Tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù trong pháp luật hình sự việt nam (trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh phú thọ)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN NGỌC PHÚ TạM ĐìNH CHỉ CHấP HàNH HìNH PHạT Tù TRONG PHáP LUậT HìNH Sự VIệT NAM Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Phú Thọ LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN NGỌC PHÚ

TạM ĐìNH CHỉ CHấP HàNH HìNH PHạT Tù TRONG PHáP LUậT HìNH Sự VIệT NAM

(Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Phú Thọ)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

NGUYỄN NGỌC PHÚ

TạM ĐìNH CHỉ CHấP HàNH HìNH PHạT Tù TRONG PHáP LUậT HìNH Sự VIệT NAM

(Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Phú Thọ)

Chuyờn ngành: Luật hỡnh sự và tố tụng hỡnh sự

Mó số: 60 38 01 04

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cỏn bộ hướng dẫn khoa học: TS CHU THỊ TRANG VÂN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các kết quả trong luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong khóa luận tốt nghiệp đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và đã thanh toán tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

Vậy tôi viết Lời cam đoan này đề nghị Khoa Luật xem xét để tôi có thể bảo vệ Luận văn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

NGƯỜI CAM ĐOAN

Nguyễn Ngọc Phú

CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TÙ TRONG LUẬT HÌNH SỰ

VIỆT NAM 10 1.1 Khái niệm, bản chất pháp lý của tạm đình chỉ chấp hành

hình phạt tù 10

1.1.1 K i niệm về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù 101.1.2 B n chất p p lý của tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù 13

1.2 Ý nghĩa, vai trò của chế định tạm đình chỉ chấp hành hình

phạt tù trong Luật hình sự 15 1.3 Phân biệt về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù với các

chế định khác liên quan 17

1.3.1 Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù với oãn c ấp àn ìn

phạt tù 171.3.2 Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù với miễn chấp àn ìn

phạt tù 191.3.3 Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù với gi m chấp àn ìn

phạt tù 22

1.4 Sơ lược lịch sử phát triển của pháp luật hình sự Việt Nam từ

năm 1945 đến nay về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù 25

1.4.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến trước k i p p điển óa Bộ luật

ìn sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 1985 26

1.4.2 Giai đoạn từ k i ban àn Bộ luật ìn sự của Nước CHXHCN

Việt Nam năm 1985 đến Bộ luật ìn sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 1999 271.4.3 Giai đoạn từ k i ban àn Bộ luật ìn sự của Nước CHXHCN

Việt Nam năm 1999 đến Bộ luật ìn sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 2015 29KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 32

Chương 2: PHÁP LUẬT VỀ TẠM ĐÌNH CHỈ CHẤP HÀNH HÌNH

PHẠT TÙ VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ 33 2.1 Quy định về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù trong

pháp luật hình sự Việt Nam hiện hành 33

2.1.1 C c căn cứ tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù 352.1.2 Thẩm quyền, thủ tục của việc tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù 41

2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về tạm đình chỉ chấp hành

hình phạt tù địa bàn Tỉnh Phú Thọ 48

2.2.1 Đặc điểm, tìn ìn và oạt độn t i àn n ìn p ạt tù tại

Tỉn P ú T ọ 482.2.2 Thực tiễn p dụng tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tại địa

bàn Tỉn P ú T ọ 512.2.3 Hạn chế và n uyên n ân 56KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 65

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP

DỤNG CHẾ ĐỊNH TẠM ĐÌNH CHỈ CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TÙ VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 66 3.1 Yêu cầu của việc hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả

áp dụng tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù trong giai

đoạn hiện nay 66

3.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về tạm

đình chỉ chấp hành hình phạt tù 72

3.2.1 Tăn cường sự lãn đạo của Đ n đối với hoạt động của c c cơ quan tiến àn tố tụng 72

3.2.2 Đ i mới việc thực hiện côn t c t i àn n ìn sự của tỉn P ú T ọ 73

3.2.3 Nân cao iệu qu p dụn p p luật về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù 74

3.2.4 Một số gi i p p k c 83

3.3 Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù 84

3.3.1 Sửa đ i, b sun c c quy địn p p luật c ưa rõ ràn 84

3.3.2 Sửa đ i, hủy bỏ c c quy địn p p luật k ôn p ù ợp 85

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 90

KẾT LUẬN 91

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 BLHS Bộ luật ìn sự

2 CQĐT Cơ quan điều tra

3 CQTHTT Cơ quan tiến àn tố tụn

4 ĐTV Điều tra viên

DANH MỤC CÁC BẢNG

B ng 2.1: Hoạt độn t i àn n tại Tỉn P ú T ọ giai

MỞ ĐẦU

1 T nh cấp thiết của việc nghiên c u đề tài

Trong nhữn năm ần đây cùn với xu thế hội nhập thế giới, nền kinh

tế của đất nước n ày càn p t triển Đ n và N à nước đã đẩy mạn côn cuộc xây dựn N à nước P p quyền XHCN, c i c c tư p p và oàn t iện

hệ thốn p p luật tron tìn ìn mới Mục tiêu xây dựng hệ thốn p p luật đồng bộ, thống nhất đ p ứn yêu cầu p t triển kinh tế xã ội của đất nước

Để oàn t ành mục tiêu đó, xây dựn và oàn t iện hệ thốn p p luật ìn

sự luôn được Đ n và N à nước ta quan tâm c ú trọn Tron đó, oàn t iện

p p luật về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron iai đoạn thi

àn n ìn sự cùn óp p ần oàn t iện p p luật ìn sự nói riên , p p luật Việt Nam nói c un

Tron iai đoạn t i àn n ìn sự, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt

tù t ể hiện c ín s c ìn sự của Đ n và N à nước ta vừa thể hiện một

c c sâu sắc n uyên tắc n ân đạo của Đ n và N à nước ta đối với n ười phạm tội, thể hiện c ín s c k oan ồn , dân c ủ xã ội chủ n ĩa, tôn trọng quyền con n ười theo tinh thần của hiến p p 2013

N iên cứu về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù ắn liền với nhu cầu oàn t iện p p luật ìn sự, tố tụn ình sự, t i àn n ìn sự trong

c i c c tư p p, nân cao chất lượng đội n ũ c n bộ tư p p t eo tin t ần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đ n và N ị quyết 08

- NQ/TW n ày 02/01/2002, N ị quyết số 48-NQ/TW n ày 24/5/2005 về chiến lược xây dựn và oàn t iện hệ thốn p p luật Việt Nam đến năm

2010, địn ướn đến năm 2020, N ị quyết 49-NQ/TW n ày 02/6/2005 của Bộ C ín trị đặt ra vấn đề c i c c tư p p với nội dun “sớm oàn thiện hệ thốn p p luật liên quan đến lĩn vực tư p p p ù ợp với mục

tiêu của chiến lược xây dựn và oàn t iện hệ thốn p p luật…”, tron đó

có cơ quan t i àn n t eo ướn xây dựn mô ìn t ống nhất và tập trung qu n lý côn t c t i àn n

Tuy n iên, tron côn t c t i àn n c ưa được c ú trọng, ở nhiều cơ quan k c n au, c n bộ làm côn t c qu n lý về t i àn n ìn sự tại một số

cơ quan n iều n ưn k ôn c uyên sâu, c ưa đ p ứn được yêu cầu nhiệm

vụ qu n lý đối tượng Nhiều trường hợp c c đối tượn tuy đủ điều kiện tạm đìn c ỉ chấp àn t i àn n ìn p ạt tù Sau k i, ết thời hạn tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù n ười phạm tội, n ười chấp àn ìn p ạt tù lại có lý

do k c để gia hạn tiếp tục xin tạm đìn c ỉ ìn p ạt tù Tòa n đã ra quyết địn và c uyển quyết địn t i àn n c o cơ quan côn an n ưn cơ quan côn an c ỉ x c min đối tượn lưu ồ sơ, mà k ôn làm rõ oặc k ôn cươn quyết bắt dẫn đến tìn trạn đối tượng được quyết định tạm đìn c ỉ

t i àn n vẫn được tại ngoại n oài xã ội hoặc tiếp tục phạm tội Đây là

n uyên n ân làm c o côn t c qu n lý N à nước về t i àn n k ôn tập trung, hiệu lực t i àn b n n, quyết định của Toà n c ưa cao Bên cạn đó, đội n ũ c n bộ làm T i àn n ìn sự tại Toà n còn mỏn , c ưa đ p ứng hết yêu cầu nhiệm vụ côn t c này, nhận thức về tầm quan trọng của hoạt độn t i àn n ìn sự còn ạn chế ở một số nơi, tại c c địa p ươn vẫn coi

nó là oạt động phụ và “b trợ” của c c cơ quan tư p p nên c ưa được đầu tư đún mức Mặt k c, quy định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron thực hiện còn có n ữn k ó k ăn vướng mắc bất cập cần sớm được được oàn thiện hoặc ướng dẫn cụ thể ơn n ằm nân cao iệu qu của côn t c này trong thực tiễn Do p p luật chỉ mới quy địn và ướng dẫn c c trường hợp bị bệnh nặn n ư t ế nào t ì được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù c o đến khi sức khỏe hồi phục và nếu chết t ì xử lý n ư t ế nào n ưn lại c ưa có quy địn và ướng dẫn định kỳ àn năm Cơ quan t i àn n ìn sự có t ẩm

quyền ph i trưn cầu sức khỏe của n ười được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù đã ồi phục ay c ưa, có đủ sức khỏe để tiếp tục chấp àn ìn p ạt tù

ay k ôn Từ đó, Tòa n có cơ sơ tiếp tục ra quyết địn t i àn n p ạt tù khi

lý do tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù đã ết

Đối với trường hợp phạm tội do lỗi vô ý và n ười bị hại cũn có lỗi mà

n ười chấp àn ìn p ạt tù đan ở độ tu i học sin , đan c uẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp ph t ôn trun ọc Việc k ôn bắt bị c o đi tù, thể thể hiện tín

n ân đạo, khoan hồng của p p luật để c o n ười phạm tội có cơ ội sửa chữa sai lầm Trường hợp này, t eo quy định của p p luật hiện àn t ì k ôn được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Nếu p dụng một c c cứng nhắc quy định của p p luật t ì c ưa đ m b o quyền con n ười, quyền côn dân t eo tin t ần của hiến p p Khi n ười phạm tội đã ở tù, c ấp àn ìn p ạt thiết n ĩ trại iam và cơ quan p p luật có t ể căn cứ vào lý do n ư trên để lập hồ sơ và quyết địn để c o n ười phạm tội được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù

Do đó, đã đặt ra yêu cầu cần ph i n iên cứu, tìm iểu sâu ơn n ững vấn đề lý luận cơ b n về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Trên cơ sở đó tiến àn t ng kết có đầy đủ ơn, đưa ra n ững kinh nghiệm t àn côn , cũn

n ư c ưa t àn côn của thực tiễn côn t c tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt

tù, c c i i p p để tiếp tục oàn t iện Bộ luật ìn sự hiện àn và i i quyết nhữn vướng mắc của thực tiễn p dụn p p luật ìn sự

Vì vậy, việc n iên cứu về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù ở nước

ta hiện nay có ý n ĩa c về mặt lý luận và t ực tiễn

Với nhữn lý do trên, tôi đã c ọn đề tài: "Tạm đình chỉ chấp hành

hình phạt tù trong pháp luật hình sự Việt Nam (trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Phú Thọ)" làm đề tài n iên cứu cho luận văn T ạc sĩ Luật học của

mìn Nội dung của đề tài cố gắng n iên cứu một c c t ng thể quy định của

p p luật hiện àn về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Đồng thời cũn

đưa ra n ững đ n i k c quan về thực trạng tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù, t ực trạn p dụng tại địa p ươn cụ thể (tỉn P ú T ọ); từ đó, đề ra một số kiến nghị nhằm nân cao iệu qu côn t c, tạm đìn c ỉ chấp àn

ìn p ạt tù p ù ợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam đ p ứn yêu cầu của côn cuộc c i c c tư p p, oàn t iện hệ thốn p p luật

2 Tình hình nghiên c u đề tài

Vấn đề về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được đề cập đến trong

c c côn trìn n iên cứu n ư i o trìn ,s c c uyên k o n ư: Gi o trìn Luật ìn sự Việt Nam (Phần chung), Tập thể t c i do TSKH Lê C m chủ biên, Nxb Đại học Quốc ia Hà Nội, 2001 và 2003 (t i b n lần thứ nhất);

Gi o trìn Luật ìn sự Việt Nam, Tập I, Tập thể t c i do GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa c ủ biên, Nxb Côn an n ân dân, Hà Nội, 2007; Gi o trìn Luật

ìn sự Việt Nam (Phần chung), Tập thể t c i do PGS.TS Võ K n Vin chủ biên, Đại học Huế, Nxb Gi o dục, Hà Nội, 2000; Tr c n iệm ìn sự và

ìn p ạt, của TS Trịnh Tiến Việt, Nxb c ín trị quốc ia, Hà Nội, 2013;

Gi o trìn Luật tố tụn ìn sự Việt Nam của Khoa Luật – Đại học Quốc gia

Hà Nội; Gi o trìn Luật tố tụn ìn sự Việt Nam của Trườn Đại học Luật

Hà Nội Bìn luận khoa học Bộ luật tố tụng – Hìn sự Việt Nam năm 1997 –

N à xuất b n t àn p ố Hồ C í Min ; Bìn Luận Bộ luật Hìn sự năm 2015 – N à xuất b n T ôn tin và truyền t ôn ; Bìn luận khoa học Bộ luật tố tụng – Hìn sự Việt Nam năm 2015…vv

Trong thời gian qua, ở mức độ n iên cứu k c n au có một số luận văn T ạc sỹ và một số bài viết trên tạp c í n iên cứu liên quan đến chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù n ư:

Ở mức độ n iên cứu Luận văn T ạc sỹ là Luận văn về “ Hoãn c ấp

àn ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron luật ìn sự Việt Nam” của t c i Hà T ị T an Loan, năm 2014

Dưới óc độ c c bài viết đăn trên c c b o, tạp c í k oa ọc c uyên

n àn Luật n ư: "Việc p dụng thời hiệu t i àn b n n ìn sự đối với

n ười được oãn, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù t eo Luật t i àn n

ìn sự"- của t c i Đỗ Văn C ỉn và P ạm Thị T an Mai đăn trên tạp c í Tòa n n ân dân, số 07/2011; “Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù đối với phạm n ân bị bệnh nặng - bất cập, kiến nghị” của t c i T s Đỗ Ngọc Bìn (TAQS – Thủ đô Hà Nội) đăn trên tạp c í Tòa n n ân dân số t n 5/2018.… Đây là n ững bài viết n iên cứu toàn diện c về lĩn vực t i àn

n ìn sự, tron đó có tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Tuy n iên, nhữn n iên cứu trên c ưa tập trun n iên cứu c uyên sâu về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù và ắn với thực tiễn một địa p ươn cụ thể Trong côn cuộc xây dựn N à nước p p quyền ở Việt Nam hiện nay, nhất là k i thực hiện chiến lược c i c c tư p p đến năm 2020, vấn đề n iên cứu

c uyên sâu về từn lĩn vực cần được làm s n tỏ c về mặt lý luận và t ực tiễn là cơ sở cho việc oàn t iện c c quy định của p p luật về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù óp p ần nân cao iệu qu tron côn t c t i àn n

ìn sự, đặc biệt trong việc thực hiện c c biện p p t a miễn trong luật ìn

sự trên cơ sở thực hiện tốt n uyên tắc n ân đạo của Luật ìn sự Việt Nam

3 Mục đ ch, nhiệm vụ nghiên c u của đề tài

Mục đíc n iên cứu của luận văn làm s n tỏ một c c có ệ thống về mặt lý luận, p p luật thực địn và t ực tiễn p dụng biện p p “Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù” tại Việt Nam Cụ thể là p ạm vi, điều kiện p dụng, côn t c, t chức t i àn c c biện p p này và t ực tiễn p dụng tại địa bàn Tỉn P ú T ọ Qua đó, luận văn x c định những bất cập, hạn chế để có cơ sở

có đề xuất, kiến nghị gi i p p n ằm nân cao iệu qu của côn t c tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù, đồng thời đưa ra được c c i i p p óp p ần oàn t iện c c quy định của p p luật về c c c ế địn này óp p ần thực hiện

tốt n uyên tắc n ân đạo của Luật ìn sự Việt Nam, c ín s c k oan ồng của N à nước đối với n ười phạm tội Từ mục đíc n iên cứu nêu trên, t c

gi luận văn đặt c o mìn c c n iệm vụ n iên cứu chủ yếu sau:

- Về mặt lý luận và lịch sử: N iên cứu một số vấn đề lý luận về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron p p luật ìn sự Việt Nam

n ư k i niệm, đặc điểm, ý n ĩa và b n chất p p lý của chế định Tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù; So s n c ế định Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù với một số chế địn liên quan; N iên cứu lịch sử c c quy định của

p p luật ìn sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù và p ân tíc c c quy định của Bộ luật ìn sự hiện

àn về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù

- Về mặt thực tiễn: Trên cơ sở số liệu của địa bàn tỉn P ú T ọ, t c i

n iên cứu thực tiễn p dụn c c quy định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù, đ n i t ực tiễn p dụng tại địa p ươn để từ đó rút ra n ững kết

qu hạn chế, tồn tại, đề xuất một số gi i p p n ằm tiếp tục oàn t iện c c quy định của p p luật và nân cao iệu qu p dụng chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron qu trìn c i c c tư p p iện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên c u

- Với nhiệm vụ n iên cứu trên, Luận văn tập trun n iên cứu c c đối tượng sau:

+ Những vấn đề chung về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được quy địn p p luật ìn sự Việt Nam

+ Lịch sử ìn t àn và p t triển c c quy định về tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù tron c c Bộ luật ìn sự năm 1985, 1999 và năm 2015

+ Thực tiễn p dụng chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tại địa bàn tỉn P ú T ọ trong thời gian từ năm 2013 đến năm 2017

- Luận văn x c định phạm vi n iên cứu, lịch sử c c quy địn p p luật

ìn sự về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù từ năm 1945 đến thời điểm hiện nay

- Về k ôn ian của thực tiễn p dụng kh o s t địa bàn tỉn P ú T ọ và

giới hạn thời gian của thực tiễn từ năm 2013 đến năm 2017

5 Phương pháp luận, phương pháp nghiên c u

5.1 Phương pháp luận

Để thực hiện được mục tiêu n iên cứu trên, việc n iên cứu được tiến

àn dựa trên cơ sở lý luận là quan điểm của chủ N ĩa M c – Lê nin, Tư tưởng Hồ C í Min , c c quan điểm của Đ n và N à nước ta về qu n lý N à nước, qu n lý xã ội cũn n ư c ủ trươn , quan điểm về c ín s c ìn sự,

c ín s c đấu tran p òn và c ống tội phạm, và c c t àn tựu của n àn khoa học k c n ư: Lý luận về lịch sử N à nước và p p luật, Triết học, Xã hội học, Luật ìn sự, Luật tố tụn ìn sự, Luật t i àn n ìn sự, Tội phạm học những luận điểm khoa học tron c c côn trìn n iên cứu, s c

c uyên k o và c c bài viết đăn trên tạp c í của một số n à k oa ọc Việt

Nam tron lĩn vực tư p p ìn sự

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Tron qu trìn n iên cứu luận văn, t c i còn sử dụng một số

p ươn p p n iên cứu cụ thể tiếp cận để làm s n tỏ về mặt khoa học từng vấn đề tươn ứn , tron đó là c c p ươn p p n iên cứu n ư: P ươn p p

p ân tíc - t ng hợp, logic, lịch sử, quy nạp, đối chiếu, so s n , p ươn p p lịch sử cụ thể, P ươn p p t ốn kê, … Đồng thời, việc n iên cứu đề tài còn dựa vào c c văn b n p p luật của N à nước và n ững gi i t ích thống nhất có tín c ất chỉ đạo của côn t c oãn c ấp àn ìn p ạt tù, tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù N ững số liệu thốn kê, t ng kết àn năm của Tòa n, cũn n ư c c t ôn tin trên mạn intenet để p ân tíc , t ng hợp c c tri thức khoa học Luật tố tụn ìn sự và c c vấn đề tươn ứn được n iên cứu trong luận văn

6 Nh ng điểm mới và ý nghĩa của luận văn

- Phân tíc , đ n i một c c có ệ thốn , toàn diện c c vấn đề lý luận

về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron luật ìn sự Việt Nam trên cơ sở n iên cứu hệ thốn c c quan điểm khoa học, c c quy địn p p luật

ìn sự và từ thực tiễn p dụng tại địa bàn tỉn P ú T ọ từ năm 2013-2017;

- P ân tíc sự ìn t àn và p t triển c c quy định về tạm đìn c ỉ trong Bộ luật ình sự Việt Nam;

- T ng hợp c c quan điểm khoa học về b n chất, ý n ĩa, yêu cầu trong việc nân cao iệu qu p dụng chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù;

Nhữn đón óp của luận văn n iên cứu được thể hiện trên một số

p ươn diện sau đây:

Thứ nhất: Chế địn “Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù” tron luật

ìn sự Việt Nam và tron Luật t i àn n ìn sự Việt Nam được n iên cứu một c c có ệ thốn và toàn diện c về lý luận, luật thực địn và t ực tiễn t i àn

Thứ hai: Tăn cường sự nhận thức đún đắn của n ân dân, đặc biệt là

c n bộ, côn c ức là n ữn n ười có n ĩa vụ t i àn biện p p tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù và cơ quan t i àn n ìn sự về b n chất, yêu cầu, ý n ĩa của việc quy địn và t i àn biện p p tạm đìn c ỉ chấp hàn

ìn p ạt tù

Thứ ba: Chỉ ra nhữn ưu điểm, hạn chế trong việc p dụng những quy

định của Bộ luật ìn sự Việt Nam về “Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù”,

từ đó c ỉ ra nhữn n uyên n ân cơ b n của vướng mắc và ạn chế đó;

Thứ tư: Trên cơ sở t ng hợp kết qu n iên cứu, luận văn đề xuất

c c i i p p oàn t iện quy định của p p luật đối với chế địn đìn c ỉ

ìn p ạt tù và đưa ra i i p p n ằm nân cao iệu qu p dụn quy định của p p luật về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron iai đoạn c i tư

p p iện nay

Thứ năm: Kết qu n iên cứu luận văn có t ể là tƣ liệu tốt để c c n à

khoa học tham kh o tron qu trìn n iên cứu khoa học t i àn n ìn sự Luận văn là một côn trìn n iên cứu khoa học n iêm túc, có t ể iúp íc phần nào c o c c c n bộ làm côn t c t ực tiễn trong việc hiểu sâu sắc, đầy

đủ và vận dụn đún quy định của p p luật tron p dụng chế định tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù nói riên và côn t c t i àn n nói c un

7 Kết cấu của luận văn

N oài p ần Mở đầu, Kết luận và Dan mục tài liệu tham kh o, nội dung của luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 c ƣơn :

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt

tù tron luật ìn sự Việt Nam

Chương 2: Quy định của Bộ luật ìn sự hiện àn về tạm đìn c ỉ

chấp àn ìn p ạt tù và t ực tiễn p dụng tại địa bàn tỉn P ú T ọ từ năm 2013-2017

Chương 3: Một số gi i p p nân cao iệu qu p dụng về chế định

tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù và kiến nghị oàn t iện p p luật trong iai đoạn hiện nay

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TẠM ĐÌNH CHỈ CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT TÙ TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

1 1 Khái niệm, bản chất pháp lý của tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù

1.1.1 Khái niệm về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù

T i àn n ìn sự là một iai đoạn của tố tụn ìn sự nhằm thực hiện b n n, quyết địn đã có iệu lực p p luật của Tòa n

T i àn ìn p ạt tù là buộc nhữn n ười bị kết n tù có t ời hạn, tù

c un t ân c ấp àn ìn p ạt tại trại giam nhằm c i tạo, i o dục họ trở

t àn n ười lươn t iện Trong thời gian chấp àn ìn p ạt, n ười bị kết n

tù p i bị giam trong trại giam, họ ph i lao độn và ọc tập để c i tạo

B n n p ạt tù có iệu lực p p luật t i àn do cơ quan Côn an t i

àn n sau khi nhận được Quyết địn t i àn n của C n n Tòa n

Việc đưa n ười bị kết n đi c ấp àn ìn p ạt ở loại trại iam nào được căn cứ vào tín c ất của tội phạm, ìn p ạt của b n n và tu i của

n ười bị kết n Để tạo điều kiện c o n ười t ân t íc n ười bị kết n có t ể đến t ăm nom, độn viên i o dục n ười bị kết n c i tạo tốt, Ban i m t ị trại giam ph i t ôn b o c o ia đìn n ười bị kết n biết nơi n ười đó c ấp

àn ìn p ạt

“N ười bị kết n” là n ười đã bị Toà n xét xử, kết tội tức là n ười có tội nếu n ư b n n, quyết địn đó của Toà n đã có iệu lực p p luật N ười

bị kết n n ưn b n n, quyết định của Toà n c ưa có iệu lực p p luật t ì

họ c ưa p i là n ười đã có tội (Điều 9 BLTTHS - thể hiện rõ n uyên tắc suy

đo n vô tội của Luật ìn sự)

Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được p dụn đối với n ười bị kết

n p ạt tù đan c ấp àn ìn p ạt tù và có đầy đủ căn cứ t eo quy định

p p luật Tuy n iên nếu n ười bị kết n là p ần tử nguy hiểm t ì k ôn được tạm đìn c ỉ

Từ trước đến nay, k i niệm "Tạm đìn c ỉ chấp àn ình phạt tù" cũn c ưa được ghi nhận trong p p luật ìn sự thực định hiện àn Tuy

n iên, "Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù" lần đầu tiên được quy định tại

Bộ luật tố tụn ìn sự 1988, n à làm luật đã sử dụng thuật ngữ là

"Tạm đìn c ỉ t i àn n p ạt tù" Tuy n iên tại Bộ luật ìn sự 1999 và Bộ luật tố tụn ìn sự năm 2003 t uật ngữ này đã được sửa đ i t àn "Tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù" Việc quy định của p p luật ìn sự đã được cụ thể óa ơn bởi thuật ngữ “T i àn n” là một phạm trù rộn và c ưa t ể hiện rõ b n chất của việc t i ìn ìn p ạt tù ra sao Rõ ràn “Chấp àn

ìn p ạt tù” t ì n ười bị kết n đã có quyết địn t i àn n và đan c ấp

àn ìn p ạt tron c c trại giam hoặc trại tạm giam “Tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù” k i có đủ c c điều kiện t eo quy định của p p luật t ì có thể được tạm dừng việc chấp àn ìn p ạt đó

Dưới óc độ khoa học, cũn đã có n iều quan điểm k c n au đối với

k i niệm, b n chất p p lý của chế địn này

T eo bìn luận khoa học Bộ luật tố tụn ìn sự Việt Nam năm 1997 của n à xuất b n t àn p ố Hồ C í Min t ì “Tạm đìn c ỉ t i àn n p ạt

tù là việc c n n Tòa n quyết địn c o n ƣời bị kết n đan c ấp àn

ìn p ạt tù đƣợc tạm ngừng chấp àn trong một thời ian”

Theo Bộ luật Tố tụn Hìn sự năm 2003 quy định: “Tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù là tạm ngừng việc đan c ấp àn ìn p ạt tù tron kho ng thời gian nhất địn ”

T eo quan điểm của GS.TSKH Lê C m: Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù "là việc tạm dừng trong một thời gian nhất định việc chấp àn ìn p ạt

tù của n ƣời bị kết n k i n ƣời này đan c ấp àn ìn p ạt đó" [2, tr 796]

T eo quan điểm của TS Trịnh Tiến Việt:

T eo quan điểm của GS.TS Nguyễn Ngọc Hòa: Tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù "Là tạm ngừng chấp àn ìn p ạt trong kho ng thời gian nhất định" [36, tr 314]

Từ nhữn p ân tíc và c c đặc điểm trên đây, điểm hợp lý tron c c k i niệm về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù và n ững vấn đề đã đƣợc thực tiễn p dụn p p luật kiểm nghiệm, c ún tôi đƣa ra k i niệm về chế

định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù n ƣ sau: “Tạm đình chỉ chấp hành

hình phạt tù là việc Tòa án ra quyết định đối với người bị kết án đang chấp hành hình phạt tù tại trại giam được tạm dừng việc ở lại trại giam để chấp hành hình phạt, đồng thời họ được trả tự do khi không bị giam giữ về một tội

phạm khác khi có những điều kiện cụ thể do Bộ luật hình sự quy định”

1.1.2 Bản chất pháp lý của tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù

Về b n chất p p lý của chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù

có t ể hiểu n ư sau:

Thứ nhất: Tạm đìn c i c ấp àn ìn p ạt ph n n n uyên tắc

n ân đạo của c ín s c ìn sự nói c un và của luật hìn sự, cũn n ư luật

t i àn n ìn sự Việt Nam nói riên

Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t ể hiện một c c sâu sắc n uyên tắc n ân đạo của Đ n và N à nước ta đối với n ười phạm tội, thể hiện c ín

s c k oan ồn , dân c ủ xã ội chủ n ĩa, tôn trọng quyền con n ười, quyền côn dân Điều này t ể hiện tín n iêm min của p p luật đối với n ười phạm tội, bên cạnh mục đíc trừng trị còn có mục đíc i o dục, n ăn n ừa

và c i tạo n ười phạm tội trở t àn n ười có íc c o xã ội Tòa n quyết định dừng lại việc chấp àn ìn p ạt tù đã được tuyên tron b n n kết tội

có iệu lực p p luật đối với n ười bị kết n đan c ấp àn ìn p ạt đó trong một thời hạn nhất địn k i có đầy đủ căn cứ và n ữn điều kiện được quy địn tron p p luật ìn sự [14, tr 796]

Thứ hai: Tạm đìn c i chấp àn ìn p ạt tù đều chỉ có t ể được p

dụn đối với n ười bị kết n tron mỗi trường hợp cụ thể tươn ứng

Tất c c c trường hợp được tạm đìn c i c ấp àn ìn p ạt tù được quy định trong Bộ luật ìn sự đều được p dụn đối với nhữn n ười đã có

b n n kết tội có iệu lực của p p luật Ngay trong nội àm k i niệm “ tạm đìn c i c ấp àn ìn p ạt” đã t ể hiện là được tạm dừng việc chấp àn

ìn p ạt tù từ b n kết tội đã có iệu lực của Tòa n n ưn căn cứ vào một số điều kiện nhất địn mà p p luật quy địn t ì n ười phạm tội có t ể được tạm đìn c ỉ chấp àn p ần ìn p ạt đó

Thứ ba: Tạm đìn c i c ấp àn ìn p ạt tù k ôn t ể được p dụng

một c c tùy tiện mà c ỉ có t ể được p dụn k i có c c căn cứ và n ữn điều kiện nhất địn do PLHS quy định [14, tr.790]

K ôn c ỉ chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù mới có điều kiện p dụn mà tất c c c c ế địn n ân đạo trong luật ìn sự Việt Nam đều

có n ữn điều kiện để p dụn riên N ữn điều kiện p dụn đối với từng chế địn còn t ể hiện tín n iêm min của p p luật đối với n ười phạm tội, bên cạnh mục đíc trừng trị còn có mục đíc i o dục, n ăn n ừa và c i tạo

n ười phạm tội Bên cạn đó, n ữn điều kiện nhất địn để p dụng chế định này k ôn c ỉ là k uyến k íc n ười phạm tội cố gắng c i tạo tốt để sớm được ưởn c ín s c k oan ồng của n à nước mà còn tr n được việc p dụn tùy tiện c ín s c n ân đạo của p p luật

Thứ nhất: Việc tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù p i dựa vào

nhữn căn cứ, trìn tự, thủ tục được quy định cụ thể trong Bộ luật ìn sự để

p dụng Tron qu trìn t i àn n, Cơ quan t i àn n ìn sự ph i dựa vào n ữn căn cứ đã được quy địn đó để ra quyết địn , mà k ôn tùy n i

p dụn c c căn cứ để ra quyết định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Điều này có n ĩa c ế địn này k ôn t ể được p dụng một c c tùy tiện mà chỉ có t ể được p dụn k i có c c căn cứ nhất định

Thứ hai: Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù là việc Tòa n c o

p ép n ười bị kết n đan c ấp àn ìn p ạt tù tại trại iam được tạm dừng việc ở lại trại iam để chấp àn ìn p ạt, đồng thời được th tự do Thời ian n ười bị kết n được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù, cũn

n ư t ời ian được oãn c ấp àn ìn p ạt tù, k ôn được tín vào t ời gian chấp àn ìn p ạt

Thứ ba: N ười bị kết n được đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được

giao cho C ín quyền địa p ươn nơi ọ cư trú qu n lý, t eo dõi Trong thời gian tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt t ì ọ k ôn được tự ý di k ỏi nơi cư trú nếu k ôn được p ép của c ín quyền địa p ươn qu n lý ọ

Họ có t ể bị bắt ph i chấp àn ìn p ạt nếu trong thời ian được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù có ành vi vi phạm p p luật n iêm trọng hoặc có ý định bỏ trốn

Thứ tư: Khi hết thời hạn, Tòa n p i ra quyết địn t i àn n để

n ười bị kết n p ạt tù vào trại gia tiếp tục chấp àn ìn p ạt tù Trường hợp hết thời hạn mà k ôn có lý do c ín đ n , Cơ quan Côn an p i p i i

n ười bị kết n đi c ấp àn ìn phạt tù

Thứ năm: Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t ể hiện c ín s c

ìn sự của Đ n và N à nước ta vừa thể hiện một c c sâu sắc n uyên tắc

n ân đạo của N à nước ta đối với n ười phạm tội, thể hiện c ín s c k oan hồn , dân c ủ xã ội chủ n ĩa, tôn trọng quyền con n ười Điều này t ể hiện tín n iêm min của p p luật đối với n ười phạm tội, bên cạnh mục đíc trừng trị còn có mục đíc i o dục, n ăn n ừa và c i tạo n ười phạm tội

1.2 Ý nghĩa, vai trò của chế định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt

tù trong Luật hình sự

Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù là việc Tòa n c o p ép n ười bị kết n đan c ấp àn ìn p ạt tù tại trại iam được tạm dừng việc ở lại trại iam để chấp àn ìn p ạt, đồng thời họ được tr tự do nếu k ôn bị giam giữ về một tội phạm k c k i có n ữn điều kiện cụ thể do Bộ luật ìn sự quy định Nếu vì n ữn lý do n ất địn (đặc biệt) thuộc về n ân t ân n ười bị kết n và có đủ c c điều kiện cụ thể mà Bộ luật ìn sự quy địn t ì có t ể được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù còn lại trong một thời gian nhất định Sau khi hết thời gian tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù, n ười bị kết

n p i tiếp tục t i àn n ìn p ạt tù t ời ian còn lại c ưa t i àn

Vấn đề tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù mặc dù là một nội dung nhỏ quy địn tron BLHS, tuy n iên nó có ý n ĩa quan trọng về mặt c ín trị, xã ội và t ực tiễn, óp p ần b o đ m quyền con n ười, b o đ m n uyên

t c p p c ế xã ội chủ n ĩa, côn bằn tron xã hội và tín n ân đạo trong

c ín s c ìn sự, thể hiện tinh thần n ân văn của Đ n và N à nước ta, cụ thể n ư sau:

Ý n ĩa của việc tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t ể hiện ở chỗ Tòa n vẫn thể hiện được tín kiên quyết, thận trọng của ìn p ạt k i p dụng với n ười phạm tội n ưn vẫn tạo điều kiện để họ thực hiện c c n ĩa

vụ của mìn đối với xã ội, tạo điều kiện để họ có điều kiện chấp àn ìn phạt và đạt được mục đíc đặt ra của ìn p ạt Xuất p t từ tín c ất n ân đạo, tôn trọng quyền con n ười, quyền côn dân của c ín s c ìn sự nói

n ười bị kết n có điều kiện để i o dục c i tạo, oàn lươn t ì vô ìn c un ,

p p luật đã bị p dụng một c c cứng nhắc c ưa đ m b o quyền con n ười, quyền côn dân và tín n ân đạo mà Đ n và N à nước đã xây dựng

Về mặt thực tiễn, nếu Tòa n p dụn đún đắn và c ín x c tron t ực tiễn c c quy p ạm của chế địn oãn c ấp àn ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù sẽ đưa đến một loạt c c lợi íc xã ội, đó là việc tăn cườn p p c ế và củng cố trật tự p p luật, b o vệ vững chắc c c quyền và

tự do của con n ười, nân cao uy tín của Tòa n n ân dân, tăn t êm lòn tin của c c tầng lớp n ân dân vào sức mạnh của p p luật và côn bằn xã ội

Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù có vai trò quan trọn đó là t ể hiện tín n iêm min của p p luật, b o vệ c c quyền con n ười bằn p p luật

ìn sự và t i àn n ìn sự tron iai đoạn xây dựn N à nước p p quyền

1 3 Phân biệt về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù với các chế định khác liên quan

1.3.1 Tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù với hoãn chấp hành hình phạt tù

Hoãn c ấp àn ìn p ạt tù là việc tạm dừng lại trong một thời hạn nhất định việc chấp àn ình phạt tù của n ười bị kết n nếu n ười này c ưa chấp àn ìn p ạt tù đó

- Hoãn c ấp àn ìn p ạt tù và tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù đều là c ế địn liên quan đến việc dừng thi àn ìn p ạt tù tron một kho ng thời gian nhất định

- Đối tượn p dụng của c hai chế địn đều ướng tới nhữn n ười bị kết n p ạt tù

- C c biện p p này đều p dụng cho nhữn n ười bị kết n có nơi làm việc ổn định, có nơi thường trú cụ thể, rõ ràn , đồng thời sau khi bị xử phạt

tù k ôn có àn vi vi phạm p p luật nghiệm trọng, k ôn có căn cứ cho rằng họ bỏ trốn có một tron c c điều kiện sau:

+ Là n ười bị bện nặn , tức là bị bện đến mức k ôn t ể đi c ấp

àn ìn p ạt tù được và nếu bắt đi c ấp àn ìn p ạt tù sẽ nguy iểm đến tín mạn của ọ Do đó, cần t iết p i cho ọ được dừn c ấp àn ìn

p ạt tù để ọ có điều kiện c ữa bện ; ví dụ: Ung t ư giai đoạn cuối, xơ gan

c c ướn , lao nặn độ 4 k n t uốc, bại liệt, suy tim độ 3 trở lên, suy t ận

độ 4 trở lên, HIV c uyển giai đoạn AIDS đan có c c n iễm trùn cơ ội và

có tiên lượn xấu P i có kết luận của bện viện cấp tỉn trở lên về việc

n ười bị xử p ạt tù bị bện nặn và nếu bắt ọ đi c ấp àn ìn p ạt tù sẽ nguy iểm đến tín mạn của ọ

+ Là p ụ nữ có thai oặc đan nuôi con dưới 36 t n tu i (k ôn p ân biệt là con đẻ hay con nuôi), nếu ọ bị xử p ạt tù lần đầu

+ Là n ười bị kết tù k ôn p i về tội xâm p ạm an ninh quốc gia oặc

c c tội k c là tội rất n iêm trọn , đặc biệt n iệm trọn và là n ười duy n ất trong gia đìn đan lao độn có thu n ập và nếu bắt ọ đi c ấp àn ìn p ạt

tù t ì gia đìn ọ sẽ ặp k ó k ăn đặc biệt trong cuộc sốn (n ư k ôn có

n uồn thu n ập nào k c, k ôn có ai c ăm nom, nuôi dưỡn n ữn n ười

t ân t íc của ọ trong gia đìn mà k ôn có k năn lao độn )

+ Là n ười bị kết n về tội ít n iệm trọn (là tội p ạm ây nguy ại

k ôn lớn cho xã ội mà mức cao n ất của khung ìn p ạt đối với tội ấy là đến ba năm tù) và do nhu cầu côn vụ, tức là do nhu cầu của cơ quan, t c ức,

c ín quyền địa phươn cần t iết sự có mặt của ọ để t ực iện côn vụ n ất địn và nếu bắt ọ đi c ấp àn ìn p ạt tù ngay t ì c ưa có n ười thay t ế

ọ (có x c n ận bằn văn b n của cơ quan, t c ức, c ín quyền địa p ươn

có liên quan đến việc t ực iện côn vụ đó)

- Người được oãn c ấp àn ìn p ạt tù oặc tạm đìn c ỉ c ấp àn

ìn p ạt tù p i c ấp àn ìn p ạt tù còn lại khi k ôn còn t ỏa mãn c c điều kiện quy địn của p p luật ìn sự

* Điểm khác nhau

Điểm k c n au cơ b n giữa tạm đìn c ỉ ìn p ạt tù và oãn c ấp

àn ìn p ạt tù là thời điểm áp dụng biện p p là trước hay trong khi chấp

àn ìn p ạt tù

Cụ thể: Đối với oãn c ấp àn ìn p ạt tù t ì t ời điểm p dụng

là k i n ười bị kết n đã bị tuyên n tù n ưn c ưa c ấp àn ìn p ạt tù

và ọ thỏa mãn c c điều kiện mà p p luật ìn sự quy địn K i đó n ười

bị kết n tù được dừng việc chấp àn b n n đó tron một thời gian nhất định Sau khi hết c c điều kiện để được dừn t ì ọ sẽ ph i quay trở lại thi

àn b n n tù đó

Đối với tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t ì t ời điểm p dụn là

k i n ười bị kết n đã bị tuyên ìn p ạt tù, đan c ấp àn ìn p ạt tù và

họ thỏa mãn c c điều kiện mà p p luật ìn sự quy định (giốn n ư c c điều kiện để được oãn chấp àn ìn p ạt tù) K i đó n ười bị kết n tù được tạm dừng việc t i àn b n n đó tron một thời gian nhất định Sau khi hết

c c điều kiện để được dừng chấp àn ìn p ạt tù t ì ọ sẽ ph i quay trở lại chấp àn ìn p ạt phần thời ian còn lại của b n n tù đó

N ư vậy t ì, oãn c ấp hàn ìn p ạt tù là việc n ười bị xử phạt tù có thể được chuyển thời điểm t i àn n san một thời điểm k c muộn ơn tron c c trường hợp nhất định Thời điểm oãn c ấp àn ìn p ạt tù là k i

n ười phạm tội c ưa bắt đầu t i àn ìn p ạt tù; còn tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù là trường hợp n ười phạm tội đan c ấp àn ìn p ạt tù,

n ưn vì một trong nhữn lý do trên mà n ười phạm tội được xin tạm ngừng chấp àn ìn p ạt tù tron một thời gian nhất định

1.3.2 Tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù với miễn chấp hành hình phạt tù

* Điểm giống nhau

- Đều là n ững biện p p thể hiện c ín s c n ân đạo, khoan hồng của N à nước với n ười phạm tội

- Đối tượng được p dụng đều là nhữn n ười bị kết n ìn phạt tù

- Đều được p dụn k i n ười bị kết n t ỏa mãn được c c điều kiện

t eo quy định của p p luật

* Điểm khác nhau

- Chế định miễn chấp àn ìn p ạt tù có t ể có c c trường hợp sau: + Thứ nhất: Miễn chấp àn ìn p ạt tù có t ời hạn p dụn đối với

n ười phạm tội bị kết n tù có t ời hạn và họ c ưa c ấp àn ìn p ạt n ưn lập côn lớn hoặc mắc bệnh hiểm n èo và nếu n ười đó k ôn còn n uy hiểm c o xã ội nữa

Về trìn tự, thủ tục t ì Tòa n có quyền ra quyết định miễn chấp àn toàn bộ ìn p ạt t eo đề nghị của Viện Kiểm s t

N oài ra, nếu n ư n ười bị kết n đan được tạm đìn c ỉ chấp àn

ìn p ạt tù mà lại thỏa mãn điều kiện được miễn chấp àn ìn p ạt tù t ì Tòa n sẽ tuyên miễn chấp àn p ần ìn p ạt còn lại c ưa c ấp àn của

họ t eo đề nghị của Viện Kiểm s t

+ Thứ hai: Miễn chấp àn ìn p ạt tù có điều kiện ( ay còn ọi là n treo), p dụn đối với n ười bị kết n tù k ôn qu 3 năm, k i có n ữn điều kiện nhất định, nếu thấy k ôn cần thiết ph i buộc họ chấp àn ìn p ạt tù

t ì Tòa n sẽ c o ưởn n treo và ấn định thời gian thử t c

Về trìn tự, thủ tục t ì Tòa n có quyền tuyên n treo đối với bị c o tại

p iên tòa

- Về thời điểm p dụng chế định miễn chấp àn ìn p ạt tù rộn ơn

so với tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù, bao ồm c k i n ười bị kết n

c ưa c ấp àn ìn p ạt tù và k i ọ đan c ấp àn ìn p ạt tù Đối với chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t ì được p dụn k i n ười bị kết n ìn p ạt tù đan c ấp àn ìn p ạt (tức là là c uyển san iai đoạn

t i àn n)

- Về đối tượn được p dụn : N ười phạm tội bị kết n ìn p ạt tù được miễn chấp àn ìn p ạt tù ạn chế ơn so với đối tượn được p dụng chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Cụ thể chỉ có n ười phạm tội bị kết n ìn p ạt tù có t ời hạn mới được xem xét để p dụng biện p p miễn chấp àn ìn p ạt còn để p dụng biện p p tạm đìn c ỉ chấp àn ìn phạt tù t ì xét đến c n ười bị kết n ìn p ạt tù có t ời hạn và tù c un t ân

- Về điều kiện cụ thể để p dụng:

Đối với việc p dụng chế định miễn chấp hành hình phạt tù k i n ười

bị kết n t ỏa mãn một tron c c điều kiện sau:

+ N ười bị kết n tù có t ời hạn, c ưa c ấp àn ìn p ạt mà lập côn lớn và n ười đó k ôn còn n uy iểm c o xã ội nữa;

+ N ười bị kết n tù có t ời hạn, c ưa c ấp àn ìn p ạt mà mắc bệnh hiểm n èo và n ười đó k ôn còn n uy iểm c o xã ội nữa;

+ N ười bị kết n được đặc x oặc đại x ;

+ N ười bị kết n tù về tội ít n iêm trọn đã được oãn c ấp àn

ìn p ạt, trong thời ian oãn đã lập côn t ì được miễn chấp àn p ần

ìn p ạt tù còn lại c ưa c ấp àn ;

+ N ười bị kết n tù về tội ít n iêm trọn đã được tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt, trong thời gian tạm đìn c ỉ đã lập côn t ì được miễn chấp

àn p ần ìn p ạt tù còn lại c ưa c ấp àn ;

+ N ười bị kết n tù dưới 3 năm, căn cứ n ân t ân của họ và c c tìn tiết gi m nhẹ TNHS, xét t ấy k ôn cần thiết ph i chấp àn ìn p ạt tù t ì được ưởn n treo và c ịu một thời gian thử t c ;

Đối với việc p dụng chế định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù

k i n ười bị kết n t ỏa mãn một tron c c điều kiện sau:

+ N ười bị kết n ìn p ạt tù bị bệnh nặng, được tạm ngừng chấp

àn ìn p ạt tù c o đến khi sức khỏe được hồi phục

+ N ười bị kết n ìn p ạt tù có t ai oặc đan nuôi con dưới 36

k c là tội rất n iêm trọng hoặc đặc biệt n iêm trọng

+ N ười bị kết n ìn p ạt tù về tội ít n iêm trọng, do nhu cầu côn

vụ t ì được tạm ngừng chấp àn ìn p ạt tù đến 1 năm

1.3.3 Tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù với giảm chấp hành hình phạt tù

* Điểm giống nhau

- Đều là n ững biện p p t ể hiện c ín s c n ân đạo, khoan hồng của N à nước với n ười phạm tội

- Đối tượn được p dụn đều là n ữn n ười bị kết n ìn phạt tù đã chấp àn được một phần của ìn p ạt

- Đều được p dụn k i n ười bị kết n t ỏa mãn được c c điều kiện

t eo quy định của p p luật

* Điểm khác nhau

- Chế định gi m chấp àn ìn p ạt tù có t ể có c c trường hợp sau:

+ Thứ nhất: Gi m chấp hàn ìn p ạt tù p dụn đối với n ười phạm

tội bị kết n ìn p ạt tù và ọ đã c ấp àn được một phần của ìn nếu đã chấp àn ìn p ạt được một thời gian nhất địn và có n iều tiến bộ, t ì t eo

đề nghị của cơ quan t i àn n p ạt tù, Toà n có t ể quyết định gi m thời hạn chấp àn ìn p ạt Còn tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù là việc Tòa

n ra quyết địn đối với n ười bị kết n đan c ấp àn ìn p ạt tù tại trại iam được tạm dừng việc ở lại trại iam để chấp àn ìn p ạt, đồng thời họ

được tr tự do k i k ôn bị giam giữ về một tội phạm k c k i có n ữn điều kiện cụ thể do Bộ luật ìn sự quy định

+ Thứ hai về bản chất pháp lí: N ười được gi m chấp àn ìn p ạt

tù sẽ được gi m một thời gian nhất địn t eo quy địn p p luật theo những trường hợp cụ thể so với thời hạn ban đầu của b n n có iệu lực p p luật của Tòa n Tron k i đó n ười được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được tạm dừn THA tuy n iên vẫn ph i tiếp tục chấp àn đủ ìn p ạt tù

t eo đún b n n ban đầu có iệu lực p p luật của Tòa n

* Về điều kiện áp dụng

Đối với gi m chấp àn ìn p ạt tù t ì n ười được t i àn n ìn phạt tù p i đ p ứn được c c điều kiện sau:

- Đã c ấp àn được ít n ất một phần ba thời hạn đối với ìn p ạt tù

từ ba mươi năm trở xuống hoặc mười ai năm đối với tù c un t ân;

- Có n iều tiến bộ thể hiện ở việc chấp àn tốt Nội quy trại giam, trại tạm iam, n à tạm giữ; tíc cực học tập, lao động c i tạo và p i có đủ kỳ xếp loại chấp àn ìn phạt tù từ k trở lên, cụ thể n ư sau:

- Phạm nhân bị phạt tù c un t ân p i có ít n ất bốn năm liên tục liền

kề thời điểm xét i m thời hạn được xếp loại từ k trở lên Trường hợp bị kết n tử ìn được Chủ tịc nước CHXHCN Việt Nam ân x gi m xuốn tù

c un t ân p i có ít n ất năm năm liên tục liền kề thời điểm xét i m được xếp loại từ k trở lên;

- Phạm n ân bị phạt tù trên ai mươi năm đến ba mươi năm p i có

ít n ất ba năm s u t n liên tục liền kề thời điểm xét i m được xếp loại

nhất ai năm liên tục liền kề hoặc t m quý liền kề thời điểm xét i m được xếp loại từ k trở lên;

- Phạm n ân bị phạt tù trên năm năm đến mười năm p i có ít n ất một năm oặc bốn quý liền kề thời điểm xét i m được xếp loại từ k trở lên;

- Phạm n ân bị phạt tù trên ba năm đến năm năm p i có ít n ất s u

t n oặc ai quý liền kề thời điểm xét i m được xếp loại từ k trở lên;

- Phạm n ân bị phạt tù ba năm trở xuống ph i có ít n ất một quý ần nhất được xếp loại từ k trở lên

Đối với tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t ì:

+ Là n ười bị bệnh nặng, tức là bị bện đến mức k ôn t ể đi c ấp

àn ìn p ạt tù được và nếu bắt đi c ấp àn ìn p ạt tù sẽ nguy hiểm đến tín mạng của họ; do đó, cần thiết ph i cho họ được tạm ngừng chấp àn

ìn p ạt tù để họ có điều kiện chữa bện ; ví dụ: Un t ư iai đoạn cuối, xơ gan c c ướng, lao nặn độ 4 k n t uốc, bại liệt, suy tim độ 3 trở lên, suy thận độ 4 trở lên, HIV c uyển iai đoạn AIDS đan có c c n iễm trùn cơ ội

và có tiên lượng xấu Ph i có kết luận của bệnh viện cấp tỉnh trở lên về việc

n ười bị xử phạt tù bị bệnh nặn và nếu bắt họ đi chấp àn ìn p ạt tù sẽ nguy hiểm đến tín mạng của họ

+ Là p ụ nữ có t ai oặc đan nuôi con dưới 36 t n tu i (k ôn p ân biệt là con đẻ ay con nuôi), nếu họ bị xử phạt tù lần đầu

+ Là n ười bị kết tù k ôn p i về tội xâm p ạm an ninh quốc gia hoặc

c c tội k c là tội rất n iêm trọn , đặc biệt nghiệm trọn và là n ười duy nhất tron ia đìn đan lao độn có t u n ập và nếu bắt họ đi c ấp àn ìn p ạt

tù t ì ia đìn ọ sẽ gặp k ó k ăn đặc biệt trong cuộc sốn (n ư k ôn có nguồn thu nhập nào k c, k ôn có ai c ăm nom, nuôi dưỡng nhữn n ười

t ân t íc của họ tron ia đìn mà k ôn có k năn lao động)

+ Là n ười bị kết n về tội ít n iệm trọn (là tội phạm ây n uy ại

k ôn lớn c o xã ội mà mức cao nhất của k un ìn p ạt đối với tội ấy là đến ba năm tù) và do n u cầu côn vụ, tức là do n u cầu của cơ quan, t chức,

c ín quyền địa p ươn cần thiết sự có mặt của họ để thực hiện côn vụ nhất địn và nếu bắt họ đi c ấp àn ìn p ạt tù n ay t ì c ưa có n ười thay thế

họ (có x c n ận bằng văn b n của cơ quan, t chức, c ín quyền địa p ươn

có liên quan đến việc thực hiện côn vụ đó)

Về hậu quả pháp lý: Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù chỉ tạm thời

được dừng việc chấp àn ìn p ạt tù và k ôn được miễn phần c ưa c ấp

àn còn lại Còn gi m chấp àn ìn p ạt tù t ì p ần ìn p ạt được quyết định gi m sẽ k ôn p i chấp àn nữa

1 4 Sơ lược lịch sử phát triển của pháp luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay về tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù

P p luật ìn sự là một trong nhữn côn cụ sắc bén, ữu hiệu để đấu tran p òn n ừa và c ống tội phạm, óp p ần đắc lực vào việc b o vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãn t của T quốc Việt Nam xã ội chủ n ĩa, b o vệ lợi íc của N à nước, quyền, lợi íc ợp p p của côn dân,

t chức, óp p ần duy trì trật tự an toàn xã ội, trật tự qu n lý kin tế, b o đ m cho mọi n ười được sống trong một môi trườn xã ội và sin t i an toàn, làn mạn , man tín n ân văn cao Đồng thời, p p luật ìn sự óp p ần tíc cực loại bỏ những yếu tố ây c n trở cho tiến trìn đ i mới và sự nghiệp côn nghiệp o , iện đại o đất nước vì mục tiêu dân iàu, nước mạn , xã ội côn bằn , văn min Bộ Luật ìn sự Việt Nam luôn được điều chỉnh, sửa đ i,

b sun , c o p ù ợp với tìn ìn t ực tế trong từn iai đoạn p t triển của đất nước Bộ luật ìn sự có tr c n iệm n iên cứu, t ng kết việc thực thi luật

ìn sự trong việc đấu tran p òn c ống tội phạm nói c un và qu trìn i i quyết vụ n ìn sự nói riên , đưa ra n ững nhận định về ưu điểm, hợp lý cũn

n ư n ữn điều bất cập, c ưa ợp lý của c c quy p ạm p p luật

B n n có iệu lực p p luật, n ười phạm tội ph i chấp àn ìn p ạt

n iêm k ắc của p p luật K i đó, Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù là một iai đoạn t i àn n ìn sự, để tìm iểu sự p t triển của P p luật về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù cần ph i gắn liền với việc tìm iểu sự

p t triển của P p luật về t i àn n ìn p ạt tù

1.4.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến trước khi pháp điển hóa Bộ luật hình sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 1985

Trước C c mạn t n T m, N à nước ta ở thời kỳ phong kiến và xã hội thuộc địa nửa phong kiến

C c ìn p ạt tron đó có ìn p ạt tù có t ời hạn của N à nước phong kiến do c c quan lại xét xử phần lớn được t i àn n ay N iều trường hợp

n ay sau k i tuyên n (bằng miện ) là b n n được t i àn n ay tức t ì B n

t ân p p luật về t i àn n còn c ưa đầy đủ, k ôn rõ ràn và t iếu thống nhất với c c n àn luật k c

Từ k i t àn lập N à nước Cộn òa xã ội chủ n ĩa Việt Nam (1945) đến nay quy định của p p luật về t i àn ìn p ạt tù có t ời hạn

có n ữn t ay đ i cơ b n Từ sau C c mạn t n 8/1945 đã mở ra thời kỳ mới c o đất nước Việt Nam, xóa bỏ oàn toàn c ế độ nửa thuộc địa phong kiến, lập nên N à nước Việt Nam dân chủ cộn òa, N à nước của n ân dân lao độn do Đ n lãn đạo Cùn với việc củng cố, b o vệ c ín quyền non trẻ, Đ n và N à nước ta đã quan tâm đặc biệt đến việc xây dựn và p dụng

p p luật để b o vệ T quốc Do c ưa t ể có n ay c c văn b n p p luật để điều chỉn c c quan ệ xã ội ở đất nước mới được gi i p ón , C ín p ủ nước Việt Nam dân c ủ cộn òa đã ban àn Sắc lệnh số 47 n ày 10 t n

10 năm 1945 về việc tạm thời sử dụng luật lệ cũ với điều kiện k ôn được

tr i với n uyên tắc độc lập của nước Việt Nam và c ín t ể dân c ủ cộng

òa Sắc lện này là biện p p ết sức kịp thời nhằm hạn chế đến mức thấp

nhất nhữn x o trộn trong cuộc sống của n ân dân, đồng thời đ m b o duy trì trật tự xã ội, k ôn p ươn ại đến nền độc lập và nền dân c ủ cộn òa của đất nước mới iàn được c ín quyền Do oàn c nh chiến tran và sự thiếu kinh nghiệm xây dựn p p luật, trong suốt một thời ian dài, để điều chỉn c c quan ệ p t sin tron xã ội, c c c ế tài ìn sự ở iai đoạn này,

là một tập hợp c c văn b n đơn àn với nhiều ìn t ức tên ọi n ư sắc lện , t ôn tư, điều lệ

Đến kho ng nhữn năm 1970, xuất hiện một số văn b n p p luật ìn

sự có tín p p điển óa n ư P p lệnh trừng trị c c tội ph n c c mạn n ày 30/10/1967, 02 p p lệnh trừng trị c c tội xâm p ạm sở hữu n ày 21/10/1970 Tuy n iên tron c c văn b n p p luật ìn sự k ôn có văn b n nào quy định

về n ười bị kết n có t ể được oãn c ấp àn ìn p ạt tù oặc tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù Việc thể chế o ai c ế địn này c ỉ xuất hiện cùn với qu trìn đẩy mạn p p điển óa p p luật ìn sự ở Việt Nam trong giai đoạn 1982 - 1986 mà đỉnh cao của nó là sự ra đời của Bộ luật ìn sự 1985

1.4.2 Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 1985 đến Bộ luật hình sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 1999

Năm 1980, Hiến p p nước Cộn òa xã ội chủ n ĩa Việt Nam đã ra đời thay thế cho Hiến p p năm 1946 Hiến p p này đã t ể chế óa đường lối, c ín s c của Đ ng Cộng s n Việt Nam tron iai đoạn mới của c c mạng, đã quy địn "N à nước qu n lý xã ội t eo p p luật và k ôn n ừng tăn cườn p p c ế xã ội chủ n ĩa" Tron ệ thốn p p luật của nước Cộn òa xã ội chủ n ĩa Việt Nam, Luật ìn sự có vị trí rất quan trọng Trước k i có Bộ luật ìn sự năm 1985, lĩn vực ìn sự chỉ được điều chỉnh bằng nhữn văn b n đơn àn , lẻ tẻ Bộ luật ìn sự 1985 ra đời vào t ời điểm đó là côn cụ sắc bén óp p ần đấu tran có iệu qu chống tội phạm để

giữ n iêm p p luật và kỷ luật của N à nước Việc ban àn Bộ luật ình sự

đ n dấu bước tiến bộ mới quan trọng trong việc oàn c ỉnh hệ thốn p p luật vì đây là Bộ luật ìn sự đầu tiên của N à nước cộn òa xã ội chủ

n ĩa Việt Nam Tại Điều 69 Bộ luật ìn sự 1985 lần đầu tiên tron lịch sử lập p p có quy định về trường hợp được oãn c ấp àn ìn p ạt tù, n ưn quy địn này còn có sự hạn chế do hạn hẹp về đối tượng chỉ có t ể là quân

n ân tron trường hợp ph i t i àn côn vụ và t uộc trường hợp phạm tội ít

n iêm trọng Trong lịch sử p t triển p p luật ìn sự, nếu n ư oãn c ấp

àn ìn p ạt tù xuất hiện đầu tiên tại Bộ luật ìn sự 1985 t ì c ế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được quy định lần đầu tiên tại Bộ luật tố tụng

ìn sự năm 1988

Khi Bộ luật tố tụn ìn sự 1988 ra đời t ì quy định về oãn c ấp àn

ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được quy định cụ thể tại c c điều 231, 232, 233 Bộ luật này T ủ tục tiến àn t ực hiện chế địn oãn chấp àn ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được quy định tại Điều 17 P p lệnh t i àn n p ạt tù năm 1993 Tuy n iên quy định về oãn chấp àn ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù t eo quy định tại

Bộ luật tố tụn ìn sự 1988 còn t iếu cụ thể dẫn đến nhữn vướng mắc trong việc p dụn Hơn nữa việc quy địn điều kiện để p dụng chế địn oãn c ấp

àn ìn p ạt tù, tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron Bộ luật tố tụng

ìn sự là c ưa p ù ợp Bởi t eo điều 1 Bộ luật tố tụn ìn sự t ì n iệm vụ của Bộ luật tố tụn ìn sự: quy địn trìn tự, thủ tục khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và t i àn n ìn sự; chức năn , n iệm vụ, quyền hạn và mối quan

hệ giữa c c cơ quan tiến àn tố tụn …

N ìn c un , Bộ luật ìn sự 1985 thể hiện trìn độ nhận thức khoa học cao ơn về vai trò của Luật ìn sự, của c c p ươn tiện và p ươn p p t c động tội phạm tron iai đoạn c c mạng nhất định, thể hiện được c ín s c

n ân đạo của N à nước trong việc xử lý n ười phạm tội Đây là một bước

p t triển mới trong Luật ìn sự nước ta về chế địn oãn c ấp àn ìn phạt tù và tạm đình chỉ chấp àn ìn p ạt tù Điều này t ể hiện được c ín

s c n ân đạo trong việc p dụn và t ực t i p p luật, khoan hồng của p p luật, tạo cơ ội c o n ười phạm tội được c i tạo tốt Tuy n iên do ra đời trong oàn c nh kinh tế - xã ội tron nước và quốc tế có n iều điểm k c biệt căn

b n so với nhữn năm cuối thế kỷ 20, c o nên mặc dù được sửa đ i b sung

n ưn Bộ luật ìn sự 1985 vẫn k ôn đ p ứn được yêu cầu của cuộc đấu tran p òn c ống tội phạm Chế địn oãn c ấp àn ìn p ạt tù và tạm đình chỉ chấp àn ìn p ạt tù vẫn còn được quy định một c c c un chung, thiếu c c quy định cụ thể về ướng dẫn p dụng Mặc dù Bộ luật tố tụn ìn sự 1988 đã quy định về điều kiện tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt

tù, n ưn n ữn quy địn này vẫn còn man tín c un c un , t iếu cụ thể nên việc p dụng gặp nhiều vướng mắc Việc quy địn điều kiện để tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù tại Bộ luật tố tụn ìn sự là c ưa p ù ợp với nhiệm vụ của Bộ luật tố tụn ìn sự

Khắc phục những thiếu sót trên, Bộ luật ìn sự 1999 và Bộ luật tố tụn ìn sự 2003 ra đời đã sửa đ i, b sung một số nội dun c o đầy đủ ơn

và k ắc phục được một số hạn chế tron qu trìn t ực hiện

Năm 2010, Luật t i àn n ìn sự được ban àn và có iệu lực thi

àn Luật THAHS quy định cụ thể về thủ tục tiến àn tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù

1.4.3 Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật hình sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 1999 đến Bộ luật hình sự của Nước CHXHCN Việt Nam năm 2015

Trong lịch sử p t triển p p luật ìn sự, chế định tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù được quy định lần đầu tiên tại Bộ luật tố tụn ìn sự năm

1988 Mặc dù Bộ luật tố tụn ìn sự 1988 đã quy định về điều kiện tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù, n ưn n ữn quy địn này vẫn còn man tín chung chung, thiếu cụ thể nên việc p dụng gặp nhiều vướng mắc Việc quy địn điều kiện để tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tại Bộ luật tố tụn ìn

sự là c ưa p ù ợp với nhiệm vụ của Bộ luật tố tụn ìn sự Khắc phục những thiếu sót trên Bộ luật ìn sự 1999 sửa đ i và Bộ luật tố tụn ìn sự

2003 sửa đ i quy định chi tiết ơn về điều kiện p dụn , trìn tự, thủ tục và

c c t ức thực hiện đã iúp c o việc thực hiện chế định tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn p ạt tù về cơ b n đ p ứn được yêu cầu thực tế

Bộ luật ìn sự 1999 quy định nhữn điều kiện cụ thể được tạm đìn chỉ chấp àn ìn p ạt tù, tại Điều 62 quy định:

1 N ười đan c ấp àn ìn p ạt tù mà t uộc một trong

c c trường hợp quy định tại kho n 1 Điều 61 của Bộ luật này, t ì có thể được tạm đìn c ỉ chấp hàn ìn p ạt tù

2 Thời gian tạm đìn c ỉ k ôn được tín vào t ời gian chấp

àn ìn p ạt tù [20]

Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù được p dụn đối với những trường hợp đan c ấp àn ìn p ạt tù tại trại giam, trại tạm iam, Cơ quan

t i àn n hìn sự Côn an cấp huyện, n ưn vì n ữn lý do n ư quy định tron trường hợp oãn c ấp àn ìn p ạt tù tại kho n 1 Điều 61 Bộ luật ìn

sự 1999 Tại t ôn tư liên tịch số BQP-BYT n ày 15 t n 5 năm 2013 ướng dẫn quy định tạm đìn c ỉ chấp

àn ìn phạt tù đối với phạm n ân có quy định cụ thể c c trường hợp được tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù

Tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù là tạm ngừng việc đan c ấp àn

ìn p ạt tù tron k o ng thời gian nhất định Bộ luật hìn sự năm 2015 iữ

n uyên quy định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron Bộ luật ìn sự

năm 1999 C ế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù đặt ra cơ sở p p lý

c o n ười bị kết n đan t ụ ìn có t ể được tạm định chỉ chấp àn k i có

n ưn lý do đặc biệt về b n t ân, về oàn c n ia đìn cũn n ư về nhu cầu của côn vụ Đối tượn có t ể được xét tạm đìn c ỉ và t ời hạn tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù iốn n ư tron trường hợp tạm oãn c ấp àn ìn phạt tù được quy định tại Kho n 1 Điều 67 BLHS năm 2015

Tr i qua nhiều lần p p điển óa và sửa đ i b sun , c c quy định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù n ày càn được quy định cụ thể rõ ràn ơn Tuy n iên, cùn với sự p t triển của xã ội và sự biến động của tìn ìn tội phạm, c c quy định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron p p luật ìn sự Việt Nam đã bộc lộ những hạn chế thiếu xót n ất định, cần được tiếp tục sửa đ i, b sun tron p p luật ìn sự Việt Nam hiện àn và tươn lai

Tóm lại, chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù là c ế địn n ân đạo của p p luật ìn sự Việt Nam Hiện nay, với xu ướn n ân đạo óa trong việc xử lý n ười phạm tội cộng với việc p dụng chế địn này nên t ực

tế còn n iều vướng mắc về việc x c địn n ười phạm tội được p dụng chế địn oãn c ấp àn ìn p ạt tù Vì t ế, việc xây dựn và làm rõ c ế định này tron Bộ luật ìn sự k ôn c ỉ có ý n ĩa về mặt lý luận mà còn có ý

n ĩa rất lớn đối với thực tiễn

N iên cứu lịch sử lập p p đối với chế địn này k ôn c ỉ thấy được chuyển biến trong nhận thức của c c n à làm luật mà còn t ấy được qu trìn

p t sin , p t triển của c c quy định của P p luật ìn sự về chế địn này, qua đó t ấy được yêu cầu cấp b c của việc i o dục, c i tạo n ười phạm tội; đồng thời có ý n ĩa quan trọng trong việc kế thừa, p t triển t àn tựu lập

p p tiến bộ của nước ta qua c c t ời kỳ

àn ìn p ạt tù Nội dung luận văn cũn c ỉ ra được ý n ĩa của việc p dụng chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù

Luận văn cũn đã sơ lược được tiến trìn xây dựn và p t triển của chế định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù ắn liền với bối c n xã ội của từn iai đoạn lịch sử, từ đó p n n được vai trò quan trọng của chế định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù tron luật ìn sự Góp p ần đưa

ra được c i n ìn đa c iều về chế định, luận văn đã có đưa ra so s n về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù với miễn chấp àn ìn p ạt tù, oãn c ấp àn ìn p ạt tù và i m thời hạn chấp àn ìn p ạt tù, từ đó nhận xét, đ n i sự tươn đồn , k c biệt với quy định về tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù

N ư vậy, C ươn 1 đã đưa ra được những nội dun cơ b n man tín

lý luận về chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù, c ỉ ra tầm quan trọng

và tín cần thiết của chế địn này tron ệ thốn p p luật ìn sự Việt Nam Tuy n iên, để có được c i n ìn sâu sắc về c c nội dung chi tiết của chế định tạm đìn c ỉ chấp àn ìn p ạt tù, luận văn tiếp tục p ân tíc n ững quy định của luật thực địn , n iên cứu tìn ìn p dụng trong thực tiễn, chỉ ra nhữn ưu điểm cũn n ư n ững vấn đề còn tồn tại cần oàn t iện