- Xác định các câu có thành phần TN ( hoặc câu được tách ra từ thành phần TN) trong một đoạn văn đã học và nhận xét về tác dụng của các thành phần TN ( hoặc câu được tách ra từ thành ph[r]
Trang 1Ngày soạn : 10/2/2012
Ngày giảng : 13/2/2012
Tiết 89 - Tiếng việt
thêm trạng ngữ cho câu (tiếp)
A Mục tiờu:
1 Kiến thức:
- Một số trạng ngữ thường gặp
- Vị trớ của trạng ngữ trong cõu
2 Kĩ năng:
- Nhận biết thành phần trạng ngữ của cõu
- Phõn biệt cỏc loại trạng ngữ
* Kĩ năng sống: - Ra quyết định: lựa chọn cách sử dụng các loại câu, mở rộng/rút
gọn/ chuyển đổi câu theo những mục đích giao tiếp cụ thể của bản thân
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tởng, trao đổi về cách chuyển đổi câu, mở rộng câu/rút gọn câu/dùng câu đạc biệt
3 Thỏi độ:
- Biết mở rộng cõu bằng cỏch thờm vào cõu thành phần trạng ngữ phự hợp
B Chuẩn bị:
- Gv: G/ỏn, thiết kế bài giảng, tài liệu tham khảo khỏc
- Hs: Soạn, chuẩn bị bài theo hướng dẫn
C Phương phỏp:
- Phát vấn câu hỏi, phiếu học tập, thảo luận
- Phân tích các tình huống mẫu để hiểu cách dùng câu, chuyển đổi câu tiếng Việt
- Động não: suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về giữ gìn
sự trong sáng trong sử dụng câu tiếng Việt
- Thực hành có hớng dẫn: chuyển đổi câu theo tình huống giao tiếp
- Học theo nhóm: trao đổi, phân tích về những đậc điểm, cách chuyển đổi câu theo tình huống cụ thể
D.Tiến trỡnh lờn lớp:
I Ổn định lớp: (1’)
II Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Trạng ngữ là gỡ? Trạng ngữ thường bổ sung về những mặt nào cho sự việc núi trong cõu
-Trạng ngữ là thành phần phụ của cõu.
- Về ý nghĩa, trạng ngữ được thờm vào cõu để xỏc định thời gian, nơi chốn, nguyờn nhõn, mục đớch, phương tiện, cỏch thức diễn ra sự việc nờu trong cõu
? Về hỡnh thức, trạng ngữ thường đứng ở vị trớ nào trong cõu
- Trạng ngữ cú thể đứng ở đầu cõu, cuối cõu hay giữa cõu
- Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường cú một quóng nghỉ khi núi hoặc một dấu phẩy khi viết
III Bài mới : (35’)
Tiết trước chỳng ta đó tỡm hiểu về cỏc loại trạng ngữ,chức năng của trạng ngữ trong cõu.Tiết này chỳng ta sẽ tiếp tục tỡm hiểu bài : "Thờm trạng ngữ cho cõu".
Trang 2- H Tìm trạng ngữ trong các ví dụ a,b Ý nghĩa
của TN
? Có thể lược bỏ TN trong các câu trên ko? Vì
sao?
- Trạng ngữ bổ sung cho câu những thông tin
cần thiết, làm cho câu văn miêu tả đầy đủ, thực
tế và khách quan hơn.( Câu a ,b, d, g)
- Trạng ngữ còn nối kết các câu văn để tạo nên
sự mạch lạc trong văn bản.(Câu a,b,c,d,e)
? Trong VBNL, em phải sắp xếp luận cứ theo
những trình tự nhất định Trạng ngữ có vai trò gì
trong việc thể hiện trình tự ấy?
- Trạng ngữ giúp việc sắp xếp luận cứ trong
VBNL theo những trình tự nhất định về (t), ko
gian, ng/nhân - hệ quả,
- Gv Chốt: TN có nhiều công dụng Vì thế nhiều
trường hợp không thể bỏ trạng ngữ được
- Hs đọc ghi nhớ
* Hoạt động 2.(8’)
- H Đọc ví dụ (sgk 46)
? Xác định TN trong 2 câu trên?
? Nhận xét về quan hệ ý nghãi của TN và của 2
câu với nhau?
? Có thể ghép 2 câu thành 1 được ko? Vì sao?
? Việc tách câu như vậy có tác dụng gì?
- H Nhận xét
- Gv : Nhấn tác dụng của việc tách TN:
Việc tách TN thành câu riêng nhằm mục đích tu
từ nhất định: chuyển ý, bộc lộ cảm xúc, nhấn
mạnh vào ý nghĩa của TN (được tách)
- Hs đọc ghi nhớ
* Hoạt động 3 (17’)
- H Làm bài tập, nhận xét, bổ sung
I Công dụng của trạng ngữ.
1 Kh¶o s¸t vµ phân tích ngữ liệu:
a, Thường thường, vào khoảng đó: ~ thời gian
b, Sáng dậy: ~ thời gian
c, Trên giàn thiên lí: ~ địa điểm
d, Chỉ độ 8 giờ sáng: ~ thời gian
e, Trên nền trời trong xanh: ~ địa điểm
g, Về mùa đông: ~ thời gian
-> Không nên lược bỏ trạng ngữ
2 Ghi nhớ: (sgk 46)
II Tách trạng ngữ thành câu riêng.
1 Kh¶o s¸t vµ phân tích ngữ liệu:
- Câu 1: trạng ngữ “để tự hào với tiếng nói của mình”
- Câu 2 và TN ở câu 1 có quan
hệ như nhau về ý nghĩa với nòng cốt câu -> Có thể ghép 2 câu thành 1 câu có 2 TN
-> Trạng ngữ được tách ra thành
1 câu riêng
-> Nhấn mạnh vào ý của trạng ngữ đứng sau
Thường chỉ ở vị trí cuối câu trạng ngữ mới được tách ra thành câu riêng
2 Ghi nhớ : sgk (47).
B Luyện tập.
Bài 1: Xác định và nêu công
dụng của TN
a, Ở loại bài thứ nhất ở loại
Trang 3? Xác định trạng ngữ
? Việc tách TN thành câu riêng có tác dụng gì
- H Viết đ.v ngắn trình bày suy nghĩ của bản
thân về câu tục ngữ " Uống nước nhớ nguồn" có
sử dụng TN
? Chỉ ra các trạng ngữ và giải thích lí do cần
thêm TN trong các trường hợp ấy
bài thứ hai
-> TN chỉ trình tự lập luận b, 6 TN -> Chỉ trình tự lập luận => Trạng ngữ vừa có tác dụng bổ sung những thông tin tình huống, vừa có tác dụng liên kết các luận cứ trong mạch lập luận của bài văn, giúp cho bài văn trở nên rõ ràng, dễ hiểu Bài 2: X.đ các TN được tách thành câu riêng, tác dụng a, ~ Nhấn mạnh thời điểm hi sinh của nhân vật b, ~ Nhấn mạnh thông tin ở nòng cốt câu Bài 3 Viết đoạn văn IV Củng cố: (3’) - Công dụng của trạng ngữ? - Tác dụng của việc tách TN thành câu riêng? V Hướng dẫn về nhà: (1’) - Học thuộc các ghi nhớ - Xác định các câu có thành phần TN ( hoặc câu được tách ra từ thành phần TN) trong một đoạn văn đã học và nhận xét về tác dụng của các thành phần TN ( hoặc câu được tách ra từ thành phần TN) đó - Ôn các kiến thức TV đã học giờ sau làm bài kiểm tra 1 tiết E Rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
………