Giáo án môn Sử 8 - Học kì II

Kiến thức: HS nhận thức được tình hình VN trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kì ; âm mưu của TDP sau khi chiếm được Nam Kì, chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kì: xâm lược cả nước VN; thái độ của tri[r]

Học kì II

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Phần hai: Lịch sử việt nam từ năm 1958 đến năm 1918

Chương I: Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp

từ năm 1858 đến cuối thế kỷ XIX.

Tiết 36 - Bài 24:

Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873.

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: HS nhận thức được:

- Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt Nam; âm mưu xâm lược của chúng

- Quá trình xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp: tấn công Đà Nẵng và sự thất bại của chúng; tấn công Gia Định, mở rộng đánh chiếm các tỉnh miền Đông Nam Kì Phong trào kháng chiến của nhân dân ta trong những năm đầu TD Pháp tiến thành xâm lược, thái độ hèn nhát bạc nhược của triều đình trong việc chống lại Pháp

* Kiến thức trọng tâm: Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt Nam; âm mưu xâm lược của chúng

2 Tư tưởng, tình cảm

- HS thấy rõ bản chất tham lam tàn bạo của TDP

- Tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất của nhân dân ta

3 Kĩ năng:

-Có kĩ năng sử dụng bản đồ, khai thác tranh ảnh, biết so sánh nhận xét sự kiện lịch sử

B Chuẩn bị:

- GV: Bản đồ chiến sự Đà Nẵng - Gia Định Một số tranh ảnh, bảng phụ

- HS: đọc và nghiên cứu SGK

- Sử dụng đồ dùng trực quan, đàm thoại, tường thuật, KT“ khăn trải bàn”

C Tiến trình dạy và học:

1 Kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ :

- GV kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS

3 Bài mới:

*Giới thiệu bài: GV nêu vài nét về tình hình xã hội Việt Nam trước năm 1858, sau đó

nhấn mạnh ở đầu thế kỉ XX, nhà Nguyễn còn tồn tại với tư cách là một nhà nước độc lập có chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ Trong khi đó ở các nước xung quanh nạn bành trướng của chủ nghĩa thực dân phương Tây đang lan tràn thực dân Pháp đang lợi dụng các mối quan hệ từ trước để chuẩn bị xâm lược nước ta Vậy quá trình Pháp xâm lược Việt Nam như thế nào và cuộc kháng chiến của nhân ta chống Pháp diễn ra như thế nào, ta cùng tìm hiểu bài hôm nay

4 Tiến trình tổ chức các hoạt động lên lớp

Tìm hiểu thực dân Pháp xâm lược Việt Nam

Mục tiêu: trình bày nguyên nhân Pháp xâm

lược VN,nét chính về chiến sự tại Đà Nẵng

và Gia Định; biết được nội dung cơ bản một

số điều khoản trong Hiệp ước Nhâm Tuất

- GV khái quát về cuộc khủng hoảng suy

vong của chế độ PK triều Nguyễn đầu thế kỉ

XIX - triều đại PK cuối cùng trong lịch sử VN

và âm mưu xâm lược VN của TDP, nhất là từ

khi bị Anh gạt khỏi ấn Độ (1882) Để thực

hiện ý đồ xâm lược của mình TDP đã sử dụng

các phần tử công giáo đi trước một bước

- GV gợi ý HS nhớ lại kiến thức phần lịch sử

thế giới Cận đại HS theo dõi sgk và cho biết

tại sao thực dân Pháp xâm lược VN?

- GV treo lược đồ hướng dẫn HS quan sát,

xác định vị trí Đà Nẵng (Tích hợp GDMT)

- GV nêu vấn đề: Tại sao Pháp lại chọn Đà

Nẵng là nơi tấn công đầu tiên?

- HS trả lời GV nhận xét, kết luận

Vì âm mưu chiến lược của Pháp là thực hiện

kế hoạch "đánh nhanh thắng nhanh", chúng

thấy Đà Nẵng là nơi có thể thực hiện được ý

đồ này vì Đà Nẵng cách Huế 100km về phía

Đông Nam, cảng Đà Nẵng sâu, kín gió tàu

chiến của Pháp có thể hoạt động được Cùng

với hậu phương Quảng Nam( giàu có đông

dân) Pháp có thể thực hiện được khẩu hiệu

"lấy chiến tranh nuôi chiến tranh" và chúng

trông chờ vào sự ủng hộ của giáo dân vùng

này mà bọn gián điệp đội lốt giáo sĩ đã báo là

giáo dân vùng này hoạt động khá mạnh Cho

nên âm mưu của chúng là sau khi chiếm được

Đà Nẵng sẽ vượt đèo Hải Vân đánh thốc lên

Huế, buộc triều đình Huế phải đầu hàng kết

thúc chiến tranh

- Sáng 1.9 quân Pháp gửi tối hậu thư cho

quan trấn thủ Trần Hoàng yêu cầu nộp thành

không điều kiện và phải trả lời trong vòng 2

tiếng Nhưng chưa đến giờ hẹn chúng đã nã

đạn đại bác như mưa vào các đồn lũy của

quân ta

- Nguyễn Tri Phương được cử làm tổng chỉ

huy mặt trận Quảng Nam - Đà Nẵng, ông đã

I Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam

1 Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-1859

a) Nguyên nhân

* Nguyên nhân sâu xa:

Bản chất tham lam tàn bạo của chủ nghĩa thực dân (giành giật thị trường, tìm kiếm nguồn nguyên liệu và nhân công rẻ mạt)

* Nguyên nhân trực tiếp:

- TD Pháp lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô

- Triều đình nhà Nguyễn suy yếu

b) Diễn biến chiến sự ở Đà Nẵng

- 31.8.1858, Pháp tấn công cửa biển Đà Nẵng

- 1.9.1858, Pháp nổ súng xâm lược nước ta

- Nguyễn Tri Phương cùng ND đã anh dũng chống trả

c) Kết quả

Sau 5 tháng tấn công, pháp chỉ chiếm

được bán đảo Sơn Trà

áp dụng kế hoạch gồm hai điểm: triệt để sơ

tán, làm "vườn không nhà trống"; xây dựng

phòng tuyến cản giặc từ Hải Châu (chân đèo

Hải Vân) đến Thạch Giản dài hơn 4km Được

sự ủng hộ và phối hợp chiến đấu của nhân

dân Nguyễn Tri Phương tạm thời ngăn chặn

được quân Pháp không cho chúng tiến sâu

vào đất liền

- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về tình

hình chiến sự ở Đà Nẵng trong năm 1858?

- HS nhận xét GV kết luận

Kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh của Pháp

bước đầu đã bị thất bại

- GV nêu rõ: 2 1859, Pháp chuyển hướng

tấn công, chúng chỉ để lại 1 lực lượng nhỏ để

giữ bán đảo Sơn Trà, còn đại quân kéo vào

đánh chiếm Gia Định

- GV treo lược đồ giới thiệu thành Gia Định,

vị trí địa lí của Gia Định (Tích hợp GDMT)

- HS thảo luận nhóm theo kĩ thuật dạy

học "Khăn trải bàn" (5p): Vì sao Pháp lại

đem quân vào chiếm Gia Định?

- HS thảo luận và báo cáo kết quả

- GV nhận xét kết quả của nhóm 1, 2

KL: vì Pháp gặp nhiều khó khăn: không hợp

khí hậu, thiếu thuốc men, lương thực thực

phẩm; tình trạng "tiến thoái lưỡng nan"->

Pháp chuyển hướng tấn công

Ngoài ra còn nhằm 3 mục tiêu: chiếm vựa lúa

Nam Bộ, cắt nguồn lương thực của triều đình

Huế; đi trước Anh một bước trong việc làm

chủ các cảng biển ở miền Nam; chuẩn bị

chiếm Cao Miên dò đường sang miền Nam

Trung Quốc

- GV giới thiệu qua về thành Gia Định: có từ

thời Nguyễn ánh, là thành lớn nhất ở Nam

Kì, được xây dựng theo kiểu Vô-băng, hình

chữ nhật mỗi chiều dài gần 500m, sức chứa

tới 1 vạn quân, trong thành có nhiều lương

thảo khí giới, xưởng đóng tàu, dinh thự, kho

hầm.

Trước sức tấn công mạnh mẽ của địch trấn

thủ thành là Vũ Duy Ninh ra lệnh rút quân,

một số quan lại tự sát , một số bỏ chạy về

Vĩnh Long Tuy chiếm được chưa đầy một

2 Chiến sự ở Gia Định

- 17.2.1859, Pháp tấn công thành Gia

Định

- Quân triều đình chống cự yếu ớt rồi tan rã

- Nhân dân tự động nổi lên đánh giặc khiến cho giặc khốn đốn

buổi sáng nhưng quân Pháp đã không thể giữ

nổi thành trước phong trào kháng chiến của

nhân dân ta

- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về thái

độ chống Pháp xâm lược của triều đình Huế?

( thái độ hèn nhát, bạc nhược không kiên

quyết chống giặc, không nắm được thời cơ

để hành động.)

- GV phân tích: 4 1859 Pháp vướng phải

cuộc chiến tranh với áo trên đất Italia nên

không thể tiếp viện nhiều cho quân đội xâm

lược VN, mâu thuẫn giữa Anh và Pháp cũng

trở nên căng thẳng trong tình hình đó Pháp

đã tìm cách nghị hòa với VN, nhưng cả hai

lần nghị hòa không thành do thái độ cố chấp

của triều đình Huế Cuối tháng 3.1860 quân

Pháp bỏ Đà Nẵng rút toàn bộ lực lượng vào

Gia Định Tháng 7 1860 phần lớn quân Pháp

ở Gia Định bị điều động sang chiến trường

Hoa Bắc chỉ để lại 1000 tên trải ra trên một

phòng tuyến khoảng 10km đối diện với đại

quân của Nguyễn Tri Phương Còn Tôn Thất

Cáp đang ra sức xây dựng phòng tuyến Chí

Hòa

-> thái độ này của các tướng lĩnh và sách

lược "thủ để hòa" của triều đình Huế đã

không đuổi được quân giặc cho dù lực lượng

của chúng rất mỏng Sau Hiệp ước Bắc Kinh

được kí kết 25.10.1860 Pháp đem toàn bộ

hải quân ở Viễn Đông về Gia Định

- GV sử dụng kênh hình 84 SGK mô tả quân

Pháp tấn công Đại đồn Chí Hòa

- GV cung cấp thông tin sự kiện triều đình kí

với Pháp Hiệp ước 1862

- GV gọi HS đọc nội dung Hiệp ước và tóm

tắt nội dung cơ bản của Hiệp ước

- GV nêu câu hỏi: Tại sao triều đình lại kí kết

Hiệp ước? Hiệp ước 1862 đã vi phạm chủ

quyền nước ta như thế nào? Tác động như thế

nào tới cuộc kháng chiến của dân tộc ta?

- HS trả lời theo sự gợi ý của GV

- GV KL: triều đình nhân nhượng với Pháp

để bảo vệ quyền lợi của giai cấp, dòng họ, để

rảnh tay ở phía Nam để đối phó với phong

- Ngày 24.2.1861, Pháp tấn công Đại

đồn Chí Hòa

- Sau 2 ngày Đại đồn thất thủ

- Pháp thừa thắng chiếm Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long

* 5.6.1862, triều đình kí với Pháp Hiệp

ước Nhâm Tuất

- Nội dung : SGK/116

trào nông dân ở phía Bắc.

Hiệp ước đã vi phạm chủ quyền dân tộc là cắt

đất cho giặc càng làm cho phong trào kháng

chiến của nhân dân càng dâng cao mạnh mẽ

hơn để chống lại kẻ cướp nước nước và bán

nước

=> Việc kí kết Hiệp ước Nhâm Tuất là biểu

hiện cho hành động của nhà Nguyễn từng

bước trượt dài trên con đường đầu hàng Pháp

xâm lược

5 Sơ kết bài học:

*Bài tập: Thực dân Pháp thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam như thế nào?

- Pháp với bản chất tham lam tàn bạo của chủ nghĩa thực dân, đầu thế kỉ XX tăng

cường xâm lược thuộc địa trong đó có Việt Nam Để thực hiện được âm mưu Pháp đã thực hiện chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh", mở đầu tấn công Đà Nẵng -> đánh thẳng vào Huế buộc triều đình Nguyễn phải đầu hàng kết thúc chiến tranh

- Bài cũ: đọc lại vở ghi, SGK kết hợp với nội dung bài ghi để trả lời câu hỏi cuối bài

- Bài mới: đọc và nghiên cứu phần II

+ Xác định trên bản đồ những địa điểm diễn ra khởi nghĩa chống Pháp ở Nam Kì

+ Tìm đọc bài thơ của Nguyễn Đình Chiểu nói về cuộc kháng chiến chống Pháp

* Bổ sung kiến thức

********************************

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tiết 37 - Bài 24 Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873.

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức

- HS nhận thức được thái độ và trách nhiệm của triều đình nhà Nguyễn trong việc để mất 3 tỉnh miền Tây ( không kiên quyết chống giặc, không phát huy được tinh thần quyết tâm đánh giặc của ND ) Các hình thức đấu tranh phong phú của PT yêu nước chống Pháp của ND Nam Kì ( diễn biến,kết quả)

* Kiến thức trọng tâm: Các hình thức đấu tranh phong phú của PT yêu nước chống Pháp của ND Nam Kì ( diễn biến,kết quả)

2 Tư tưởng, tình cảm

- Học sinh thấy rõ bản chất tham lam tàn bạo xâm lược của thực dân Pháp

- Tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất của ND ta

3 Kĩ năng:

- HS có kĩ năng sử dụng bản đồ, các tư liệu lịch sử, văn học để minh hoạ Quan sát tranh ảnh

B Chuẩn bị:

- GV: + Lược đồ những cuộc khởi nghĩa chống Pháp ở Nam Kỳ (1859- 1874).

+ Tranh ảnh về cuộc tấn công của nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đánh tàu ét-pê-răng của Pháp

+ Tài liệu tham khảo (Đại cương lịch sử VN tập 2)

- HS: sưu tầm thơ văn yêu nước cuối thế kỷ 19

- Sử dụng đồ dùng trực quan, trình bày, miêu tả, đàm thoại

C Tiến trình dạy và học:

1 Kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Tại sao TDP xâm lược Việt Nam ?

* Nguyên nhân sâu xa: bản chất tham lam tàn bạo của chủ nghĩa thực dân (giành giật thị trường, tìm kiếm nguồn nguyên liệu và nhân công rẻ mạt).

* Nguyên nhân trực tiếp: TDP lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô; TĐ nhà Nguyễn suy yếu

3 Bài mới

*Giới thiệu bài

Tiết trước chúng ta đã thấy được quá trình xâm lược nước ta của TDP (1858 - 1862), triều đình Huế đã kí Hiệp ước 1862 Nhưng nhân dân ta quyết tâm đứng lên kháng chiến ngay từ những ngày đầu chúng nổ súng xâm lược ở Đà Nẵng, Gia Định Hôm nay chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu cuộc kháng chiến chống TDP của nhân dân ta từ năm 1858 - 1873

4 Tiến trình tổ chức các hoạt động lên lớp

Tìm hiểu cuộc k/chiến chống Pháp từ năm

1858 đến năm 1873

HS biết được diễn biến cuộc k/c ở Đà Nẵng

và 3 tỉnh miền Đông Nam Kì; cuộc k/c lan

rộng ra 3 tỉnh miền Tây

- GV treo lược đồ lược thuật phong trào

kháng chiến của nhân dân Đà Nẵng và 3 tỉnh

miền Đông Nam Kì

- HS theo dõi và ghi tóm tắt

- GV cung cấp thông tin: sau khi thất bại Đà

Nẵng, TD Pháp kéo vào Gia Định quân đội triều

đình chống cự yếu ớt rồi tan rã, không chủ động

đánh giặc thì nhân dân đại phương tự động tổ chức

thành những đội ngũ chỉnh tề kháng Pháp ngay từ

khi chúng đặt chân lên đất liền như:

+ Toán quân 5000 người do Lê Huy, (một võ quan

bị thải hồi) và Trần Thiện Chính (một chi huyện bị

cách chức) chỉ huy.

+ Một toán quân 6000 người do Dương Bình Tâm

lãnh đạo.

Họ chiến đấu dũng cảm hỗ trợ cho cuộc rút lui của

quân đội triều đình, hoặc bao vây phục kích quấy

phá đồn trại của giặc k hông cho chúng đánh rộng ra

II Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858 đến năm 1873.

1 Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ

* Tại Đà Nẵng: nhiều toán nghĩa binh kết hợp với quân đội triều đình đánh Pháp

* ở Gia Định

Tiêu biểu là

- GV cho HS quan sát hình ảnh Nguyễn

Trung Trực đốt cháy tàu chiến của Pháp và

trình bày vài nét về sự hoạt động của nghĩa

quân

- GV cho hs quan sát hình ảnh Trương Định

trên lược đồ và yêu cầu HS mô tả quang

cảnh buổi lễ

(GV gợi ý: Buổi lễ diễn ra ở đâu, quang cảnh

buổi lễ như thế nào? theo em người đứng ở trung

tâm bức ảnh là ai? Người mặc trang phục qua lại

đứng bên cạnh con ngựa, bên trái bức ảnh đại diện

cho ai, họ đến đay làm gì? Phía bên phải bức tranh

là những ai, họ dâng kiếm cho Trương Định với

nguyện vọng gì? Tại sao ông không nhận sắc phong

của triều đình để làm quan mà lại nhận chức Bình

Tây Đại nguyên soái do nhân dân phong? Em có

nhận xét gì về hành động của Trương Định?)

- HS trả lời GV kết luận và tường thuật ngắn

gọn cuộc khởi nghĩa

- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét gì về

phong trào kháng chiến ở Đà Nẵng và ba

tỉnh miền Đông Nam Kì?

GV: Như vậy từ khi TDP xâm lược Đà Nẵng và 3

tỉnh miền Đông Nam Kỳ, nhân dân ta đã quyết tâm

kháng Pháp, phong trào diễn ra sôi nổi, với những

cách đánh rất hiệu quả (đánh pháo thuyền) của

Nguyễn Trung Trực, KN Trương Định làm cho TDP

lo sợ.

- GV cho HS theo dõi SGK đoạn "Sau khi kí

Hiệp ước không tốn một viên đạn" và hãy

khái quát tình hình nước ta sau Hiệp ước

Nhâm Tuất?

- HS theo dõi trả lời GVKL

+ Triều đình và tin tưởng vào "lương tâm hảo ý" của

kẻ thù nên đã chiểu theo các điều ước đã kí mà thực

hiện Khi cho rằng mặt Nam đã yên, triều đình tập

trung lực lượng đối phó với phong trào khởi nghĩa

nông dân ở mặt Trung và Bắc, đồng thời mở cuộc

ngoại giao trong khi đó Pháp đang ráo riết chiếm

nốt 3 tỉnh miền Tây.

+ Pháp sau khi thăm dò tình hình triều đình Huế,

thấy thời cơ đã đến, ngày 20.6.1867 Pháp kéo đến

trước tỉnh thành Vĩnh Long Trong tình thế khó xử,

kinh lược sứ miền Tây là Phan Thanh Giản đã nộp

thành rồi viết thư cho quan lại các tỉnh An Giang,

Hà Tiên không kháng cự tránh đổ máu vô ích.

- GV nêu vấn đề: Tại sao Pháp nhanh chóng

- Cuộc khởi nghĩa của Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu ét-pê-răng của Pháp (10.12.1861)

- Cuộc khởi nghĩa Trương Định đã làm cho địch "Thất điên, bát đảo”

* Phong trào kháng chiến dâng cao mạnh mẽ, nhiều trung tâm kháng chiến xuất hiện

2 Kháng chiến lan rộng ra 3 tỉnh miền Tây Nam Kì

a Tình hình nước ta sau Hiệp ước 1862.

- Triều đình: tìm mọi cách đàn áp phong trào kháng chiến; cử phái đoàn sang Pháp xin chuộc lại 3 tỉnh miền

Đông Nam Kì nhưng thất bại

- Pháp: Từ 20.6 đến 24.6.1867 chiếm nốt 3 tỉnh mền Tây Nam kỳ Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên không tốn 1 viên đạn

chiếm được 3 tỉnh miền Tây mà không tốn

một viên đạn?

( Do thái độ nhu nhược sợ giặc của triều đình ; tình

hình Pháp có nhiều thuận lợi)

- GV cung cấp thông tin và kết hợp chỉ lược

đồ hình 68 : Sau khi chiếm 3 tỉnh miền Tây Nam

Kỳ, PT kháng chiến của ND 6 tỉnh diễn ra ở nhiều

nơi

- HS đọc một số đoạn văn, thơ của Nguyễn Đình Chiểu về cuộc kháng chiến chống Pháp "Chạy giặc", "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc" - GV yêu cầu HS dựa vào lược đồ trình bày những nét chính về cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Kì và nhận xét về phong trào này? - GV nhận xét b Phong trào kháng chiến của nhân dân 6 tỉnh Nam Kì. - Nhân dân Nam Kì nổi lên chống Pháp ở nhiều nơi, nhiều trung tâm kháng chiến thành lập: Đồng Pháp Mười, Tây Ninh Nổi bật là cuộc KN Trương Quyền, Phan Tôn , Phan liêm, Nguyễn Trung Trực + Phong trào tiếp tục phát triển đến 1875 5 Sơ kết bài học: - Tinh thần kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta được thể hiện như thế nào? - Bài cũ: trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK - Bài mới: đọc và nghiên cứu bài 25 + Tại sao phải đến 1873 Pháp mới khởi sự âm mưu đánh chiếm Bắc Kì? * Bổ sung kiến thức

********************************

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tiết 38 - Bài 25 Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc (1873 - 1884)

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: HS nhận thức được tình hình VN trước khi thực dân Pháp đánh Bắc Kì ;

âm mưu của TDP sau khi chiếm được Nam Kì, chuẩn bị đánh chiếm Bắc Kì: xâm lược cả nước VN; thái độ của triều đình Huế trước việc TDP đánh chiếm Bắc Kì; sự chống trả quyết liệt của quan dân Hà Nội và các địa phương khác ở Bắc Kì trước cuộc tấn công của TDP

* Kiến thức trọng tâm: thái độ của triều đình Huế trước việc TDP đánh chiếm Bắc Kì;

sự chống trả quyết liệt của quan dân Hà Nội và các địa phương khác ở Bắc Kì trước cuộc tấn công của TDP

2 Tư tưởng, tình cảm

- HS có thái độ đúng khi xem xét sự kiện lịch sử nhất là về công, tội của nhà Nguyễn Trân trọng và tôn kính những vị anh hùng DT

- Căm ghét bọn TD Pháp tham lam, tàn bạo và những hành động bạc nhược của triều

đình Huế

3 Kĩ năng:

- HS có kĩ năng sử dụng bản đồ tường thuật những sự kiện lịch sử

B Chuẩn bị:

- GV: Bản đồ TD Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất, bản đồ chiến sự Hà Nội 1873

- HS: đọc và nghiên cứu SGK

- Sử dụng đồ dùng trực quan, trình bày, miêu tả, đàm thoại, KT “ Khăn trải bàn”

C Tiến trình dạy và học:

1 Kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Trình bày tóm lược cuộc k/c chống Pháp của nhân dân Nam Kì từ 1858 - 1875?

3 Bài mới

*Giới thiệu bài: GV nêu vấn đề: Vì sao phải đến năm 1873 Pháp mới khởi sự âm

mưu đánh chiếm Bắc Kì? Nhân dân Bắc Kì quyết tâm chống Pháp ra sao?

4 Tiến trình tổ chức các hoạt động lên lớp

Tìm hiểu thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ

nhất Cuộc k/c ở Hà Nội và các tỉnh đồng

bằng Bắc Kì

 Mục tiêu: HS biết được âm mưu diễn biến

cuộc tấn công đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất

của thực dân Pháp Trình bày được cuộc k/c của

quân dân HN và các địa phương khác ở Bắc Kì

trước cuộc tấn công của TDP.

- GV cung cấp thông tin về tình hình Việt

Nam sau năm 1867

+ Triều đình tìm mọi cách đàn áp khởi nghĩa của

nhân dân, cầu cứu nà Thanh thậm chí phải nhờ Pháp

từ Sài Gòn đem quân ra dẹp các toán thổ phỉ Trong

khi đó nhà Nguyễn lại cự tuyệt các đề nghị cải cách

Từ chính sách đó của triều đình càng tạo điều kiện

cho Pháp thực hiện mưu đồ mở rộng cuộc xâm lăng

của chúng Nhưng cho đến trước năm 1873 Pháp

vẫn chưa dám đem quân ra Bắc Kì.

- GV nêu vấn đề: Tại sao cho đến trước năm

1873 Pháp vẫn chưa dám đem quân ra Bắc

Kì?

- HS dựa vào kiến thức bài trước để trả lời -

- GVKL: Pháp gặp phải phong trào kháng chiến

của nhân dân Nam Kì phát triển khắp mọi nơi; tình

hình chính trị của Pháp chưa ổn định vì bị đánh bại

trong cuộc chiến tranh Pháp - Phổ 1870, một phần

lãnh thổ của nước Pháp bị quân Đức chiếm đóng.

- GV nêu vấn đề: Vì sao Pháp đánh chiếm

I Tìm hiểu thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở

Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì.

1 Tình hình Việt Nam trước khi Pháp

đánh chiếm Bắc Kì

*Pháp: thiết lập bộ máy cai trị, đẩy mạnh chính sách bóc lột, cướp đoạt ruộng đất

*Triều đình: ra sức vơ vét tiền của của dân, đàn áp các cuộc khởi nghĩa, bồi thường chiến phí -> kinh tế suy sụp, tài chính thiếu hụt, đời sống ND cực khổ

2 Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần

Bắc Kì?

- GV nhấn mạnh: Nam Kì đã được củng cố,

biết rõ triều đình suy yếu không có phản ứng gì.

- GV cho HS theo đõi SGK đoạn "Lợi

dụng kéo ra Bắc." và cho biết thực dân

Pháp đã tiến hành kế hoạch đánh chiếm Bắc

Kì như thế nào?

- GV : khi đến Hà Nội Gác-ni-ê giở trò khiêu

khích: cướp phá, đánh đập binh lính và dân

thường, khước từ thương thuyết với Nguyễn Tri

Phương

- GV treo lược đồ trình bày diễn biến Pháp

đánh chiếm Bắc Kì

- GV cung cấp số liệu cho thấy tương quan

lực lượng giữa quân triều đình và quân Pháp

+ Pháp: 200 lính, 11 khẩu đại bác, 2 tàu chiến,

1 tàu đổ bộ.

+ Quân triều đình: 7000 quân cùng với lực

lượng phối hợp của nhân dân.

HS quan sát tranh "Vũ khí của binh lính nhà

Nguyễn" và cho nhận xét.

- GV nêu vấn đề cho HS thảo luận nhóm

theo kĩ thuật "Khăn trải bàn" (5p): Tại

sao quân triều đình ở Hà Nội đông mà

không thắng được giặc?

- GV đánh giá kết quả của nhóm 3, 4

( Vũ khí thiếu và lạc hậu, đường lối đánh

giặc sai lầm không chủ động tấn công giặc,

chính sách quân sự bảo thủ của nhà

Nguyễn.)

- GV treo lược đồ lược thuật cuộc kháng

chiến của ND HN và các tỉnh đồng bằng

Tiêu biểu là chiến thắng Cầu Giấy

- GV nêu câu hỏi: Nguyên nhân nào làm

nên chiến thắng Cầu Giấy ? Chiến thắng

này có ý nghĩa như thế nào?

- HS trả lời GVKL

- GV cung cấp thông tin triều đình kí với

Pháp Hiệp ước Giáp Tuất

- GV nêu câu hỏi: Vì sao triều đình kí Hiệp

thứ nhất (1873)

*Nguyên nhân

- Âm mưu chiếm toàn bộ VN

- Dùng VN làm bàn đạp nhảy vào Trung Quốc

+ Nguyên nhân trực tiếp: cuối năm

1872, lấy cớ giải quyết vụ Đuy-puy, quân Pháp do Gấc-ni-ê chỉ huy kéo quân

ra Bắc

* Diễn biến : SGK

*Kết quả: chưa đầy một ngày thành HN rơi vào tay giặc

3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh

đồng bằng Bắc Kì (1873 - 1874)

*Hà Nội Nghĩa binh bí mật quấy rối địch, phá kho đạn của giặc

*Các tỉnh đồng bằng: căn cứ kháng chiến được lập ra khắp nơi

- Chiến thắng Cầu Giấy (21.12.1873) -> Khiến cho quân Pháp hoang mang,

cổ vũ tinh thần chiến đấu của nhân dân ta

* Ngày 15.3.1874 triều đình kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất thừa nhận sáu tỉnh Nam Kì thuộc Pháp