VĂN 8 TIẾT 1- 8

Kỹ năng viết đoạn văn, bài văn thể hiện tính thống nhất về chủ đề của văn bản Thái độ:-Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghi nhớ nhữ

Trang 1

Ngày soạn : 3/9/ 2020

Ngày dạy :

Tiết : 1- 7

CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP

GIA ĐÌNH VÀ NHÀ TRƯỜNG

TÔI ĐI HỌC của Thanh Tịnh TRONG LÒNG MẸ của Nguyên Hồng

TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

BỐ CỤC CỦA VĂN BẢN

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ:

Kiến thức

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong VB

- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ

-Chủ đề văn bản

- Tính thống nhất về chủ đề của VB

-Nắm được bố cục văn bản

Kỹ năng: Rèn cho học sinh kĩ năng đọc diễn cảm, sáng tạo tác phẩm văn xuôi giàu

chất trữ tình

Kỹ năng viết đoạn văn, bài văn thể hiện tính thống nhất về chủ đề của văn bản

Thái độ:-Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và

biết trân trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy

2 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh:

- Năng lực tiếp nhận văn bản, gồm kĩ năng nghe, đọc

- Năng lực tạo lập văn bản, gồm kĩ năng nói, viết

II Kế hoạch thực hiện chủ đề

lượng

Ghi chú

Bài 1

VB Tôi đi học

-Tính thống nhất

về chủ đề của văn bản

- Bố cục của VB

Bài 2

VB Trong lòng

mẹ

-Tính thống nhất

về chủ đề của văn bản

- Bố cục của VB

KNS

3 tiết

III Chuẩn bị

- Giáo viên: Sách giáo khoa, sgv, tlc

- Học sinh: Sách giáo khoa + Chuẩn bị bài trước ở nhà

IV Tổ chức hoạt động dạy học

Trang 2

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới

Nội dung bài học Hoạt động của giáo viên Hoạt động của

học sinh Bài 1 TÔI ĐI HỌC của Thanh Tịnh

Tích hợp

HĐ 1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn:

Mục tiêu: Dẫn dắt, tạo tâm thế học tập (giúp HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài mới)

HĐ2: Hoạt động hình thành kiến thức :

Mục tiêu: Đọc,tìm hiểu văn bản.

I.Đọc, tìm hiểu chung:

1 Đọc

2 Tác giả:

- Thanh Tịnh (1911 - 1988),quê ở

thành phố Huế

- Các tác phẩm của ông đậm chất

trữ tình

3 Tác phẩm:

a Xuất xứ:

In trong tập “Quê mẹ” xuất bản

năm 1941

b Chủ đề VB: Tôi đi học

Sự thay đổi tâm trạng của nhân

vật “Tôi” cùng với những kỉ niệm

trong buổi tựu trường đầu tiên

-Gv hướng dẫn h/s cách đọc văn bản: chậm rãi, tha thiết, giọng tự thuật, Gv đọc mẫu

- Gọi h/s đọc tiếp theo Nhận xét, uốn nắn việc đọc của h/s

- Gọi h/s đọc chú thích (*) sách giáo khoa

? Em hãy tự giới thiệu vài nét về tác giả?

- Gv giới thiệu ảnh chân dung của nhà văn

? Có gì đáng chú ý về những tác phẩm của ông?

? Văn bản “Tôi đi học” có xuất xứ như thế nào?

-> Giảng giải: đây là văn bản văn xuôi trữ tình, ngôn ngữ đậm chất thơ, có sự kết hợp nhiều phương thức biểu đạt

Tích hợp

? Xác định chủ đề của văn bản?

-Hs trả lời

Trang 3

c Phương thức biểu đạt: tự sự kết

hợp miêu tả, biểu cảm

4 Bố cục:

Trình bày theo thứ tự thời gian,

diễn biến tâm trạng nhân vật Có

quan hệ chặt chẽ với nhau để tập

trung làm rõ chủ đề của văn bản

II Tìm hiểu văn bản:

1 Khơi nguồn nỗi nhớ:

- Thời gian: cuối thu.

-Cảnh thiên nhiên: mây bàng

bạc, lá rụng nhiều

-Cảnh sinh hoạt:mấy em nhỏ

rụt rè núp dưới nón mẹ

-> Tâm trạng: nao nức, mơn

mam, tưng bừng, rộn rã

2 Tâm trạng hồi hộp , cảm giác

ngỡ ngàng của nhân vật “tôi”:

a Trên đường đến trường:

- Con đường, cảnh vật vốn quen,

lần này tự nhiên thấy lạ

- Cảm thấy trang trọng trong bộ

áo và quyển vở mới

b Đứng trước sân trường:

- Sân trường dầy đặc cả ngừoi

- Cảm thấy ngôi trường xinh xắn,

oai nghiêm khác thường

- Cảm thấy mình nhỏ bé, lo sợ vẩn

vơ

c Chờ nghe goị tên vào lớp:

- Hồi hộp, giật mình, lúng túng

- Oà khóc nức nở

d Trong lớp học:

- Cảm thấy vừa xa lạ vừa gần gũi

với mọi vật với người bạn ngồi

? Qua văn bản hãy xác định phương thức biểu đạt mà t/giả

đã sử dụng?

? Bố cục của VB được trình bày theo thứ tự nào?

? Bố cục của VB có tác dụng

gì trong cách thể hiện chủ đề VB?

? Qua văn bản, theo em, những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật tôi kỷ niệm về buổi tựu trường đầu tiên?

? Tâm trạng nhân vật tôi lúc này như thế nào?

- GV chốt

-Gv chia lớp ra 4 nhóm, cho h/s thảo luận nhóm theo yêu cầu trên phiếu học tập trong thời gian 5’

N1: Chi tiết nào cho thấy nhân vật tôi rất hồi hộp, bỡ ngỡ khi cùng mẹ đến trường (đoạn trên con đường làng)

N2: Khi đứng trước ngôi trường cảm

Hướng dẫn h/s nêu cảm nghĩ của mình về dòng cảm xúc của nhân vật “tôi” trong văn bản ‘Tôi đi học”

-Hs trả lời

HS phát biểu

Hs trả lời

-Hs trả lời

Trang 4

- Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin

3 Thái độ của người lớn:

- Phụ huynh: chuẩn bị chu đáo

cho con em Coi trọng việc học

của con

- Ông đốc: từ tốn, bao dung

- Thầy giáo: vui tính, giàu tình

thương

=> Thể hiện sự quan tâm của gđ,

nhà trường và XH nuôi dạy các

em trưởng thành

III/ Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Kết hợp giữa kể, miêu tả,

với bộc lộ tâm trạng, cảm xúc

- Kết hợp miêu tả với so sánh

tạo chất thơ cho văn bản

2 Nội dung:

Tâm trạng bỡ ngỡ, cảm xúc

hồi hộp của nhân vật tôi trong lần

đến trường đầu tiên

3 Ý nghĩa VB

Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi

không thể nào quên trong kí ức

của nhà văn Thanh Tịnh.

? Văn bản kể lại nội dung gì?

H: Nêu tác dụng của việc kết hợp 3 phương thức biểu đạt

? Trong văn bản tác giả đã

sử dụng những hình ảnh so sánh nào? Nó có tác dụng gì trong văn bản?

? Nêu ý nghĩa của VB?

-Hs trả lời

HĐ 3: Hoạt động luyện tập

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức vừa học để giải quyết các bài tập tích hợp

IV Luyện tập:

Bài1

Phân tích tính thống nhất về chủ

đề của VB Tôi đi học

- Nhan đề: Tôi đi học

- Các từ ngữ then chốt thường lập

lại nhiều lần, câu văn bám sát chủ

đề

- Trình tự trình bày

Bài 2:

Xây dựng bố cục VB Tôi đi học

MB: Giới thiệu chung về sự việc

và cảm xúc chung

Tích hợp

? Căn cứ vào đâu để biết được VB Tôi đi học có tính thống nhất về chủ đề?

GV chốt lại

? Một bài làm văn có bố cục mấy phần? Đó là những phần nào?

? Phần TB của VB được sắp

Thảo luận theo nhóm

Phát biểu

Thảo luận và

Trang 5

TB:

-Sắp xếp theo sự hồi tưởng những

kỉ niệm về buổi tựu trường đầu

tiên

-Cảm xúc được sắp xếp theo thứ

tự thời gian:

+Trên con đường đến trường

+ Đứng trước sân trường

+ Chờ gọi tên vào lớp

+ Vào lớp học

-Sắp xếp theo sự liên tưởng đối

lập giữa cảm xúc về cùng một đối

tượng trước đây và buổi tựu

trường đầu tiên

KB: Suy nghĩ về buổi tựu trường

đầu tiên

Bài 3:

Viết một đoạn văn ghi lại ấn

tượng của em trong buổi đến

trường ngày khai giảng

xếp như thế nào?

? Phần KB có nhiệm vụ gì?

Tích hợp KNS

GV nhận xét

trình bày

Phát biểu

Làm bài Đọc đoạn văn trước lớp

Nhận xét

4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

- Hệ thống lại nội dung bài học

GV: Hướng dẫn học sinh củng cố bài học, chuẩn bị bài mới

- Chuẩn bị bài: Trong lòng mẹ tích hợp với Tính thống nhất về chủ đề văn bản, Bố cục của văn bản

IV Kiểm tra, đánh giá bài học

? Trên con đường đến trường nhân vật Tôi có tâm trạng ntn?

? Tâm trạng nv Tôi khi đứng trước sân trường?

? Tâm trạng nv Tôi khi vào lớp học?

? Chủ đề của vb là gì? Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của VB?

GV đánh giá kết quả giờ học

học sinh

Trang 6

Bài 2 TRONG LÒNG MẸ của Nguyên Hồng Tích hợp

HĐ 1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn:

HĐ2: Hoạt động hình thành kiến thức :

Mục tiêu: Đọc,tìm hiểu văn bản.

I Đọc,tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Nguyên Hồng (1918 - 1982),

quê ở Nam Định

- Ngòi bút của ông luôn hướng

về những người nghèo

- Được Nhà nước truy tặng Giải

thưởng Hồ Chí Minh về văn học

nghệ thuật (1996)

2 Tác phẩm:

a Đọc:

b Thể loại:

Hồi ký (tự truyện)

-Gọi h/s đọc chú thích (*) trang 19

? Giới thiệu đôi nét về tác giả?

-Giảng giải: Do hoàn cảnh của mình, Nguyên Hồng sớm thấm thía nỗi cơ cực và gần gũi với những người nghèo khổ Ông được xem là nhà văn của những người lao động nghèo cùng khổ - một lớp người “dưới đáy” xã hội

Nhân vật chính trong tác phẩm của ông đều bộc lộ tình cảm sâu sắc, mãnh liệt

-Hướng dẫn HS cách đọc văn bản (lưu ý giọng điệu nhân vật khi đối thoại giữa

cô, tôi, mẹ)

-Gv đọc mẫu, gọi HS đọc theo

Nhận xét cách đọc của bạn -Gv uốn nắn, sửa chữa

? Văn bản thuộc thể loại gì?

Em hiểu như thế nào về thể loại trên?

- GV bổ sung: Hồi ký là tác phẩm văn học thuộc phương thức tự sự do tác giả tự viết

Hs trả lời

Trang 7

c Phương thức biểu đạt:

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

d Bố cục: 2 phần.

II Tìm hiểu văn bản:

1 Nhân vật người cô:

- Cười hỏi Rất kịch.=> giả dối

- Gieo rắc vào đầu bé Hồng

những hoài nghi để bé Hồng

ruồng rẫy và khinh miệt mẹ

- Hỏi luôn, giọng vẫn ngọt

Mắt long lanh nhìn cháu chằm

chặp

- Nhục mạ mẹ bé Hồng  Độc ác

- Tươi cười kể về tình cảnh túng

quẫn của mẹ Hồng

 Tàn nhẫn, lạnh lùng

- Đổi giọng, nghiêm nghị, tỏ sự

ngậm ngùi

 Trơ trẽn

 Đây là hình ảnh mang ý nghĩa

tố cáo sâu sắc:

+ Tố cáo những con người sống

tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mủ

+ Tố cáo những thành kiến cổ hủ,

hẹp hòi của xã hội TD - PK Việt

Nam trước CMT8 -1945

2 Tình yêu thương mãnh liệt

của bé Hồng với mẹ.

a Trong cuộc đối thoại với bà

cô:

- Lòng thắt lại khoé mắt cay cay

- Nước mắt ròng ròng đầm đìa

 Đau đớn, uất ức, căm giận

về cuộc đời mình Tác giả thành nhân vật người kể chuyện (ngôi thứ nhất số ít)

và trực tiếp biểu lộ cảm nghĩ

về những ngày thơ ấu

- Xác định phương thức biểu đạt của văn bản

- Nêu chủ đề của VB

? Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nội dung chính của từng phần là gì?

* Chuyển ý dựa trên bố cục

Phân tích nv người cô chú ý

vẻ mặt, cử chỉ, giọng nói

? Bà ta muốn gì thật ngọt?

? Vì sao nước mắt ròng ròng?

? Qua cuộc đối thoại, em thấy

nv người cô là người ntn?

Chốt lại

-Hướng h/s vào hoạt động nhóm

Chia lớp 4 nhóm, nêu yêu cầu, giới hạn thời gian 4’,

-Hs trả lời

HS phát biểu

Hs trả lời -Hs trả lời

-Hs trả lời

Bổ sung

Thảo luận nhóm Trình bày

Trang 8

- Cười dài trong tiếng khóc

- Giá cổ tục là hòn đá vồ mà cắn,

nhai ,nghiến cho kì nát vụn mới

thôi. > căm giận cổ tục và

thương yêu mẹ Thấu hiểu, cảm

thông hoàn cảnh bất hạnh của mẹ

 Hồng có tâm hồn trong sáng

giàu tình thường mẹ, nhạy cảm,

thông minh, quả quyết

b Niềm hạnh phúc vô biên của

bé Hồng khi gặp mẹ và trong

lòng mẹ:

* Gặp mẹ:

- mừng, tủi

- Gọi mẹ đầy vui mừng mà bối

rối

- Vội vã, cuống cuồng đuổi theo

Khát khao tình mẹ

* Trong lòng mẹ:

- Ngồi vào lòng mẹ: Vui sướng

đến ngất ngây, tỏ rõ những cảm

xúc mãnh liệt

- Thấy: mẹ đẹp gò má hồng hơi

thở thơm tho cảm giác ấm

áp êm dịu

hướng dẫn h/s hoạt động

N1,2: Tìm chi tiết chứng tỏ tình cảm của Hồng đối với

mẹ khi nói chuyện với cô

ra sao khi gặp lại mẹ?

-Gv gọi đại diện nhóm 1&3 trình bày, gọi nhóm 2&4 bổ sung

-Gv nhận xét, uốn nắn và rút

ra nội dung

Có thể qua các gợi ý sau:

- Hồng đã nghĩ gì về mẹ khi

cô hỏi có muốn vào Thanh Hoá không?

? Nghe cô xúc phạm mẹ, Hồng làm gì? Tại sao?

? Biết nguyên nhân mẹ khổ

vì cổ tục, Hồng có tâm trạng gì?

Tích hợp KNS

Nếu em là bé Hồng em sẽ cư

xử như thế nào?

? Khi gặp người ngồi trên xe giống mẹ, Hồng đã làm gì?

? Tạo sao Hồng khóc khi được mẹ dìu lên ngồi cạnh?

? Tìm từ ngữ miêu tả cảm giác sung sướng của Hồng khi ở trong lòng mẹ

? Vì sao Hồng lại có tình cảm đó đối với mẹ (hay mẹ Hồng là người như thế nào)?

? Để diễn tả tình cảm của Hồng đối với mẹ như thế, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? nêu dẫn chứng

? Trong văn bản ,chất trữ tình

Nhận xét ,bổ sung

Phát biểu

Phát biểu Phát biểu

Phát biểu

Phát biểu Phát biểu

Trang 9

 niềm hạnh phúc và vui sướng

ngất ngây trong tình mẹ ngọt

ngào

.III Tổng kết:

1 Nội dung :

- Cảnh ngộ đáng thương và nỗi

buồn của nhân vật bé Hồng

- Nỗi cô đơn và niềm khát khao

của bé Hồng bất chấp sự tàn nhẫn,

vô tình của bà cô

- Cảm nhận của bé Hồng vè tình

mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng khi

gặp mẹ,

2 Nghệ thuật :

-Tạo dựng mạch truyện, mạch

cảm xúc tự nhiên

- Kết hợp lời văn kể chuyện với

miêu tả, biểu cảm

-Khác họa hình tượng bé Hồng

qua lời nói, hành động, tâm trạng

3 Ý nghĩa VB

Tình mẫu tử là mạch nguồn tình

cảm không bao giờ vơi trong tâm

hồn con người

được thể hiện qua những phương diện nào ?

? Nội dung của đoạn trích là

gì ?

? Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo được thể hiện như thế nào qua đoạn trích ?

- GT nhân đạo: Ca ngợi , cảm thông, lên án

- GT hiện thực: Phản ánh

Đọc ghi nhớ

? Em hiểu như thế nào về nhận định :" Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng" ? HD theo SGV

Phát biểu

HĐ 3: Hoạt động luyện tập

Mục tiêu: Vận dụng kiến thức vừa học để giải quyết các bài tập tích hợp

IV Luyện tập:

Bài 1:

Xác định đối tượng của VB Trong

lòng mẹ và nêu chủ đề VB

-Đối tượng: bé Hồng

- Chủ đề: Tình yêu thương cháy

bỏng của bé Hồng đối với người

mẹ bất hạnh

Bài 2:

Xây dựng bố cục văn bản Trong

lòng mẹ

MB: Giới thiệu chung về tác giả,

tác phẩm

TB:

-Tình thương mẹ và thái độ căm

Tích hợp

Xác định đối tượng

? Nêu chủ đề của VB?

? Văn bản trình bày theo thứ

tự nào? Có thể thay đổi trình

tự được không?

GV chốt lại

? Nội dung phần MB?

? Phần thân bài được trình

Phát biểu

Trình bày theo diễn biến tâm trạng của nhân vật Không thể theo đổi trình tự này

Trang 10

ghét cổ tục đã đày đọa mẹ khi

nghe người cô nói xấu về mẹ:

+ Lòng thắt lại, khóe mắt cay cay

+ Nước mắt ròng ròng xuống hai

bên mép rồi chan hòa ở cằm, ở cổ

+ Cười dài trong tiếng khóc

+ Nghẹn ứ khóc không ra tiếng

- Niềm vui sướng cực độ của bé

Hồng khi được ở trong lòng mẹ

+ Vơi đi mặc cảm tủi cực, hai mẹ

con hòa chung hai tiếng khóc

+ Cảm nhận về hình ảnh người

mẹ

+ Cảm nhận được niềm hạnh phúc

trong vòng tay mẹ

KB: Suy nghĩ về bé Hồng cùng

tình mẫu tử thiêng liêng

bày theo diễn biến tâm trạng của nhân vật Hãy chỉ ra diễn biến tâm trạng ấy

Nhiệm vụ phần kết bài là gì?

GV chốt lại

Thảo luận và trình bày

Phát biểu

4 Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối

- Hệ thống lại nội dung bài học

GV: Hướng dẫn học sinh củng cố bài học

- Chuẩn bị bài: Trường từ vựng

IV Kiểm tra, đánh giá bài học

? Tâm trạng bé Hồng khi trò chuyện với người cô ntn?

? Khi được ở trong lòng mẹ tâm trạng của bé Hồng ntn?

? BV có bố cục mấy phần? Nhiệm vụ mỗi phần?

GV đánh giá kết quả giờ học

V Rút kinh nghiệm :

………

Ngày tháng 9 năm 2020

Vũ Bạch Tuyết

Trang 11

Ngày soạn : 4/9/2020

Ngày dạy :

Tiết : 8

TRƯỜNG TỪ VỰNG

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức, kĩ năng, thái độ:

-Kiến thức : Khái niệm trường từ vựng

- Kỹ năng: Tập hợp các từ có chung nét nghĩa vào cùng một trường từ vựng.

Vận dụng kiến thức về trường từ vựng để đọc - hiểu và tạo lập văn bản

- Thái độ: Giáo dục ý thức học tập của học sinh luôn biết vận dụng trường từ vựng

đúng

2 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh:

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác nhóm và trình bày

II Chuẩn bị

- Giáo viên: Sách giáo khoa, sgv

- Học sinh: Sách giáo khoa + Chuẩn bị bài trước ở nhà

III Tổ chức hoạt động học của học sinh:

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới

học sinh

HĐ 1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn

HĐ2 Hoạt động hình thành kiến thức :

Mục tiêu: Nắm được thế nào là trường từ vựng.

I Thế nào là trường từ vựng:

1 Khái niệm:

Trường từ vựng là tập hợp những

từ có ít nhất nét chung về nghĩa

Ví dụ:

- mắt

- gò má

- miệng

- mũi

 chỉ bộ phận trên gương mặt

? Em hiểu như thế nào về khái niệm của từ vựng?

-> Giảng giải: từ vựng là toàn bộ các từ vị hoặc các từ của một ngôn ngữ

Gọi h/s đọc mục 1I trang 21

- SGK, chú ý từ in đậm

? Những từ in đậm có nét chung nào về nghĩa?

-> trình bày theo cách hiểu của mình

-> trình bày yêu cầu của bài tập 1

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	85,98 KB