Các số nguyên âm cùng với các số tự nhiên sẽ tạo thành tập hợp các số nguyên mà trong tập hợp này phép trừ luôn thực hiện được.. GV Giới thiệu mục tiêu chương.[r]
Trang 1Ngày soạn: 15/ 11/ 2017 Tiết : 40
Ngày giảng:
§1 LÀM QUEN VỚI SỐ NGUYÊN ÂM
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Biết được nhu cầu cần thiết phải mở rộng tập N.
2 Kĩ năng:
- Nhận biết và đọc đúng các số nguyên âm qua các ví dụ thực tiễn.
- Biết cách biểu diễn các số tự nhiên và các số nguyên âm trên trục số
3 Tư duy:
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác;
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo;
- Các thao tác tư duy: so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa;
4 Thái độ và tình cảm:
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo;
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác;
- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán
5 Năng lực cần đạt:
- Năng lực chung: Tự học, GQVĐ, sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dung ngôn ngữ,tính toán
- Năng lực chuyên biệt: Tính toán, GQVĐ toán học, lập luận toán học, giao tiếp toán học
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Các tư liệu dạy học như: SGK môn Vật lý 6, Địa lý 6, Lịch sử 6, các tài liệu về hiện tượng triều cường ở một số thành phố của Việt Nam (đặc biệt ở TP Hồ Chí Minh)
- Hình ảnh về một số thành phố có trong bài dạy
2 Học sinh: Chuẩn bị nội dung đã được phân công từ trước Cụ thể
Nhóm 1: Qua bản tin dự báo thời tiết các thành phố trên thế giới (xem trên Tivi), thu thập số liệu về nhiệt độ các thành phố theo bảng
- Tìm hiểu trong SGK môn Vật lý 6: Bài "Sự nóng chảy và sự đông đặc"
Trang 2Nhóm 2: Tìm hiểu qua Ti vi và khai thác thông tin trên mạng Internet về nguyên nhân hiện tượng triều cường ở TP Hồ Chí Minh
- Qua môn Địa lý tìm hiểu cách tính độ cao của các địa điểm trên Trái đất Tìm hiểu
độ cao của một số địa điểm như đỉnh núi Phan-xi-pang, Đáy vịnh Cam- Ranh, đỉnh E-vơ-rét (thuộc Nê - pan), đáy vịnh Ma - ri - an (vùng biển Phi - lip - pin)
Nhóm 3: Tìm hiểu qua môn Lịch sử lớp 6 về cách tính thời gian trước Công nguyên
và sau Công nguyên
Nhóm 4: Xem bản tin kinh tế thị trường trên tivi (hoặc qua mạng Internet, hoặc qua công việc của bố mẹ tại ngân hàng) ghi lại thông tin thu thập được về hiện tượng tăng giảm thu nhập, mức lãi suất
III Phương pháp - kỹ thuật dạy học:
- Phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề, vấn đáp, phân tích và học tập hợp tác nhóm nhỏ
- Kỹ thuật dạy học: Đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ, chia nhóm
IV Tiến trình dạy học - GD :
1 Ổn định tổ chức : 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút
? Thực hiện phép tính sau (Nếu có thể)
? Nêu điều kiện thực hiện được phép trừ
Đặt vấn đề : 5 phút
Phép nhân và phép cộng hai số nguyên luôn thực hiện được trong tập N và cho kết quả là một số tự nhiên, nhưng đối với phép trừ hai số tự nhiên không phải bao giờ cũng thực hiện, chẳng hạn 8- 15 không có kết quả trong N Chính vì thế, trong chương
II chúng ta sẽ làm quen với một loại số mới, đó là số nguyên âm Các số nguyên âm cùng với các số tự nhiên sẽ tạo thành tập hợp các số nguyên mà trong tập hợp này phép trừ luôn thực hiện được GV Giới thiệu mục tiêu chương
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Các ví dụ
- Thời gian: 18 phút
- Mục tiêu: + Biết được nhu cầu cần thiết phải mở rộng tập N
+ Nhận biết và đọc đúng các số nguyên âm qua các ví dụ thực tiễn
- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy học theo tình huống
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, phát hiện và giải quyết vấn đề, học tập hợp tác nhóm nhỏ
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS GHI BẢNG
GV: Cho HS các nhóm treo bảng phụ của
từng nhóm trên bảng
HS: Quan sát bảng nhóm trên bảng, trả lời
câu hỏi:
? Trên các bảng nhóm ngoài các số tự nhiên
đã biết còn số nào chúng ta chưa biết
HS: Các số có dấu trừ đặt trước
GV: Giới thiệu các số có dấu (-) đằng trước
được gọi là số nguyên âm
+ VD: -1; -2
+ Cách đọc: Trừ một, trừ 2; hoặc âm một,
âm hai
GV: Yêu cầu các nhóm thuyết trình kết quả
đã tìm hiểu được thông qua chuẩn bị ở nhà,
mỗi nhóm trong thời gian 2 phút
Nhóm 1: Trình bày bảng nhiệt độ các thành
phố trên thế giới, bảng nhiệt độ nóng chảy
của một số chất
GV: Dựa vào bảng nhóm phân tích nhiệt độ
nước đá đang tan là 00c, có nhiệt độ trên 00C
và nhiệt độ dưới 00 (là nhiệt độ âm)
VD: Nhiệt độ ở ngày hôm nay ở Quảng
Ninh là 230C
- Nhiệt độ trong ngăn đá của tủ lạnh là
-150C
HS: GV gọi học sinh đọc nhiệt độ các thành
phố còn lại trên bảng nhóm
GV: Giới thiệu nhiệt độ nóng chảy là nhiệt
độ làm cho một chất chuyển từ thể rắn sang
thể lỏng
HS: Đọc kết quả nhiệt độ nóng chảy của các
chất trong bảng nhóm
1 Các ví dụ:
VD:Các số -1; -2; -3; gọi là các
số nguyên âm
Đọc là: âm 1, âm 2, âm 3,
Hoặc : Trừ 1, trừ 2, trừ 3,
Ví dụ 1:
Số nguyên âm để chỉ nhiệt độ dưới
00C
*Ví dụ 2:
Quy ước mực nước biển làm chuẩn là 0m
Số nguyên âm dùng để chỉ độ cao của các vùng thấp hơn so với mực nước biển
Trang 4Nhóm 2: Trình bày kết quả số liệu thu thập
được
Nguyên nhân hiện tượng triều cường ở
thành phố Hồ Chí Minh là do thành phố Hồ
Chí Minh có độ cao dưới mực nước biển
GV: Giải thích cách xác định độ cao của các
địa điểm trên thế giới người ta chọn mực
nước biển làm mốc Độ cao trên mực nước
biển là số tự nhiên Độ cao dưới mực nước
biển là số nguyên âm
VD: Cao nguyên Đắc Lắc có độ cao trung
bình cao hơn mực nước biển là 600m Ta
nói độ cao trung bình của cao nguyên Đắc
Lắc là 600m
- Thềm lục địa Việt Nam có độ cao trung
bình thấp hơn mực nước biển là 65m Ta có
thể nói độ cao trung bình của thềm lục địa
Việt Nam là -65m
HS: Đọc độ cao của các địa điểm trên bảng
nhóm (có giải thích)
GV: Thông qua kết quả của HS, giới thiệu
đỉnh núi E-vơ-rét là đỉnh núi cao nhất thế
giới, đáy vực Ma - ri - an sâu nhất thế giới
- Hiện nay do sự biến đổi của khí hậu, băng
tan ở Bắc cực dẫn đến nước biển dâng cao,
hiện tượng triều cường ngày càng cào làm
cho nhiều vùng bị ngập lụt Từ đó giáo dục
cho HS ý thức bảo vệ môi trường
Nhóm 3: Trình bày bảng nhóm về kết quả
thu thập được
GV: Giới thiệu trong thực tế để biểu thị số
tiền nợ, có hay sự tăng và giảm người ta
chọn 0 là mốc Số tiền nợ hay giảm có được
*Ví dụ 3:
Ông Bảy nợ 10000đ có thể nói: Ông Bảy có –10000đ
Số nguyên âm dùng để chỉ số tiền nợ
Trang 5biểu thị bằng số nguyên âm.
VD: Ông Bảy nợ 10000đ có thể nói ông Bảy
có -10000đ
HS: Đọc nội dung trên bảng nhóm
VD: Tăng trưởng tín dụng ngày 21/1 là
-1.06% hay còn nói là giảm 1.06%
Nhóm 4: Trình bày cách tính thời gian trước
CN và sau CN trên bảng nhóm
GV: Theo Công lịch chọn mốc là năm Chúa
Giê-su ra đời là năm 0, trước đó là năm
trước CN, sau đó là năm sau CN Năm trước
CN có thể dùng số nguyên âm để thay cho
cụm từ trước CN
? HS: Đọc nội dung trên bảng nhóm
VD: Nhà toán học Pi - ta - go sinh năm 570
trước Công nguyên, ta có thể nói nhà toán
học Pi - ta - go sinh năm -570
GV: Chốt lại nội dung
? Vậy ngoài dùng các số tự nhiên đã học
còn có thêm số nào để giải thích các hiện
tượng trong thực tế
HS: Dùng số nguyên âm
? Số nguyên âm được dùng trong thực tế
như thế nào
HS: Biểu thị nhiệt độ dưới 00C
- Chỉ độ cao dưới mực nước biển
- Biểu thị số tiền nợ, mức độ giảm
- Tính thời gian trước Công Nguyên
* Ví dụ 4: Số nguyên âm dùng để
chỉ thời gian trước Công Nguyên
* Hoat động 2: Trục số
- Thời gian: 15 phút
- Mục tiêu: + HS nắm được khái niệm trục số, điểm gốc, chiều âm, chiều dương + HS biết cách biểu diễn các số tự nhiên và các số nguyên âm trên trục
Trang 6- Hình thức dạy học: Dạy học theo phân hóa, dạy học theo tình huống
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, phát hiện và giải quyết vấn đề, học tập hợp tác nhóm nhỏ
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
GV: Từ VD cụ thể của HS trong bảng nhóm
Để biểu diễn các số tự nhiên và số nguyên âm
ta dùng trục số:
GV: Giới thiệu cụ thể
Gốc: 0
Chiều dương: Từ trái sang phải
Chiều âm: Từ phải qua trái
? Cho HS quan sát trục số, đọc các điểm A, B,
C, D trên trục số biểu diễn những số nào
? Cho HS quan sát trục số, đọc các điểm A, B,
C, D trên trục số biểu diễn những số nào
? Cho HS quan sát trục số, đọc các điểm A, B,
C, D trên trục số biểu diễn những số nào
HS: Điểm A biểu diễn số -6
Điểm B biểu diễn số -2
Điểm C biểu diễn số 1
Điểm D biểu diễn số 5
GV: Giới thiệu hình ảnh trên bảng nhóm, rút ra
kết luận trục số có thể thẳng đứng
HS: Quan sát và nhận xét chiều dương, chiều
âm
- Gốc: 0
- Chiều dương: Từ dưới lên trên
- Chiều âm: Từ trên xuống dưới
2 Trục số:
Trục số:
- Gốc: 0
- Chiều dương: Từ trái sang phải
- Chiều âm: Từ phải sang trái
?4
A là số -6
B là số -2
C là số 1
D là số 5
+ Chú ý: (SGK)
4 Củng cố: 5 phút
-6 -5 -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 5 6
A -5 B 0 C 3 D
Trang 7? Trong thực tế người ta dùng số nguyên âm khi nào? Cho ví dụ
HS: VD: - để chỉ (T0) dưới 00C
- Chỉ độ sâu dưới mực nước biển
- Chỉ số nợ
- Chỉ thời gian trước công nguyên
Bài 2 (SGk - 68)
a) Đỉnh Ê Vơ Rét cao hơn mực nước biển 8848 m
b) Đáy vực Ma Ri An thấp hơn mực nước biển 11524 m
Bài 4 (SGK - 68)
a)
ï ï ï ï ½ ï ï ï ï
-3 -2 -1 0 1 2 3 4 5
b) ï ï ï ï ï ï ï ï
-10 -9 -8 -7 -6 -5 -4 -3
GV lập sơ đồ tư duy
5 Híng dÉn vÒ nhµ (2'):
5 Hướng dẫn về nhà: 1 phút
- Về học bài, hoàn thành các bài tập (SGK) + bài 1, 3, 6, 7 (SBT - 54, 55)
- Lập sơ đồ tư duy kiến thức của bài học
- Tìm hiểu thêm các ví dụ thực tế cần thiết phải dùng số nguyên âm để diễn đạt
- Chuẩn bị trước bài Tập hợp các số nguyên
V Rút kinh nghiệm:
Trang 8