Tiết 89: Thêm trạng ngữ cho câu

Công dụng của trạng ngữ: *.Ví dụ: Xác định thành phần trạng ngữ  1 Thường thường, vào khoảng đó: Trạng ngữ chỉ thời gian 3Trên giàn hoa lí:Trạng ngữ chỉ nơi chốn 4Chỉ độ tám chín

Trang 1

c¸c thÇy c« gi¸o vÒ dù giê th¨m líp

Trang 2

Kiểm tra bài cũ:

? Trạng ngữ cú những đặc điểm gỡ? Xỏc định trạng ngữ

trong cỏc cõu sau?

a.Trước mặt cụ giỏo, con đó thiếu lễ độ với mẹ.

b.Vào đờm trước ngày khai trường của con, mẹ khụng ngủ được.

c.Bằng chiếc xẻng nhỏ, Nam xỳc hết đống cỏt

a Trước mặt cụ giỏo

b Vào đờm trước ngày khai trường của con

c Bằng chiếc xẻng nhỏ

ĐÁP ÁN:

-Về ý nghĩa: Thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân, mục

đích, phương tiện cách thức diễn ra sự việc nêu trong câu -Về hình thức: Trạng ngữ có thể đứng ở đầu câu cuối câu hay giữa câu Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một quãng

nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết

Trang 3

? Xác định thành phần trạng ngữ trong các ví dụ dưới đây?

a Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng[ ]

Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ đ ộ tám chín giờ sáng,

trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như cánh ve con mới lột

I Công dụng của trạng ngữ:

*.Ví dụ: Xác định thành phần

trạng ngữ

 (1) Thường thường, vào

khoảng đó: Trạng ngữ chỉ thời

gian

(3)Trên giàn hoa lí:Trạng ngữ

chỉ nơi chốn

(4)Chỉ độ tám chín giờ sáng:

Trạng ngữ chỉ thời gian.

(5)Trên nền trời trong: Trạng

ngữ chỉ nơi chốn

(6)Về mùa đông:Trạng ngữ chỉ

(2)Sáng dậy:Trạng ngữ chỉ thời

gian.

Thường thường, vào khoảng đó ,

Sáng dậy ,

Trên giàn hoa lí,

Chỉ độ tám chín giờ sáng ,

trên nền trời trong

Tiết 89 : Thêm trạng ngữ cho câu (Tiếp)

Trang 4

a Nhưng tụi yờu mựa xuõn nhất là vào khoảng sau ngày rằm thỏng giờng […]

…,… trời đó hết nồm,mưa xuõn bắt đầu thay thế cho mưa phựn, khụng cũn làm cho nền trời đựng đục như màu pha lờ

mờ……,nằm dài nhỡn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trờn trời,mỡnh cảm thấy rạo rực một niềm vui sỏng sủa….,vài con ong siờng năng đó bay đi kiếm nhị hoa

…, những làn sỏng hồng hồng rung động như cỏnh con ve mới lột.

(Vũ Bằng)

b ….,lỏ bàng đỏ như màu đồng hun.

Tiết 89: Thêm trạng ngữ cho câu

? Có nên lược bỏ trạng ngữ trong hai câu trên không? Vì sao?

I Công dụng của trạng ngữ:

*.Ví dụ:Xác định thành phần trạng ngữ

(1) Thường thường, vào khoảng đó: Trạng

ngữ chỉ thời gian

(3)Trên giàn hoa lí:Trạng ngữ chỉ nơi chốn

(4)Chỉ độ tám chín giờ sáng: Trạng ngữ

chỉ nơi chốn.

(5)Trên nền trời trong: Trạng ngữ chỉ nơi chốn

(6)Về mùa đông: Trạng ngữ chỉ thời gian.

(2)Sáng dậy:Trạng ngữ chỉ thời gian.

=> Không có sự liên kết câu, diễn đạt lủng củng, rời rạc, không mạch lạc.

 ->Bổ sung những thụng tin về thời gian,địa

điểm làm cho cõu miờu tả chớnh xỏc, đầy đủ

-> Trạng ngữ 1,3,4,5 tạo liờn kết cho cõu,

đoạn văn

 * Kết luận: Cụng dụng của trạng ngữ:

-Xỏc định hoàn cảnh,điều kiện diễn ra sự việc nờu

trong cõu,làm cho nội dung của cõu dầy đủ,chớnh

xỏc

Nối kết cỏc cõu, cỏc đoạn với nhau tạo mạch lạc

cho văn bản

?

? Trạng ngữ cú cụng dụng gỡ trong cõu?

Trang 5

Ghi nhớ: Trạng ngữ có những công dụng sau:

-Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu,

góp phần làm cho nội dung của câu được đầy đủ, chính xác.

-Nối kết các câu, các đoạn với nhau, góp phần làm cho đoạn văn,

bài văn được mạch lạc

I.Cụng dụng của trạng ngữ:

Trang 6

Bài tập nhanh ? Gọi tên và nêu công dụng các trạng ngữ trong đoạn văn sau::

“…Trong cái vỏ xanh xanh kia, có một giọt sữa trắng thơm,phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ Dưới ánh nắng, giọt sữa dần dần đông lại, bông lúa ngày càng cong xuống, nặng vì cái chất quý trong sạch của Trời…”

(Thạch Lam)

- Trong cái vỏ xanh xanh kia, dưới ánh nắng :Trạng ngữ chỉ nơi chốn.

- Vì cái chất quý trong sạch của Trời :Trạng ngữ chỉ nguyên nhân

Trang 7

a. Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của

nó

a Người Việt Nam ngày nay có lí do

đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình.Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó.

*.Ví dụ: Quan sát câu in đậm và nhận

xét:

-> Nhấn mạnh ý.

*.Kết luận: Cụng dụng của trạng ngữ:

-Xỏc định hoàn cảnh,điều kiện diễn ra sự việc nờu

trong cõu,làm cho nội dung của cõu dầy đủ,chớnh

xỏc

Nối kết cỏc cõu, cỏc đoạn với nhau tạo mạch lạc

cho văn bản

II.Tỏch trạng ngữ thành cõu riờng:

? Câu in đậm dưới đây có

gi đặc biệt?

- Là một câu, không có chủ ngữ và

vị ngữ

- Bổ sung thông tin cho câu thứ nhất về mục đích, là trạng ngữ chỉ mục đích.

?.Tỏc dụng của việc tỏch trạng ngữ thứ hai của cõu thành một cõu riờng?

-> Nhấn mạnh ý.

Trang 8

a.Và để tin tưởng hơn nữa vào tương lai của nó

b. Nhõn dõn ta cú truyền thống tụn

sư trọng đạo, luụn đề cao vai trũ của người thầy trong cuộc sống của mọi người…

Nhưng trong cuộc sống, muốn thành đạt, Con người cũn phải học

tập mọi nơi, mọi lỳc, học ở bất cứ ai

cú những điều đỏng học….

(Nguyễn Thanh Tỳ)

c Bố cháu đã hi sinh Năm 72.

d

* Vớ dụ:

-> Nhấn mạnh ý.

-Xỏc định hoàn cảnh,điều kiện diễn ra sự việc nờu trong

cõu,làm cho nội dung của cõu dầy đủ,chớnh xỏc

- Nối kết cỏc cõu, cỏc đoạn với nhau tạo mạch lạc cho văn

bản

? Quan sỏt vớ dụ b,c,d và nhận xột tỏc dụng của câu in đậm trong vớ dụ sau?

-> b.Chuyển ý

c.Thể hiện tỡnh huống cụ thể

d Bộc lộ cảm xúc nhất định.

 b Nh ng trong cu c s ng, mu n th nh ư ộ ố ố à

t

đạ

c Năm 72

d

-> b.Chuy n ý ể

c.Thể hiện tỡnh huống cụ thể

d Bộc lộ cảm xúc nhất định

* Kết luận: ?Tỏc dụng của việc tỏch trạng ngữ

thành cõu riờng và khi trỡnh bày tác

dụng đó trạng ngữ thường đúng vị trí nào trong câu?

 -Nhấn mạnh ý,chuyển ý,thể hiện tỡnh huống

cảm xỳc.

-Thường đứng cuối cõu

Trang 9

TiÕt 89: Thªm tr¹ng ng÷ cho c©u

I.Công dụng của trạng ngữ:

*.Ví dụ:

*.Kết luận: Công dụng của trạng ngữ:

-Xác định hoàn cảnh,điều kiện diễn ra sự việc nêu trong

câu,làm cho nội dung của câu dầy đủ,chính xác

- Nối kết các câu, các đoạn với nhau tạo mạch lạc cho văn

bản

* Kết luận:

II.Tách trạng ngữ thành câu riêng:

-Nhấn mạnh ý,chuyển ý,thể hiện tình huống cảm xúc.

-Thường đứng cuối câu.

Ghi nhí

Trong một số trường hợp, để nhấn mạnh ý, chuyển ý hoặc thể hiện những tình huống ,cảm xúc nhất định, người ta có thể tách trạng ngữ, đặc biệt là trạng ngữ đứng cuối câu thành những câu riêng.

Trang 10

III Luyện tập: 1 Nêu công dụng của trạng ngữ trong các đoạn trích sau:

a Kết h p những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức chân dung tinh thần ợ

tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ.

ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn

ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.

ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự nối tiếp truyền thống thi ca lâu đời của Phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến (Nguyễn Đăng Mạnh)

+> Ở loại bài thứ nhất, ở loại bào thứ hai: Trạng ngữ chỉ trỡnh tự cỏc lập luận.

Kết hợp những bài này lại: Trạng ngữ chỉ phương thức.

-Xỏc định hoàn cảnh,điều kiện diễn ra sự việc nờu trong cõu,làm cho nội dung của cõu dầy đủ,chớnh xỏc

- Nối kết cỏc cõu, cỏc đoạn với nhau tạo mạch lạc cho văn bản

-Nhấn mạnh ý,chuyển ý,thể hiện tỡnh huống cảm xỳc.

- Thường đứng cuối cõu.

* Kết luận:

Trang 11

III LuyÖn tËp 1 Nªu c«ng dông cña tr¹ng ng÷ trong c¸c ®o¹n trÝch sau:

b Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên chạp chững bước

đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi, bạn uống nước và suýt chết đuối phải không ? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì…[…] Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa- xtô chỉ là một học sinh trung bình Về môn Hóa, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp

(Theo Trái tim của điều kì diệu)

II.Tách trạng ngữ thành câu riêng:

I.Công dụng của trạng ngữ:

*.Ví dụ:

*.Kết luận: Công dụng của trạng ngữ:

-Xác định hoàn cảnh,điều kiện diễn ra sự việc nêu trong câu,làm cho nội dung của câu dầy đủ,chính xác

- Nối kết các câu, các đoạn với nhau tạo mạch lạc cho văn bản

-Nhấn mạnh ý,chuyển ý,thể hiện tình huống cảm xúc.

- Thường đứng cuối câu.

* Kết luận:

* Ví dụ:

Trang 12

III Luyện tập

chuỗi câu dưới đây và nêu tác dụng của chúng.

b Bốn người lính đều cúi đầu, tóc xoã gối Trong lúc tiếng đờn vẫn khắc khoải vẳng lên những chữ đờn li biệt, bồn chồn ( Anh Đức)

Đáp án:

Trạng ngữ được tách: Trong lúc bồn chồn =>Nhấn mạnh tình huống ở câu thứ nhất.

I.Cụng dụng của trạng ngữ

II Tỏch trạng ngữ thành cõu riờng:

Trang 13

Tiết 89: THấM TRẠNG NGỮ CHO CÂU

I.Cụng dụng của trạng ngữ

II Tỏch trạng ngữ thành cõu riờng:

III Luyện tập

đẹp của tiếng việt Chỉ ra cỏc trạng ngữ và giải thớch vỡ sao cần thờm trạng ngữ trong những trường hợp ấy.

Trang 14

Hoàn thành sơ đồ hỡnh cõy sau:

Trạng ng Ữ

đặc điểm Tác dụng Các loại Trạng ngỮ

-Về ý nghĩa trạng ngữ được thêm

vào câu để xác định thời gian, nơi

chốn, nguyên nhân, mục đích,

phương tiện, cách thức diễn ra

sự việc nêu trong câu

-Về hỡnh thức trạng ngữ có thể

đứngđầu câu, cuối câu hay giưã

câu;giữ trạng ngữ với chủ ngữ

Và vị ngữ thường có một qu ng ã

nghĩ khi nói hoặc một dấu phẩy

khi viết.

-Tạo liờn kết cho cõu,cho đoạn văn.

-Xỏc định hoàn cảnh,điều kiện diễn

ra sự việc nờu trong cõu làm cho nội dung cõu chớnh xỏc,đầy đủ

-Khi tỏch thành cõu riờng:Nhấn mạnh ý,chuyển ý,thể hiện những tỡnh huốngcảm xỳc cảm xỳc nhất định

Trạng ngữ chỉ nơi chốn Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ nguyờn nhõn Trạng ngữ chỉ mục đớch Trạng ngữ chỉ phương tiện Trạng ngữ chỉ cỏch thức

Trang 15

- Nắm lại nội dung bài học Hoàn thành bài tập 3 (SGK).

- Nắm lại lý thuyết về phương pháp lập luận trong bài văn chứng minh.

- Đọc và soạn bài: Cách làm bài văn lập luận chứng minh.

Về nhà:

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	503,5 KB