TËp lµm v¨n: Luyện nói về :quan sát ,tưởng tượng ,so sánh và nhận xét trong v¨n miªu t¶... Mục tiêu: HS biết trình bày và diễn đạt miệng một vài vấn đề trớc tập thể đông người, củng cố n[r]
Trang 1
(Trích: “Dế Mèn phiêu lưu kí”-Tô Hoài)
I: Mục tiêu : HS hiểu đ nội dung , ý nghĩa của văn bản Nắm ợc đặc điểm tính
cáchcủa Dế Mèn và bài học ờng đời đầu tiên của chú Dế một cách thích thú từ ngoại
hình đến tính nết Từ đó rút ra bài học về lối sống cho bản thân : Tính kiêu căng , bồng
bột của tuổi trẻ có thể làm hại đến ời khác
Nắm đ những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả về loài vật của Tô Hoài
-Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phân tích văn bản
- Giáo dục học sinh ý thức tìm hiểu về nghệ thuật miêu tả, kể chuyện của Tô Hoài
II:Đồ dùng: Tranh Dế Mèn
III: Tiến trình bài dạy:
A Tổ chức lớp:
6a1
6a2
B Kiểm tra sách vở của học sinh
C Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài
? ấn "ợng sâu sắc nhất của em về Tô Hoài
GV nêu yêu cầu, đọc mẫu
(Đoạn 2 đọc phân vai)
? Tóm tắt đoạn trích
? Nêu bốcục đoạn trích
- Từ đầu - Thiên hạ
- Còn lại
? Truyện ợc kể bằng lời của nhân vật nào ?
Tác dụng của ngôi kể
học sinh đọc đoạn một
? Nội dung của đoạn truyện ?
?Tìm những chi tiết miêu tả hình dáng
của Dế Mèn ?
? Tác giả dùng từ loại nào để miêu tả
? Qua cách miêu tả của tác giả em cảm nhận
đ ngoại hình của Dế Mèn thế nào?
GV chuyển tiếp
? Tìm những chi tiết miêu tả hành động, cử chỉ
của Dế Mèncủa dếcủa Mèn
I Tác giả tác phẩm
1.Tác giả: Tô Hoài
2 Tác phẩm: Trích ơng
I của truyện “ Dế Mèn phiêu 7 ký”
II Đọc và hiểu văn bản:
1 Đọc - Tóm tắt : 2.Chú thích /9
3 Bố cục: 2 phần
- Nhân vật chính : Dế Mèn
tự kể về mình lời kể thân mật gần gũi
4 Phân tích : a-Hình dáng và tính nết của
Mèn
* Ngoại hình :
- Càng : mẫm bóng
- Vuốt : cứng , nhọn hoắt
- Cánh : dài chấm đuôi
- Răng : đen nhánh
- Râu dài uốn cong
- > Động từ, tính từ
- Khoẻ đẹp, đầy sức sống, tự tin yêu đời
* Tính nết
- Đi đứng oai vệ, nhún
Trang 2
? Em có nhận xét gì về tính cách của Dế Mèn?
? Em học tập đ gì trong nghệ thuật miêu tả của
nhà văn Tô Hoài ?
? Em có nhận xét gì qua bức chân dung của Dế
Mèn ?
? Phát biểu cảm nghĩ của em ?
nhảy, rung râu
- Cà khịa với hàng xóm
- Quát , bắt nạt chị cào cào
- Đá ghẹo anh gọng vó
=> kiêu ngạo , hợm hĩnh
"R mình sắp đứng đầu thiên hạ
(Nhân hoá, chọn từ ngữ đặc ta tả, so sánh)
+ Anh chàng Dế đẹp, ờng tráng ng hống hách kiêu ngạo
(Đáng ghét )
Luyện tập
GV treo tranh Dế Mèn
? Quan sát tranh và miêu tả lại chân dung Dế Mèn bằng lời văn của em
D.Củng cố:
- Có ý kiến cho rằng : Mèn vừa đáng yêu vừa đáng ghét
Em có đồng ý không? Vì sao?
- Em rút ra bài học gì?
- Kể lại đoạn truyện
- Phân tích nghệ thuật miêu tả, kể truyện của Tô Hoài
- Bài học đầu đời của mèn là gì?
Tiết 74 Văn bản
BàI học
I>Mục tiêu:
HS hiểu ý nghĩa của bài học đ+ đời đầu tiên của Mèn: Kiêu căng hống hách
Trang 3
Rèn kĩ năng tóm tắt, phân tích
Giáo dục ý thức sống đoàn kết thân ái với mọi nguời
II> Đồ dùng : Không
III> Tiến trình bài dạy:
A Tổ chức lớp :
6a1
6a2
B Kiểm tra bài cũ :
1 Tóm tắt nội dung văn bản
2 Em có cảm nghĩ gì về nhân vật Dế Mèn?
C Bài học mới: GV chuyển tiếp
Học sinh đọc phần 2 Nội dung? b, Bài học đ+ đờiđầu tiên của Dế
Mèn
1 3 sự việc chính:
2 Mèn coi " ờng Choắt
3 Mèn chêu chị Cốc
4 Mèn hối hận
? Giọng kể chuyện có điểm gì đáng chú ý ?
Kể theo thứ tự nào ?
(Thứ tự : Kq > DB > Kq Giọng xúc động, * Mèn coi thờng Choắt
hối hận ăn năn )
- Choắt : Gầy gò,dài lêu nghêu gã nghiện
? tìm những chi tiết nói về Choắt
+ Cánh, râu cụt một mẩu
+ Càng bè bè nặng nề
+ Mặt mũi ngẩn ngơ
? Em có nhận xét gì về Choắt ?
? Thấy Choắt vậy Mèn tỏ thái độ ntn ? > Yếu ớt , xấu xí , bẩn thỉu
Tìm những chi tiết biểu hiện thái độ của Mèn - Mèn coi " ờng , chê bai ,
khinh bỉ
(Đặt tên, gọi xếch mé,chê bai không
? Thái độ của Mèn có ý nghĩa gì ? .> kiêu căng , ích kỷ
* Mèn chêu chị Cốc
?Tại sao Mèn chêu chị Cốc ? -Nghịch ranh , ra oai với
? Đọc Những câu hát Mèn chêu chị Cốc Choắt
Em có nhận xét gì về nội dung những
câu hát của mèn ?
? Choắt can , Mèn có thái độ ntn Sau đó ra sao - Hung hăng > chui tọt vào
Trang 4
hang nằm im thin thít (khiếp
sợ )
? Biết chị Cốc đi rồi Mèn mới làm gì ?
“ Mon men” là đi thế nào?
( rón rén ,sợ sệt)
? Việc chêu chọc chị Cốc đã dẫn đến hậu -Hậu quả : Choắt chết, Mèn mất bạn
quả gì ? Thái ,độ của Mèn "5ớc cái chết hận vì lỗi lầm của mình
Của Choắt ?
? Tìm những chi tiết thể hiện thái đô ân hận ? Đứng lặng giờ lâu trL Choắt
nghĩ về bài học đ+ đời
Học sinh thảo luận > trình bày
?, Theo em, sự hối hận của mèn có cần thiết * Bài học: Hung hăng, hống hách
? Sau bài học đ+ đời đầu tiên Mèn, cái chết bản thân mình
của C hoắt/ tự rút ra đ bài học gì? ? trong VB này Tô Hoài đã thành công với những Nghệ thuật gì ?
-Miêu tả sinh động (Quan sát , nhân hoá, tR "ợng )
?Em rút ra bài học gì từ nhân vật Dế Mèn?
-Không đ kiêu căng, hống hách ,ngông cuồng
?Em có học đ điều gì ở Mèn không?
- Biết ăn nói ,hối nỗi →tự hoàn thiện mình
?Tô hoài viết truyện “Dế Mèn Phiêu 7u Ký” để làm gì ?
HS thảo luận -> trình bày
? Em cần ghi nhớ những gì sau học truyện ? * Ghi nhớ : SGK/11
III ,Luyện tập
-Đọc phần đọc thêm
-Làm bài tập 1/11
-Bài tập 2 chú ý đọc phân vai (nhóm)
D Củng cố :
-Tôi trong văn bản là Tô Hoài hay Dế Mèn
-Muốn miêu tả loài vật sinh động ta phải làm thế nào ?
-Hình ảnh Dế Mèn gợi cho em suy nghĩ gì ?
E Hướng dẫn:
-Đọc văn bản
-Kể tóm tắt
- Làm bài tập (SGK),các bài tập trong (SBT/3).,
-Tìm hiểu về phó từ
-Tìm đọc “Dế Mèn Phiêu {u ký”
Tiết 75 Tiếng Việt: Phó Từ
Trang 5
*Học sinh nắm ợc khái niệm ,ý nghĩa và công dụng của phó từ ,biết phân
biệt các loại phó từ
*Rèn kỹ năng nhận diện, sử dụng phó từ
*Giáo dục ý thức học và hành
II.Tiến trình lên lớp
A Tổ chức :
6a1
6a2
B Kiểm tra:
? Phân tích cấu tạo của cụm từ sau:
a -Vừa thb vừa ăn năn (cụm ĐT)
b - Đầu tôi to ra và nổi từng tảng rất ớng.(cụm TT)
C.- Bai mới : GV giới thiệu bài.
I Phó từ là gì
Bảng phụ (bài tập 1) 1 Ví dụ: SGK/12
?Đọc ví dụ chú ý từ in đậm a, đã đi; cũng ra (ĐT)
các từ in đậm bổ sung ý nghĩa cho (ĐT) vẫn a thấy; thật lỗi lạc (TT)
những từ nào? b, Soi (gbZ ợc (ĐT)
rất a nhìn (TT)
to ra (TT)
rất bL (TT)
?Những từ đựơc bổ sung ý nghĩa thuộc từ →ĐT , TT → Phó từ
loại nào?
?Em hiểu Phó Từ là gì ? 2 Ghi nhớ SGK/12
?Phó Từ khác l từ nh thế nào? (HS đọc )
?Viết các cụm từ ở VD1 vào mô hình
→Vị trí của phó từ so với ĐT và TT
II Các loại phó từ
Bảng phụ 1 Ví dụ :SGK/13
?Tìm phó từ bổ sung ý nghĩa cho các ĐT a, Chóng lớn lắm
và TT đ in đậm
?Điền các phó từ đã tìm ợc vào bảng phân b, Đừng trêu vào
loại phó từ/13
c, Không trông thấy
?Kể thêm những phó từ mà em biết thuộc mỗi
loại trên ? (đã ,đang )
?Nhìn bảng phân loại ,em thấy phó từ gồm - Xét về vị trí : 2 loại
những loại nào (xét về vị trí) ? Đứng "5ớc ; đứng sau ĐT,TT
?Xét về ý nghĩa có mấy loại phó từ ? - 7 loại
2. Ghi nhớ SGK/14
III Luyện tập
Bài 1/14 Tìm phó từ → ý nghĩa của phó từ?
a,- Đã → chỉ hệ thời gian
- Không còn ( không ; phủ định; còn ; chỉ sự tiếp diễn "ơng tự )
Trang 6
-Đã ( cởi bỏ ) → quan hệ thời gian
- Đều (lấm tấm ) → sự tiếp diễn "ơng tự
-Đb (trổ) lại sắp (buông toả ) ra
+ Yơng ,sắp → quan hệ thời gian
+ Lại → sự tiếp diễn "ơng tự
+Ra → chỉ kết quả và hL
- Cũng sắp (có)
+Cũng : Chỉ sự tiếp diễn tb tự
+Sắp : → Quan hệ thời gian
- Đã (về) cũng sắp (về)
+Đã , sắp → Quan hệ thời gian
+Cũng → sự tiếp diễn tb tự
b, Đã (xâu) ợc
+ Đã → thời gian ; + Yợc (kết quả)
Bài 2/25 : Gv hL dẫn
Bài 3/15 : Chính tả (nghe - viết ) Bài họcđờng đời đầu tiên
“ Những gã xốc nổi Những cử chỉ ngu dại của mình thôi”
- Giáo viên đọc - Học sinh viết - Soát lỗi - Chấm, chữa lỗi
D , Củng cố:
- Phó từ là gì ? ý nghĩa của phó từ ?
- Có mấy loại phó từ ?
+ Xét về vị trí
+ Xét về ý nghĩa
E, Hướng dẫn
- Học thuộc 2ghi nhớ
-Tự lấy các vị trí minh hoạ
- Tìm , làm bài tập còn lại
→ hiểu chung về văn miêu tả
Tiết 76 Tập làm văn
Tìm hiểu chung về văn miêu tả
I, Mục tiêu
* Học sinh nắm đ những nét chung nhất về văn miêu tả "5ớc khi đi sâu vào một số thao tác chính nhằm tạo lập loại văn bản này
*Nhận diện ợc những đoạn văn , bài văn miêu tả
*Biết vận dụng miêu tả trong những tr+ hợp nào
II, Đồ dùng : Bảng phụ
III, Tiến trình lên lớp :
A, Tổ chức lớp :
6a1
6a2
B, Kiểm tra
Trang 7
- ở tiểu học em đã học về văn miêu tả Hãy nêu hiểu biết của em về văn miêu tả
C, Bài mới : GV giới thiệu bài
I, Thế nào là văn miêu tả.
HS đọc bài tập 1/15 Bài tập 1: cả 3 đều phải miêu tả :
? Tình huống nào cần miêu tả ? vì sao ? - Tình huống 1: Khách không bị lạc
? lấy ví dụ khác cần sử dụng miêu tả ? - Tình huống 3: Điếm khác biệt của lực sĩ
(học sinh tự do phát biểu)
? Từ các ví dụ , em hãy rút ra vai trò của văn
miêu tả trong cuộc sống ? ( Rất cần thiết )
? Em hiều thế nào là văn miêu tả?
Bài tập 2/15
?Đoạn trích có mấy đoạn văn miêu tả ? -3 đoạn văn miêu tả
là những đoạn nào ? + Tả Dế Mèn : Từ đầu >thiên hạ rồi
+ Tả Choắt
+ Cảnh ao hồ a lớn
? Hai đoạn tả Dế Mèn và Choắt có tác
dụng gì ? (Hình dung ợc n/v) - Mèn đẹp ờng tráng
Tìm những chi tiết tả ? - Choắt : yếu ớt, xấu xí
? Nhận xét cách tả trong 2 đoạn ? ( Dùng từ ngữ gợi tả> nổi bật
đặc điểm sự vật, dùng phép nhân hoá so
sánh )
? Muốn miêu tả hay phải quan sát ntn?
(Quan sát tỉ mỉ trong miêu tả năng lực quan sát đ bộc lộ rõ )
? Từ 2 ví dụ, rút ra khái niệm về
văn miêu tả * Ghi nhớ : SGK/16
GV nhấn mạnh ý cơ bản - Khái niệm
- ý nghĩa tác giả tả trong văn bản
II Luyện tập
Bài 1/16 gv nêu yêu cầu- mỗi nhóm tìm hiểu 1 đoạn
Cử đại diện lên trình bày, gv nhận xét , chốt ý
?Mỗi đoạn miêu tả gì ? Chỉ ra những đặc điểm cụ thể của sự vật
1, Đặc tả Dế Mèn : khoẻ mạnh , ờng tráng ?
2, Chú bé liên lạc : Nhỏ bé , nhanh nhẹn , hồn nhiên , đáng yêu
3, Sau cơn m : ớc ngập mênh mông, cá tôm tung tăng, chim cò kiếm mồi tranh cãi
om sòm →Thế giới động vất sinh động
Bài 2/17 Viết đoạn văn cảnh mùa đông
? Đặc điểm nổi bật nhất của mùa đông ?
-Trời âm u
- Gió bấc lạnh lẽo
- M phùn lạnh lẽo
- Cây cối trơ trụi
- Con ời xù xụ trong quần áo , đi vội vã
Trang 8
* Đọc tham khảo đoạn văn ; Lá rụng /17
D, Củng cố
- Thế nào là văn miêu tả
- Muốn tả hay em phải làm gì?
E, H@7 dẫn:
- Tìm đọc các đoạn văn miêu tả trong sách giáo khoa
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm bài tập 2 phần b/17
- Bài 1 → 10 SBT/11
- Soạn bài : Sông ớc Cà Mau
Ngày Tháng Năm
tiết 77 Văn bản
(Trích “ Đất rừng @ơng nam - Đoàn Giỏi “
I Mục tiêu : HS cảm nhận ợc sự phong phú, độc đáo của cảnh thiên nhiên
sông nL cà mău Đồng thời thấy ợc tình cảm gắn bó của tác giả với vùng
đất này
* Nắm ợc nghệ thuật miêu tả cảnh sông nL của tác giả
*Rèn kỹ năng đọc diễn cảm , cảm thụ bài văn tả cảnh đặc sắc
*Giáo dục tình yêu quê ơng đất L
II Đồ dùng : Bản đồ việt nam
Tranh, ảnh về sông ớc Cà Mău
Chân dung nhà văn Đoàn Giỏi
II Tiến trình bài dạy.
A Tổ chức lớp
6a1
6a2
B Kiểm tra bài cũ
? Bài học ờng đời đầu tiên của Mèn là gì?
? Em có suy nghĩ gì về câu nói cuồi cùng của Choắt ?
C Bài mới : GV giới thiệu bài
I Tác giả - Tác phẩm
? Nêu những nét cơ bản về tác giả 1, Tác giả : Đoàn Giỏi (1925-1989)
Trang 9
- Quê : Tiền giang
2, Tác phẩm :
? Tóm tắt tác phẩm “ Đất rừng” Trích chơng 18 “Đất rừng phb nam”
II Đọc - Hiểu văn bản
GV ớng dẫn - Đọc mẫu - HS đọc 1, Đọc - Tóm tắt
GV ớng dẫn 2, Chú thích /20
? Em nêu cách chia đoạn của em - 3, Bố cục : 3 phần
- Từ đầu → Đơn điệu : ấn t chung
- Tiếp → Ban mai :Sống Năm Căn
- Còn lại : Chợ Năm Căn
HS đọc đoạn 1 4 Phân tích.
? Nội dung của đoạn văn ? a, ấn t ban đầu về sông ớc Cà Mău
? Đến Cà Mău , cái gì làm con ngời - Sông rạch, kênh ngòi chi chít nh mạng phải chú ý nhiều nhất ? nhện
(Màu xanh) - Trời ớc, cây xanh
- Âm thanh rì rào của rừng, biển
? Những ấn t đó ợc cảm nhận
qua những giác quan nào? ( Thị , thính giác )
? Tác giả dùng NT gì ? Tác dụng của các =>Miêu tả , liệt kê , so sánh
biện pháp NT đó ? =>Cảnh thiên nhiên mênh mông
? Học sinh đọc - Đoạn 2 tả cảnh gì ?
? Em có nhận xét gì về các địa danh
?Các địa danh ấy gợi cho em cảm thấy
điều gì ?
? Dòng sông và rừng đL Năm Căn đ
miêu tả ntn?
? Em có nhận xét gì về cách dùng từ của
tác giả ?
? Em có nhận xét gì về sông nL Cà Mau
?
Học sinh đọc đoạn 3
? Đoạn văn tả cảnh gì ? nét độc đáo nhất
của chợ Năm Căn là gì ?
? Tác giả bằng cách nào ?
? Em có nhận xét gì về chợ?
? Em học tập ợc gì ở cách tả cảnh của
tác giả ?
còn nguyên sơ , đầy bí ẩn và hấp dẫn
b, Sông ngòi , kênh rạch Cà Mau
- Địa danh : mộc mạc, dân dã
+ Sông ớc Năm Căn + Rừng đL Năm Căn
=>Thiên nhiên phong phú , đa dạng gắn bó với cuộc sống lao động của con ngời
- Sông : + Rộng hơn ngàn " ớc + Nớc ầm ầm đổ ra biển + Cá bơi hàng đàn
- Rừng ớc : Dựng cao ngất
=> Chọn lọc từ ngữ độc đáo , giàu hình
ảnh , âm thanh
Quan sát tỉ mỉ bằng các giác quan
→Cảnh sinh động , nên thơ
c, Chợ Năm Căn
- Họp trên sông
- Nhiều dân tộc
- nhiều hàng hoá
=> Đông vui, độc đáo , hấp dẫn
- NT : Tả cảnh khái quát →cụ thể Quan sát tỉ mỉ , cảm nhận bằng các giác
Trang 10
? Em cảm nhận đ gì về vùng sông ớc
Cà Mau ?
HS đọc ghi nhớ
quan và bằng cả trái tim Thiên nhiên phong phú , hoang sơ mà "ơi
đẹp , sinh hoạt độc đáo , hấp dẫn
5 Ghi nhớ / 23
IV Luyện tập
- Đọc thêm
- Nét độc đáo về quê hb Chí Linh là gì ?
D Củng cố
- ấn t mạnh nhất của em về Cà Mau là gì ?
- Tại sao tác giả tả hay vậy ?
E ?@ớng dẫn
- Học thuộc ghi nhớ
- Su tầm tranh ảnh về thiên nhiên xinh đẹp
- Tìm đọc tiểu thuyết : Đất rừng Phb Nam
- Làm bài tập 1 ( SGK/ 23); 1,2,3 SBT/ 14
- Tìm hiểu về so sánh
Tiết 78 Tiếng Việt : So Sánh
I, Mục tiêu : HS nắm đ khái niệm và cấu tạo của phép so sánh Biết quan sát sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những so sánh đúng
*Rèn kĩ năng quan sát , sử dụng phép tu từ so sánh đúng lúc , đúng chỗ
*Giáo dục ý thức học và hành để làm đẹp cho ngôn ngữ văn chb và ngôn ngữ giao tiếp
II, Đồ dùng :
III, Tiến trình bài dạy
A ổn định tổ chức
6a1
6a2
B Bài kiêm tra
? Phó từ là gì ? Cho ví dụ ?
? Có mấy loại phó từ ? Cho mỗi loại một ví dụ
C.Bài mới : GV giới thiệu bài
I So sánh là gì ?
HS đọc ví dụ
? Trong mỗi ví dụ trên , những sự vật , sự
việc nào đ so sánh với nhau ?
? Vì sao lại so sánh nh vậy ?
GV : Trẻ em :mầm non của đ/n
Búp : mầm non của cây cối
( Sự tơi non đầy sức sống , chứa chan hi
1, Ví dụ / 24
a, “Trẻ em” đ so sánh với búp trên cành
b, “Rừng đLd với “hai dãy”
* Cơ sở để so sánh
- Giữa chúng có nét tb đồng về hình thức , tính chất
... :- Càng : mẫm bóng
- Vuốt : cứng , nhọn hoắt
- Cánh : dài chấm đuôi
- Răng : đen nhánh
- Râu dài uốn cong
- > Động từ, tính từ
- Khoẻ đẹp,... đoạn văn miêu tả sách giáo khoa
- Học thuộc ghi nhớ
- Làm tập phần b/17
- Bài → 10 SBT/11
- Soạn : Sông ớc Cà Mau
Ngày Tháng Năm
tiết 77 Văn. .. Đọc - Hiểu văn
GV ớng dẫn - Đọc mẫu - HS đọc 1, Đọc - Tóm tắt
GV ớng dẫn 2, Chú thích /20
? Em nêu cách chia đoạn em - 3, Bố cục : phần
- Từ đầu → Đơn đi? ??u