Chim là ĐVCXS thích nghi cao với sự bay lượn và những điều kiện sống khác nhau: - Mình có lông vũ bao phủ. - Chi trước biến thành cánh.[r]
Trang 1Bài 42: Thực hành:
QUAN SÁT BỘ XƯƠNG, MẪU MỔ CHIM BỒ CÂU
I Quan sát bộ xương chim bồ câu :
*Bộ xương chim bồ câu gồm:
- Xương đầu: gồm xương sọ với 2 hốc mắt lớn, không có răng
- Xương thân: Xương cột sống, lồng ngực
- Xương chi: xương đai và các xương chi
* Bộ xương thích nghi với đời sống bay lượn :
- Xương xốp, nhẹ, chắc, bên trong có nhiều ô chứa khí
- Các đốt sống cổ khớp với nhau theo khớp yên ngựa cổ linh hoạt phạm vi quan sát rộng
- Chi trước biến thành cánh
- Xương mỏ ác phát triển là nơi bám của cơ ngực vận động cánh
- Xương đai hông gắn chặt với các đốt sống hông, lưng khối vững chắc
Bộ xương nhẹ, xốp, chắc, mỏng.
II.Quan sát các hệ cơ quan trên mẫu mổ:
- Hệ tiêu hóa: ống tiêu hóa và tuyến tiêu hóa
- Hệ hô hấp: khí quản, phổi và túi khí
- Hệ tuần hoàn: tim và hệ mạch
- Hệ bài tiết: thận, xoang huyệt
*Câu hỏi kiểm tra:
Câu 1: Phân tích các đặc điểm thích nghi của bộ xương với đời sống bay?
Câu 2: Hệ tiêu hóa của chim bồ câu có gì khác so với những ĐVCXS đã học?
Trang 2Bài 43: CẤU TẠO TRONG CỦA CHIM BỒ CÂU
I.
Các cơ quan dinh dưỡng:
1 Hệ tiêu hóa:
Cấu tạo hoàn chỉnh hơn so với bò sát → tốc độ tiêu hóa cao hơn
2 Tuần hoàn:
- Tim có 4 ngăn, 2 vòng tuần hoàn
- Máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi → phù hợp với sự trao đổi chất mạnh ở chim
3 Hô hấp:
- Phổi có mạng ống khí dày đặc, một số thông với túi khí →bề mặt trao đổi khí rộng
- Hoạt động hô hấp nhờ:
+ Hệ thống túi khí ( khi bay )
+ Thay đổi thể tích lồng ngực ( khi đậu )
4 Bài tiết và sinh dục:
a) Bài tiết:
- Có thận sau
- Không có bóng đái →giảm khối lượng cơ thể
b) Sinh dục:
- Con trống có 1 đôi tinh hoàn
- Con mái có 1 buồng trứng và ống dẫn trứng bên trái phát triển
II Thần kinh và giác quan
1 Thần kinh:
Bộ não phát triển:
- Não trước lớn
- Tiểu não có nhiều nếp nhăn
- Não giữa với 2 thùy thị giác phát triển
2.Giác quan:
- Mắt tinh, có mí thứ 3 mỏng
- Tai có ống tai ngoài, chưa có vành tai
*Củng cố:
Câu 1: So với thằn lằn, hệ tiêu hóa của chim bồ câu có gì sai khác? Ý nghĩa của sự sai khác đó?
Câu 2: Hệ tuần hoàn,hô hấp của chim bồ câu có gì khác so với thằn lằn?
Trang 3Bài 44: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG
CỦA LỚP CHIM
I Đa dạng:
Lớp Chim rất đa dạng: khoảng 9600 loài xếp thành 27 bộ, chia làm 3 nhóm
1 Nhóm chim chạy:
- Đặc điểm: Không biết bay, chạy nhanh, cánh ngắn, yếu, chân cao, to, khoẻ , có 2-3 ngón
- Đại diện : Đà Điểu
2 Nhóm chim bơi :
- Đặc điểm: Không biết bay, bơi giỏi, cánh dài, khoẻ, chân ngắn có 4 ngón, có màng bơi
- Đại diện là: Chim cánh cụt
3 Nhóm chim bay :
- Đặc điểm: Biết bay, cánh phát triển, chân có 4 ngón
- Đại diện : Chim bồ câu
→Lối sống và môi trường sống phong phú
II Đặc điểm chung của lớp chim:
Chim là ĐVCXS thích nghi cao với sự bay lượn và những điều kiện sống khác nhau:
- Mình có lông vũ bao phủ
- Chi trước biến thành cánh
- Có mỏ sừng
- Phổi có mạng ống khí và các túi khí tham gia vào hô hấp
- Tim có 4 ngăn, máu đỏ tươi đi nuôi cơ thể
- Là động vật hằng nhiệt
- Trứng lớn, có vỏ đá vôi bao bọc, được ấp nở nhờ thân nhiệt của chim bố mẹ
III Vai trò của lớp chim:
* Có lợi:
- Ăn sâu bọ và gặm nhấm phá hại
- Cung cấp thực phẩm
- Làm chăn, đệm, đồ trang trí, làm cảnh
- Được huấn luyện để săn mồi, phục vụ du lịch
- Giúp phát tán, thụ phấn cây rừng
* Có hại:
- Ăn hạt, quả, củ
- Là động vật trung gian truyền bệnh
*Củng cố:
Câu 1: Hãy nêu đặc điểm chung của lớp Chim ?
Câu 2: Hãy nêu vai trò của lớp Chim ? Cho ví dụ?