Giao án văn tiết 1-25

Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn hay 1 bài thơ nói về tấm lòng người mẹ - “Con là mầm đất tươi xanh Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ Từ mượn, từ HV Lời của mẹ nói với con trai ;Ngắm nhìn con

Ngày soạn : Ngày dạy : 7A:

Giúp học sinh hiểu được tâm trạng của người mẹ khi đứa con lần đầu tiên đến trường, qua

đó thấy được tình cảm và tấm lòng của người mẹ dành cho con Thấy được ý nghĩa lớn laocủa nhà trường

- Thầy: Giáo án, SGK, bảng phụ, ngữ liệu

- Trò: Bài tập, phiếu thảo luận, vở soạn,sách ĐHVB

C Phương pháp.

- Phương pháp : Nêu vấn đề, phân tích, giảng bình, thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân

D.Tiến trình bài dạy:

? VB này có cách đọc ntn?

H – Giải nghĩa từ: nhạy cảm,

háo hức, khai trường

? Những từ đó thuộc lớp từ

nào đã học

– Tìm hiểu nội dung VB

? VB này là lời của ai? Nói về

điều gì?

? Tìm những chi tiết miêu tả

việc làm, cử chỉ của mẹ vào

đêm trước ngày khai trường

? Em có biết 1 câu ca dao,

danh ngôn hay 1 bài thơ nói về

tấm lòng người mẹ

- “Con là mầm đất tươi xanh

Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ

Từ mượn, từ HV

Lời của mẹ nói với con trai ;Ngắm nhìn con ngủ, nghĩ về những việc con làm, không tập trung trằn trọc, ko ngủ được, nhớ về ngày ktrường đtiên của mình

- Vì mẹ rất yêu con, quan tâm đến con, bởi mẹ đã được hưởngtình yêu thương ấy từ bà ngoại, tình cảm ấy là 1 sự tiếp nối thế

hệ, là truyền thống hiếu học

- “Không có mặt trời thì hoa không nở, không có người mẹ thì cả anh hùng và nhà thơ đếu không có” M.G

- PTBĐ: Tự sự + miêu tả

- Bố cục: 2 đoạn

3 Phân tích:

3.1/ Tâm trạng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con :

- xốn xang, bồi hồi trướcbước đời đầu tiên của con

- Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâm sâu sắc đến con

> người mẹ yêu con vôcùng

là 1 cách thể hiện trong

VB biểu cảm

Mẹ nhìn con đẹp như hoa

Con trong tay mẹ thơm ra giữa

đời

Sao tua rua đã lên rồi

Con ơi có cả đất trời bên con

Cho dù đạn réo mưa bom

Con trong tay mẹ vẫn ngon

giấc nồng

Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng

Ru con tiếng mẹ bay vòng

quanh nôi”

? Người mẹ đang nói chuyện

trực tiếp với con không?Theo

em người mẹ đang nói với ai?

? Cách viết này có tác dụng

gì?

? Câu văn nào nói lên tầm

quan trọng của nhà trường với

thế hệ trẻ?

? Hiểu được tqtrọng đó, mẹ đã

định nói với con ntn trong

buổi ngày mai khi con đến

trường?

? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là

gì?

? Đọc xong VB, em hiểu thêm

điều gì về mẹ và vai trò của

nhà trường?

? Tại sao VB có tựa đề “Cổng

trường mở ra”-? VB này có

cốt truyện và có 1 chuỗi sviệc

như ở lớp 6 không?

- Đang tâm sự với chính mình

- Giúp tác giả đi sâu vào TG tâm hồn, miêu tả tinh tế tâm trạng hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng

> Nội tâm nv bộc lộ sâu sắc, đậm chất trữ tình biểu cảm

HS tự bộc lộ

-Không mà chủ yếu chỉ là tâm trạng

- “Ai cũng sau này”

> cả XH q.tâm, quyền của trẻ

3.2/ Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ:

> cả XH q.tâm,

4 Tổng kết:

4.1/ Nội dung:

- VB cho ta cảm nhận được sự quan tâm, chăm

lo của mẹ dành cho con, hiểu được tq trọng vô cùng của ngày đầu tiên đến trường

H- Quan sát đoạn VB nói về ý

nghĩ của mẹ về giáo dục nước

Nhật

Thảo luận:

- TG của điều hay, lẽ phải, của

tình thương và đạo lý làm

người

- ánh sáng tri trức nhân loại

- tình bạn, tình thầy trò cao

đẹp

- Vô cùng quan trọng

* Khái quát: Qua VB, em hiểu

được sự quan tâm, chăm lo của

mẹ dành cho con, hiểu được

tqtrọng vô cùng của ngày đầu

tiên đến trường – mốc qtrọng của

cuộc đời con > chăm lo về trí

tuệ.

-Gọi HS đọc ghi nhớ

- Trao đổi ý kiến 2 BT

(SGK) HS đọc ghi nhớ -Cảm nghĩ của em về người mẹ trong văn bản “Cổng trường mở ra” - HS trao đổi ý kiến 2 BT (SGK) 4.2/ Nghệ thuật: - so sánh - lời tâm tình 4.3/ Ghi nhớ: (SGK T- ) III Luyện tập: 4 Củng cố: - Tâm trang của người mẹ và con trong đêm trước ngày khai trường có gì khác nhau? - Nhà trương có tầm quan trọng như thế nào đối với thế hệ trẻ 5 Hướng dẫn VN: - Cảm nghĩ của em về người mẹ trong văn bản “Cổng trường mở ra” Soạn văn bản “Mẹ tôi”. E RÚT KINH NGHIỆM:

- Thầy: Giáo án, SGK, bảng phụ, cá ngữ liệu.

- Trò: Bài tập, phiếu thảo luận, vở soạn,sách ĐHVB,bài soạn

C Phương pháp.

- Phương pháp : Nêu vấn đề, phân tích, giảng bình, thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân

D.Tiến trình bài dạy.

hối hận, vong ân bội nghĩa

? Hãy TT bức thư của người

cha ?

? VB này viết về điều gì?

? enricô đã giới thiệu bức thư

của bố ntn? Tưởng tượng và

kể lại

? Biết được lỗi lầm của con,

người cha đã có thái độ ra sao?

Câu nói nào thể hiện? Từ ngữ

nào diễn tả?

? Tìm những từ ngữ, hình ảnh,

lời lẽ trong bức thư thể hiện

thái độ buồn bã, tức giận của

bố?

? Tại sao thể hiện sự tức giận

của mình mà người bố lại gợi

đến mẹ?

? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi

1 đứa con mất mẹ để giáo dục

- Rất tức giận, buồn bã

“Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy”

“Thà rằng bố không có con, còn hơn là thấy con bội bạc”

- Cho con thấy được công ơn của mẹ, khơi gợi tình cảm trongcon đối với mẹ

H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay đắng thương yêu đó”

- yếu đuối, chở che, cay đắng, đau lòng, thanh thản, lương tâm,

- Bắt con phải xin lỗi mẹ Cho con thời gian thử thách

- Cầu xin mẹ hôn con

* Với con khi con mắc lỗi lầm:

- buồn bã, tức giận

- nghiêm khắc, kiên quyết phê phán

- giáo dục đạo đức cho con

? Qua bức thư, em thấy bố đã

giáo dục enricô điều gì?

? Qua bức thư, em còn thấy bố

thể hiện tình cảm với mẹ của

enrico ntn?

? Người mẹ không trực tiếp

xuất hiện trong câu chuyện,

nhưng ta vẫn thấy hiện lên rất

rõ nét Vì sao?

? Qua bức thư người bố gửi

con, em thấy enrico có một

và ghi nhớ công ơn của bố mẹ

và phải thành khẩn sửa chữa lỗilầm

- Thể hiện tình cảm yêu thương, trìu mến

- xúc động vô cùng

- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha thiết, lời giáo huấn thấm sâu vào tâm hồn con

> bức thư là nỗi đau, sự tức giận cực điểm của bố, nhưng cũng là lời yêu thương tha thiết

- enrico được sống trong 1 gđình hạnh phúc

- Bố đã kể về mẹ cho enrico nghe > người mẹ xuất hiện qua cái nhìn của bố

> lý giải cho nhan đề “Mẹ tôi”

- Tăng tính khách quan của sviệc, thể hiện tình cảm và thái

độ của người kể

- “Con hãy nhớ rằng tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả

Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêuthương đó”

Thảo luận: Tình cảm sâu sắc

- Yêu thương, hy sinh tất

cả vì con-> cao cả, lớn lao

4 Tổng kết:

4.1/ Nội dung:

- Từ thái độ của ngưòi cha qua lá thư làm nổi bật tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái

câu thật hay nói về lòng hiếu

thảo, đạo đức làm người Em hãy

tìm những câu nói ấy

?Tại sao bố không nói chuyện

với enrico mà lại viết thư?

-> Bài học ứng xử trong gđ, ở

trường, ngoài XH

GV

: “Mẹ tôi” chứa chan tình

phụ tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt

đẹp của những tấm lòng cao cả.

Đ Amixi đã để lại trong lòng ta

hình ảnh cao đẹp thân thương

của người mẹ hiền, đã giáo dục

bài học hiếu thảo đạo làm con

- Rút ra bài học.

Hướng dẫn HS luyện tập

1 Hãy chọn 1 đoạn trong thư của

bố enrico có nội dung thể hiện

vai trò vô cùng lớn lao của mẹ

2 Liên hệ với bản thân mình

xem đã lần nào nỡ gây ra 1 sự

việc khiến mẹ buồn phiền?

Trình bày suy nghĩ, tình cảm?

Viết thư là chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết, vừa giữ được sự kín đáo, tế nhị không làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng

4 Củng cố:

- Thái độ của người bố viết trong thư như thế nào?

- Qua những lời của bố En ri cô, mẹ Ên ri cô hiện lên ntn?

5 Hướng dẫn VN:

- Tại sao nói câu: “Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu

thương đó” là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc cảm lớn nhất của người cha với 1 lời khuyên

dịu dàng?

- Soạn văn bản“Cuộc chia tay của những con búp bê”

E RÚT KINH NGHIỆM:

- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép được học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ ghép

và nghĩa của các loại từ ghép đó

- Trò: Bài tập, phiếu thảo luận, vở soạn.

C PHƯƠNG PHÁP:

- Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

- Từ đơn: Từ chỉ có 1 tiếng Ví dụ: nhà, but, vở, sông

- Từ ghép: Từ phức gồm 2 tiếng trở lên VD: cà chua, dạ lan hương

- Từ láy: Từ phức gồm có 2 tiếng trở lên Các tiếng trong từ có quan hệ lặp (láy âm) VD: lấp ló, mơn mởn

GV: Từ phức có 2 loại: từ ghép và từ láy Từ ghép được chia thành 2 loại nhỏ: ghépđẳng lập và ghép chính phụ

phụ trong 2 từ "bà nội" với

"bà ngoại", "thơm phức" với

GV: Tiếng bổ sung nghĩa là

tiếng phụ, tiếng được bổ sung

-> Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau

GV: Gọi HS đọc ngữ liệu

? Hai từ ghép "quần áo",

"trầm bổng" có phân ra tiếng

chính tiếng phụ không ?

? Vậy từ ghép có mấy loại ? Đó

là những loại nào ? Cho VD

? So sánh nghĩa của từ "thơm

phức" với nghĩa của từ

- Giống: cùng chỉ t/c SV, đặctrưng về mùi vị

- Khác:

+ Thơm phức: mùi thơm đậm đặc, gây ấn tượng mạnh+ Thơm: chỉ mùi thơm nói chung

- Quần: trang phục mặc phía dưới cơ thể

- áo: mặc phía trên

- Quần áo: chỉ trang phục nóichung

- Đều là từ ghép ĐL

- Nhóm 1 có thể đảo trật tự các tiếng

- NL2: không phân biệt tiếngchính, tiếng phụ

+ Từ "thơm phức" hẹp nghĩa hơn từ phức

-> AB (từ ghép CP) < A + B

- NL2:

+ Nghĩa của từ "quần áo",

"trầm bổng" khái quát hơn-> AB (từ ghép ĐL) > A + B hoặc AB = A + B

d) Không phải vì:

- Cá trê, cá chép cũng có loại màu vàng nhưng không được gọi là cá vàng

- Cá vàng là loại cá vây to, đuôi lớn và xoè rộng, thân màu vàng chỉ nuôi làm cảnh.

- Sách vở: từ ghép ĐL có ý nghĩa khái quát, tổng hợp nên không thể đếm được

- BT còn lại: về nhà

hoa dong riếng

b) Nói như em Nam là đúng vì: áo dài là 1 loại áo như áo sơ mi, áo cánh, áo gi lê ở đây , cái áo dài bị ngắn so với chiều cao của chị Nam 4 Củng cố: - Hs nhắc lại ghi nhớ 5 Hướng dẫn VN: - Học thuộc ghi nhớ - Làm bài tập trong SBT và bài tập còn lại E RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn:

Ngày giảng: 7A:

7B:

Tiết 4

LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức

- Giúp HS thấy muốn đạt được mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)

2 Kĩ năng

- Vận dụng kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những VB có tính liên kết - Rèn kĩ năng giải thích cấu tạo và ý nghĩa của từ ghép Vận dụng được từ ghép trong nói, viết

3 Thái độ:

- Tích cực, tự giác

B CHUẨN BỊ:

- Thầy: Giáo án, SGK, bảng phụ, các ngữ liệu.

- Trò: Bài tập, phiếu thảo luận, vở soạn

C PHƯƠNG PHÁP:

- Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

? Những câu trong VD được

trích trong VB nào? ndung ?

? Có câu nào sai ngữ pháp

không? Có câu nào không rõ

nghĩa không?

Nếu là Enrico có hiểu điều

bố muốn nói trong đoạn văn

không? Nêu lý do?

? Theo em đoạn văn trên

- “Mẹ tôi”

- Nếu tách từng câu ra khỏi đoạn văn thì vẫn hiểu

- Không.Vì các câu chưa có

sự liên kết, không nối liền

Mỗi câu mang 1 nội dung khác nhau

- Tính liên kết

- dựa vào ghi nhớ

- Đọc đoạn văn 1 và đánh số thứ tự các câu

b) Ghi nhớ:

(SGK)

1.2/ Phương tiện liên kết trong VB

cụm từ nào, câu 3 chép sai từ

nào?

? Việc chép sai như trên

khiến đoạn văn ra sao?

? Chỉ ra sự thiếu liên kết

trong đoạn văn?

? Hãy sửa lại để thành 1 đoạn

văn có nghĩa

? Từ ngữ “còn bây giờ” và từ

“con” giữ vai trò gì trong câu

văn đoạn văn?

? Từ 2VD cho biết 1VB có

tính liên kết trước hết phải có

điều kiện gì?

? Cùng với điều kiện ấy các

câu trong VB phải sử dụng

- là phương tiện liên kết > từ, câu là những phương tiện ngôn ngữ dùng để liên kết VB

- thống nhất về nội dung, trọn vẹn về hình thức (hoàn chỉnh)

- Liên kết về phương diện hình thức ngôn ngữ

Các câu không liên kết về nội dung

- Học ghi nhớ, làm hết BT

- Soạn VB : “Cuộc chia tay của những con búp bê”

“Bố cục trong văn bản”

E RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn:

Ngày giảng: 7A:

7B:

Tiết 5 - 6

Văn bản

CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ

- Khánh Hoài -

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức

- Thấy được tình cảm chân thành sâu nặng của 2 anh em trong câu chuyện cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm và chia xẻ với những người bạn ấy

- Thấy được cái hay của chuyện kể theo ngôi thứ nhất rất chân thật và cảm động

- Tạo ấn tượng ban đầu về các quy tắc, bố cục và tạo mạch lạc cho VB

2 Kĩ năng

- Rèn kĩ năng đọc, PT truyện ngắn

3 Thái độ:

- Cảm thông, chia xẻ với những bạn nhỏ không may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh

B CHUẨN BỊ:

- Thầy: Giáo án, SGK

- Trò: vở soạn

C PHƯƠNG PHÁP:

- Đọc sáng tạo, nghiên cứu, tái tạo, gợi tìm

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

GV: Nêu y/c đọc: Phân biệt rõ

lời kể, đối thoại, diễn biến tâm

lí của 2 anh em Thành và Thuỷ.

? Truyện được kể theo ngôi

thứ mấy ? Việc lựa chọn

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

- Là truyện ngắn được giải nhì trích trong “Tuyển tập thơ văn được giải thưởng” cuộc thi về Quyền trẻ em 1992

II Đọc - Hiểu văn bản:

1 Đọc - chú thích:

2 Thể loại - bố cục:

- Thể loại: Truyện ngắn

- PTBĐ: tự sự

? VB được chia làm mấy

đoạn ? ND và ranh giới của

từng đoạn là gì ?

? Tên truyện có liên quan

đến ý nghĩa của truyện

? Các chi tiết đó cho thấy 2

anh em đang trong tâm trạng

thương yêu nhau

? Cuộc chia tay búp bê đã

diễn ra ntn ?

trạng, làm tăng tính chân thực, thuyết phục

(1) Từ đầu hiếu thảo như vậy: chia tay búp bê

(2) Tiếp trùm lên cảnh vật:

chia tay lớp học(3) Còn lại: chia tay 2 anh em

- Có, nó gợi ra một tình huống buộc người đọc phải theo dõi trong sáng như tình cảm của 2 anh em

- Chia tay búp bê, chia tay hai anh em

- Đồ chơi thân thiết

- Gắn liền với tuổi thơ

- Luôn bên cạnh nhau

- 2 anh em rất thương yêu nhau, không muốn xa nhau

- Thuỷ vá áo cho anh

- Hình ảnh hai anh em:

+ Thuỷ:

Run lên bần bật Cặp mắt tuyệt vọng Hai bờ mi sưng mọng+ Thành:

Cắn chặt môi Nước mắt tuôn ra như suối-> Tâm trạng buồn khổ, đau xót, bất lực

? Cuối cùng búp bê có chia

tay nhau thật không ?

? Hình ảnh 2 con búp bê luôn

? Cô giáo Tâm đã phản ứng ra

sao khi Thuỷ đến chào cô ?

? Thái độ của cô ntn khi nghe

Thuỷ nói sẽ không đi học nữa

- Vui vẻ nói: "Anh em chúng

nó đang cười kìa"

- Giận: Không chịu chấp nhận chia tay

- Vui: Thấy chúng được bên nhau

- Là nơi khắc ghi những kỉ niệm buồn vui của em

- Sắp phải chia xa mãi mãi không còn được đi học

- Quyền học tập, vui chơi (Công ước LHQ)

-> Búp bê không thể chia tay nhau

-> Tình cảm anh em bền chặtkhông có gì chia rẽ

3.2/ Cuộc chia tay với cô giáo và bạn bè:

- Thuỷ: bật khóc thút thít

- Cô Tâm: ôm chặt, sửng sốt,tái mặt, nước mắt giàn giụa

? Các chi tiết trên có ý nghĩa

gì ? Nó diễn tả điều gì ?

? Em có cảm nghĩ gì về cuộc

chia tay đầy nước mắt này ?

? Em sẽ làm gì nếu phải

chứng kiến cuộc chia tay đầy

nước mắt của Thuỷ với cô

giáo và các bạn ?

? Tại sao khi dắt em ra khỏi

trường Thành lại "kinh ngạc

thấy mọi người vẫn đi lại bình

thường và nắng vẫn vàng ươm,

trùm lên cảnh vật" ?

GV bình và chuyển ý: Đây

cũng là 1 diễn biến tâm lí được

tác giả miêu tả rất hài hoà,

tương tự như đoạn 1 phần đầu

truyện Nghệ thuật miêu tả

thiên nhiên, tạo vật đẹp đẽ, vô

tư, bình thản trước cảnh ngộ

bất hạnh của con người làm

tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm,

trạng thái thất vọng, bơ vơ, lạc

lõng của nhân vật trong truyện

NT ấy, chúng ta ít gặp trong

thơ văn trung đại

? Vào lúc đồ đạc đã được

chất lên xe tải chuẩn bị cho

cuộc ra đi Thuỷ đã có thái độ

và hành động ntn ?

? Em hiểu gì về Thuỷ qua

những chi tiết này ?

? VB đã nói đến mấy cuộc

chia tay ? Đó là những cuộc

chia tay nào ?

? Theo em các cuộc chia tay

này có bình thường không vì

- Cảm nhận được sự cô đơn của mình trước sự vô tình của người và cảnh

- 1 tình huống trớ trêu, đối chọi giữa nội tâm và ngoại cảnh.

- 3 cuộc chia tay:

+ Của những con búp bê + Thuỷ với cô giáo và các bạn + 2 anh em Thành và Thuỷ

- Không BT vì những người tham gia cuộc chia tay này

- Các bạn: sững sờ , khóc thút thít

-> Niềm đồng cảm, xót thương, tình thầy trò, bạn bè

+ Đặt con em nhỏ quàng vào tay con vệ sĩ

-> Tâm hồn trong sáng, thắmthiết tình nghĩa với anh, chịu nỗi đau không đáng có

? Qua câu chuyện, tác giả

Khánh Hoài muốn nhắn nhủ

đến mọi người điều gì ?

GV bình: Rõ ràng tên truyện là

" Cuộc chia tay " , nhưng đây

lại là chuyện về con người, của

con người Cuộc chia tay đau

đớn và đầy cảm động của 2 em

bé trong truyện khiến người

đọc thấm thía rằng: t/c gia đình,

hạnh phúc gia đình vô cùng

quý giá và quan trọng Mọi

người hãy cố gắng bảo vệ và

giữ gìn, không nên vì bất kì lí

do gì để làm tổn hại đến những

t/c tự nhiên, trong sáng ấy, làm

tan vỡ hạnh phúc gia đình Và

1 mạch ngầm nữa của VB phải

chăng là: Tuổi thơ không biết

và không bao giờ mong muốn

- Gia đình có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ thơ

- Cha mẹ cần phải có trách nhiệm đối với con cái

- Cần đảm bảo quyền sống, hạnh phúc của trẻ

- Kể theo lối quy hồi (HT - QK

- HT) Kể bằng mtả cảnh vật xung quanh.

- Lời kể chân thành giản dị.

4 Tổng kết:

4.1/ Nội dung:

- Qua cuộc chia tay của 2 em

bé làm nổi bật lên: tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ, không nên vì bắt cứ lý do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy.

4.2/ Nghệ thuật:

- Kể chuyện bằng nghệ thuật miêu tả

- Lời kể chân thành, giản dị.

4.3/ Ghi nhớ:

(SGK)III Luyện tập:

GV: Y/c HS thảo luận BT;

Tính thời sự của câu chuyện

? Theo em thông điệp nào gửi gắm qua câu chuyện này?

- Không đẩy trẻ em vào hoàn cảnh bất hạnh

- Người lớn và xã hội hãy chăm lo và bảo vệ hạnh phúc của trẻ em

5 Hướng dẫn VN:

- Học thuộc ghi nhớ, học bài theo nội dung vở ghi

- Chuẩn bị bài: “Những câu hát về tình cảm gia đình”

“Bố cục trong văn bản”

E RÚT KINH NGHIỆM:

? Vì sao khi xây dựng VB cần

phải quan tâm đến bố cục?

? Câu chuyện trên đã có bố

> không đạt mục đích giao tiếp

- VB sẽ rõ ràng, hợp lý, khoa học

H - Đọc ghi nhớH- Đọc VD(1)/29

- Chưa có bố cục, ý sắp xếp lộn xộ

I Lý thuyết: Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản:

1.2/ Ghi nhớ 1: (SGK)

cục chưa?

? Bản kể trong ngữ văn 6 và

bản kể VD có những câu văn

về cơ bản là giống nhau, nhưng

tại sao bản kể VD lại khó nắm

được trong đó nói chuyện gì?

Gợi ý: Gồm mấy đoạn? Các

câu văn có tập trung quanh 1 ý

lớn không? ý đoạn này có phân

biệt được với ý đoạn kia ?

> Muốn được tiếp nhận dễ

? Hãy nêu nhiệm vụ của 3 phần

mở bài, thân bài, kết bài trong

H - Đọc VD2/29

- Sắp xếp ngược trình tự > câu chuyện không còn nêu được ý nghĩa phê phán

và không còn buồn cười nữa > bố cục phải hợp lý để giúp cho VB đạt mức cao nhất mục đích giao tiếp mà người tạo lập đặt ra

H- Đọc ghi nhớ SGK

- 3 phần: mở – thân – kết

- Rất cần thiết vì bố cục 3 phần giúp VB trở nên rành mạch và hợp lý

Thảo luận

2 Những yêu cầu về bố cục trong VB:

2.1/ Khảo sát ngữ liệu

(SGK)

- 2 đoạn > bố cục không rõ ràng

- Trong văn bản bố cục phải

nữa của mở bài, nói như vậy có

Ghi lại bố cục của truyện

“Cuộc chia tay của những

nguyện vọng muốn nghe ý

kiến trao đổi

- MB: đưa người đọc đến với

đề tài mình viết một cách hứng thú

- KB: chốt lại vấn đề, nêu cảm tưởng phải để lại ấn tượng tốt đẹp cho người đọc

H - Đọc ghi nhớ: SGK

4 phần:

- Thành nghĩ về ngày xưa

- Hai anh em chia đồ chơi

- hai anh em chia tay cô giáo

- cảnh chia tay của hai anh em

- Bố cục chưa rành mạch và hợp lý Các điểm 1, 2, 3 ở phần thân bài mới chỉ kể lại việc học tốt chứ chưa trình bày kinh nghiệm học tốt (4) lại không nói về vấn đề học tập

- Nêu vấn đề, phân tích, thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt, sự phân chia Nhưng văn bản lại không thểkhông liên kết Vậy làm thế nào để các phần, các đoạn của 1 văn bản được phân cắt lànhmạch mà lại không mất đi sự liên kết với nhau

? Chủ đề truyện “cuộc chia

tay của những con búp bê”?

? Ý chính đã xuyên suốt qua

4 đoạn VB ntn?

? Các từ ngữ: chia tay, chia đồ

chơi, chia ra, chia đi, & 1

loạt từ ngữ chi tiết khác biểu

thị ý không muốn phân chia cứ

lặp đi lặp lại Theo em đó có

- Sự đau khổ, bất hạnh đến vô cùng của hai anh em Thành và Thuỷ khi bố mẹ chia tay nhau.

- Liệt kê nội dung 4 phần

- Toàn bộ sự việc xoay quanh sự việc chính “cuộc chia tay” > chủ đề liên kết các sự việc thành 1 thể thốngnhất

I Lý thuyết: Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong VB

1 Mạch lạc trong VB:

1.1/ Khảo sát ngữ liệu

- VB là mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo 1 trình tự hợp lý

1.2/ Ghi nhớ 1: (SGK)

2 Các điều kiện để có một

VB có tính mạch lạc:

2.1/ Khảo sát ngữ liệu

- Toàn bộ sự việc xoay quanh

sự việc chính “cuộc chia tay”

- Tất cả các câu, đoạn trong

VB đều hướng về chủ đề

mạch lạc của VB không?

? Trong VB có đoạn kể việc

hiện tại, có đoạn kể việc quá

khứ, có đoạn kể việc ở nhà,

có đoạn kể truyện ở trường,

hôm qua, sáng nay Cho biết

các đoạn ấy được nối với

nhau theo mối liên hệ nào?

? Việc đảm bảo cho các tình

tiết trong VB có mối liên hệ

thông suốt như vậy có tác dụng

> mạch lạc và liên kết có sự thống nhất với nhau.

- Liên hệ thời gian và tâm lý-> Tự nhiên và hợp lý

- Liên hệ thời gian

- Liên hệ không gian

- Liên hệ tâm lý (nhớ lại)

- Liên hệ ý nghĩa

- Giúp cho mạch chủ đề VB được giữ vững.

- Tất cả các câu, đoạn trong VB đều hướng về chủ đề chính.

- Được tiếp nối theo 1 trình tự hợp lý làm cho chủ đề liền mạch.

- “Lão nông và các con”

- Đoạn văn của Tô Hoài

Sự thể hiện chủ đề liên tục

thông suốt và hấp dẫn

? Trong truyện “Cuộc chia

tay ” tác giả đã không thuật

lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến

sự chia tay của 2 người lớn

Theo em như vậy có làm cho

tác phẩm thiếu mạch lạc

không?

xuyên suốt bài thơ.

2 câu mở bài: nêu chủ đề từ kho vàng tốt thu lý giải

“vàng”.

Còn lại: nhấn mạnh, khắc sâu chủ đề.

ý chủ đạo xuyên suốt: sắc vàng trù phú đầm ấm của làng quê vào mùa đông, giữa ngày mùa.

- ý được dẫn dắt theo “dòng chảy” hợp lý: câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian và không gian > biểu hiện các sắc vàng >

nhận xét, cảm xúc về sắc vàng.

- Ý chủ đạo là xoay quanh cuộc chia tay của 2 đứa trẻ Việc thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của 2 người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo

bị phân tán, không có sự thống nhất, mất đi sự mạch lạc của câu chuyện.

b/

c/

Bài tập 2:

4 Củng cố:

? Em hiểu mạch lạc trong văn bản là gì?

? Hãy nêu điều kiện để văn bản mạch?

A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1 Kiến thức:

- Hiểu được ca dao, dân ca

- Nắm được nội dung, ý nghĩa và 1 số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao dân ca quanhững bài ca thuộc chủ đề tình cảm gia đình

- Đọc sáng tạo, tái hiện, nêu vấn đề, giảng bình, gợi tìm

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

-> Đáp án: Mục 3.2 + 3.3 + ghi nhớ (SGK - 27)

3 Bài mới:

CD, DC là "Tiếng hát từ trái tim lên miệng" là thơ ca trữ tình dân gian, phát triển và tồn tại để đáp ứng những nhu cầu và hình thức bộc lộ tình cảm của nhân dân T/c con người bao giờ cũng bắt đầu là những t/c gia đình Truyền thống VH, đạo đức

VN rất đề cao gia đình và t/c gia đình Những câu hát về t/c gia đình đã diễn tả chân thực, xúc động

? Công cha và nghĩa mẹ

được so sánh với đối tượng

- Đời sống nội tâm của con người

- Dân ca: là những sáng tác kết hợp lời và nhạc

- Ca dao: là lời thơ của DC

- Đều có ND nói về t/c gia đình

- Đọc

- Công cha: núi ngất trời

- Nghĩa mẹ: nước biển đông

-> To lớn cao đến tận mây xanh

-> Nhiều vô hạn không bao giờ vơi cạn

I Giới thiệu chung:

- Khái niệm về ca dao - dân

? Em hiểu "núi ngất trời" là

ngọn núi ntn ?

? Em có NX gì về nước biển

đông ?

( Vậy qua đây em có NX gì

về công lao t/c của cha mẹ

đối với con cái ?

GV: Đọc "Núi cao " Câu này

mang tính chất chuyển ý để

chuyển sang câu kết

? BPNT nào đã được sử dụng

trong câu này? TD?

? Câu thơ cuối cùng khuyên

dạy con cái điều gì ?

GV giảng: con cái không chỉ

ghi nhớ "cù lao chín chữ" mà

điều quan trọng là phải kính

yêu, biết ơn cha mẹ, những

người sinh thành, nuôi dưỡng

chúng ta.

? Bản thân em đã làm gì để

tỏ lòng biết ơn cha mẹ ?

? Hình thức hát ru đã tạo cho

bài ca có 1 âm điệu ntn ?

? Tóm lại, bài ca số 1 muốn

-> Lời nhắc nhở nhẹ nhàng

mà sâu lắng

+ Biết ơn, đền đáp công ơn cha mẹ

- Công cha như núi TS

-> Thời gian: buổi chiều

- Không gian: ngõ sau

-> Chiều là khi ngày lam việc kết thúc, là khi sum họp gia đình, lúc ấy dễ gợi nỗi nhớ thương.

-> Là nơi khuất, kín đáo để con người có thể đắm mình vào t/c riêng tư

-> Người phụ nữ nhớ thương

-> Công lao t/c của cha mẹ không đo đếm được

- NT: ẩn dụ -> Nhấn mạnh công cha, nghĩa mẹ

3.2/ Bài 2:

- Nỗi nhớ quê mẹ

gian ngõ sau ?

? Vì sao khi trông về quê mẹ

người phụ nữ lại thấy " ruột

đau chín chiều" ?

? BPNT nào đã được sử dụng

trong câu thơ này ? BPNT đó

đã diễn tả tâm trạng gì của

người phụ nữ ?

? Em hình dung ntn về bóng

dáng người phụ nữ trong bài

ca này? Hãy tả lại cho các

GV: Nhân cái này để nói đến

cái kia người ta gọi là lối hứng.

-> Người phụ nữ đứng nơi ngõ sau trong buổi chiều hiu quạnh, cặp mắt đăm đăm ngóng trông về quê mẹ

Đứng như tạc tượng vào không gian

- Chiều chiều ra đứng bờ sông

- Chiiêù chiều xách giỏ hái rau

-> Nhìn nuộc lạt nhớ đến ông bà

- Dùng SV bình thường để nói lên nỗi nhớ và lòng kính yêi

-> Mối buộc của sợi lạt nhà tranh, mái rạ chí nhiều nuộc lạt không đếm được

-> Ông bà chính là người buộc những nuộc lạt Nuộc lạt còn

đó mà ông bà đã đi xa.

- Ruột đau chín chiều

-> Ngoa dụ -> Tâm trạng nhớnhà, nhớ người thân da diết

3.3/ Bài 3:

- Lòng nhớ thương, kính yêu ông bà

? Kết cấu "Bao nhiêu bấy

nhiêu" có sức diễn tả 1 nỗi

người xa, bác mẹ, cùng thân

Em hãy giải nghĩa các từ này

-> Anh em là cùng xương thịt trên cơ thể

- Anh em như chân

4.2/ Nghệ thuật:

- Thể thơ lục bát, giọng điệu tâm tình, h/ả truyền thống, lối diễn đạt bình dị.

4.3/ Ghi nhớ:

(SGK)III Luyện tập:

- Y/c HS về nhà làm BT

phần LT

4 Củng cố:

- Đọc diễn cảm 4 bài ca dao

- Tình cảm nào đựơc phản ánh trong các bài ca dao trên?

5 Hướng dẫn VN:

- Học thuộc lòng các bài ca dao đã hoc và nắm chắc nội dung, nghệ thuật

- Soạn “Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước con người”

E RÚT KINH NGHIỆM:

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã từng viết:

“Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn”.

Cùng với tình cảm gia đình thì t/y quê hương, đất nước, con người cũng là chủ đề lớn của ca dao - dân ca xuyên thấm trong nhiều câu hát Những bài ca thuộc chủ đề này rất đa dạng, có những cách diễn tả riêng, nhiều bài thể hiện rất rõ màu sắc địa phương.

- Bài 3: Mời gọi

- Bài 4: Nhịp chậm-> Cùng ND

-> Chàng trai - cô gái-> Có nhiều

-> Để trai gái thử tài nhau về

? Những địa danh nào đã

được nhắc đến trong lời đối

đáp ?

? Những đại danh này có

điểm gì chung ? Điểm nào

riêng ?

? Người hỏi đã biết chọn

những nét tiêu biểu của từng

địa danh để hỏi, còn người

đáp thì sao ?

? Thông qua lời hỏi đáp đó,

chàng tri và cô gái muốn thể

hiện điều gì ?

? Qua phần đối đáp em thấy

chàng trai và cô gái là những

người ntn ?

GV bình: Chàng trai và cô gái

trong cuộc hát giao duyên này

nói riêng, nhân dân VN nói

chung không chỉ say đắm, mến

yêu, tự hào về giang sơn VN

mà còn là những người lịch

lãm, hào hoa, tế nhị và giàu

hiểu biết thật đáng noi theo.

GV: Gọi HS đọc

? Em thuộc và biết những bài

CD nào cũng bắt đầu bằng 2

tiếng "rủ nhau" ?

? Khi nào thì người ta rủ

nhau? Người rủ và người

được rủ có mqh ntn ?

? Hãy XĐ địa danh được

phản ánh trong bài ca? Vì

sao em biết được điều đó ?

+ Rủ nhau lên núi

+ Rủ nhau đi cấy

-> Có cùng chung mối qtâm

và cùng muốn làm 1 việc

+ Qhệ gần gũi, thân thiết

- Sáu câu hỏi: mỗi câu là 1 kiến thức về quê hương, đất nước

-> Người đáp trả lời đúng ý người hỏi

=> Chia sẻ sự hiểu biết, niềm

tự hào, t/y đối với quê hương, đất nước

2.2/ Bài ca 2:

? Địa danh và cảnh trí trong

bài gợi lên điều gì ?

? BPNT chủ yếu của bài ca

này là gì ?

? Cho biết TD của câu hỏi tu

từ ở cuối bài ca ?

GV giảng bình: phong cảnh

Hồ Gươm được giới thiệu chỉ

bằng những cái tên mà không

đi sâu vào mtả cụ thể để đảm

bảo sự ngắn gọn, gọi mời tự

? Lời ca "Ai vô xứ Huế thì

vô" toát lên 1 ý nghĩa nhắn

giang sơn TQ tươi đẹp, trí càng

thêm rộng mở và lắng sâu, ghi

nhớ công ơn người xưa đã tôn

tạo và gìn giữ "bức tranh hoạ

-> 1 hồ Gươm, 1 TLong đẹp, giàu truyền thống LS vàVH

-> Con đường rất dài, uốn khúc, có non, có nước

-> Là màu gợi lên vẻ nên thơ, tươi mát, sống động

-> Ai: bất kì người nào, số đông

+ Ai: lời mời, lời nhắn

-> Mời mọi người hãy đến với xứ Huế

- NT: liệt kê, điệp từ, câu hỏi

-> T/y, lòng tự hào về cảnh đẹp xứ Huế

-> Muốn chia sẻ với mọi người cảnh đẹp và t/y đó

? Bài ca là lời của ai ? Người

ấy muốn biểu hiện t/c gì ?

? Bài thơ còn được hiểu theo

GV: Y/ HS khái quát lại ND

và NT của 4 bài ca

-> Cô gái trẻ trung phơi phới

-> Cô gái đứng trước cánh đồng lúa tự nghĩ về mình, lo

âu không biết số phận mình

sẽ an bài ntn -> hiểu như cách thứ nhất là phổ biến

-> như tấm lụa đào

- như hạt mưa sa

- như trái bần trôi

2.4/ Bài ca 4:

- NT: phép lặp, đối, đảo, so sánh

-> Cánh đồng lúa bát ngát bao la và cô thôn nữ trẻ trungđầy sức sống

=> Lời của chàng trai

3 Tổng kết:

3.1/ Nội dung:

- Bốn bài ca dao đã làm hiện lên trước mắt chúng ta hình ảnh đẹp của quê hương, đất nước, con người VN

3.2/ Nghệ thuật:

- Thể thơ lục bát, giọng điệu tâm tình, h/ả truyền thống, lối diễn đạt bình dị

3.3/ Ghi nhớ: (SGK)

II Luyện tập:

4 Củng cố:

? Đọc diễn cảm 4 bài CD trên

? Nêu ND và NT tiêu biểu của 4 bài ca

5 Hướng dẫn VN:

- Học thuộc và nắm chắc các bài ca dao.

- Soạn văn bản: “Ca dao về những câu hát than thân”

- Chuẩn bị theo câu hỏi bài “Từ láy”

E RÚT KINH NGHIỆM:

- Nắm được cấu tạo của từ láy, láy toàn bộ và láy bộ phận

- Hiểu được cơ chế cấu tạo nghĩa của từ láy để sử dụng từ láy cho tốt

- Quy nạp, nêu vấn đề, phân tích, thảo luận nhóm, hoạt động cá nhân

D.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY: