Hai c©y phong Ai ma tèp I .Mục tiêu cần đạt - Gióp häc sinh ph¸t hiÖn trong v¨n b¶n” Hai c©y phong” cã hai m¹ch c¶m xóc kÕ tiÕp lång vào nhau dựa vào nhau dựa đại từ nhân xưng khác nhau [r]
Trang 1Tuần 9
Tiết 33+34 Ngày soạn :10/10/2008 ; Ngày dạy: / /2008
Hai cây phong
Ai ma tốp
I Mục tiêu cần đạt
- Giúp học sinh phát hiện trong văn bản” Hai cây phong” có hai mạch cảm xúc kế tiếp lồng vào nhau dựa vào nhau dựa đại từ nhân xưng khác nhau của người kể chuyện Qua đó thể hiện
rõ tính chất trữ tình sâu đậm được biểu `hiện trong sự kết hợp khéo léo giữa hồi ức miêu tả biểu cảm và kể chuyện toát lên tình cảm yêu mến quê hương
- Rèn kĩ năng cảm nhận văn bản
- Giáo dục tình cảm yêu mến quê hương
II Chuẩn bị
Giáo viên tìm một đoạn về ‘ Người thầy đầu tiên” ở chương trương trình lớp 9 cũ
Học sinh : Đọc , tóm tắt được truyện theo sự hướng dẫn của giáo viên
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
A ổn định lớp (1’)
B.Kiểm tra bài cũ (4’)
Hãy chỉ ra nghệ thuật đặc sắc đảo ngược tình huống hai lần trong truyện ngắn “ Chiếc lá cuối cùng”-O-Hen -ri
- Tình huống đảo ngược lần Giôn-xi viên phổi nặng cô tuyệt vọng sẽ chết khi chiếc lá cuối cùng sẽ rụng – chiếc lá không rụng , cô ân hận vươn lên và chiến thắng bệnh tật
- Tình huóng đảo nguợc lần 2:Bơ-men già nhưng đang khoẻ mạnh vì thương Giôn-xi nên đi vẽ chiếc lá bị nhiễm lạnh viêm phổi chết
C.Bài mới
Hoạt động 2 (1’)
Giới thiệu bài : Mỗi chúng ta tuổi thơ thường gắn với những hình ảnh thân quen gần gũi nơi quê nhà, với nhân vật hoạ sĩ trong truyện “ Người thầy đầu tiên” của Ai –ma- tốp thì kí ức tuổi thơ in đậm hình ảnh hai cây phong trên đỉnh đồi đầu làng Vì sao hình ảnh hai cây phong ấy lại có vị trí thiêng liêng như vậy trong tâm hồn hoạ sĩ Chúng ta cùng tìm hiểu văn bản “Hai cây phong ”
Hoạt động 3
Hãy trình bày hiểu biết của em về nhà văn Ai ma tốp ?
Giáo viên : Nhà văn là người Cư-rơ-gư-xtan Đây là đất
nước cộng hoà ở miền Trung á đất nước của núi đồi và
thảo nguyên trập trùng bát ngát , trước đây nămg trong liên
bang Xô Viết , xuất thân trong một gia đình viên chức
Năm 1953 Ai ma tốp trở thành một cán bộ kĩ thuật nông
nghiệp về chăn nuôi Mờy năm sau, ông học tiép về văn
học rồi chuyển sang viết viết báo chí và viết văn Ông được
dư luận đánh giá ngay từ tác phẩm đầu tay ông dược giả
I.Giới thiệu tác giả, văn bản (10’)
1.Tác giả :
- Ai-ma -tốp sinh năm 1921 là nhà văn Cư- rơ-gư -stan
Trang 2thưởng lê nin,Viết văn bằng tiếng mẹ đẻ và tiếng Nga
Ông có nhiều tập truyện hay
- Đọc phần tóm tắt trong sách giáo khoa và nêu vị trí của
đoạn trích?
Hoạt động 4
Giáo viên nêu yêu cầu đọc với giọng chậm rãi, hơi buồn
gợi nhớ nhung và suy nghĩ của người kể - nhấn giọng vào
những rung động của tác giả khi ngồi lặng đi trên một
cành phong
? Đọc từ đầu đoạn trích đến chiếc gương thần xanh
? Nêu nội dung chính của đoạn?
? Hình ảnh hai cây phong trong mắt hoạ sĩ
? Đọc phần còn lại?
Nêu nội dung chính của đoạn?
- Hình ảnh hai cây phong với những kỷ niệm thời ấu thơ
? Theo em đoạn trích có thể chia làm mấy ý, ntn?
( HS dựa vào phần đọc và tìm hiểu ý chỉ ra bố cục hai phần
của văn bản)
? Theo dõi bố cục của văn bản, em có nhận xét gì về cách
sử dụng đại từ nhân xưng của tác giả?
- Khi xưng hô “tôi” – Người kể giới thiệu mình là một
hoạ sĩ
+ Khi xưng hô “chúng tôi” vẫn là người kể nhưng nhân
danh “ cả bọn” con trai ngày trước và người kể cũng là 1
đứa trẻ trong bọn con trai ngày ấy
Sự thay đổi ngôi kể có ý nghĩa gì?
-? Với sự kết hợp khéo léo giữa các mạch kể như trên theo
em văn bản này được xếp vào loại văn bản nào?
Văn bản tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả và biểu cảm
GV: Hướng dẫn tìm hiểu chú thích trong sách giáo
khoa
- Kết hợp khi phân tích, tìm hiểu chi tiết văn bản
- Sự thay đổi ngôi kể đã tạo nên 2 mạch kể đan xen lồng
ghép vào nhau, làm câu chuyện trở lên sống động thân mật,
gần gũi và ấm áp đáng tin cậy
Hoạt động 5
? Đọc nhắc lại nội dung của đoạn trích từ đầu đến say sưa
ngây ngất
? Hình ảnh hai cây phong lan được giới thiệu qua những
chi tiết nào?
- Đứng giữa ngọn đồi phía trên làng
- Hệt như ngọn hải đăng trên núi, như hai cái cột tiêu
dẫn lối về làng
- Mỗi lần về quê:
2.Tác phẩm Đoạn trích nằm ở phần đầu tác phẩm
II Đọc tìm bố cục và tìm hiểu chú thích (10’)
1 Đọc
2 Bố cục của của đoạn trích
3 Giải thích từ khó
III.Tìm hiểu chi tiết văn bản
1, hình ảnh hai cây phong trong mắt hoạ sĩ (18’)
Hai cây phong thực sự trở thành
Trang 3+ Từ xa đưa mắt nhìn hai cây phong
+ Bao giờ cũng cảm biết được chúng
+ Mong chóng về làng, chóng đến với hai cây phong
đứng dưới gốc cây nghe tiếng lá reo
? Qua những từ ngữ hình ảnh trên em có nhận xét gì về vị
trí của hai cây phong trong tâm hồn người kể chuyện?
- Hai cây phong thực sự trở thành người bạn thân thuộc
trong tâm hồn người hoạ sĩ Nó là điểm tìm về, hướng đến
của một con người xa quê lâu lâu mới trở lại
Hình ảnh hai cây phong có vị trí ntn trong tâm hồn hoạ sĩ?
? Đọc” Trong làng tôi” Đến “chiếc gương thần”
Tác giả cảm nhận được 2 cây phong có điểm khác biệt gì
so với những loại cây khác trong làng?
Có tiếng nói riêng, tâm hồn riêng, chan chứa lời ca em dịu
Dù ban ngày hay ban đêm Ngiêng ngả thân cây lay động
lá cành, không ngớt tiếng rì rào lời ca êm dịu theo nhiều
cung bậc
? Hãy đọc thật diễn cảm đoạn văn này? Nhận xét về nghệ
thuật miêu tả của đoạn văn?
Sử dụng 1 loạt những hình ảnh miêu tả, kết hợp với so
sánh, nhân hoá
? Những hình ảnh ấy giúp em cảm nhận thấy hai cây phong
và người hoạ sĩ hiện lên ntn?
* Đó là tâm hồn nhạy cảm khi nhẹ nhàng, đằm thắm, khi
buồn tiết thương, lúc lại dẻo dai dũng mãnh vô cùng có
cuộc sống riêng của mình
? Qua đó em cảm nhận được gì về tình cảm của tác giả?
- Tác giả gián tiếp bộc lộc cảm xúc yêu mến đến ngây ngất
của mình với mình với hai cây phong
GV: Giường như người hoạ sĩ cảm nhận không phải bằng
mắt mà bằng cả tâm hồn của mình Vì vậy mà đạon văn
giàu sức chuyền cảm như một bài thơ, một khúc hát
? Tại sao khi trưởng thành, đã hiểu những điều bí ẩn của
cây phong mà V
hai người hoạ sĩ vẫn không vỡ mộng xưa?
- Bởi những kỷ niệm về hai cây phong với tuổi thơ có sức
mạnh và lưu giữ bền lâu trong tâm hồn - đây là kỷ niệm
đẹp khó xoá mờ
?Đọc : “Vào năm học mới ánh sáng”
? Hình ảnh hai cây phong và lũ trẻ được tác giả phác hoạ
lại qua những chi tiết nào?
-Lũ trẻ chạy lên đồi - Phong nghiêng ngả đu đưa chào mời
bóng râm mát rượi và tiếng là xào xạc
- Lũ trẻ bám vào những – mắt mấu trèo lên làm trấn động
người bạn thân thuộc trong tâm hồn người hoạ sĩ
Trang 4cả vương quốc các loài chim khiến chúng chao đi chao lại
?Em có nhận xét gì về nghệ thuật kể chuyện của tác giả
trong đoạn văn này, làm bức phác hoạ hiện lên như thế
nào?
- Tác giả sử dụng yếu tố tự sự xen lẫn miêu tả làm bức phác
hoạ hiện lên thật rõ.Bọn trẻ ở Ku Ku rêu xa xôi trở nên gần
gũi chúng cũng hồn nhiên tinh nghịch như tưổi thơ ta vậy
.Hai cây phong như những người bạn lớn vô cùng thân
thiết và độ lượng gắn bó với lú trẻ trong làng
? Em có nhận xét gì về hình ảnh hai cây phong ?
GV: Giảng và bình
Củng cố (1’)
GV: Khái quát lại nội dung tiết học
Tiết 2
Hoạt động 1
A, ổn định lớp (1’)
B, Kiểm tra bài cũ : không kiểm tra
C, Bài mới
Hoạt động 2
GV: Dẫn dắt:
?Từ trên cành phong cao ngất ấy lũ trẻ quan sát thấy những
gì?
Chuồng ngựa của nông trang : như căn nhà xép
Thảo nguyên hoang vu trong làn sương mờ đục
Dòng sông lấp loáng tận chân trời
Suy nghĩ về nhưng miềm đất bí ẩn
?Những miền đất càng xa lạ và càng bí ẩn bao nhiêu thì vị
trí của 2 cây phong càng trở nên quan trọng như thư thế
nào với thơ ấu thơ của hoạ sĩ ?
-Hai cây phong trở thành người tiếp sức ,trở thành người
tiếp sức ,trở thành bệ phóng cho những ước mơ và khát
vọng được khám phá những điều mới lạ ở nơi xa thẳm
trong tâm hồn hoạ sĩ tuổi ấu thơ
? Có bao điều hoạ sĩ nhận thấy ,cảm nhận được 2cây phong
nhưng có một điều anh ta chưa nghĩ đến là gì ?
? Ai là người trồng 2 cây phong trên đồi này ?
?Người ấy đã ước mơ gì đã nói gì ?
Quả đồi ấy không biết vì sao được gọi là “trường Đuy sen
“?
?Điều này có ý tác dụng gì trong mạch diễn biến của câu
chuyện
Hai cây phong trở thành đặc biệt bởi nó có còn gắn với
tên tuổi của một người thầy có tên Đuy-sen
Hai cây phong hiện lên sống động trong tâm hồn phong phú của hoạ sỹ
2 Hình ảnh hai cây phong trong
ký ức tuổi thơ.(35’)
Hai cây phong gắn bó với kỷ niệm về người thầy nơi quê hương yêu dấu
Trang 5Chính thầy Đuy- sen đá đem hai cây phong về trồng ở
đây
Thầy muốn gửi niềm mơ ước hy vọng ở những đứa trẻ
nghèo khổ như An-tư nai lớn lên sẽ trở thành người có
ích
? Đọc lại lời của thầy Đuy-sen với An-tư- nai khi trồng hai
cây phong này ?
-? Như vậy theo em vì sao hai cây phong lại trơ thành điểm
khởi nguồn cảm hứng cho người đọc (Thảo luận)
Hai cây phong trơ thành khơi nguồn cảm hứng vì nó
gắn bó với tình yêu quê hương
Hai cây phong gắn bó với những kỉ niệm xa xưa của tuổi
học trò hồn nhiên
- Hai cây phong là hân chứng của câu chuyện xúc động về
người thầy đầu tiên của trẻ em làng Ku-ku-rêu trong
những năm 20 sau cam mạng tháng mười Nga
Hình ảnh 2cây phong trong kí ức tuổi thơ của hoạ sĩ có
ý nghĩa gì ?
Giáo viên :Gặp lại 2cây phong người hoạ sĩ được sống
lại tuổi thơ củ mình với những kỉ niệm về
Hoạt động 3
Văn bản được viết theo phương thức biểu đạt nào
tự sự kết hợp với miêu tả ,biểu cảm
?Nhà văn đã sử những biện pháp tu từ gì ?
So sánh ,nhân hoá
?Văn bản có gì đăc biệt về ngôi kể ?
Đan xen lồng ghép giữa 2ngôi kể
Văn bản phản ánh vẻ đẹp nào của thiên nhiên và công
người ?
-Vẻ đẹp thân thuộc cao quý của hai cây phong
-Tấm lòng gắn bó tha thiết của con người với cảnh vật nơi
quê hương yêu dấu
? Nếu nhân vật tôi mang hình bóng của chính tác giả thì
em hiểu gì về tình cảm cuả nhà văn ?
Nhà văncó tấm lòng yêu quê hương gắn bó tha thiết với
cảng vật và con người nơi quê hương
? Hai cây phong đã làm sống dậy trong em tình cảm gì ?
Tình cảm yêu quê hương đất nước tha thiết
Hoạt động 4
D Củng cố(4’)
? Đọc phần ghi nhớ sgk
GV:Khái quát lại toàn nội dung bài học
? Hãy tìm một số tác phẩm văn học Việt Nam em đã học
thể hiện tình yêu quê hương em đã học ở lớp 6 , 7 ?
Nhắc nhở chúng ta phải nhớ về cội nguồn
IV Tổng kết (5’)
1Nghệ thuật 2.Nội dung
*Ghi nhớ sgk
Trang 6Nhớ con sông quê hương - Tế Hanh
Bên kia sông Đuống – Hoàng Cầm
E Hướng dẫn về nhà ( 3 phút )
- Học tập cách kể chuyện, vận dụng thích hợp vào việc làm văn tự sự
- Chuẩn bị ôn tập về truyện kí Việt Nam
Bài tập về nhà:
? Phát biểu cảm nghĩ của em về đoạn trích sau: “Trong làng tôi không thiếu gì các laòi cay, nhưng hai cây phong này khác hẳn… ngọn lửa bốc cháy rừng rực”
Gợi ý: Phải nêu được nội dung đoạn trích, chỉ ra cáy hay, cái để lại cho em ấn tượng nhất trong
đoạn văn từ đó nêu suy nghĩ của em
* Rút kinh nghiệm
Trang 7Tiết 35 + 36 Ngày soạn:10/10/2008, Ngày dạy: / / 2008
Viết bài tập làm văn số 2
I Mục tiêu
- Kiểm tra khả năng viết văn tự sự của học sinh về dạng thứ hai : Từ văn bản có sẵn đã được học
có sự cảm nhận sáng tạo thành văn bản tự sự của mình
- Rèn kĩ năng viết văn tự sự
- Giáo dục ý thức học văn học , vận dụng vào việc viết văn và lòng thương cảm với con người nghèo khổ nhưng sống trong sáng lương thiện , chân trọng , kính trọng những phẩm chất tốt
đẹp đó
II Chuẩn bị
Gv : Thống nhất ra đề , yêu cầu và biểu điểm
Hs : Ôn tập cách viết văn tự sự
Ôn tập văn bản Lão Hạc – Nam Cao
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
A ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số
B Kiểm tra sự chuẩn bị giấy
C Chép đề
Hoạt động 2
Nếu là người được chứng kiến cảnh Lao Hạc kể chuyện bán chó với ông giáo trong truyện ngắng của Nam Cao thì em sẽ nghi lại câu chuyện đó như thế nào
* Yêu cầu :
+ Hình thức
- Chữ viết rõ ràng
- Viết đúng thể loại tự sự – Bố cục rõ ràng
+ Về nội dung
- Kể được sự việc Lão Hạc sang nhà ông giáo , kể về chuyện lão bán chó
Chú ý miêu tả nét mặt lời nói của Lão Hạc thể hiện tâm trạng ân hận đau khổ
- Ông giáo thì thông cảm , thương cho tình cảnh của lão
- Thể hiện rõ thái độ của người được chứng kiến
- Ngôi kể : Ngôi thứ nhất : Em ( tôi )
+ Mở bài : Giới thiệu nhân vật (Lão Hạc , ông giáo , mình , tôi , em ) và thời gian hoàn cảnh
nảy sinh cuộc nói chuyện giữa Lão Hạc và ông giáo
+ Thân bài :
- Nội dung cuộc nói chuyện : Việc bán chó của Lão Hạc và tâm trạng của lão
- Thái độ của ông giáo
+ Kết bài
Thái độ nhân vật ( tôi ) người kể chuyện
* Thang điểm
- Điểm 9 - 10 : Đủ yêu cầu nội dung và hình thức
- Điểm 7-8 : Đủ yêu cầu về nội dung và hình thức nhưng còn sai ít lỗi
chính tả
Trang 8- Điểm 5-6 : Đủ yêu cầu nội dung nhưng còn sai lỗi chính tả và lỗi câu
- Điểm 3-4 : Nội dung sơ sài còn sai lỗi câu , lỗi chính tả
- Điểm 1-2 : Chữ viết không rõ , không rõ nội dung , không đọc được
Hoạt động 3
D Học sinh làm bài - Thu bài
E Hướng dẫn về nhà
- Chuẩn bị bài tuần 10
- Ôn tập chuẩn bị thi 8 tuần
* Rút kinh nghiệm