- Có thể chúng ta sẽ bị lùi điểmxuất phát thành kẻ đi giật lùi, là kẻ lạc hậu… - Nhập lại tích luỹ lâu dài mới có đợc tri thức gửi gắm trongnhững quyển sách chúng ta đọc sách và chiế
Trang 11 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc:
- Đọc sách là một con đờng quan trọng để tích luỹ, nâng cao học vấn
- Hiểu đợc sự cần thiết của việc đọc sách và phơng pháp dọc sách
- Học sinh có ý thức quý trọng sách và có ý thức đọc sách trong thời gian rảnh rỗi
- Biết chọn loại sách bổ ích, phù hợp với lứa tuổi học sinh
- Không sử dụng, đọc, lu trữ các loại sách, văn hoá phẩm độc hại…
b chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: Chuẩn bị chân dung tác giả Chu Quang Tiềm, các câu danh ngôn của các danh
nhân thế giới trong sách thiết kế bài giảng Ngữ văn 9 Bài soạn cùng một số tài liệu tham khảo khác
2 Học sinh: Soạn bài, đọc và tìm hiểu các tài liệu có liên quan trong sách, báo…
c Phơng pháp:
- Phơng pháp phân tích tổng hợp, liên hệ thực tế, vấn đáp, giảng bình
- Cách thức tổ chức: Hớng dẫn học sinh khai thác văn bản theo đặc điểm của một thể loại vănbản nghị luận
d tiến trình giờ dạy:
1 ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sỹ số:
+ 9A:
+ 9B:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của và vở soạn của học sinh
3 Giảng bài mới:
a Dẫn vào bài:
Chu Quang Tiềm là nhà lý luận văn học nổi tiếng của Trung Quốc Ông bàn về
đọc sách lần này không phải là lần đầu, bài viết này là kết quả của quá trình tích luỹ kinh nghiệm, dày công nghiên cứu, suy nghĩ, là lời bàn tâm huyết của ngời đi trớc truyền lại cho thế hệ mai sau Vậy lời dạy của ông cho thế hệ mai sau về cách đọc sách sao cho có hiệu quả và có tác dụng? Bài
Trang 2học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu và nghiên cứu về cách đọc sách sao cho có hiệu quả nhất.
b Các hoạt động dạy – 92 ( học:
*) Hoạt động 1: Giáo viên
h-ớng dẫn học sinh tìm hiểu tác
giả, tác phẩm.
? Căn cứ vào phần chuẩn bị bài
ở nhà và phần chú thích
trong SGK, em hãy trình bày
những hiểu biết của mình về tác
giả Chu Quang Tiềm?
? Từ "trờng chinh" có mấy
nghĩa? Trong văn bản dùng theo
- Chu Quang Tiềm đã nhiều lầnbàn về đọc sách Bài viết là cả
một quá trình tích luỹ kinhnghiệm, dày công suy nghĩ, lànhững lời bàn luận tâm huyếtcủa ngời đi trớc muốn truyền lạicho mọi ngời ở thế hệ sau
- Đây là một văn bản dịch khi phân tích cần chú ý nộidung, cách viết giàu hình ảnh,sinh động, dí dỏm chứ không sa
đà vào phân tích ngôn từ
- Văn bản đợc trích trong cuốn
"Danh nhân Trung Quốc bàn vềniềm vui, nỗi buồn của đọcsách" (Bắc Kinh, 1995 – 92 ( GS
Trần Đình Sử dịch)
- Đọc rõ ràng, mạch lạc, giọng
đọc tâm tình, nhẹ nhàng nh tròchuyện
- 2 – 92 ( 3 học sinh thay nhau đọc
nhận xét, RKN, sửa lỗi…
- Căn cứ theo chú thích SGK,học sinh tìm hiểu và trả lời các
Trang 3? "Khí chất" đợc hiểu nh thế
nào?
*) Hoạt động 2: Hớng dẫn học
sinh phân tích văn bản.
? Văn bản này đợc chia bố cục
làm mấy phần? Danh giới của
các phần và nội dung chính của
từng phần đó là gì?
? Văn bản này đợc viết theo
ph-ơng thức biểu đạt chính nào?
? Theo em, vấn đề đọc sách có
phải là vấn đề quan trọng đáng
GV: Yêu cầu học sinh theo dõi
vào phần đầu cảu văn bản
phát hiện thế giới mới: Sự cần
thiết và ý nghĩa của việc đọc sách.
+ Phần 2: Tiếp theo tự
tiêu hao lực lợng: Những khó
khăn, nguy hại hay gặp của việc đọc sách trong tình hình hiện nay.
+ Phần 3: Còn lại: Phơng pháp chọn và đọc sách.
- Phơng thức biểu đạt: Nghịluận (lập luận và giải thích vềmột vấn đề xã hội)
- Vấn đề lập luận: Sự cần thiếtcủa việc đọc sách và phơngpháp đọc sách Có ý nghĩa lâudài
- Văn bản: Phong cách Hồ Chí
Minh; Đấu tranh cho một thế giói hoà bình; Tuyên bố thế giới về quyền trẻ em.
- Học sinh chú ý vào phần đầuvăn bản
trong SGK) Những hiểu biết
thu nhận đợc qua quá trình học tập.
- Tích luỹ qua sách báo…
- Sách vở ghi chép, lu truyền lạithành quả của nhân laọi trongmột thời gian dài
- Sách là kho tàng quý báu cất
- Phơng thức biểu đạt: Lập luận
2 Phân tích:
a Tầm quan trọng và ý nghĩa của việc đọc sách:
- Đọc sách là một con đờngquan trọng của học vấn
- Sách là kho tàng quý báu cấtgiữ di sản tinh thần nhân loại, lànhững cột mốc trên con đờngtiến hoá học thuật của nhânloại
Trang 4? Nếu ta xoá bỏ những thành
quả của nhân loại đã đạt đợc
trong quá khứ, lãng quên sách
thì điều gì sẽ xảy ra?
? Vì sao tác giả cho rằng đọc
sách là một sự hởng thụ?
? Em có nhận xét gì về cách lập
luận của tác giả trong đoạn văn
trên?
? Những lý lẽ trên đem lại cho
em hiểu biết gì về sách và lợi
đọc đúng Con ngời ta có thể dễ
mắc phải, dễ có thói quen sai
lệch khi đọc sách … Vậy chúng Vậy chúng
phải của ngời đọc sách hiện
giữ di sản tinh thần nhân loại, lànhững cột mốtc trên con đờngtiến hoá học thuật của nhânloại
- Có thể chúng ta sẽ bị lùi điểmxuất phát thành kẻ đi giật lùi,
là kẻ lạc hậu…
- Nhập lại tích luỹ lâu dài mới
có đợc tri thức gửi gắm trongnhững quyển sách chúng ta
đọc sách và chiếm hội những trithức đó có thể chỉ trong một th-
òi gian ngắn để mở rộng hiểubiết, làm giàu tri thức cho mình
có đọc sách, có hiểu biết thì
con ngời mới có thể vững bớctrên con đờng học vấn, mới cóthể khám phá thế giới mới
- Lý lẽ rõ ràng, lập luận thấutình, đạt lý, kín kẽ, sâu sắc…
- Sách là vốn tri thức của nhânloại, đọc sách là các tạo họcvấn, muốn tiến lên trên con đ-ờng học vấn không thể không
đọc sách
- Tri thức về Tiếng Việt, vănbản hiểu đúng ngôn ngữ dântộc trong nghe, đọc, nói vàviết…
- Học sinh theo dõi vào phần 2của văn bản
- Sách tích luỹ càng nhiều việc đọc sách càng không dễ
- Sách càng nhiều khiến ngời takhông chuyên sâu
Sách là vốn tri thức của nhânloại, đọc sách là cách tạo họcvấn, muốn tiến lên trên con đ-ờng hộc vấn không thể không
đọc sách
b Những thiên hớng sai lệch
dễ mắc phải của việc đọc sách:
- Sách tích luỹ càng nhiều việc đọc sách càng không dễ.+ Sách càng nhiều khiến ngời takhông chuyên sâu
+ Sách nhiều dễ khiến ngời đọc
bị lạc hớng
Trang 5? Em hiểu đọc sách nh thế nào
là đọc không đúng, đọc không
chuyên sâu? (Đọc sách không
chuyên sâu là đọc nh thế nào?)
? Tác hại của lối đọc không
chuyên sâu đợc tác giả so sánh
nh thế nào?
? Đối với lối đọc trên tác giả chỉ
rõ ý nghĩa của lối đọc chuyên
sâu của các học giả cổ đại nh
? Tại sao tác giả lại so sánh
chiếm lĩnh học vấn giống nh
đánh trận?
? Trong thực tế hiện nay, thị
tr-ờng sách, truyện, văn hoá phẩm
đợc lu hành nh thế nào, hãy nêu
nhận xét của em?
GV: Khẳng định tầm quan
trọng của của việc đọc sách,
nêu những khó dễ mắc phải của
ngời đọc sách hiện nay, tác giả
lại bàn luận với chúng ta về
dễ sinh đau dạ dày
- Đọc ít, không quyển nào raquyển ấy, miệng đọc, tâm ghi,nghiền ngẫm đén thuộc lòng,thấm vào xơng tuỷ, biến thànhmột nguồn động lực tinh thầncả đời dùng mãi không cạn
- Sách nhiều dễ khiến ngời đọc
bị lạc hớng
- Đọc những cuốn sách khôngcơ bản, không đích thực, không
có ích lợi cho bản thân bỏ lỡcơ hội đọc những cuốn sáchquan trọng
- Đánh trận muốn thắng phải
đánh vào thành trì kiên cố
- Muốn chiếm lĩnh học vấncàng nhiều, có hiệu quả phảitìm đúng sách có ích, có giá trị
đích thực mà đọc
- Trên thị trờng hiện nay xuấthiện nhiều sách in lậu, sách giả,văn hoá phẩm không lànhmạnh, sách kích động bạo lực,tình dục, chống phá cách mạng,chính quyền nhà nớc… có cácnội dung không lành mạnh,thiếu tính giáo dục Đặc biệtnhiều sách tham khảo phản giáodục, thiếu tính thống nhất vềnội dung, trùng lặp, chồngchéo… xuất hiện theo xu thế vì
mục đích lợi nhuận gây khókhăn cho phụ huynh, học sinh
Cần phải chọn những cuốnsách thật sự có giá trị và cầnthiết đối với bản thân, chọn lọc
có mục đích, có định hớng rõràng, kiên định, không tuỳ hứngnhất thời
*) Cách đọc sách:
- Sách phải đọc kỹ, có nghiềnngẫm
- Sách đọc đợc chia làm hailoại:
Trang 6? Tác giả lập luận nh thế nào
cho ý kiến này?
rồi thì phải đọc sách nh thế nào
cho đúng, đây cũng là một thao
tác rất quan trọng và cần thiết,
vậy cách đọc sách nh thế nào
là hợp lý…
? Tác giả chia sách ra làm mấy
nhóm? Với mỗi nhóm ngời đọc
- Đọc 10 quyển sách mà chỉ đọclớt qua thì không bằng chỉ lấymột quyển sách mà đọc 10lần…
- Đọc sách vốn có ích riêng chomình, đọc nhiều không thể coi
là vinh dự, đọc ít cũng khôngphải là xấu hổ
- Hình ảnh so sánh: Nh cỡi
ngựa qua chợ … Vậy chúng tay không mà về.
- Nh kẻ trọc phú khoe của… Vậy chúng
- Lừa dối ngời… Vậy chúng
- Thể hiện phẩm chất tầm ờng, thấp kém
th- Cần phải chọn cho mìnhnhững cuốn sách thật sự có giá
trị và cần thiết đối với bản thân,cần chọn lọc có mục đích, có
định hớng rõ ràng, kiên định,không tuỳ hứng nhất thời
- Sách đọc đợc chia làm hailoại:
+ Sách đọc để có kiến thứcphổ thông mọi công dân đềuphải đọc
+ Sách đọc trau dồi học vấnchuyên môn thờng dành chocác học giả chuyên môn
- Sách phổ thông không thểthiếu đợc đối với các nhàchuyên môn Vì:
+ Vũ trụ là một thể hữu cơ
các quy luật liên quan mật thiếtvới nhau, không thể tách rời
+ Trên đời không có học vấnnào là cô lập, tách rời các học
+ Sách đọc để có kiến thứcphổ thông mọi công dân đềuphải đọc
+ Sách đọc trau dồi học vấnchuyên môn thờng dành chocác học giả chuyên môn
- Sách phổ thông không thểthiếu đợc đối với các nhàchuyên môn
iii tổng kết:
1 Nghệ thuật:
- Bài văn nghị luận giải thíchvới luận điểm sáng rõ đầy đủ,lô-gíc chặt chẽ
- Hình ảnh so sánh dễ hiểu, cụthể, thú vị…
2 Nội dung:
- Đọc sách là hoạt động có íchmang tính văn hoá, là một con
đờng quan trọng để tích luỹ,nâng cao học vấn
- Cần phải biết chọn sách có giátrị để đọc
Trang 7? Tác giả muốn khuyên chúng
ta điều gì thông qua nội dung
của văn bản này?
? Từ đó em thấy tác giả Chu
Quang Tiềm là con ngời nh thế
- Đọc nhiều lần tất cả nội dung
mà SGK cung cấp để có hiểubiết kết quả về văn bản sau đóthì cần đọc chậm lại thật kỹ vănbản, kết hợp với việc tìm hiểuchú thích đọc theo định hớngcâu hỏi SGK để hiểu nội dung
và hình thức thể hiện của vănbản Hiệu qủ thu đợc sẽ khácnhau nếu ta đọc sách theonhững cách khác nhau
- Học sinh tự bộc lộ…
- Bài văn nghị luận giải thíchvới luận điểm sáng rõ đầy đủ,lôgíc chặt chẽ
- Hình ảnh so sánh dễ hiểu, cụthể, thú vị…
- Đọc sách là hoạt động có íchmang tính văn hoá, là một con
đờng quan trọng để tích luỹ,nâng cao học vấn
- Cần phải biết chọn sách có giá
trị để đọc
- Đọc sách phải đọc cho kỹ,phải kết hợp đọc rộng với đọcchuyên sâu
- Tác giả là ngời có nhiều kinhnghiệm với việc đọc sách Bảnthân ông trở thành một học giả
uyên bác, phải chăng cũng từviệc đọc sách Ông cũng là một
- Đọc sách phải đọc cho kỹ,phải kết hợp đọc rộng với đọcchuyên sâu
3 Ghi nhớ:
(SGK – 92 ( 7)
iv luyện tập:
Trang 8con ngời thực sự tâm huyết và muốn truyền lại cho thế hệ mai sau những kinh nghiệm của mình
- Học sinh đọc nội dung ghi nhớ (SGK – 92 ( 7)
4 Củng cố bài:
? Em thờng gặp khó khăn gì trong vấn đề chọn sách hiện nay?
? Em thờng đọc sách vào những lúc nào? ở đau? Sách thuộc thể loại gì?
? Em có suy nghĩ gì khi hiện nay văn hoá đọc đang bị xem nhẹ, nh ờng chỗ cho văn hoá nghe nhìn ở các bạn trẻ?
5 Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:
- Đọc lại toàn bộ nội dung văn bản, phân tích theo hớng dẫn
- Làm bài tập, phát biểu điều mà em thấm thía nhất sau khi học xong văn bản này
- Làm toàn bộ nội dung bài tập trong SBT Ngữ văn 9, trang 3
- Soạn nội dung bài tiếp theo "Tiếng nói của văn nghệ" (Nguyễn Đình Thi).
e Rút kinh nghiệm:
- Thời gian giảng toàn bài, từng phần và từng hoạt động: ……… ……
- Nội dung kiến thức: ………
- Phơng pháp giảng dạy: ………
- Hình thức tổ chức lớp: ………
- Thiết bị dạy học: ………
Ngày soạn:
Ngày giảng: 9A: 9B:
Tuần 19
Tiết 93 (Tiếng việt )
khởi ngữ
A mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc:
- Nhận biết khởi ngữ, phân biệt khởi ngữ với chủ ngữ của câu
- Nhận biết đợc công dụng của khởi ngữ là nêu đề tài của câu chứa nó
- Biết đặt đợc câu có thành phần khởi ngữ
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng nhận biết khởi ngữ, đặt câu có thành phần khởi ngữ
3 Thái độ:
Trang 9- Học sinh có ý thức dùng khởi ngữ để làm sáng rõ đề tài của câu.
b chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: Chuẩn bị bảng phụ ví dụ, phiếu học tập, bài tập, sách thiết kế bài giảng Ngữ
văn 9 Bài soạn cùng một số tài liệu tham khảo khác
2 Học sinh: Soạn bài, đọc và tìm hiểu, làm các bài tập trong SGK, SBT, lấy ví dụ…
2 Kiểm tra bài cũ:
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của và vở soạn của học sinh
3 Giảng bài mới:
hay khụng? Vỡ sao? Cỏc từ ngữ
1 Học sinh: Phõn biệt cỏc từngữ in đậm với chủ ngữ
- VD a: Từ anh in đậm đứng
trước chủ ngữ và khụng cú quan
hệ trực tiếp với vị ngữ theo quan
trước chủ ngữ và thụng bỏo về
Trang 10đó được nằm ở vị trí nào trong
câu?
? Trước các từ ngữ in đậm trong
ví dụ trên chúng ta có thể cho
thêm các quan hệ từ nào mà vẫn
giữ nguyên được nội dung của
câu?
? Vậy qua phân tích ngữ liệu và
nhận xét trên, em hiểu khởi ngữ
là gì?
GV: Gọi học sinh đọc nội dung
ghi nhớ
*) Hoạt động 2: Hướng dẫn học
sinh làm bài tập trong SGK.
GV: Gọi học sinh đọc nội dung
bài tập 1 trong SGK - 8
GV: Chia lớp làm 3 nhóm thảo
luận
GV: Yêu cầu học sinh đọc, thảo
luận theo bài và trả lời theo nội
dung câu hỏi ở nội dung bài tập 2
(SGK – 8)
đề tài được nói đến trong câu
- Các từ ngữ in đậm ở ví dụ a, b,
c không phải là chủ ngữ, trạngngữ
- Vì nó không có quan hệ với vịngữ, không chỉ địa điểm, thờigian và nơi trốn…
- Các từ ngữ đó được đứng trướcchủ ngữ, đứng trước câu và nêu
đề tài được nói đến trong câu
Gọi là khởi ngữ.
- Trước các từ ngữ in đậm chúng
ta có thể cho thêm các quan hệ
từ như về, đối với.
- a Còn (đối với) anh…
- (Về) giàu…
- Học sinh trả lời theo nội dungphân tích và nội dung ghi nhớ(SGK – 8)
a Làm bài, anh ấy cẩn thận
- Đứng trước chủ ngữ vàđứng trước câu
- Trước các từ ngữ in đậmchúng ta có thể cho thêm
các quan hệ từ như về, đối
a Làm bài, anh ấy cẩn
thận lăm
b Hiểu thì tôi hiểm rồi, nhưng giải thì tôi chưa giải
được
Trang 11nhưng giải thỡ tụi chưa giải
được
4 Củng cố bài:
- Phân biệt khởi ngữ và chủ ngữ bằng cách nào?
5 Hớng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho b i sau: ài sau:
- Xem lại toàn bộ nội dung bài học, học bài theo nội dung ghi nhớ và nội dung bài học
- Làm hết nội dung bài tập vào vở
- Đọc và tỡm hiểu nội dung bài tiếp theo: "Cỏc thành phần biệt lập".
e Rút kinh nghiệm:
- Thời gian giảng toàn bài, từng phần và từng hoạt động: ……… ……
- Nội dung kiến thức: ………
- Phơng pháp giảng dạy: ………
- Hình thức tổ chức lớp: ………
- Thiết bị dạy học: ………
Ngày soạn:
Ngày giảng: 9A: 9B:
Tuần 19
Tiết 94 (tập làm văn)
phép phân tích tổng hợp
a mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu đợc và biết vận dụng các phép lập luận, phân tích, tổng hợp trong tập làm văn nghị luận
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng tập phân tích tổng hợp
3 Thái độ:
- Bồi dỡng kiến thức bộ môn
b chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: Giáo án, tài liệu, sách thiết kế bài giảng, sách bài tập.
2 Học sinh: SGK, đọc và tìm hiểu nội dung bài ở nhà.
c phơng pháp:
Tìm hiểu ngữ liệu, phân tích và rút ra nhận xét
d tiến trình giờ dạy:
1 ổn định lớp:
- Kiểm tra sỹ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
Trang 12Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Giảng bài mới:
a Dẫn vào bài:
ở lớp 7 các em đã đợc học phép lập luận giải thích và phép lập luận chứng
minh trong văn nghị luận Lên lớp 9, chúng ta đợc học thêm các thao tác nghị luận nữa, đó là phân
tích và tổng hợp … Vậy chúng Vậy, nh thế nào là phép phân tích và tổng hợp, nó có vai trò và ý nghĩa gì trong
văn nghị luận? Bài học hôm nay thầy trò chúng ta cùng nhau đi tìm hiểu… Vậy chúng
b Các hoạt động dạy – 92 ( học:
GV: Yêu cầu học sinh đọc văn
bản "Trang phục" – 92 ( Băng Sơn
(SGK – 92 ( 9)
? Hãy xác định bố cục của văn
bản này?
? Để bàn luận về vấn đề trang
phục, ở phần mở bài, ngời viết
? Bàn về vấn đề trang phục, tác
giả đa ra mấy luận điểm chính,
tơng ứng với những đoạn văn
nào trong văn bản?
? Qua lập luận trên, tác giả còn
- 2 học sinh đọc nội dung văn
- Thông thờng trong doanh
trại … Vậy chúng mà lại đi chân đất … Vậy chúng
- Hoặc đi giầy … Vậy chúng mặt mọi ng ời.
- Ăn mặc chỉnh tề, cụ thể đó là
sự đồng bộ giữa quầ áo, giày tất trong trang phục của con ngời Cái đẹp trong trang
phục thể hiện ở sự đồng bộ phùhợp…
- Luận điểm:
+ Ăn cho mình, mặc cho ời.
+ Cô gái một mình trong hang sâu … Vậy chúng móng chân móng tay.
+ Anh thanh niên đi tát ớc… Vậy chúng
+ Đi đám cới không thể lôi thôi… Vậy chúng
+ Đi dự đám tang… Vậy chúng
- Luận cứ:
+ Y phục xứng kỳ đức.
+ Dù mặc đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp làm mình tự xấu đi mà thôi.
+ Cái đẹp bao giờ cũng đi
i lý thuyết:
1 Tìm hiểu phép lập luận phân tích và tổng hợp:
là tuân thủ quy tắc ngầm mangtính văn hoá, xã hội
+ Luận điểm 2: Trang phụcphải phù hợp với hoàn cảnhchung nơi công cộng hay toànxã hội, trang phục là bộ mặt đạo
đức của con ngời
Trang 13muốn khẳng định trang phục
thể hiện gì ở con ngời?
? Nh vậy, theo emđể xác lập và
làm rõ hai luận điểm trên, tác
giả đã sử dụng phép lập luận
nào?
? ở phần phần thân bài, khi
phân tích cụ thể vấn đề trang
phục, tác giả đã sử dụng phép
giải thích hay chứng minh?
? Vậy, em hiểu phép lập luận,
phân tích tổng hợp là gì?
GV chốt lại theo 2 ý trong
nội dung ghi nhớ (SGK – 92 ( 10)
? Theo em, nhiệm vụ của phần
kết bài trong một bài văn nghị
luận nói chung và văn bản này
GV: Nh vây, ở bài văn này tác
giả đã sử dụng hai phép lập
thiếu đi một trong hai phép lập
luận đó thì điều gì sẽ xảy ra?
với cái giản dị nhất là phù hợp với môi trờng.
+ Ngời có văn hóa là ngời có trang phục phù hợp, có trình
độ, có hiểu biết… Vậy chúng
- Trang phục thể hiện đạo đứccủa con ngời
- Phép tổng hợp: Giúp chúng tahiểu rõ đặc điểm của một trangphục đẹp uốn nắn thói quen
ăn mặc của tất cả mọi ngời:
Dùng phép lập luận phân tích(giải thích)
- Kết bài: Sử dụng phép tổng
hợp Vấn đề chốt lại: Trang
phục hợp văn hoá, hợp đạo đức, hợp môi trờng mới là trang phục đẹp.
c Nhận xét:
Sử dụng phép phân tích vàtổng hợp
- Phép phân tích tổng hợp thờng
đợc đặt ở cuối văn bản (phầnkết bài)
Tác dụng: Hai phép lập luậntrên phối hợp với nhau để làm
Trang 14là những đoạn văn, bài văn viết
theo phơng thức quy nạp (Đi từ
cụ thể, chi tiết khái quát).
kỹ năng giao tiếp của họ
Văn bản không thể thiếu đợcmột trong hai phép lập luậntrên
- Học sinh trả lời theo nội dungghi nhớ (SGK – 92 ( 10)
- Học sinh đọc nội dung phầnghi nhớ (SGK – 92 ( 10)
- Tìm hiểu kỹ năng (phép lậpluận) phân tích trong văn bản
"Bàn về phép học" – 92 ( Chu
Quang Tiềm
- Học sinh đọc thầm lại nội
dung văn bản "Bàn về phép
học" – 92 ( Chu Quang Tiềm
a Luận điểm 1: "Học vấn
không chỉ là chuyện đọc sách, nhng đọc sách vẫn là một con
đờng quan trọng của học vấn".
- Học vấn là thành quả của toànnhân loại, đợc tích luỹ, lutruyền, ghi chép vào sách vở…
- Sách là kho tàng quý báu cấtgiữ di sản tinh thần nhân loại, làcột mốc trên con đờng tiến hoá
học thuật của nhân loại
- Nếu ta xoá bỏ các thành quả
đó chúng ta sẽ làm lùi điểmxuất phát, thành kẻ lạc hậu
- Đọc sách là ôn lại kinhnghiệm, t tởng của nhân loạitích luỹ mấy nghìn năm, là h-ởng thụ kiến thức của biết baongời khổ công tìm kiếm
rõ ý nghĩa của một sự vật, hiệntợng nào đó trong cuộc sống
đờng quan trọng của học vấn".
- Học vấn là thành quả của toànnhân loại, đợc tích luỹ, lutruyền, ghi chép vào sách vở…
- Sách là kho tàng quý báu cấtgiữ di sản tinh thần nhân loại, làcột mốc trên con đờng tiến hoáhọc thuật của nhân loại
- Nếu ta xoá bỏ các thành quả
đó chúng ta sẽ làm lùi điểmxuất phát, thành kẻ lạc hậu
- Đọc sách là ôn lại kinhnghiệm, t tởng của nhân loạitích luỹ mấy nghìn năm, là h-ởng thụ kiến thức của biết baongời khổ công tìm kiếm
Chúng ta muốn vững bớc trêncon đờng học vấn, có khả nănglàm chủ thế giới, phát hiện thếgiới mới thì chúng ta phải đọcsách
b Phân tích lý do phải chọnsách để đọc:
- Hiện nay, sách càng ngàycàng nhiều, nhng sức lực và thờigian của con ngời có hạn, phảichọn sách để đọc
- Sách nhiều xong không phảitất cả sách đều tốt, đều cần thiết
Trang 15năng làm chủ thế giới, phát hiệnthế giới mới thì chúng ta phải
đọc sách
b Phân tích lý do phải chọnsách để đọc:
- Hiện nay, sách càng ngàycàng nhiều, nhng sức lực và thờigian của con ngời có hạn, phảichọn sách để đọc
- Sách nhiều xong không phảitất cả sách đều tốt, đều cần thiết
và bổ ích Vì vậy, phải biếtchọn sách tốt để đọc cho có ích
- Nếu không biết chọn lọc, cóthể chúng ta sẽ lãng phí thờigian, sức lực trên những cuốnsách quan trọng, cơ bản
- Phải chọn lựa sách vì chiếmlĩnh học vấn giống nh đánh
trận: " Cần phải đánh vào
thành trì kiên cố, đánh bại quân tinh nhuệ, chiếm cứ mặt trận xung yếu mục tiêu quá
nhiều, che lấp mất vị trí kiên
cố, chỉ đá bên đông, đấm bên tây hoá ra thành lối đánh "tự tiêu hao lực lợng" ".
c Phân tích tầm quan trọng củacách đọc sách:
- Sách có ý nghĩa to lớn, xong
đọc sách còn có ý nghĩa quantrọng không kém Đọc sách nhthế nào quyết định tới hiệuquả thu đợc
- Đọc ít mà kỹ: Tập thành nếpsuy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tíchluỹ, tởng tợng tự do đến mức
và bổ ích Vì vậy, phải biếtchọn sách tốt để đọc cho có ích
- Nếu không biết chọn lọc, cóthể chúng ta sẽ lãng phí thờigian, sức lực trên những cuốnsách quan trọng, cơ bản
- Phải chọn lựa sách vì chiếmlĩnh học vấn giống nh đánh
trận: " Cần phải đánh vào
thành trì kiên cố, đánh bại quân tinh nhuệ, chiếm cứ mặt trận xung yếu mục tiêu quá nhiều, che lấp mất vị trí kiên
cố, chỉ đá bên đông, đấm bên tây hoá ra thành lối đánh "tự tiêu hao lực lợng" ".
c Phân tích tầm quan trọng củacách đọc sách:
- Sách có ý nghĩa to lớn, xong
đọc sách còn có ý nghĩa quantrọng không kém Đọc sách nhthế nào quyết định tới hiệuquả thu đợc
- Đọc ít mà kỹ: Tập thành nếpsuy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tíchluỹ, tởng tợng tự do đến mứcthay đổi khí chất
- Đọc mà không chịu nghĩ thì
nh cỡi ngựa qua chợ, nh kẻ trọcphú khoe của, là lừa mình, dốingời, thể hiện phẩm chất tầm th-ờng, thấp kém
- Đọc sách cần phải đọc cả sáchphổ thông và sách chuyên sâu,vừa phải đọc rộng, vừa phải đọcsâu, vì học vấn không thể côlập, không tách rời học vấnkhác, mọi học vấn đều có mối
Trang 16thay đổi khí chất.
- Đọc mà không chịu nghĩ thì
nh cỡi ngựa qua chợ, nh kẻ trọcphú khoe của, là lừa mình, dốingời, thể hiện phẩm chất tầmthờng, thấp kém
- Đọc sách cần phải đọc cả sáchphổ thông và sách chuyên sâu,vừa phải đọc rộng, vừa phải đọcsâu, vì học vấn không thể cô
lập, không tách rời học vấnkhác, mọi học vấn đều có mốiliên quan gắn bó hữu cơ vớinhau
d vai trò của phép phân tích vàtổng hợp trong lập luận:
- Trong văn bản nghị luận: Phântích là một thao tác bắt buộcmang tính tất yếu bởi nghị luận
có nghĩa là làm sáng tỏ một vấn
đề nào đó để thuyết phục ngời
đọc, ngời nghe thông qua hệthống luận điểm, luận cứ không phân tích thì không làmsáng tỏ đợc luận điểm, không
đủ sức thuyết phục ngời đọc,ngời nghe có phân tích lợi, hại
đời sống thì kết luận rút ra mới
có sức thuyết phục
- Mục đích của phân tích, tổnghợp là rút giúp ngời đọc, ngờinghe nhận thức đúng vấn đề,hiểu đúng vấn đề, do đó nếu đã
có phân tích thì đơng nhiên phải
có tổng hợp và ngợc lại Vì
vậy phép phân tích và tổng hợpluôn có mối quan hệ biện chứng
để làm nên cái hồn cho văn bảnnghị luận
liên quan gắn bó hữu cơ vớinhau
d vai trò của phép phân tích vàtổng hợp trong lập luận:
- Trong văn bản nghị luận: Phântích là một thao tác bắt buộcmang tính tất yếu bởi nghị luận
có nghĩa là làm sáng tỏ một vấn
đề nào đó để thuyết phục ngời
đọc, ngời nghe thông qua hệthống luận điểm, luận cứ không phân tích thì không làmsáng tỏ đợc luận điểm, không
đủ sức thuyết phục ngời đọc,ngời nghe có phân tích lợi, hại
đời sống thì kết luận rút ra mới
có sức thuyết phục
- Mục đích của phân tích, tổnghợp là rút giúp ngời đọc, ngờinghe nhận thức đúng vấn đề,hiểu đúng vấn đề, do đó nếu đã
có phân tích thì đơng nhiên phải
có tổng hợp và ngợc lại Vìvậy phép phân tích và tổng hợpluôn có mối quan hệ biện chứng
để làm nên cái hồn cho văn bảnnghị luận
4 Củng cố bài:
? Tác dụng của phép phân tích và tổng hợp trong văn bản nghị luận?
? Hai phép lập luận này mối quan hệ với nhau nh thế nào?
5 Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:
- Đọc lại toàn bộ nội dung phân tích theo của bài học
- Làm toàn bộ nội dung bài tập đã chữa trên lớp và nội dung bài tập trong SBT
Trang 17- Học bài theo nội dung ghi nhớ
- Chuẩn bị ở nhà nội dung bài sau: "Luyện tập phân tích và tổng hợp".
- Tập viết một văn bản nghị luận có sử dụng phép phân tích và tổng hợp
e Rút kinh nghiệm:
- Thời gian giảng toàn bài, từng phần và từng hoạt động: ……… ……
- Nội dung kiến thức: ………
- Phơng pháp giảng dạy: ………
- Hình thức tổ chức lớp: ………
- Thiết bị dạy học: ………
Ngày soạn:
Ngày giảng: 9A: 9B:
Tuần 19
Tiết 95 (tập làm văn)
luyện tập phép phân tích tổng hợp
a mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp học sinh:
- Nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn đặc điểm, ý nghĩa của phép phân tích và tổng hợp trong bài văn nghị luận
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng phân tích và tổng hợp trong văn bản nghị luận
3 Thái độ:
- Bồi dỡng kiến thức bộ môn
- Lu ý học sinh có ý thức sử dụng, kết hợp hai thao tác này một cách hợp lý, có hiệu quả khi làm bài văn nghị luận
b chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: Giáo án, tài liệu, sách thiết kế bài giảng, sách bài tập Bảng phụ hoạt động
nhóm của học sinh
2 Học sinh: Đọc và chuẩn bị nội dung phần chuẩn bị ở nhà theo yêu cầu của SGK.
c phơng pháp:
- Phơng pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm
- Cách tổ chức: Cho học sinh nhắc lại phần lý thuyết làm bài tập trong phần luyện tập theo yêu cầu của SGK từ nội dung dễ khó
d tiến trình giờ dạy:
1 ổn định lớp:
- Kiểm tra sỹ số:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là phép phân tích và tổng hợp? Chúng có mối quan hệ với nhau nh thế nào? Tác dụng của hai phép lập luận này trong bài văn nghị luận?
- Gợi ý trả lời: Học sinh trả lời theo nội dung phần ghi nhớ trong SGK – 92 ( 10.
Trang 183 Giảng bài mới:
a Dẫn vào bài:
b Các hoạt động dạy – 92 ( học:
*) Hoạt động 1: Giáo viên
kiểm tra sự chuẩn bị ở nhà của
học sinh, hớng dẫn học sinh
làm nội dung bài tập theo yêu
cầu của SGK – 92 ( 11, 12.
GV: Yêu cầu học sinh đọc nội
dung phần hai đoạn văn a, b, ở
bài tập 1 (SGK – 92 ( 11)
? Cho biết tác giả đã vận dụng
phép lập luận nào và vận dụng
nh thế nào?
? Theo em trong đoạn văn a tác
giả sử dụng phép phân tích hay
? Trình tự lập luận của đoạn văn
này là gì? Tác giả sử dụng phép
lẫn xác, hay cả bài" "Thu
điếu" là một bài thơ hay.
+ Cái thú vị ở các giai điệuxanh trong bài thơ
+ Hay ở những cử độngtrong bài thơ
+ Hay ở các vần thơ
+ Hay vì cả bài thơ khôngchữ nào non ép, đặc biệt ở câu
3, 4
Thu điếu là bài thơ hay cả
nội dung và hình thức nghệthuật
- Học sinh đọc và tìm hiểu theoyêu cầu của SGK
lẫn xác, hay cả bài" "Thu
điếu" là một bài thơ hay.
+ Cái thú vị ở các giai điệuxanh trong bài t hơ
+ Hay ở những cử độngtrong bài thơ
+ Hay ở các vần thơ
+ Hay vì cả bài thơ khôngchữ nào non ép, đặc biệt ở câu
học tập
Do tài năng trời cho.
Có tác động, ảnh hởng đến sựthành đạt của con ngời nhngkhông phải là mấu chốt của sựthành đạt
+ Nguyên nhân chủ quan: ở
ý thức rèn luyện tinh thần phấn
Trang 19? Nhiệm vụ của chúng ta là gì?
? Biết triển khai những ý nào?
GV: Yêu cầu học sinh làm bài
tập ra giấy nháp, gọi học sinh
trình bày Nhận xét, bổ sung,
rút kinh nghiệm
GV: Cho học sinh dựa vào nội
dung bài tập 1, phần luyện tập ở
tiết trớc để làm bài tập 3 này
Do tài năng trời cho.
Có tác động, ảnh hởng đến
sự thành đạt của con ngời nhngkhông phải là mấu chốt của sựthành đạt
+ Nguyên nhân chủ quan: ở
ý thức rèn luyện tinh thần phấn
đáu của mỗi con ghi nhớời lànguyên nhân quyết định tới sựthành đạt
- Tổng hợp: "Rút cuộc mấu chốt
của thành đạtlà ở bản thân chủ quan của mỗi ngời, ở tinh thần kiên trì, phấn đấu, học tập không mệt mỏi, lại phải trau dồi đạo đức cho tốt đẹp Không nên quên rằng, thành đạt tức là làm đợc một cái gì đó có ích cho mọi ngời, cho xã hội, đợc xã hội thừa nhận".
- Học sinh đọc yêu cầu nộidung bài tập 2
- Học sinh thảo luận trả lời theoyêu cầu SGK hỏi
- Học sinh viết các ý chính vàovở
2 Bài tập 2: Phân tích bản chấtcủa lối học đối phó để nêu lênnhững tác hại của nó:
- Học đối phó là học mà khônglấy việc học làm mục đích, xemviệc học là việc phụ hành
động của kẻ không ham học,không tự giác
- Học đối phó là học bị động,cốt đối phó với sự đòi hỏi củathầy cô, của thi cử, kiểm tra…
- Do học bị động nên khôngthấy hứng thú học, cách học hiệu quả thấp, ngày càng chểnhmảng học tập
- Học đối phó là học thiếu kiến
đáu của mỗi con ghi nhớời lànguyên nhân quyết định tới sựthành đạt
- Tổng hợp: "Rút cuộc mấu chốt
của thành đạtlà ở bản thân chủ quan của mỗi ngời, ở tinh thần kiên trì, phấn đấu, học tập không mệt mỏi, lại phải trau dồi đạo đức cho tốt đẹp Không nên quên rằng, thành đạt tức là làmm đợc một cái gì đó có ích cho mọi ngời, cho xã hội, đợc xã hội thừa nhận".
2 Bài tập 2:
- Học đối phó là học mà khônglấy việc học làm mục đích, xemviệc học là việc phụ hành
động của kẻ không ham học,không tự giác
- Học đối phó là học bị động,cốt đối phó với sự đòi hỏi củathầy cô, của thi cử, kiểm tra…
- Do học bị động nên khôngthấy hứng thú học, cách học hiệu quả thấp, ngày càng chểnhmảng học tập
- Học đối phó là học thiếu kiếnthức, không có kiến thức thựcchất hổng kiến thức
- Học đối phó dần khiến cho
đầu óc rỗng tuếch gặp khókhăn khi học ở bậc học cao hơn
- Học đối phó khiến ngời họcgặp khó khăn sau này trớc yêucầu ngày càng cao của côngviệc
Trang 20? Nêu dàn ý của bài?
- Học sinh thảo luạn nhóm và
làm bài tập
- Học sinh hoạt động cá nhân,
viết bài làm của mình, của
nhóm đã thảo luận vào vở bài
tập
GV: Gọi 2 học sinh lên trình
bày bài viết của mình
GV: Gọi ý học sinh làm nội
dung bài tập 4 (SGK – 92 ( 12)
(Giáo viên kiểm tra nội dung
bài tập của học sinh đã giao từ
tiết trớc Yêu cầu về nhà làm
hoàn thiện tiếp).
thức, không có kiến thức thựcchất hổng kiến thức
- Học đối phó dần khiến cho
đầu óc rỗng tuếch gặp khókhăn khi học ở bậc học cao hơn,kiến thức khó hơn
- Học đối phó khiến ngời họcgặp khó khăn sau này trớc yêucầu ngày càng cao của côngviệc
- Dựa dựa văn bản "Bàn về
phép học" - Chu Quang Tiềm,
hãy phân tích lý do khiến mọingời phải đọc sách?
- Học sinh nêu dàn ý của bài
Làm bài tập vào vở
- Lý do chính: "Phải đọc sách
vì đọc sách là một con đờng quan trọng của học vấn.
+ Đọc sách không cần nhiều
mà cần đọc kỹ, hiểu sâu, đọcquyển nào nắm chắc đợc quyển
đó, nh thế mới có ích
+ Bên cạnh đọc sách chuyênsâu, cần phải đọc rộng, kiếnthức rộng giúp hiểu biết các vấn
- Muốn đọc sách có hiệu quả
phải biết chọn sách có ích, cógiá trị để đọc
- Khi đọc sách phải đọc cho kỹ,nghiền ngẫm để làm giàu trithức, vốn sống, tâm hồn củabản thân mình
- Cần tránh lối đọc qua loa, mơ
hồ vì gây lãng phí thời gian, sứclực mà vô bổ
3 Bài tập 3:
- Lý do chính: "Phải đọc sách
vì đọc sách là một con đờng quan trọng của học vấn.
+ Đọc sách không cần nhiều
mà cần đọc kỹ, hiểu sâu, đọcquyển nào nắm chắc đợc quyển
đó, nh thế mới có ích
+ Bên cạnh đọc sách chuyênsâu, cần phải đọc rộng, kiếnthức rộng giúp hiểu biết các vấn
đề chuyên môn tốt hơn
4 Bài tập 4:
(SGK – 92 ( 12 )
(Học sinh về nhà làm)
Trang 21- Đọc sách phải đọc rông và sâu, đọc loại sách phổ thông rồi
đọc chuyên sâu, kiến thức phổ thông sẽ hỗ trợ đắc lực cho kiến thức chuyên sâu
4 Củng cố bài:
? Muốn bài văn nghị luận sinh động, hấp dẫn, giàu sức thuyết phục thì chúng ta phải vận dụng phép phân tích và tổng hợp nh thế nào?
? Có thể đi từ phân tích đến tổng hợp hoặc tổng hợp phân tích, phân tích, tổng hợp (Tổng – 92 ( Phân – 92 ( Tổng) đợc hay không? Vì sao?
? Hai phép lập luận này mối quan hệ với nhau nh thế nào?
5 Hớng dẫn học sinh học bài ở nhà và chuẩn bị cho bài sau:
- Làm toàn bộ nội dung bài tập đã chữa trên lớp và nội dung bài tập trong SBT
- Chuẩn bị ở nhà nội dung bài sau: "Nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống".
e Rút kinh nghiệm:
- Thời gian giảng toàn bài, từng phần và từng hoạt động: ……… ……
- Nội dung kiến thức: ………
- Phơng pháp giảng dạy: ………
- Hình thức tổ chức lớp: ………
- Thiết bị dạy học: ………
Ngày soạn:
Ngày giảng: 9A: 9B:
Tuần 20
Tiết 96 – 92 ( 97 ( Văn học )
Văn bản: tiếng nói của văn nghệ
- Nguyễn Đình Thi
-A mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp học sinh hiểu đợc:
- Hiểu đợc nội dung của văn nghệ và sức mạnh kỳ diệu của nó đối với đời sống con ng-ời
- Hiểu thêm cách viết bài văn nghị luận qua phân tích tác phẩm nghị luận ngắn gọn, chặt chẽ và giàu hình ảnh của Nguyễn Đình Thi
2 Kỹ năng:
- Rèn phơng pháp đọc sách cho học sinh
- Rèn luyện thêm các kỹ năng, cách viết văn nghị luận qua việc lĩnh hội các bài văn nghị luận sâu sắc, sinh động, giàu tính thuyết phục của tác giả Nguyễn Đình Thi
3 Thái độ:
- Thêm yêu mến nền văn hoá, văn nghệ của dân tộc
b chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 Giáo viên: Chuẩn bị chân dung nhà văn, nhà thơ Nguyễn Đình Thi Sách TKBG Ngữ văn
9 Bài soạn cùng một số tài liệu tham khảo khác
2 Học sinh: Soạn bài, đọc và tìm hiểu các tài liệu có liên quan trong sách, báo…
Trang 22c Phơng pháp:
- Phơng pháp phân tích tổng hợp, liên hệ thực tế, vấn đáp, giảng bình, khái quát hoá
- Cách thức tổ chức: Hớng dẫn học sinh khai thác văn bản theo đặc điểm của một thể loại vănbản nghị luận
d tiến trình giờ dạy:
1 ổn định tổ chức:
- Kiểm tra sỹ số:
+ 9A:
+ 9B:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản "Bàn về đọc sách" – 92 ( Chu Quang Tiềm – 92 ( bàn về vấn đề gì? Tác giả triển
khai bằng mấy luận điểm chính? Em hiểu biết đợc thêm điều gì sau khi học xong văn bản này?
- Gợi ý trả lời: Học sinh trả lời theo nội dung phân tích vở ghi và ghi nhớ.
3 Giảng bài mới:
a Dẫn vào bài:
Có một tác giả đã nói rằng: "Văn hoá nghệ thuật cũng là một nghệ thuật, anh chị em nghệ sỹ cũng là những chiễn sỹ trên mặt trận ấy" Đúng vậy, mặt trận ở đây chính là mặt trận văn hoá t tởng, nó có đặc trng riêng, nó góp phần làm cho cuộc sống phong phú hơn, tốt đẹp hơn Bài tiểu luận "Tiếng nói văn nghệ" – 92 ( Nguyễn Đình Thi – 92 ( mà chúng ta học hôm nay sẽ phân tích nội dung phản ánh, thể hiện của văn nghệ, khẳng định sức mạnh lớn lao của văn nghệ với đời sống con ngời… Vậy chúng
b Các hoạt động dạy – 92 ( học:
*) Hoạt động 1: Hớng dẫn học
sinh tìm hiểu tác giả, tác phẩm.
? Căn cứ vào phần chuẩn bị bài
ở nhà và phần chú thích
trong SGK, em hãy trình bày
những hiểu biết của mình về tác
giả Nguyễn Đình Thi?
? Tác phẩm đợc viết vào năm
nào? Nêu hoàn cảnh sáng tác
của văn bản?
- Nguyễn Đình Thi (1924 – 92 (2003)
- Nguyễn Đình Thi bớc vào con
đờng hoạt động, sáng tác vănnghệ trớc cách mạng Khôngchỉ sáng tác thơ, văn, kịch,nhạc, ông còn là một cây bút lýluận phê bình văn học có tiếng
Vỳ thế tiểu luận "Tiếng nói của
văn nghệ" có nội dung lý luận
sâu sắc, đợc thể hiện qua nhữngrung cảm chân thành của mộttrái tim nghệ sỹ…
- Đợc tặng huân chơng Hồ ChíMinh về văn học nghệ thuật(1996)
- Tác phẩm đợc viết vào năm
1948, khi tác giả mới 24 tuổi
i giới thiệu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
- Nguyễn Đình Thi (1924 – 92 (2003)
- Là nhà thơ, văn, sáng tác nhạc,soạn kịch, viết lý luận và phêbình văn học
- Đợc tặng huân chơng Hồ ChíMinh về văn học nghệ thuật(1996)
2 Tác phẩm:
- Viết năm 1948, trích trong
"Mấy vấn đề văn học" (1956).
Trang 23- Giáo viên hớng dẫn học sinh
đọc: Giọng mạch lạc, rõ ràng và
diễn cảm
- Giáo viên đọc mẫu một đoạn
gọi 2 – 92 ( 3 học sinh đọc tiếp
nhận xét, RKN…
- Giáo viên căn cứ vào chú thích
trong SGK, giáo viên hớng dẫn
học sinh tìm hiểu các từ khó
? Nhân vật An-na Ca-rê-nhi-na
mà tác giả nhắc tới trong văn
bản này là ai? Là ngời nh thế
mấy luận điểm? Đó là những
luận điểm nào?
luận, vậy theo các em thì chúng
ta đi khai thác văn bản này theo
- Vào đầu năm 1948, nhữngnăm ấy chúng ta đang xây dựngmột nền văn học nghệ thuật mới
đậm đà tính dân tộc đại chúng,gắn bó với cuộc khánh chiến vĩ
đại của nhân dân Nội dung
và sức mạnh kỳ diệu của vănnghệ đợc gắn bó với đoài sốngphong phú, sôi nổi của quầnchúng nhân dân đang chiến đấu
và sản xuất
- 2 – 92 ( 3 học sinh đọc nhậnxét, RKN
- Học sinh căn cứ vào chú thíchtrong SGK tìm hiểu và trả lờicác từ khó
- Vấn đề nghị luận: Vai trò và ý
nghĩa của văn nghệ đối với đời sống con ngời.
- Chia làm 3 luận điểm chính:
+ Luận điểm 1: Từ đầu
cách sống của tâm hồn: Nội
dung của văn nghệ
+ Luận điểm 2: Tiếp theo
tiếng nói của tình cảm: Nghệ
thuật với đoằi sống tình cảmcủa con ngời
+ Luận điểm 3: Còn lại: Sứcmạnh là kỳ diệu, khả năng cámhoá văn nghệ
- Luận điểm đầy đủ, lô-gíc, chặtchẽ…
- Tác phẩm nghệ thuật đợc xâydựng từ những vật liệu mợn ở
Trang 24là những ngời thợ khéo tay, chỉ
biết làm theo một vài kiểu mẫu
đa cho … Vậy chúng ng ời nghệ sỹ phải
biết khơi những nguồn cha ai
khơi và sáng tạo những gì cha
ai có" Ví dụ: Truyện Kiều của
Nguyễn Du đã phản ánh bộ mặt
của xã hội phong kiến, thế kỷ
XVIII – 92 ( XIX nhng hơn nữa nó
có sức sống lâu bền bởi nó thể
hiện tài năng, tâm huyết tấm
lòng thơng cảm của Nguyễn Du
với thân phận ngời phụ nữ Việt
Nam dới chế độ phong kiến
? Với nội dung phản ánh nh
vậy, văn nghệ đem đến cho
ng-ời đọc, ngng-ời nghe những gì?
? Phân tích các dẫn chứng trong
tác phẩm để làm sáng tỏ điều
đó?
? Em hiểu gì về câu nói: "Mỗi
- Theo bố cục, 3 luận điểmchính
- Khi sáng tạo một tác phẩm,nghệ sỹ gửi vào đó một cáchnhìn, một lời nhắn nhủ củariêng mình Nội dung của tácphẩm văn nghệ đâu chỉ là câuchuyện, là con đờng nh ở ngoài
đời mà quan trọng hơn là t tởng,tấm lòng của nghệ sỹ gửi gắmtrong đó
- Đọc hai câu thơ của Nguyễn
Du cho ta biết cảnh mùa xuân
ra sao, làm cho chúng ta rung
động với cái đẹp lạ lùng mà tácgiả nhìn thấy trong mùa xuâncảnh vầt… cảm thấy trong lòng
ta có những sự sống tơi trẻ luôntái sinh ấy
- Đọc Truyện Kiều – 92 ( Nguyễn
Du – 92 ( biết đợc số phận nàngKiều 15 năm chìm nổi Đọc tácphẩm và biết hết đợc An-na Ca-rê-nhi-na thảm khốc ra sao…
đầu óc bâng khuân nặng nhữngsuy nghĩ, trong lòng còn vơngvấn những vui buồn không baogiờ quyên đợc nữa
thực tại, không đơn thuần là ghichép, sao chép thực tại ấy mộtcách máy móc, mà thông qualăng kính chủ quan của ngờinghệ sỹ
- Nội dung của tác phẩm vănnghệ không đơn thuần là câuchuyện của con ngời nh cuộcsống thực mà ở đó có cả t tởng,tấm lòng của ngời nghệ sỹ đãgửi gắm chất chứa trong đó
Văn nghệ phản ánh nhữngchất liệu hiện thực qua lăngkính chủ quan của ngời nghệ sỹ
- Văn nghệ tác động đến nhậnthức và gây cho ngời đọc nhữngrung cảm trong tâm hồn
Làm cho thay đổi hẳn mắt tanhìn, óc ta nghĩ