đoạn )
L : Em hãy đọc diễn cảm bài thơ? ( Hai H/S đọc tiếp nối).
Nêu vấn đề : ở đây 5 đoạn thơ diễn tả dòng tâm tập trung vào 3 ý lớn, đó là những ý
nào và :+ ứng với đoạn văn bản nào ?
( Dùng bảng phụ ghi bố cục)
- ý 1: Khối căm hờn và niềm uất hận : Đoạn 1 – 4
- ý 2 Nỗi nhớ thời oanh liệt : Đoạn 2 -3
- ý 3 Khao khát giấc mộng ngàn : Đoạn 5
Trang 2L : hãy quan sát, bài thơ “nhớ rừng”, chỉ ra những điểm mới của hình thức bài thơ này
)
- Không hạn định câu, chữ, đoạn
- Nhịp ngắt tự do, vần không cố định
2.Tìm hiểu chú thích
H Chú thích sao trong SGK cho em hiểu biết điều gì về tác giả ?
(H/S trả lời trên cơ sở SGK ) – GV giới thiệu về chân dung nhà thơ
Yêu cầu 2 HS truy bài đối với phần từ khó
Hãy cho biết nghĩa của từ “ngạo mạn”
H Ta đã gặp từ “sa cơ” trong văn bản nào ? (Hai chữ G nhà).
Đặt câu với từ “giang sơn”, “oanh liệt”
Hoạt động 3 G+ dẫn đọc hiểu văn bản.
II Đọc - Hiểu văn bản
Hoạt động dạy Hoạt động học Đích cần đạt
L Đọc đoạn thơ diễn
tả khối căm hờn trong
cũi sắt(Đ1.) và cho
biết
H Hổ cảm nhận
những nỗi khổ nào khi
bị nhốt trong cũi sắt ở
? 4 bách thú ?
H Trong đó nỗi khổ
nào biến thành khối
căm hờn ?
H Em hiểu ( Khối căm
GV nói thêm về nghệ
thuật ẩn dụ chuyển đổi
cảm giác
H Khối căm hờn ấy
biểu hiện thái độ sống
thế nào ?
L Em hãy đọc đoạn
thơ diễn tả “ Niềm uất
hận ngàn thâu “ (Đ4)
và cho biết:
- Đọc văn bản
- Trả lời câu hỏi
Nỗi khổ khi bị tù túng, bị giam trong cũi sắt
- Nỗi nhục khi bị biến thành chò trơi cho thiên hạ
Bất bình vì bị ở chúng với bọn thấp kém
- Trả lời
+ Nỗi nhục bị biến thành trò chơi lạ mắt cho lũ + 4
ngạo mạn ngẩn ngơ, vì hổ là chúa sơn lâm khiến loài
+ 4 kiếp sợ
- Trả lời : cảm xúc căm hờn kết động trong tâm hồn, đè nặng, nhức nhối, không có cách giải thoát
- Nghe
- Trả lời buồn chán… :
- Đọc văn bản
1.Khối căm hờn và niềm uất hận ( tâm trạng của hổ ở vườn bách thú):
tù túng
- Khát vọng tự do sống đúng với phẩm chất của mình
Trang 3GV: Lê Thị Hoa THCS Vân Từ 6
H Cảnh ? 4 bách thú
nào ?
H Cảnh + này có
G Cảnh + ấy đã
gây lên phản ứng trong
tình cảm của hổ đó là
nó mang niềm uất hận
ngàn thâu
H Từ đó em hiểu
“niềm uất hận ngàn
G.Từ hai đoạn thơ vừa
đọc ta hiểu tâm
trạng của con hổ ở
? 4 bách thú và đó
cũng chính là tâm sự
của con + 4 trong
giai đoạn đó
Chán ghét sâu sắc cuộc
sống tù túng tầm
sống tự do chân thật
Chuyển đoạn
L Em hãy đọc đoạn
thơ thứ hai
H Cảnh sơn lâm
gợi tả qua những chi
tiết nào ?
H Em có nhận xét gì
về cách dùng từ trong
những lời thơ này ?
H Hình ảnh “ Chúa tể
của muôn loài” hiện
không gian ấy?
- Trả lời : “ Hoa chăm cỏ, xén, lối phẳng, cây trồng – giải G đen giả suối, chẳng…mô gò thấp kém ” -Trả lời : đểu giả, nhỏ bé, vô
hồn
-Nghe
-Trả lời : Trạng thái bức bội,
u uất
-Ghi chép
- Nghe
- Đọc văn bản
- Trả lời : “ bóng cả, cây già, tiếng gió gào ngàn, giọng nguồn hét núi ”
- Trả lời : dùng điệp từ (với)
và các động từ mạnh (gào hét) - gợi tả sức sống mãnh liệt của núi rừng bí ẩn
- Theo dõi văn bản – trả
lời
“Ta 8 G chân lên… mọi vật
đều im hơi ”
- Bực bội u uất kéo dài vì phải sống chung với mọi sự tầm
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt.
Trang 4H Có gì đặc sắc trong
những từ ngữ, nhịp
điệu của những lời thơ
trên ?
H Từ đó vị chúa tể của
muôn loài khắc
thế nào ?
L Em hãy đọc đoạn
thơ tả cảnh rừng, nơi
hổ đã sống thời oanh
liệt, cho biết :
H Cảnh rừng ở đây là
cảnh ở các thời điểm
nào? Cảnh sắc mỗi thời
điểm có gì nổi bật ?
B Đoạn này coi
H Từ đó thiên nhiên
thế nào?
H Giữa thiên nhiên ấy
chúa tể của muôn loài
đã sống một cuộc sống
H Đại từ “ ta ” lặp lại
trong các lời thơ trên
có ý nghĩa gì ?
H Trong đoạn thơ này,
điệp từ “ đâu” kết hợp
- Trao đổi trong nhóm 2 – 3
- Trả lời: Từ ngữ gợi tả
hình dáng, tính cách của hổ
Nhịp thơ ngắn thay đổi
- Trả lời : oai phong, ngang tàng….
- Đọc đoạn văn bản
- Trả lời câu hỏi :
“Những đêm vàng… những ngày " chuyển… bình minh cây xanh nắng gọi…những chiều lênh láng máu…”
- Trả lời : đẹp rực rỡ…
- Trả lời : + Ta say mồi… + Ta lặng ngắm giang sơn… + Tiếng chim ca giấc ngủ… + Ta đợi chết mảnh mặt trời…
- Trả lời :
- Ngang tàng, lẫm liệt, oai phong giữa núi rừng uy nghiêm hùng vĩ
- Cảnh thiên nhiên hùng vĩ, huy hoàng rực rỡ, náo động và bí ẩn
- Tiếc nuối cuộc sống độc lập tự
Trang 5GV: Lê Thị Hoa THCS Vân Từ 8
với câu thơ cảm thán…
“Than ôi! thời…nay
còn đâu” Có ý nghĩa
gì?
G Đến đây, ta sẽ thấy
hai cảnh +
miêu tả trái +
nhau : cảnh ? 4 bách
thú nơi con hổ bị nhốt
và cảnh rừng núi nơi
con hổ từng ngự trị
ngay ` "@
H Theo em sự đối lập
này có ý nghĩa gì trong
việc diễn tả trạng thái
tinh thần của con hổ và
cũng chính là của con
+ 4]
L Hãy đọc đoạn cuối
bài thơ và cho biết
H Giấc mộng ngàn
?
H Các câu thơ cảm
thán mở đầu và kết
đoạn có ý nghĩa gì ?
H Theo em “ giấc
mộng ngàn ” của hổ là
nào ?
H Nỗi đau từ “ giấc
mộng ngàn ” to lớn ấy
phản ánh khát vọng
mãnh liệt nào của con
hổ, cũng là của con
+ 4@
+ Khí phách ngang tàng làm chủ
+ Tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng
- Trả lời :Nhấn mạnh và bộc
lộ trực tiếp tình cảm…
- Ghi chép
- Nghe
Trả lời
- Diễn tả liềm căm ghét cuộc
+ Diễn tả khát vọng mãnh liệt về một cuộc sống tự do, cao cả, chân thật
- Trả lời : oai linh, hùng vĩ, một không gian trong mộng
- Trả lời : bộc lộ trực tiếp nỗi tiếp nhớ cuộc sống chân thật tự do
- Trả lời…
- Trả lời : Khát vọng
do của chính mình, tất cả chỉ là ở
dĩ vãng
3 Khao khát giấc mộng ngàn.
- Giấc mộng mãnh liệt to lớn
- Khát vọng sống cuộc sống chính mình, khát vọng giải phóng, khát vọng tự do
Trang 6sống chân thật…
Hoạt động 4 : Hướng dẫn tổng kết luyện tập.
H Từ tâm sự nhớ rừng của con hổ ở ? 4 bách thú, em hiểu những điều sâu nào trong
tâm sự của con + 4]
( Chán ghét thực tại – khát vọng tự do )
H Nhà phê bình văn học Hoài Thanh có nhận xét về bài “ Nhớ rừng ”: “Ta >+ chừng
H/S thảo luận + Sức mạnh của cảm xúc
Nhóm + Trong thơ lãng mạn cảm xúc mãnh liệt là yếu tố quan trọng
L Hãy đọc nội dung phần ghi nhớ – SGK * Ghi nhớ – SGK – 7
Hoạt động 5 : G+ dẫn học ở nhà.
- Đọc thuộc lòng diễn cảm bài
***********************************
Tiết 75:
câu nghi vấn
Ngày soạn: 10 / 01 / 2009
A Mục tiêu cần đạt :
- Học sinh nắm cách cấu tạo câu nghi vấn và phân biệt câu nghi vấn với các câu khác
- Rèn kĩ năng nhận diện và sử dụng câu nghi vấn
B Chuẩn bị.
* Giáo viên
- Dự kiến các tình huống tích hợp
- Chuẩn bị ngữ liệu, bảng phụ, giấy khổ lớn
* Học sinh
- Đọc 7 G bài và trả lời câu hỏi tìm hiểu
C Tiến trình hoạt động.
- ổn định tổ chức
- Bài dạy
Hoạt động 1 : Tìm hiểu đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính.
Trang 7GV: Lê Thị Hoa THCS Vân Từ 10
Hoạt động dạy
L Em hãy đọc đoạn văn
trính ở mục I SGK và trả
lời câu hỏi
H Trong đoạn trích trên,
những câu nào kết
thúc bằng những dấu chấm
hỏi? Dựa vào những kiến
thức đã học ở tiểu học chỉ
ra những câu đó
H Đặc điểm hình thức nào
cho em biết đó là câu nghi
vấn?
H Những câu nghi vấn
trên dùng để làm gì ?
/ ý : Câu nghi vấn bao
trong Truyện Kiều SW+ 4
đâu… duyên gì hay
không”
L Em hãy đặt câu nghi
vấn ( G+ dẫn học sinh
làm bài )
H Em ghi nhớ điều gì qua
nội dung phần vừa học ?
định hướng cho hoạt động học
- 1 HS đọc đoạn ngữ liệu trong SGK
- Trao đổi trong nhóm và trả lời
Các câu nghi vấn : + Sáng nay + 4 ta đấm u có đau lắm không ?
+ Thế làm sau u cứ khóc mãi không con đói quá ?
Trả lời : Có từ nghi vấn: Không, thế nào, làm sao…
Dấu chấm hỏi(?) ở cuối câu
Trả lời : Dùng để hỏi
- Đặt câu
- Đọc
- Trả lời : Câu nghi vấn chức năng chính là hình thức
đích cần đạt
- Câu nghi vấn có chứa các từ nghi vấn
- Dùng để hỏi
* Ghi nhớ ( SGK – 11 )
Hoạt động 2 G+ dẫn làm bài tập
I Luyện tập.
1 Bài 1
Tổ chức học sinh làm bài tập theo nhóm, tổ ra bảng phụ hoặc phiếu học tập
Tổ 1 : Bài 1
Tổ 2 : Bài 2
Tổ 3 : Bài 3
Tổ 4 : Bài 4
a Chị khất tiền - / đến chiều mai phải không ?
b Tại sao
Trang 8d – Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không ?
- Đùa trò gì ?
- Hừ…hừ…cái gì thế ?
- Chị cốc béo xù đứng 7 G cửa nhà ta đấy hả ?
Học sinh trình bày các nhóm khác và giáo viên nhận xét
2 Bài 2
- Căn cứ vào sự có mặt của từ “hay” nên ta biết đó là những câu nghi vấn.
- Không thay từ “hay” bằng từ “hoặc” vì nó dễ lẫn với câu ghép mà các vế câu có
quan hệ lựa chọn
3 Bài 3
Không thể đặt dấu chấm hỏi sau các câu vì cả 4 câu đều không phải là câu nghi vấn
4 Bài 4.
a Anh có khoẻ không ?
- Hình thức : Câu nghi vấn sử dụng cặp từ: có… không
- ý nghĩa : Hỏi thăm sức khoẻ vào thời điểm hiện tại không biết 7 G đó tình trạng sức
b
- Câu nghi vấn sử dụng cặp đã
hỏi có tình trạng sức khoẻ không tốt ( ốm đau, tai nạn…)
5 Bài 5
a Bao gờ anh đi Hà Nội ?
“Bao giờ” đứng ở đầu câu hỏi về thời điểm thực hiện hành động đi
b Anh đi Hà Nội bao giờ ?
“Bao giờ” đứng ở cuối câu hỏi về thời gian đã diễn ra hành động đi
6 Bài 6
Câu a Đúng: vì + 4 hỏi đã tiếp xúc với sự vật, hỏi để biết trọng ' + chính xác
của sự vật đó
mắc chuyện đắt hay rẻ @
Hoạt động 3 G+ dẫn học ở nhà.
- Đặt câu theo những yêu cầu ở bài tập 4 để phân biệt câu nghi vấn
- Làm bài tập 5,6
- Xem 7 G bài câu nghi vấn tiếp theo
_ _
Tiết 76
Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
Ngày soạn: 11 / 01 / 2009
A Mục tiêu cần đạt
Trang 9GV: Lê Thị Hoa THCS Vân Từ 12
- Giúp HS biết nhận dạng sắp xếp ý và viết một đoạn văn thuyết minh ngắn
- Biết xác định chủ đề, sắp xếp và phát triển ý khi viết đoạn văn thuyết minh
B Chuẩn bị :
* Giáo viên :
- Chuẩn bị bảng phụ và một số đoạn văn thuyết minh mẫu
*Học sinh :
- Đọc và trả lời câu hỏi
- Chuẩn bị 7 G cho phần luyện tập
C Tiến trình hoạt động.
* Ôn định tổ chức.
* Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS.
Và kiểm tra vấn đáp kiến thức cũ
đoạn văn ?
2 Em hiểu thế nào là chủ đề, câu chủ đề của đoạn văn ?
- Chủ đề : ý chính ( Chủ chốt, khái quát nhất )
ngắn gọn, khẳng định, hai thành phần
Tuỳ loại đoạn văn mà câu chủ đề đứng đầu hoặc cuối đoạn
* Bài dạy.
Hoạt động 1 : I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh.
Hoạt động dạy
Dùng bảng phụ ghi đoạn
văn a
L Đọc đoạn văn và trả
lời câu hỏi
H Đoạn văn gồm mấy
câu ? Từ nào nhắc
lại trong các câu đó?
Dụng ý ?
H Từ đó, em có thể khái
quát chủ đề đoạn văn
này là gì ? Vai trò của
từng câu trong đoạn văn
thể hiện và phát triển chủ
đề?
định hướng cho hoạt động
học
- Đọc đoạn văn và suy nghĩ trả
lời
- Đoạn văn gồm 5 câu, câu nào cũng có từ G dùng lặp lại Đó
là từ quan trọng nhất thể hiện chủ đề
-Trả lời : Chủ đề : câu 1 Thiếu
G sạch nghiêm trọng ? Câu1 : Giới thiệu khái quát vần
đề thiếu G ngọt trên TG
Câu 2 : Tỉ lệ G ngọt ít ỏi so với tổng ' + G trên trái đất
Câu 3 : Giới thiệu sự mất tác dụng của phần lớn ' + nứơc ngọt
Câu 4 : Giới thiệu số ' +
khổng lồ + 4 thiếu G ngọt
đích cần đạt
1.Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh.
Trang 10H Theo em đây có phải
là đoạn văn mtả, kể
chuyện biểu cảm nghị
luận không?
Dùng bảng phụ ghi đoạn
văn b
H Đoạn văn gồm mấy
câu ? Từ nào nhắc
lại trong các câu đó ?
H Vai trò của từng câu
nào trong việc thể hiện
và phát triển chủ đề ?
H Đây là đoạn văn
thuyết minh vì sao em
Dùng bảng phụ ghi các
đoạn văn
L
điểm của mỗi đoạn và
cách sửa chữa
H Đoạn văn trên thuyết
minh về cái gì ? Đoạn
văn cần đạt những yêu
cầu gì ? Cách sắp xếp
H Đối chiếu với chuẩn
Câu 5 : Dự báo tình hình thiếu
G
- Trả lời : Không
Theo dõi văn bản
Trả lời : Đoạn văn gồm 3 câu
Câu nào cũng nói tới một + 4
đó là đồng chí Phạm Văn Đồng Cụm từ trung tâm là Phạm Văn
Đồng
-Câu 1 : Vừa nêu chủ đề vừa giới thiệu quê quán Khẳng định phẩm chất và vai trò của ông : Nhà cách mạng và nhà văn hoá
- Câu 2 : Sơ ' giới thiệu quá
trình hoạt động CM và những
:+ vị lãnh đạo Đảng và Nhà
G mà đ/c Phạm văn Đồng từng trải qua
- Câu 3 : Nói về quan hệ của ông với chủ tịch Hồ Chí Minh
Đọc văn bản trao đổi, nhận xét
và trả lời câu hỏi
- Trả lời : Đoạn văn giới thiệu về chiếc bút bi
- Yêu cầu : + Nêu rõ chủ đề + Cấu tạo của bút bi + Cách sử dụng bút bi
- Trả lời
- Trao đổi trong nhóm sắp xếp lại
-Đây là đoạn văn thuyết minh vì cả đoạn nhằm giới thiệu vấn đề thiếu
G ngọt trên TG hiện nay
-Đoạn văn thuyết minh giới thiệu về một danh nhân một con + 4 nổi tiếng theo kiểu cung cấp thông tin về những hoạt
động của + 4 đó
2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh chuẩn.
-Đoạn a :
Trang 11GV: Lê Thị Hoa THCS Vân Từ 14
trên, đoạn văn mắc
những lỗi gì ?
L Em hãy sửa, sắp xếp
lại đoạn văn theo trình tự
: cấu tạo công dụng, sử
dụng
L Đọc đoạn văn b và
đoạn này ? Em hãy sửa
lại đoạn văn
Các ý trong đoạn văn
nên sắp xếp theo trình tự
nào?
L Em hãy đọc mục ghi
nhớ – SGK –
GV chốt lại ý 2-3 : Làm
rõ chủ đề, sắt xếp ý theo
trình tự nhất định
đoạn văn
- Đọc văn bản
- Trả lời
- Trao đổi và sửa lại văn bản
Nên giới thiệu ba phần ; 1,đế đèn
2.thân đèn
3 chao đèn;khung sắt,vải lụa
- Đọc và ghi nhớ
Không rõ câu chủ đề, không có ý công dụng các ý lộn xộn, thiếu mạch lạc
Đoạn b : các ý lộn xộn rắc rối
* Ghi nhớ ( SGK – 15 )
Hoat động 2 : II Luyện tập
1 Bài tập 1 :
L Viết đoạn MB, KB cho đề văn thuyết minh : Giới thiệu 7 4+ em
HS làm bài độc lập
Yêu cầu : ngắn gọn – hấp dẫn ấn +@
Ví dụ :
- Đoạn mở bài : Mời bạn đến thăm 7 4+ tôi – ngôi 7 4+ be bé nằm ở giữa đồng xanh – ngôi 7 4+ thân yêu – mái nhà chung của chúng tôi
suốt cuộc đời
2.Bài tập 2 :
L Viết đoạn văn thuyết minh cho chủ đề : Hồ Chí Minh, lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt
Nam
( G+ dẫn học sinh về nhà làm – GV kiểm tra )
Các ý cần đạt :
- Năm sinh, năm mất, quê quán, gia đình
- Đôi nét về quá trình hoạt động và sự nghiệp
- Vai trò và cống hiến to lớn ĐNDT và thời đ
3.Bài tập 3 :
( Dựa vào phần mục lục giới thiệu về sách )
Hoạt động 3 : G+ dẫn ở nhà :