A / Mục tiêu cần đạt : Giúp HS - Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài - Nắm được nghệ thuật phối
Trang 1Trường THCS Chánh Hưng Giáo án Ngữ Văn 6 Ngày soạn:
Ngay dạy:
Tiết:
VƯỢT THÁC
Võ Quảng
A / Mục tiêu cần đạt : Giúp HS
- Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và
vẻ đẹp của người lao động được miêu tả trong bài
- Nắm được nghệ thuật phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người
B/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1/ Giáo viên:
- SGK + Giáo án
- Chân dung Võ Quảng, Tranh Vượt thác
- Bảng phụ
2/ Học sinh
- SGK + Tập vở
- Chuẩn bị bài.
C / Tiến trình tổ chức các họat động dạy và học:
1 Ổn định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: Tuần trước chúng ta đã học bài “ Bức tranh của em gái tôi”, trong
hai nhân vật các e thích nhân vật nào? Vì sao?
3 Gioi thiệu bài mới: Nếu như bài Sông nước Cà Mau của Đoàn Giỏi cho ta thấy
được hình ảnh hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã của một miền sông nước tận cùng phía nam Tổ quốc thì hôm nay,Võ Quãng lại cho ta thấy được vẻ đẹp con người lao động hùng dũng cũng như thiên nhiên đầy sức sống thuộc miền Trung Trung Bộ của nước ta.Và vẻ đẹp ấy được miêu tả như thế nào thì hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài Vượt Thác
Các họat động dạy và học:
HĐ 1: Tìm hiểu phần chú
thích sgk/39
? Nêu vài nét về tác giả, tác
phẩm?
GV giải thích một số từ khó
1,3,4,6,8
?Văn bản có thể chia làm mấy
phần? Tách từng phần?
GV hướng dẫn đọc theo bố
cục của văn bản
- HS đọc SGK
Đoạn 1:từ đầu -> “vượt nhiều thác nước”
Đoạn 2: tiếp -> “thác cổ cò”
Đoạn 3: còn lại
I/
Tìm hiểu chung :
1 Tác giả: Võ Quảng (1920 – 2007)
2 Tác phẩm: Trích chương 11 truyện “ Quê Nội”
3 Thể loại: Truyện ngắn
4 Phương thức biểu đạt:
Tự sự kết hợp miêu tả
5 Bố cục: 3 phần
Trang 2HĐ 2 : Hướng dẫn tìm hiểu
văn bản:
? Khi chưa đến thác cảnh
dòng sông và hai bên bờ được
tác giả miêu tả qua những chi
tiết nào?
? Theo em, vị trí quan sát để
miêu tả của người kể chuyện là ở
chỗ nào? Vị trí quan sát ấy có
thích hợp không? Vì sao?
? Qua đoạn văn miêu tả , em
có cảm nhận như thế nào về
bức tranh thiên nhiên ở đây?
GV chốt: Khi chưa đến thác cành
thiên nhiên ở đây êm đềm, hiền
hòa, thơ mộng, thuyền bè tấp
nập Cảnh vật hai bên bờ trù phú,
tấp nập
? Tác giả đã sử dụng những biên
pháp nghệ thuật gì để miêu tả
cảnh thiên nhiên đó
GV chuyển: Bức tranh thiên
nhiên khi chưa đến thác rất
đỗi hiền hòa Vậy khi đến thác
nó còn như vậy không? Chúng
ta cùng nhau tìm hiểu phần
tiếp theo
? Cảnh dòng nước và con
thuyền khi vượt thác được tác
giả miêu tả như thế nào?
- Những bãi dâu bạt ngàn
- Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm
-Núi cao đột ngột…
- Dòng sông chảy quang co
- Những núi cao sừng sững …như những cụ già…
…ruộng đồng lại mở ra
- Ở trên thuyền, thích hợp cho việc quan sát từ lòng sông đến hai bên bờ.
- Cảnh thiên thiên rộng lớn, tươi đẹp, hùng vĩ
- HS tìm những câu văn
có sử dụng biện pháp nghệ thuật : so sánh, nhân hóa
- HS dựa vào SGK để tìm những chi tiết miêu tả dòng
II/ Phân tích:
1 / Bức tranh thiên nhiên :
a) Chưa đến thác: êm đềm, hiền hòa, thơ mộng , …
→ Nhân hóa, so sánh
b) Đến thác (cuộc vượt thác):
Trang 3GV nhận xét sau đó treo bảng
phụ: những chi tiết miêu tả
con thuyền và dòng nước:
- Thuyền lướt sóng bon bon
→ thuyền chuẩn bị vượt thác
→ nước từ trên cao phóng
giữa hai vách đá dựng đứng
→ thuyền vùng vằng cứ chực
trụt xuống→ thuyền cố dấn
lên → thuyền vượt khỏi thác
? Hình ảnh con thuyền trong
cảnh vượt thác gợi cho em suy
nghĩ gì?
? Qua đó cho thấy cuộc vượt
thác diễn ra như thế nào?
? Tác giả đã sử dụng nghệ
thuật gì khi miêu tả cuộc vượt
thác?
? Sau khi trải qua cuộc vượt
thác đầy nguy hiểm đó thì
cảnh vật xung quanh như thế
nào? Tìm những chi tiết miêu
tả đó
GV nhận xét, chốt ý:
Sau cuộc vượt thác gây cấn
cảnh vật chung quanh trở nên
đằm thắm, hiền hòa, ruộng
đồng xanh tươi được mở ra
Nghệ thuật so sánh, nhân hóa
tiếp tục được sử dụng để miêu
tả cảnh vật sau cuộc vượt
thác
? Em có nhận xét gì về bức
tranh thiên nhiên trong tác
nước và con thuyền khi đến thác.
- HS lắng nghe và đọc lại.
- Thác nước dữ dội, núi sông hiểm trở, khó vượt qua được.
- Căng thẳng, hồi hộp, sôi nổi, gâycấn Phải tập trung cao độ.
- So sánh, nhân hóa từ ngữ gợi hình
- HS tìm những câu văn miêu tả trong đoạn cuối
“ Dòng sông cứ chảy…
đồng ruộng lại mở ra”
- HS nêu theo suy nghĩ của mình
- Núi sông hiểm trở, khó vượt qua.
→So sánh, nhân hóa từ ngữ gợi hình
c) Qua khỏi thác:
- Bớt hiểm trở, cảnh vật hiền hòa, ruộng đồng xanh tươi
→So sánh, nhân hóa từ ngữ gợi hình
Trang 4phẩm này?
GV: Tác phẩm mở ra một bức
tranh thiên nhiên về cảnh núi
rừng rộng lớn, sau đó hiểm
nguy, dữ tợn nhưng cuối cùng
cũng trở về trạng thái thơ
mộng, lắng đọng vốn có
GV chuyển: Sau khi đã hiểu
rõ về bức tranh thiên nhiên ở
dòng sông Thu Bồn Sau đây,
chúng ta cùng nhau tìm hiểu
về con người lao động ở đây
? Ai là nhân vật chính trong
văn bản ?
?Nhân vật dượng Hương Thư
là một con người có tính cách
như thế nào trong cuộc sống
đời thường?
GV treo bảng phụ cho HS ghi
bài
GV: Dượng Hương Thư trong
đời thường là như vậy vậy còn
trong lúc vượt thác thì như thế
nào? Chúng ta cùng nhau tìm
hiểu
?Hình ảnh dượng Hương Thư
trong cuộc vượt thác được
miêu tả như thế nào? Tìm
những chi tiết miêu tả ngoại
hình, động tác của nhân vật
dượng Hương Thư? Nhận xét
về sự miêu tả đó?
GV cho HS thảo luận mỗi
nhóm 2 bạn ngồi kế bên (thảo
luận trong vòng 2 phút)
GV nhận xét, cho HS gạch
chân những chi tiết miêu tả
- Dượng Hương Thư
- “ Nói năng nhỏ nhẹ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ.”
Trong đời thường dượng Hương Thư là người hiền lành , chân chất
- HS đại diện trả lời
- Ngoại hình:
“Như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt… cặp mắt nảy lửa….như một hiệp sĩ…”
→ Khỏe mạnh, rắn chắn
- Động tác:
“Thả sào,rút sào rập ràng nhanh như cắt, ghì sào như một hiệp sĩ”
-> dứt khoác
2 / Nhân vật dượng Hương Thư.
a/ Trong đời thường :
- Nói năng nhỏ nhẹ
- Tính nết nhu mì
→ Người hiền lành , chân chất
b/ Lúc vượt thác:
- Ngoại hình: gân guốc,rắn chắc, khỏe mạnh
- Động tác: dứt khoác, nhanh nhẹn, mạnh mẽ
Trang 5? Tác giả đã sử dụng nghệ
thuật nào chủ yếu?
GV nhận xét : Đoạn văn sử
dụng nhiều phép so sánh đạt
hiệu quả
HĐ 3: Hướng dẫn tổng kết :
?Em có cảm nhận như thế nào
về hình ảnh so sánh dượng
Hương Thư như một hiệp sĩ
Trường sơn oai linh.
GV cho HS giải thích từ khó
GV nhận xét, chốt ý : Dượng
Hương Thư là người đứng
mũi chịu sào quả cảm Là
người chỉ huy đầy kinh
nghiệm
? Hãy cho biết cảm nghĩ của
em về hình ảnh con người lao
động ở trong bài văn?
GV nhận xét : Có thể thấy,
người lao động chỉ là những
con người bình thường nhưng
ý chí của họ không bình
thường họ luôn vượt qua
những khó khăn, thử thách để
đến thành công
GV cho HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ 4 :Hướng dẫn luyện
tập:
- HS tìm những chi tiết
có sử dụng những biện pháp nghệ thuật tiêu biểu
- HS trả lời theo suy nghĩ của mình
- HS trả lời theo cảm nhận của mình
→ So sánh, từ ngữ gợi hình
III/Tổng kết :
1 Nội dung
2 Nghệ thuật
4 Củng cố:
- Tìm 2 hình ảnh miêu tả về các chòm cổ thụ ở đầu đoạn và cuối đoạn văn sau đó nhận xét, nêu ý nghĩa và cảm nhận của em về hai hình ảnh đó?
- Viết một đoạn văn khoảng 7 – 8 dòng nêu cảm nghĩ của em về thiên nhiên và con người trong văn bản vượt thác đã học
5 Dặn dò:
Trang 6- Học bài.
- Làm lại bài tập
- Soạn bài tiếp theo
* Rút kinh nghiệm:
………
………
………