2 Tiếp đến : “Những việc chú bé dặn” Gióng đòi đi đánh giặc 3 Tiếp đến : “Giết giặc cứu nước” Gióng đựơc nuôi lớn để đánh giặc 4 Còn lại Gióng đánh thắng giặc và bay về trêi Theo e[r]
Trang 1NS:…/…/2011 Tuần 2- Tiết 5 NG:…/…/2011
Văn bản
Th ánh gióng
( Truyền thuyết )
A- Mục tiêu.
1.-Kiến thức: Giúp HS nắm:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết
về đề tài giữ nước
-Những sự kiện và di tích phản ánh lịch sử đấu tranh giữ nước của ông cha ta
được kể trong một tác phẩm truyền thuyết
2-Kĩ năng:
- Đọc – hiểu văn bản truyền thuyết theo đặc trưng thể loại
- Thực hiện thao tác phân tích một vài chi tiết nghệ thuật kì ảo trong văn bản
- Nắm bắt tác phẩm thông qua các sự việc được kể theo trình tự thời gian
3-Thái độ:
-GD lòng tự hào về những trang sử vẻ vang của DT
B - Chuẩn bị:
*GV: -SGK, SGV, Giáo án
-Tranh ảnh Thánh Gióng
*HS: - Đọc VB, Soạn bài
C- Phương pháp.
-Phương pháp nghiên cứu
-Phương pháp đọc- kể sáng tạo
-Kĩ thuật đông não
D-Tiến trình bài dạy.
I- ổn định ( 1’)
II- KTBC (5’)
? Kể lại truyện: “CRCT” và nêu ý nghĩa của truyện?
*Yêu cầu:- HS kể lại truyện một cách mạch lạc, rõ ràng, đảm bảo nội dung chính của truyện
-Nêu được ý nghĩa của truyện: Giải thích suy tôn nguồn gốc cao quí, thiêng liêng của cộng đồng người Việt
+Biểu hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất của DT ta ở mọi miền đất nước III- Bài mới.
Hoạt động 1(2’) ( PP: thuyết trình) Giới thiệu bài.
Trang 2Đầu những năm 70 của TK XX, giữa lúc cuuộc đấu tranh chống Mĩ
cứu nước đang sôi nổi khắp 2 miền Nam-Bắc VN, nhà thơ Tố Hữu đã làm
sống lại hình tượng người anh hùng Thánh Gióng qua đoạn thơ;
Ôi! Sức trẻ xưa trai Phù Đổng
Vươn vai lớn bổng dậy ngàn cân
Cưỡi lưng ngựa sắt bay phun lửa
Nhổ bụi tre làng đuổi giặc Ân
GV Cho HS xem tranh Thánh Gióng
Truyền thuyết : “Thánh Gióng” là một trong những truyện cổ hay và
đẹp nhất, là bài ca chiến thắng giặc ngoại xâm hào hùng nhất của nhân dân
VN ta
Hoạt động 2: ( PP: thuyết trình , vấn đáp , nêu và giải quyết vấn
đề)( KT: động não ; tư duy )
?
?
GV
GV
?
HS
GV
Văn bản thuộc thể loại nào?
Nhân vật trung tâm là ai ? Làm công việc gì
?
Hướng dẫn HS đọc-kể:
-Giọng đọc-kể ngạc nhiên, hồi hộp ở đoạn
Gióng ra đời
-Lời Gióng trả lời sứ giả cần đọc giọng dõng
dạc, đĩnh đạc, nghiêm trang
-Đoạn: Cả làng nuôi Gióng: đọc giọng hào
hứng, háo hức, phấn khởi
-Đoạn: Gióng cưỡi ngựa sắt đánh giặc: đọc
giọng khẩn trương, mạnh mẽ, nhanh gấp
_Đoạn: Gióng bay khuất giữa mây hồng về
trời: đọc giọng chậm, nhẹ, thanh thản, xa vời,
huyền thoại
-Kể kĩ đoạn Gióng đánh giặc
Cùng HS đọc-kể toàn truỵên (1-2 lần)
Nhận xét cách đọc-kể của bạn?
Đọc thầm những từ khó đã giải thích trong
SGK.
Giải thích thêm cho HS 1 số từ khó khác:
I- Tìm hiểu chung :
* Thể loại : truyền thuyết.
- Nhân vật : người anh hùng giữ nước
II - Đọc – hiêủ văn bản
1 Đọc và tìm hiểu chú thích :
-Đọc –tóm tắt văn bản
- Chú thích
Trang 3?
HS
?
HS
?
HS
1
HS
2
?
HS
-Tục truyền: Phổ biến, truyền miệng trong dân
gian Đay là một trong những từ ngữ thường
mở đầu trong các truyện cổ dân gian
-Tâu: Báo cáo, nói với Vua
-Tục gọi là: Thường được gọi là
Văn bản sử dụng PTBĐ nào?
- PTBĐ: Tự sự
Văn bản được chia làm mấy phần? Giới hạn
và nội dung từng phần ntn?
(1) Từ đầu đến: “Đặt đâu thì nằm đấy” (
Sự ra đời của Gióng )
(2) Tiếp đến : “Những việc chú bé dặn” (
Gióng đòi đi đánh giặc )
(3) Tiếp đến : “Giết giặc cứu nước” ( Gióng
đựơc nuôi lớn để đánh giặc )
(4) Còn lại ( Gióng đánh thắng giặc và bay về
trời )
Theo em nhân vật trung tâm của truyện
này là ai? Vì sao em xác định như vậy?
-Nhân vật Thánh Gióng
Nhân vật xuyên suốt từ đầu đến cuối
truyện, được xây dựng bằng nhiều chi tiết
tưởng tượng kì ảo, gắn với các sự kiện, sự việc
lớn trong truyện
Khi nghe kể truyện: “TG” em nhớ nhất nội
dung nào? Vì sao?
-Gióng đòi đi đánh giặc, vì: có những chi
tiếtđặc sắc như: Gióng bỗng nói được, câu nói
đầu tiên là đòi đi đánh giặc
-Gióng được nuôi lớn để đi đánh giặc vì :
Gióng ăn rất khoẻ, lớn rất nhanh, vươn vai một
cái trở thành tráng sĩ
Em hiểu gì về tên truyện: “ Thánh Gióng”?
-Truyện kể về người anh hùng làng Gióng có
công đánh giặc cứu nước được nhân dân thờ
phụng như bậc Thánh
-Tên truyện còn thể hiện thái độ tôn vinh người
anh hùng làng Gióng của nhân dân ta
Theo dõi VB, em thấy chi tiết nào kể về sự
2.Kết cấu-Bố cục:
- PTBĐ: Tự sự
-Bố cục: 4 đoạn
- Đ1: Đầu… “ nằm đấy”
- Đ2: Tiếp… “ chú bé dặn”
- Đ3: Tiếp… “ cứu nước”
- Đ4: còn lại
3 Phân tích:
Trang 4HS
?
HS
?
HS
?
HS
GV
?
HS
?
HS
?
HS
?
HS
ra đời của Gióng?
-Mẹ già chưa có con
-Ra đồng ướm vết chân lạ về nhà thụ thai
-12 tháng sinh ra một cậu bé
-Đứa trẻ lên ba ko biết nói, biết cười…
Nhận xét sự ra đời của Gióng?
Kì lạ, giàu ý nghĩa
Kì lạ ở chỗ nào?
-Trái ngược với qui luật tự nhiên, ko bình
thường
Vì sao nhân dân ta muốn sự ra đời của
Gióng kì lạ như vậy?
-Để về sau Gióng trở thành người anh hùng
Trong quan niệm của dân gian: đã là bậc anh
hùng thì phi thường, kì lạ trong mọi biểu hiện,
kể cả lúc mới sinh
Ra đời kì lạ nhưng Gióng lại là con của một
bà mẹ nông dân chăm chỉ làm ăn và phúc
đức Em nghĩ gì về nguồn gốc đó của
Gióng?
Phát biểu
Chốt ý chính
Tiếng nói đầu tiên của Gióng là gì? Đọc câu
nói đó?
- Đòi đi đánh giặc: “ Ta sẽ phá tan lũ giặc
này.”
Gióng nói câu đó trong hoàn cảnh nào?
- Đất nước đang bị giặc Ân xâm phạm
- Vua lo sợ sai sứ giả đi tìm người tài giỏi
Nhận xét giọng nói của Gióng?
-Giọng nói đĩnh đạc, đàng hoàng, cứng cỏi, lạ
thường
Tiếng nói đó có ý nghĩa gì?
Bình: Lòng yêu nước là tình cảm lớn nhất,
thường trực nhất của Gióng cũng là của
nhân dân ta ý thức lớn nhất là ý thức về vận
a Sự ra đời của Gióng.
- Xuất thân bình dị nhưng cũng rất thần kỳ
b Gióng đòi đi đánh giặc.
- Biểu lộ lòng yêu nước sâu sắc của Gióng, thể hiện niềm tin chiến thắng
Trang 5?
HS
?
HS
?
HS
?
HS
GV
HS
GV
mệnh DT.
-Câu nói đầu tiên với sứ giả là lời yêu cầu
cứu nước, là niềm tin chiến thắng giặc ngoại
xâm Giọng nói đĩnh đạc, đàng hoàng, cứng
cỏi lạ thường.Chi tiết thì kì lạ nhưng hàm
chứa một sự thật rằng ở một nước luôn bị
giăc ngoại xâm đe doạ như nước ta thì nhu
cầu đánh giặc cũng phải luôn thường trực từ
tuổi bé thơ, đồng thời thể hiện sức mạnh tự
cường của DT ta.
Khi mời sứ giả vào Gióng đã đòi những gì
để đánh giặc, điều đó có ý nghĩa gì?
-Gióng đòi: ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt để
đánh giặc
-Đánh giặc cần có lòng yêu nước nhưng cũng
cần cả vũ khí sắc bén để thắng giặc
Vua đã lập tức cho rèn các thứ theo đúng
yêu cầu của Gióng Điều này có ý nghĩa gì?
-Đánh giặc cứu nước là ý chí và sức mạnh của
toàn DT
Hình ảnh sứ giả và Gióng tượng trưng cho
biểu tượng gì khi TQ lâm nguy?
-Sứ giả: TQ kêu gọi toàn dân k/c
-TG: Người dân hưởng ứng lời kêu gọi đó
Chuyển ý:Từ khi gặp sứ giả Giong đã có
những thay đổi gì=>Tìm hiểu Đ3
Đọc đoạn 3?
Truyện kể rằng, từ sau hôm gặp sứ giả
Gióng lớn nhanh như thổi Có gì kì lạ trong
cách lớn lên của Gióng? Nxét ?
-Cơm ăn mấy cũng ko no Kì lạ
-áo vừa mặc xong đã đứt chỉ
Trong Dân gian còn truyền tụng những câu
ca về sức ăn uống phi thường của Gióng:
Bảy nong cơm, ba nong cà.
Uống một hớp nước cạn đà khúc sông.
( Ca dao )
Điều đó nói lên suy nghĩ và ước mong gì của
Nd về người Ahùng đánh giặc?
-Người Anh hùng là người khổng lồ trong mọi
c - Gióng được nuôi lớn để
đánh giặc.
Trang 6HS
?
HS
?
?
HS
GV
?
HS
sự việc, kể cả sự ăn uống
Ước mong Gióng lớn nhanh để kịp đánh giặc
giữ nước
Những người nuôi Gióng lớn lên là ai? Nuôi
= cách nào?
-Những người nuôi Gióng: cha mẹ + dân làng
+Cha mẹ: Làm long nuôi con
+Dân làng: Vui lòng gom góp gạo nuôi chú
bé
Như vậy, Gióng đã lớn lên bằng cơm gạo
của cả làng Điều đó có ý nghĩa gì?
Cái vươn vai kì diệu của Gióng lớn bổng
gấp trăm ngàn lần, bóng che chùm cả thôn
chứng tỏ điều gì?
-Sức sống mãnh liệt và kì diệu của DT ta mỗi
khi TQ gặp khó khăn
-Sức mạnh của tình đoàn kết tương thân, tương
ái của các tầng lớp Ndân mỗi khi TQ bị xâm
lăng
Gióng khác các vị thần khác:
+Sơn Tinh: Sinh ra từ trời, là Thần Núi.
+LLQuân: Con trai Thần Long Nữ ở biển.
Gióng được sinh ra và nuôi dưỡng
trong lòng DT, Ndân, thực hiện ước mơ của
Ndân, DT: Chiến thắng giặc ngoại xâm.
Để thắng giặc, Gióng phải thành tráng sĩ
Truyện kể cậu bé Gióng đã thành tráng sĩ
Ntn?
Theo dõi doạn 4- Trả lời:
-Vươn vai một cái thành tráng sĩ oai phong,
lẫm liệt
-Tráng sĩ mặc áo giáp, cầm roi nhảy lên mình
ngựa, ngựa phun lửa bay thẳng tới nơi có giặc
- Roi sắt gãy, tráng sĩ nhổ những bụi tre bên
đường, quất vào quân giặc
Cái vươn vai của Gióng là cái vươn vai của
cả DT đứng lên chống giặc ngoại xâm; Là
yếu tố thần kì trong truyện Dân gian; Người
Ah là người đạt tới sự khổng lồ, cái vươn vai
của Gióng là để đạt tới sự khổng lồ ấy.Chỉ có
- Lớn nhanh một cách kỳ diệu trong hoàn cảnh đất nước có giặc xâm lược, cùng dân đánh giặc giữ nc
- Lập chiến công phi thường
d- Gióng đánh thắng giặc và trở về trời
Trang 7?
GV
?
HS
?
GV
nhân vật truyền thuyết, thần thoại mới có sự
tưởng tượng kì vĩ như vậy.
Theo em chi tiết: “ Gióng nhổ những cụm
tre bên đường quật vào giặc” khi roi sắt gãy
có ý nghĩa gì?
Ch HS quan sát tranh = >Bình: Cả những
vật tầm thường nhất của Qhương cũng cùng
Gióng đánh giặc Tre là sản vật của Qhương
…Cả Qhương sát cánh cùng Gióng đánh
giặc ở nước ta cây cỏ cũng thành vũ khí giết
thù, đúng như lời BHồ nói: “ Ai có súng thì
dùng súng, ai có gươm thì ding gươm, ko có
gươm thì dùng: cuốc, thuổng, gậy, gộc…”
( Lời kêu gọi toàn quốc kc)
Trên đất nước này, cây tre đằng ngà,ngọn
tầm vông cũng có thể thành vũ khí đánh giặc
Quân Ân phải lối ngựa pha, Tan ra như nước, nát ra như bèo.
(đai nam quốc đại diễn ca)
-Cảnh giặc thua thảm hại:
Đứa thì sứt mũi, sứt tai,
Đứa thì chết chóc vì gai tre ngà.
Sau khi đánh tan quân giặc TG đã có hành
động như thế nào?
-Gióng cởi áo giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn
ngựa từ từ bay về trời
Theo em chi tiết này có ý nghĩa gì?
Bình: Chi tiết này thể hiện Qniệm của Ndân
về người Ahùng: Tất cả đều phi thường,
Ndân muốn giữ mãi h/ả cao đẹp, rực rỡ của
người Ah cứu nước.
-Dấu tích chiến công của Gióng để lại cho
Qhương có cả ao, hồ, dấu chân ngựa của
Gióng, tre đằng ngà- vũ khí đánh giặc của
Gióng.
Gióng trở thành bất tử với những
sự kiện Lsử của những ngày đầu dựng nước
và giữ nước.
Hoạt động 3:( 5’) ( PP: nêu và giải quyết
Thánh Gióng sống mãi trong lòng dân tộc
Trang 8
?
GV
?
HS
GV
?
HS
GV
vấn đề ; KT: động não)
Câu chuyện đề lại ý nghĩa gì ?
Bình: Truyện “TG” là một thiên Ah ca thần
thoại hết sức đẹp đẽ, hào hùng, ca ngợi tinh
thần Yo nước …
-TG là biểu tượng đẹp đẽ của người VN
trong Cđấu và Cthắng, ko màng danh lợi ;
Là h/ả cao đẹp của người Ah đánh giặc theo
Qniệm của người xưa ; TG là ước mơ của
Ndân về sức mạnh tự cường của DT.
-Để Cthắng giặc ngoại xâm , cả DT đoàn kết,
chung sức, chung lòng, Cđấu, hi sinh quên
mình ko tiếc máu xương ; Yo nước và giữ
nước là 2 Nvụ thường trực của DT VN suốt
trường kì Lsử.
Theo em trong truyền thuyết này Tgiả đã sử
dụng những nghệ thuật gì?
-Nghệ thuật: kể truyện tưởng tượng độc đáo
với nhiều chi tiết thần kì Khắc hoạ
đậm nét Htượng người Ah DT trong Lsử dựng
nước và giữ nước
Hình tượng TG là hình mẫu lí
tưởng của Ndân về người Ah đánh giặc : Vừa
thật vĩ đại , vùa thật bình dị.
-TG là h/ả khổng lồ , rực rỡ nhất tượng trưng
cho tinh thần yêu nước của DT.
Hình tượng Thánh Gióng được tạo ra =
những yếu tố thần kì, với em chi tiết nào
đẹp nhất? Vì sao?
-Cái vươn vai của Gióng
-Gióng nhổ tre đánh giặc
-Gióng bay về trời
Thời đại Hùng Vương trong
Lsử: Ctranh tự vệ đã huy động sức mạnh của
cả cộng đồng cư dân cổ Việt, tuy nhỏ nhưng
kiên quyết chống mọi đạo quân Xlược lớn để
bảo vệ cộng đồng.
- Hiện còn đền thờ TG tại Gia Lâm-HN và
hàng năm Ndân vẫn t/chức lễ hội Gióng để
4, Tổng kết
4.1- Nội dung:
-Truyện ca ngợi hình tuợng người anh hùng đánh giặc tiêu biểu cho sự trỗi dậy của truyền thống yêu nước, đoàn kết, tinh thần anh dũng, kiên cường của dân tộc ta
4 2- Nghệ thuật:
- Chi tiết nghệ thuật kỳ ảo, hoang đường
- Cách thức sâu chuỗi các sự kiện lịch sử trong quá khứ với những hình ảnh thiên nhiên,
đất nước
Trang 9
Hoạt động 5 ( 3 ‘) ( PP : nêu và giải quyết vấn đề ; KT : động não)
IV, Củng cố:
? Nếu phải vẽ tranh minh hoạ cho truyền thuyết : “ TG” E sẽ vẽ cảnh nào? Vì sao?
? Nêu Gtrị ND & NT của truyện?
V, Dăn dò:
-Tập kể lại truyện đảm bảo ND chính
- Nắm ND & NT của truyện
-Tập Ptích Nvật TG
-Làm 2 bài phần luyện tập
-Soạn: “ Sơn Tinh-Thuỷ Tinh”
E, Rút kinh nghiệm.
………
?
tưởng nhớ vị Ah này ( Hội khoẻ Phù Đổng )
Đọc ghi nhớ ( SGK )
Hoạt động 4: (3’) ( PP: nêu và giải quyết
vấn đề ; KT: động não; tư duy, )
Trong giờ TLV trước chúng ta đã làm quen
với 6 kiểu VB, theo em truyện: “TG” thuộc
kiểu VB nào? Vì sao?
-VB tự sự
-Vì Mđích Gtiếp của VB này là trình bày
Dbiến Sviệc
Cụ thể VB Tsự Ntn, ý nghĩa & đặc
diểm chung của nó ra sao giờ TLV tới chúng ta
sẽ tìm hiểu
4.3 Ghi nhớ: ( SGK-Tr23) III, Luyện tập
Trang 10………
………