Thứ ba: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Hóa học, Địa lí… các em đã được tìm hiểu về kiến thức môi trường được tích hợp trong các bài học.. Vì vậy nên khi cần thiết kết hợp kiến[r]
Trang 1
PHIẾU Mễ TẢ DỰ ÁN
1 Tờn hồ sơ :
Tích hợp kiến thức các môn Hóa học, Địa lí, Sinh học… vào giảng dạy bài “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000” - Môn Ngữ Văn lớp 8
2 Mục tiờu dạy học:
- Mụi trường là khụng gian sinh sống của con người và cỏc loài sinh vật Nhưng cựng với sự phỏt triển nhanh về dõn số, về khoa học kỹ thuật Con người đó tỏc động tới chớnh mụi trường sống của mỡnh làm cho nú suy thoỏi và ụ nhiễm Để gúp phần vào hoạt động bảo vệ mụi trường mà cả thế giới đang quan tõm Nhúm giỏo viờn chỳng tụi đó đề ra biện phỏp giỳp cỏc em học sinh lớp 9 sau khi học song bài “Thông tin về Ngày Trái Đất năm
2000” sẽ biết vận dụng kiến thức của cỏc mụn học trong trường phổ thụng để giải quyết
tốt vấn đề ụ nhiễm mụi trường ở địa phương trong việc sử dụng bao bì ni- lông Cụ thể là:
* Về kiến thức:
- Giỳp cỏc em nắm được và hiểu rừ việc sử dụng bao bì n- lông bừa bãi, tác hại của nó
đó làm cho mụi trường tự nhiờn suy thoỏi và ụ nhiễm và đề ra những giải pháp khắc phục
có hiệu quả
- Giỳp cỏc em hiểu được khỏi niệm ụ nhiễm mụi trường, nắm được cỏc tỏc nhõn gõy ụ nhiễm mụi trường và nguồn gốc phỏt sinh
* Về kỹ năng:
- Giỳp cỏc em rốn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhúm, thu thập thụng tin, phõn tớch kờnh hỡnh, làm bài tập thực hành, liờn hệ thực tế
* Về thỏi độ:
- Giỏo dục ý thức bảo vệ mụi trường cụ thể là bảo vệ chớnh mụi trường ở địa phương nơi cỏc em đang sinh sống
* Đồng thời trong chương này học sinh cần kết hợp kiến thức của cỏc mụn học như: Húa học, Sinh học, Địa lớ, … để giải quyết vấn đề ụ nhiễm mụi trường từ bai bì ni- lông và
đề ra cỏc biện phỏp hạn chế sử dụng bao bì ni - lông, tránh ụ nhiễm mụi trường ở địa phương
3 Đối tượng dạy học của hồ sơ dự thi:
* Đối tượng dạy học của dự ỏn là học sinh lớp 8
- Số lượng học sinh: 33 em
- Số lớp thực hiện: 1 lớp
- Khối lớp: 8
- Một số đặc điểm cần thiết khỏc của học sinh đó học theo dự ỏn:
+ Dự ỏn mà nhúm chỳng tụi thực hiện là bài Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000của chương trỡnh Ngữ Văn lớp 8 đồng thời trực tiếp giảng dạy với cỏc em học sinh
lớp 8 nờn cú nhiều thuận lợi trong quỏ trỡnh thực hiện
Thứ nhất: Cỏc em học sinh lớp 8 đó tiếp cận 3 năm học với kiến thức chương trỡnh bậc THCS Khụng cũn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những hỡnh thức kiểm tra, đỏnh giỏ mà giỏo viờn
đề ra
Thứ hai: Đối với bộ mụn Ngữ Văn cỏc em đó được học rất nhiều bài từ lớp 6 cú liờn quan đến vấn đề mụi trường và cú tớch hợp giỏo dục mụi trường vào mụn học Vớ dụ: Bài “
Bức th của thủ lĩnh da đỏ” (Ngữ văn lớp 6) , trong chương trỡnh Sinh học 7 và 8 cũng
Trang 2vậy Ví dụ: Bài 22: “Vệ sinh hệ hô hấp” trong chương trình Sinh học 8 các em đã được
nghiên cứu rất kỹ về vấn đề môi trường đối với sức khỏe con người
Thứ ba: Đối với các môn học khác cũng vậy như môn Hóa học, Địa lí… các em đã được tìm hiểu về kiến thức môi trường được tích hợp trong các bài học Vì vậy nên khi cần thiết kết hợp kiến thức của một môn học nào đó vào bộ môn Sinh học để giải quyết một vấn đề trong bài học, các em sẽ không cảm thấy bỡ ngỡ Ví dụ: Nếu như học sinh lớp
6, lớp 7 mà kết hợp với kiến thức môn Hóa học vào môn Ngữ Văn là khó khăn Như vậy chỉ có học sinh lớp 8, 9 mới có thể kết hợp được kiến thức của các môn học để giải quyết một vấn đề nào đó trong môn học một cách thuận lợi nhất
4 Ý nghĩa:
Qua thực tế dạy học nhiều năm chúng tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức giữa các môn học “tích hợp” vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần thiết Điều đó không chỉ đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn không chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn cần phải không ngừng trau rồi kiến thức của những môn học khác để giúp các em gải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất Nhóm giáo viên chúng tôi đã trình bày và thực hiện thử nghiệm một dự án nhỏ đối với môn Ng÷ V¨n lớp 8 năm học 2016 - 2017
- Đồng thời nhóm chúng tôi thấy rằng “tích hợp” là một khái niệm được sử dụng
trong nhiều lĩnh vực Đặc biệt trong giáo dục tích hợp kiến thức các môn học vào để giải quyết các vấn đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề trong môn học đó
- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sự sáng tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tiễn
Cụ thể: Đối với dự án này khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được, hiểu rõ được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và từ đó tự mình tìm ra được những biện pháp khắc phục những nguyên nhân đó
Giúp các em tự tìm hiểu được tính hình ô nhiễm môi trường ở địa phương Từ các kiến thức đã học của các môn học như:Hóa học, §Þa lÝ, Sinh häc… các em có thể phân tích được nguyên nhân gây ô nhiễm, mức độ ô nhiễm môi trường ở địa phương Từ đó tự mình
có thể đề ra các biện pháp khắc phục, hạn chế tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa phương
* Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có kết hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong sách giáo khoa Từ đó bài dạy sẽ trở nên linh hoạt, sinh động hơn Học sinh có hứng thú học bài, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ sáng tạo nhiều hơn Từ
đó vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn
5 Thiết bị dạy học, học liệu bài “Th«ng tin vÒ Ngµy Tr¸i §Êt n¨m 2000”
* Giáo viên:
+ Tranh ảnh, băng hình về các hoạt động sử dụng bao bì ni - lông
+ Kiến thức hóa học, Sinh học liên quan đén các chất độc hại có trong bao bì ni - lông gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người
+ Kiến thức Địa lí về tình trạng ô nhiễm không khí trên Trái Đất hiện nay
* HS:
+ Số liệu cụ thể về tình trạng sử dụng bao bì ni - lông ở địa phương.
+ Kiến thức hóa học, Sinh học liên quan đến các chất độc hại có trong bao bì ni -lông gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người
Trang 3+ Kiến thức Địa lí về tình trạng ô nhiễm không khí trên Trái Đất hiện nay.
6 Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Tiết 39 Văn bản:
THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
(Theo TL của Sở KH-CN Hà Nội)
A MỤC TIÊU DẠY HỌC:
1 Kiến thức:
* Sau khi học xong tiết học này học sinh thấy được:
- Thấy được ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trường Từ đó có những suy nghĩ và hành đông tích cực về vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt
- Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị mà tác giả đề xuất trong văn bản
* Thông qua tiết học các em:
- Tính được số liệu bao bì ni lông thải ra hằng ngày vào môi trường (Kiến thức Toán 6:
Bàì 15 chương III: Tìm một số biết giá trị phân số).
- Thấy được tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông khi lẫn vào đất, vứt xuống cống rãnh thoát nước ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật Bởi đặc tính không
phân hủy của Platic (Kiến thức Sinh học 6: Bài 11 Sự hút nước và muối khoáng của rễ; Bài 31: Thực hành Quan sát cấu tạo ngoài và hoạt động sống của cá Bài 34 Hóa học 9 Đặc tính của pô li me Môn Sinh học 9 Bài 53: Tác động của con người đối với môi trường Phần III của bài ).
- Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông và trách nhiệm của việc bảo vệ môi trường
(Kiến thức trong Môn Sinh hoc 9: Bài 54+55 Ô nhiễm môi trương Môn Giáo dục
công dân 7: Bài 17 Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên Môn Nếp sống thanh lịch văn minh lơp 8 bài 5: Ứng xử với môi trường).
- Học sinh mở rộng kiến thức về môi trường đang bị ô nhiễm ngoài bao bì ni lông còn ô nhiễm bởi các khí thải, tiếng ồn, nguồn nước, không khí (Kiến thức trong Vật Lý 7: Bài
15 Chống ô nhiễm tiếng ồn Môn Sinh học 8 Bài 22: Vệ sinh hô hấp Môn Sinh hoc 9
Bài Ô nhiễm môi trường Và dựa vào Tư liệu môi trường Việt Nam “Nhà xuất bản
chính tri Quốc gia” của Thạc sỹ Trần lực và Luận văn Thạc sỹ Triết học của Nguyễn văn
Xí: Môi trường tự nhiên dưới tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Hà Nội hiện nay.
-Các biện pháp hạn chế việc sử dụng bao bì ni lông( Kiến thức môn Sinh hoc 8 Bài 22 Vệ
sinh hô hấp Môn Sinh học 9 Bài: Tác động của con người đối với môi trường Phần III của bài ).
- Các em tìm và hát hoặc sáng tác những bài hát về bảo vệ môi trường (Kiến thức Âm
nhạc 8 Bài 7 Ngôi nhà chung của chúng ta).
- Các em vẽ tranh về bảo vệ môi trường (Kiến thức bài 20 Mỹ thuật 7).
- Các em có kiến thức viết bài văn thuyết minh
- Đọc – Hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến một vấn đề xã hội bức thiết.
2 Kỹ năng:
- Kỹ năng thu thập thông tin SGK, quan sát và trình bày một vấn đề.
- Kỹ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế
- Kỹ năng lắng nghe và hoạt động nhóm
- Rèn kỹ năng khai thác tranh, khai thác thông tin
Trang 4- Rèn kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về môi trường Đặc biệt là rác thải bao bì ni lông
- Kỹ năng liên kết các kiến thức giữa các phân môn
- Kỹ năng khái quát nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy
3 Thái độ:
* Qua tiết học:
- Giáo dục học sinh bảo vệ môi trường
- Giúp học sinh thêm yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ thiên nhiên
- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học
- Yêu thích môn Ngữ văn cũng như các môn khoa học khác như: Giáo dục công dân, Toán học, Hóa học, Vật lý, Sinh học, Âm nhac, Mỹ thuật
C CHUẨN BỊ
* Thầy: Giáo án, bài giảng, thiết bị dạy học, tư liệu dạy học (Băng hình, hình ảnh, tài liệu )
* Trò: Đọc tác phẩm,soạn bài,tìm hiểu các kiến thức về môi trường địa phương đặc biệt là
rác thải bao bì ni lông.
D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ.
- Nêu suy nghĩ của em về cái chết của lão Hạc?
- Em thích nhất nhân vật nào trong các văn bản truyện kí đã học? Vì sao?
3 Bài mới.
Hoạt động 1 Giới thiệu bài.
Bảo vệ môi trường quanh ta, rộng lớn hơn là bảo vệ trái đất, ngôi nhà chung của chúng ta đang bị ô nhiễm nặng nề Nhiệm vụ của chúng ta phải làm gì Hôm nay cô hướng dẫn các em tìm hiểu văn bản Thông tin về trái đất năm 2000
Hoạt động 2:HDHS tìm hiểu chung
GV nêu yêu cầu đọc: rõ ràng, mạch lạc, chú ý
phát âm chính xác các thuật ngữ chuyên môn
- '' Vì vậy chúng ta cần gây ô nhiễm nghiêm
trọng đối với môi trường '' cần nhấn mạnh
rành rọt từng điểm kiến nghị
- '' Mọi người hãy '' giọng điệu như lời kêu
gọi
- Giáo viên đọc mẫu một đoạn
- Gọi lần lượt 2 đến 3 học sinh đọc nối tiếp
cho đến hết văn bản
- Hỏi đáp chú thích: 1, 4, 5, 6, 7 ?
- GV nói thêm về hai chú thích
1/ Ô nhiễm: gây bẩn, làm bẩn, gây hại
2/ Plastic (chất dẻo, nhựa): Vật liệu tổng hợp
gồm các phân tử pôlime
Túi ni lông được sản xuất từ hạt pôliêtilen và
nhựa tái chế Các loại ni lông, nhựa có một
đặc tính chung là không thể tự phân huỷ,
I Đọc- tìm hiểu chung.
1- Đọc.
2- Chú thích.
Trang 5không thể tự biến hoá do thời gian, do côn
trùng và do các nấm sống phân huỷ như các
chất hữu cơ hoặc vô cơ khác Nếu không bị
đốt (thiêu huỷ) túi ni lông và nhựa có thể tồn
tại từ 20 năm - 5000 năm
? Văn bản được sáng tác theo thể loại nào
? Tìm chủ đề của văn bản
? Văn bản này có thể chia làm mấy phần? Nêu
nội dung của từng phần?
* Vậy nội dung cụ thể của văn bản này như
thế nào, cô hướng dẫn các em tìm hiếu tiếp
phần II
Hoạt động 3: HDHS tìm hiểu văn bản.
? Theo dõi phần mở đầu văn bản em hãy cho
biết: Phần mở đầu văn bản thồng báo điều gì
? Những sự kiện nào được thông báo
+ Ngày 22/4 hàng năm được gọi là ngày gì?
+ Có bao nhiêu nước tham gia?
+ Việt Nam tham gia với chủ đề gì?
? Tại sao lần đầu Việt Nam tham gia ngày trái
đất lại lấy chủ đề“ Một ngày không dùng bao
bì ni lông”
(Vì ni lông là một rác thải sinh hoạt gắn với
đời sống, mọi người cần có những hiểu biết
tối thiểu về nó và cùng tham gia xử lí nó Vì
vậy đây là vấn đề gần gũi, thiết thực, có ý
nghĩa to lớn đối với mỗi người).
? Từ đó cho thấy thế giới đang quan tâm đến
vấn đề gì
? Nhận xét cách trình bày các sự kiện ở phần
đầu đoạn văn này
3-Thể loại.
- thuyết minh một vấn đề khoa học
tự nhiên
- tính chất: nhật dụng
4- Chủ đề.
- Bảo vệ sự trong sạch của môi trường Trái Đất- một vấn đề thời
sự đang đặt ra trong xã hội ngày nay
5- Bố cục: 3 phần.
+ Phần I: Từ đầu -> “Một ngày không dùng bao bì ni lông” => Nguyên nhân ra đời của bản thông điệp
+ Phần II: Tiếp theo -> “Gây ô nhiễm nghiêm trọng đối với môi trường” => Tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông và các giải pháp
+ Phần III: Còn lại => Lời kêu gọi bảo vệ Trái đất
II- Đọc- Tìm hiểu văn bản.
1- Thông báo về ngày trái đất.
- Ngày 22/4 hàng năm gọi là ngày trái đất
- Có 141 nước tham gia
- Việt Nam tham dự với chủ đề:
“Một ngày không dùng bao bì ni lông”
Thế giới rất quan tâm đến vấn đề bảo vệ môi trường
Trang 6? Cách trình bày đó có tác dụng gì.
(Tác dụng nhấn mạnh đến nhận thức của
người đọc, người nghe)
? Ở Việt Nam bao bì ni lông được sử dụng với
số lượng như thế nào
? Điều đáng lo ngại họ đã thu gom ra sao
( Ở Việt Nam bao bì ni lông sử dụng với số
lượng lớn Mỗi ngày thải ra hàng triệu bao bì
ni lông Chỉ được thu gom một phần Còn
phần lớn bao bì ni lông bị vứt bừa bãi khắp
nơi công cộng, ao hồ sông ngòi )
*Giáo viên giảng (Dựa vào luận văn Thạc sỹ
Triết học của Nguyễn văn Xí: Môi trường tự
nhiên dưới tác động của công nghiệp hóa,
hiện đại hóa ở Hà Nội hiện nay).
Ở khuvực xử lí rác thải Nam Sơn huyện Sóc
Sơn Thành phố Hà Nội hàng ngày tiếp nhận
hàng 1000 tấn rác thải trong đó có khoảng 10
đến 15 tấn nhựa và ni lông Vì vậy việc chôn
lấp gặp nhiều khó khăn và gây bất tiện.
? Em hãy liên hệ thực tế việc sử dụng bao bì
ni lông của bản thân và của gia đình em
- Học sinh trả lời
* Tích hợp:
- Kiến thức Toán 6 Bài 19 chương III.
Tìm một số biết giá trị phân số của nó.
Để tính số liệu bao bì ni lông thải ra hằng
ngày:
Một hộ gia đình chỉ sử dụng một bao bì ni
lông trong một ngày thì cả nước có tới 25
triệu bao bì ni lông vứt ra môi trường mỗi
ngày và trên 9 tỉ bao bì ni lông mỗi năm.
? Việc thu gom bao bì ni lông ở địa phương
em có gì giống và khác trong văn bản này
- Học sinh trả lời
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu tác
hại của việc sử dụng bao bì ni lông và biện
pháp hạn chế việc sử dụng
* Tích hợp:
- Kiến thức môn Sinh học 6, Bài 11 Sự hút
nước và muối khoáng của rễ.
- Môn Hóa học 9 bài 34 Đặc tính của
Pôlime.
- Chiếu các hình ảnh (Slide 1) minh họa yêu
cầu học sinh quan sát và trả lời câu hỏi
- Thuyết minh số liệu cụ thể
- Đi từ thông tin khái quát đến thông tin cụ thể
- Lời thông báo trực tiếp ngắn gọn
2- Tác hại và biện pháp hạn chế.
a Tác hại
Trang 7? Bằng kiến thức trong sách giáo khoa và kiến thức thực tế, quan sát các hình ảnh trên màn hình nêu tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông
( Bởi đặc tính không phân hủy của Plastic khi lẫn vào đất, làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật bị nó bao quanh, cản trở
sự phát triển của có dẫn đến các hiện tượng sói mòn).
- Chiếu hình ảnh minh họa (slide 2) yêu cầu học sinh quan sát và trả lời
? Ngoài hiện tượng sói mòn đất, sử dụng bao
bì ni lông còn có tác hại gì nữa
(- Khi vứt xuống cỗng rãnh làm tắc các đường dẫn nước thải.
- Tăng sự ngập lụt của các đô thị về mùa mưa.
- Sự tắc nghẽn hệ thống cống rãnh, làm cho muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh)
- Chiếu hình ảnh minh họa (slide 3) yêu cầu học sinh quan sát và trả lời
Trang 8? Bao bì ni lông khi trôi ra biển còn có tác hại như thế nào?
Tích hợp:
- Kiến thức môn Sinh học lớp 7 Bài 31
Thực hành quan sát cấu tạo ngoài và hoạt động sống của cá.
(Bao bì ni lông khi trôi ra biển làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải).
* Giáo viên đưa ra một số ví dụ cụ thể ở một
số nước trên thế giới: (Theo tài liệu của Sở Khoa học - Công nghệ Hà Nội)
- Mỗi năm có hơn 400.000 tấn Pôliêtilen được chôn lấp ở miền Bắc nước Mĩ.
- Ở Mê-hi-cô người ta đã xác nhận một trong những nguyên nhân làm cho cá ở các hồ nước chết nhiều là do rác thải ni lông và nhựa ném xuống hồ quá nhiều.
- Ở vườn thú quốc gia Cô-bê ở Ấn Độ có 90 con hươu đã chết do ăn phải những hộp nhựa đựng thức ăn của khác tham quan vứt bừa bãi.
- Hằng năm, trên thế giới có khoảng 100.000 chim, thú biển chết do nuốt phải túi ni lông
? Em hãy cho biết ở địa phương em bao bì ni lông khi không sử dụng nữa họ có vứt bừa bãi
ở sông, ao, hồ không
- Học sinh trả lời
* Giáo viên giảng:
- Ngày 23 Tết hàng năm (cúng tết ông Công ông Táo) rất nhiều người thả cá chép và vứt
cả túi ni lông xuống sông, hồ Như vậy không những không đưa được Táo quân lên trời mà
cá còn bị chết do nuốt phải bao bì ni lông Đặc biệt là các hộ gia đình đi bón phân cho lúa, tay xách túi phân đạm bón xong vứt ngay
Trang 9trên bờ các ruộng lúa hoặc xuống rửa chân tay tiện thể vứt luôn xuống sông
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 4) yêu cầu
học sinh quan sát và trả lời
?
? Khi sử dụng túi ni lông thì các em thường chọn những loại túi có màu sắc như thế nào
- Học sinh trả lời
? Bao bì ni lông màu rất đẹp nhưng khi đựng thực phẩm có tác hại như thế nào
( Làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại như chì, ca- đi- mi gây ảnh hưởng đến não dẫn đến ung thư phổi).
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 5) yêu cầu học sinh quan sát và trả lời
Trang 10? Các em quan sát bức tranh câu chuyện của một gia đình Em có nhận xét gì về việc sử dụng bao bì ni lông qua những hình ảnh này
- Học sinh trả lời
? Khi các bao bì ni lông thải bỏ, bị đốt nó gây
ra tác hại gì
( Khi các chất thải ni lông bị đốt các khí thải
ra đặc biệt là chất đi- ô- xin có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, nôn ra máu, ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh).
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 6) giáo viên phân tích thêm về tác hại khi bao bì ni lông bị đốt
- Chiếu hình ảnh minh họa (Slide 7) yêu cầu học sinh quan sát và trả lời