Giáo án Tin học 6 - Trường THCS Đông Xá

- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lí thông tin của con người và tin học là ngành nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng máy tính điện tử.. - Hiểu cấu trúc sơ [r]

Trang 1

Chương 1

Làm quen với tin học và máy tính điện tử

Mục tiêu chương

* Kiến thức

- Biết khái niệm ban đầu về thông tin và dữ liệu, các dạng thông tin phổ biến

- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ hoạt động xử lí thông tin của con người và tin học

là ngành nghiên cứu các hoạt động xử lí thông tin tự động bằng máy tính điện tử

- Hiểu cấu trúc sơ lược của máy tính điện tử và một vài thành phần cơ bản nhất của máy tính Bước đầu biết khái niệm phần cứng và phần mềm máy tính

- Biết một số ứng dụng của tin học và máy tính điện tử

* Kĩ năng

- Nhận biết được một số bộ phận cơ bản của máy tính cá nhân

- Biết cách bật/tắt máy tính

- Làm quen với bàn phím và chuột máy tính

* Thái độ

- Học sinh nhận thức được tầm quan trọng của môn học, có ý thức học tập bộ môn, rèn luyện tính cần cù, ham thích tìm hiểu và tư duy khoa học

Trang 2

Ngày soạn: Tiết 1

Bài 1: Thông tin và tin học

I - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Giúp học sinh biết được khái niệm thông tin và các loại thông tin trong cuộc sống

- Học sinh có khái niệm ban đầu về tin học

2 Thái độ

- ý thức học tập tốt, tập trung cao độ

II - Chuẩn bị

1 Giáo viên: Giáo trình, tranh minh hoạ.

2 Học sinh: Đọc trước bài.

III - Phương pháp

- Thuyết trình và minh hoạ

III - Tiến trình bài giảng

A - ổn định lớp

B - Kiểm tra kiến thức học sinh

? Hàng ngày em được tiếp nhận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, kể tên một số loại thông tin mà em biết

C - Bài mới

HĐ của GV HĐ của HS Ghi bảng

GV: Thuyết trình + VD

minh hoạ

GV: Trong cuộc sống có

nhiều thông tin không?

GV: Ngoài các ví dụ thầy

HS: Theo dõi SGK

HS: Nghe giảng và ghi chép

HS: Suy nghĩ trả lời

1 Thông tin là gì?

Ví dụ:

- Các bài báo, bản tin trên truyền hình hay đài phát thanh cho ta biết tin tức về tình hình thời sự trong nước và thế giới

- Tín hiệu đèn giao thông cho biết khi nào được phép đi, khi nào không được phép đi

Trang 3

đã đưa ra các em hãy cho

biết thêm các ví dụ khác?

GV: Nhìn nồi nước đang

sôi ta biết nước trong nồi

rất nóng Đó có phải là

một loại thông tin không?

GV: Đưa ra khái niệm về

thông tin

HS: Suy nghĩ, lấy ví dụ

HS: Suy nghĩ trả

lời

HS: Ghi chép

- Tiếng trống trường cho em biết đến giờ vào lớp hay ra chơi

- Tấm biển chỉ đường hướng dẫn em đến một nơi cụ thể nào

đó

Như vậy: Thông tin là tất cả

những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện…) và về chính con người.

D - Củng cố

? Nhắc lại khái niệm thông tin

? Em hãy kể tên một số loại thông tin mà em biết (ngoài những ví dụ trong SGK)

E - Hướng dẫn về nhà

- Ôn lại bài

- Trả lời câu hỏi và bài tập 1, 2, 3 (Trang 5 - SGK)

V- Rút kinh nghiệm

- Học sinh nắm được bài và thực hiện tốt yêu cầu.

- Thời gian đảm bảo

- Hoàn thành nội dung giáo án

Trang 4

Ngày giảng: 6A: 6B: 6C: 6D:

Bài 1: Thông tin và tin học

I - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Giúp học sinh biết và hiểu được thế nào là hoạt động thông tin của con người

- Học sinh biết được nhiệm vụ chính của tin học và máy tính là công cụ giúp con người trong các hoạt động thông tin như thế nào

2 Thái độ

1 Giáo viên: Giáo trình, bảng phụ.

2 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu trước bài mới.

B - Kiểm tra bài cũ

? Em hãy nêu khái niệm thông tin và cho ví dụ minh hoạ

C - Bài mới

GV: Trong máy

tính thông tin hoạt

động như thế nào?

GV: Đưa ra mô

hình quá trình xử lí

thông tin và thuyết

trình

HS: Trả lời

HS: Nghe và ghi chép

2 Hoạt động thông tin của con người

Việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và truyền (trao

đổi) thông tin được gọi là hoạt động thông tin.

* Mô hình quá trình xử lí thông tin

Thông tin vào Thông tin ra

3 Hoạt động thông tin và tin học

Xử lý

Trang 5

GV: Các em có

biết hoạt động

thông tin của con

người được tiến

hành nhờ các bộ

phận nào không?

GV: Các em có thể

lấy thêm ví dụ

khác không?

HS: Trả lời

HS : Lấy ví dụ

- Hoạt động thông tin của con người được tiến hành trước hết là nhờ các giác quan và bộ não

- Tuy nhiên khả năng của các giác quan và

bộ não của con người trong các hoạt động thông tin chỉ có hạn

Ví dụ: Ta không thể nhìn quá xa hay những

vật quá nhỏ

- Con người đã sáng tạo ra các công cụ và phương tiện giúp mình vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não

Ví dụ: Kính thiên văn để nhìn thấy những vì

sao xa xôi, kính hiển vi để quan sát những vật nhỏ bé…

D - Củng cố

? Nhắc lại khái niệm về hoạt động thông tin

? Các công cụ và phương tiện mà con người sáng tạo ra để giúp vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não

- Ôn lại bài

- Trả lời câu hỏi và bài tập 4,5 (Trang 5 - SGK)

Trang 6

Bài 2: Thông tin và biểu diễn thông tin

I - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Giúp học sinh biết được các dạng thông tin cơ bản trong máy tính

2 Thái độ

1 Giáo viên: Giáo trình, tranh ảnh.

? Em hãy nêu mô hình quá trình xử lí thông tin, giải thích

C - Bài mới

GV: Giới thiệu về sự

phong phú của các loại

thông tin trong cuộc

sống và thông tin mà

máy tính xử lí được

GV: Thuyết trình + VD

minh hoạ và yêu cầu

học sinh quan sát một

số hình vẽ trong SGK

GV: Em hãy kể tên

HS: Nghe giảng

HS: Nghe, quan sát và ghi vào vở

1 Các dạng thông tin cơ bản

Thông tin quanh ta rất phong phú và đa dạng Chúng ta chỉ nghiên cứu ba dạng thông tin cơ bản trong máy tin học, đó là : văn bản, âm thanh và hình ảnh

a) Dạng văn bản

Những gì được ghi lại bằng các con

số, chữ viết hay kí hiệu trong sách vở, báo chí, …

b) Dạng hình ảnh

Những hình vẽ minh hoạ trong sách báo (hình người, các con vật, ảnh

Trang 7

một số ví dụ về thông

tin mà em biết?

c) Dạng âm thanh

Tiếng chim hót, tiếng đàn, tiếng còi

xe, tiếng trống trường, tiếng mưa rơi, tiếng suối chảy…

D - Củng cố

? Nhắc lại ba dạng thông tin cơ bản mà máy tính xử lí được

? Ví dụ về các dạng thông tin khác

- Ôn lại bài

- Trả lời câu hỏi và bài tập 1 (Trang 9 - SGK)

Bài 2: Thông tin và biểu diễn thông tin

Trang 8

I - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Giúp học sinh biết được cách thức mà máy tính biểu diễn thông tin

- Tầm quan trọng của việc biểu diễn thông tin trong máy tính

2 Thái độ

? Em hãy kể tên ba dạng thông tin cơ bản trong máy tính, cho ví dụ minh hoạ

C - Bài mới

GV: Như các em đã

học ở phần 1, ngoài 3

cách thể hiện trên,

thông tin còn được

biểu diễn bằng nhiều

cách khác nhau

GV: Rút ra kết luận về

biểu diễn thông tin

HS: Lắng nghe và lấy thêm ví dụ

HS: Lắng nghe và ghi chép

2 Biểu diễn thông tin

VD1: Người nguyên thuỷ dùng những viên sỏi để chỉ số lượng các con thú săn được

VD2: Người khiếm thính dùng nét mặt và cử động của bàn tay để thể hiện những điều muốn nói…

a) Biểu diễn thông tin

Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thông tin dưới dạng cụ thể nào đó.

b) Vai trò của biểu diễn thông tin

- Biểu diễn thông tin có vai trò quan

Trang 9

GV: Thuyết trình và

minh hoạ bằng ví dụ

HS: Nghe, liên hệ lấy thêm ví dụ và ghi chép

trọng với việc truyền và tiếp nhận thông tin

- Biểu diễn thông tin dưới dạng phù hợp cho phép lưu trữ và chuyển giao thông tin

- Biểu diễn thông tin có vai trò quyết

định đối với mọi hoạt động thông tin nói chung và quá trình xử lí thông tin nói riêng

D - Củng cố

? Nhắc lại khái niệm biểu diễn thông tin, ví dụ minh hoạ

? Vai trò của biểu diễn thông tin

- Ôn lại bài

- Trả lời câu hỏi và bài tập 2 (Trang 9 - SGK)

Bài 3: em có thể làm được gì nhờ máy tính

I - Mục tiêu

Trang 10

1 Kiến thức

- Giúp học sinh biết được các khả năng của một máy tính

- Những điều mà máy tính chưa thể làm được

2 Thái độ

? Em hãy nêu vai trò của việc biểu diễn thông tin trong máy tính

C - Bài mới

GV: Thuyết trình

+ VD minh hoạ

GV: Sự khác

nhau giữa tính

toán bằng tay

cầm bút viết trên

giấy với tính bằng

máy tính?

HS: Nghe và ghi vào vở

HS: Trả lời

1 Một số khả năng của máy tính

a) Khả năng tính toán nhanh

Máy tính tính toán với các phép tính hàng trăm con số

b) Tính toán với độ chính xác cao

Máy tính cho phép tính toán nhanh, độ chính xác cao hơn gấp nhiều lần các cách tính thông thường

c) Khả năng lưu trữ lớn

Bộ nhớ của máy tính có thể lưu trữ vài chục triệu trang sách

d) Khả năng làm việc không mệt mỏi

Máy tính có thể làm việc không nghỉ trong một thời gian dài

2 Có thể dùng máy tính vào những việc gì?

Trang 11

GV: Thuyết trình

+ VD minh hoạ,

yêu cầu học sinh

quan sát một số

hình trong SGK

GV: Những loại

thông tin gì máy

tính chưa xử lí

được?

HS: Nghe, quan sát và ghi vào vở

HS: Liên hệ thực

tế lấy ví dụ

a) Thực hiện các tính toán

- Máy tính giúp giảm bớt tính toán cho con người

b) Tự động hoá các công việc văn phòng

- Soạn thảo, trình bày, in ấn văn bản

c) Hỗ trợ công tác quản lí

- Thông tin được tập hợp và tổ chức thành các cơ sở dữ liệu để dễ dàng sử dụng

d) Công cụ học tập và quản lí

- Học ngoại ngữ, làm toán, thực hiện các thí nghiệm, nghe nhạc, xem phim…

e) Điều khiển tự động và robot

- Điều khiển tự động các dây chuyền lắp ráp, điều khiển các vệ tinh, tàu vũ trụ…

g) Liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến

- Mạng Internet có thể tra cứu được nhiều thông tin bổ ích, mua hàng qua mạng…

3 Máy tính và điều chưa thể

Máy tính không phân biệt được mùi vị, cảm giác… chưa có năng lực tư duy

D - Củng cố

? Những khả năng của máy tính

? Những loại thông tin máy tính chưa xử lí được

- Ôn lại bài

Trang 12

Ngµy so¹n: TiÕt 6

Bµi 4: M¸y tÝnh vµ phÇn mÒm m¸y tÝnh

I - Môc tiªu

1 KiÕn thøc

- Gióp häc sinh biÕt ®îc m« h×nh qu¸ tr×nh xö lÝ th«ng tin trong m¸y tÝnh

Trang 13

- Cấu trúc chung của máy tính.

2 Thái độ

- ý thức học tập nghiêm túc, tập trung cao độ

1 Giáo viên: Giáo trình, tranh ảnh, một số bộ phận của máy tính.

? Đâu là hạn chế lớn nhất của máy tính hiện nay

C - Bài mới

GV: Thuyết trình

+ VD minh hoạ

GV:Ngoài những

ví dụ thầy vừa

nêu các em có

thể lấy thêm

được những ví dụ

khác không?

HS: Nghe, suy nghĩ

HS: Lấy ví dụ

và giải thích ví dụ

1 Mô hình quá trình ba bước

Ví dụ 1: Giặt quần áo

+ Input: Nước, bột giặt, quần áo bẩn.

+ Xử lí: Vò quần áo với bột giặt và xả nước + Output: Quần áo sạch.

Ví dụ 2: Pha trà mời khách

+ Input: Trà, nước sôi.

+ Xử lí: Cho trà vào ấm, cho nước sôi vào và đợi 1 lúc + Output: Rót trà ra cốc.

Ví dụ 3: Giải toán

+ Input: Điều kiện đã cho.

+ Xử lí: Suy nghĩ, tính toán.

+ Output: Kết quả hay đáp số.

- Máy tính cần có các bộ phận đảm nhận các

Nhập

Xuất (OUTPUT)

Trang 14

GV: Kể tên một

số loại máy tính

mà em biết?

HS: Trả lời

GV: Thuyết trình

về cấu trúc của

một máy tính

HS: Trả lời, liệt kê các loại máy tính đã

biết đến trên thực tế

HS: Nghe và ghi chép

chức năng tương ứng, phù hợp với mô hình quá trình ba bước

2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử

- Các loại máy tính: Máy tính để bàn, máy

tính xách tay, siêu máy tính, máy tính bỏ túi…

- Cấu trúc máy tính gồm các khối chức năng:

Bộ xử lí trung tâm, thiết bị vào, ra và bộ nhớ

- Chương trình máy tính: Tập hợp các câu

lệnh hướng dẫn một thao tác cụ thể cần thực hiện trong mỗi câu lệnh

- Bộ xử lí trung tâm (CPU): Là bộ não của

máy tính

- Bộ nhớ: Là nơi lưu các chương trình và dữ liệu.

- Đơn vị đo dung lượng nhớ: Là byte.

- Thiết bị vào/ra (Input/Output)

- Thiết bị nhập dữ liệu: Chuột, bàn phím, máy quét…

- Thiết bị xuất dữ liệu: Màn hình, máy in, máy quét…

D - Củng cố

? Mô hình quá trình ba bước

? Cấu trúc chung của máy tính điện tử

- Ôn lại bài

Trang 15

Ngày soạn: Tiết 7

Bài 4: Máy tính và phần mềm máy tính

I - Mục tiêu

1 Kiến thức

- Giúp học sinh biết được máy tính là một công cụ để xử lí thông tin

- Học sinh nắm được khái niệm phần mềm, các loại phần mềm

Trang 16

2 Thái độ

- ý thức học tập nghiêm túc, tập trung cao độ

1 Giáo viên: Giáo trình, thiết bị máy tính.

? Em hãy nêu Cấu trúc chung của máy tính điện tử

C - Bài mới

GV: Trong máy

tính thông tin

hoạt động như thế

nào?

GV: Theo em

phần cứng khác

với phần mềm ở

điểm nào?

GV: Theo em

trong máy tính có

bao nhiêu loại

HS: Trả lời

HS: nghe câu hỏi, suy nghĩ

3 Máy tính là một công cụ xử lí thông tin

- Nhờ có các khối chức năng chính nêu trên nên máy tính đã trở thành một công cụ xử lí thông tin hữu hiệu

- Mô hình hoạt động ba bước của máy tính: INPUT > Xử lí và lưu trữ > OUTPUT (Thông tin, các chương trình) (Văn bản, âm thanh, hình ảnh)

4 Phần mềm và phân loại phần mềm

a) Phần mềm là gì?

Để phân biệt với phần cứng là chính máy tính với tất cả các thiết bị vật lí kèm theo, người ta gọi các chương trình máy tính là phần mềm máy tính.

b) Phân loại phần mềm:

Phần mềm máy tính được chia làm hai loại:

+ Phần mềm hệ thống: Các chương trình tổ

chức việc quản lí, điều phối các bộ phận chức năng của máy tính để chúng hoạt động nhịp

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	208,5 KB