- Quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc, công dụng, nhiệm vụ của văn chương.. Nhiệm vụ của văn chương => Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống.. Công dụng của văn chương - Gây cho ta những
Trang 1LỚP HỌC TRỰC TUYẾN GV: NGUYỄN THỊ XUÂN
TRƯỜNG: THCS CỘNG HÒA
Trang 2Tiết 95, 96: Văn bản
Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG
Hoài Thanh
-Gv: Nguyễn Thị Xuân Trường: THCS Cộng Hòa
Trang 3MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức:
- Giới thiệu sơ lược về tác giả Hoài Thanh.
- Quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc, công dụng, nhiệm vụ
của văn chương
- Cách xây dựng và nghệ thuật trình bày luận điểm của văn bản.
2 Kĩ năng:
-Đọc – Hiểu một văn bản nghị luận văn học
-Biết cách xác định và phân tích luận điểm trong văn nghị luận
-Bước đầu học cách xây dựng và trình bày luận điểm trong văn NL
3 Thái độ:
-Giáo dục HS tình yêu văn chương
-Biết cách sử dụng văn chương để truyền đạt cảm xúc, tư tưởng…
Trang 4- Là một nhà phê bình văn học xuất sắc
- Năm 2000, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn hóa – Nghệ thuật
Trang 5- In trong “Văn chương và hành động”
b Phương thức biểu đạt: nghị luận
Trang 6II Đọc – Hiểu văn bản
Trang 7II Đọc – Hiểu văn bản
1 Đọc, tìm hiểu chú thích
2 Bố cục:
3 phần
Phần 1: Từ đầu -> “muôn vật, muôn loài”:
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
Phần 2: Tiếp theo -> “sáng tạo ra sự sống”
Nhiệm vụ của văn chương
Phần 3: Còn lại Công dụng của văn chương.
Trang 8a Nguồn gốc của văn chương
II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
Trang 9a Nguồn gốc của văn chương
II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
- Dẫn chứng: mượn câu chuyện nhà thi sĩ Ấn Độ khóc con chim bị thương, quả tim hòa nhịp cùng với sự run rẩy của con chim sắp chết
- Xuất hiện khi con người có
cảm xúc mãnh liệt
- Là lòng thương người, thương
cả muôn vật, muôn loài
=> Cách vào đề bất ngờ, tự
nhiên, xúc động và rất hấp dẫn
Trang 10Lí lẽ
Câu chuyện
có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa.
Luận điểm cơ sở
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
là lòng thương người
và rộng ra là thương cả muôn vật, muôn loài
=> Lập luận quy nạp
Trang 11Có ý kiến cho
rằng: “ Quan n
iệm củ a Hoài T hanh v
ề nguồ n gốc c
ủa văn chương là chư
a đầy đ ủ.”
Em có đồng ý
không? Vì sao?
Trang 12Người ta đi cấy lấy côngTôi nay đi cấy còn trông nhiều bề… (Ca dao)
Chiến tranh qua lâu rồi
Có mấy ai nhắc lại
Cái thời đạn bom rơi
Cái thời còn khói lửa.
(“Chiến tranh” – Vũ Đan Thành)
Trang 13Sự tích bánh chưng, bánh giày
Trò chơi dân gian
Trang 14• Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động
• Văn chương bắt nguồn từ các cuộc chiến đấu
trường kì, gian khổ của dân tộc
• Văn chương bắt nguồn từ đời sống văn hóa, lễ hội, phong tục tập quán của nhân dân…
Trang 15a Nguồn gốc của văn chương
II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
Quan niệm của Hoài Thanh:
“Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương”
Quan điểm cơ bản, đúng đắn và nhân văn
Trang 16b Nhiệm vụ của văn chương
II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
Hình dung
của sự sống
Phản ánh sự sống muôn hình vạn trạng
Phản ánh công cuộc dựng nước
và giữ nước.
Phản ánh tình yêu quê hương đất nước.
Phản ánh tình cảm gia đình Phản ánh số phận con người
Trang 17Neil Armstrong. Neil Armstrong (5
tháng 8 năm 1930 – 25 tháng 8 năm 2012) là một phi hành gia người
Mỹ, và cũng là người đầu tiên đặt chân lên Mặt
Trăng vào ngày 20 tháng 7 năm 1969
Phạm Tuân là phi công, phi hành gia người
Việt Ông là người đầu tiên của Việt Nam
và châu Á bay lên vũ trụ vào năm 1980
Trang 19Nhiều món đồ “thần kì” trong truyện tranh Doremon đã thành sựu thật.
Trang 20Xây dựng nhà máy thủy điện
Đắp đê ngăn lũ
Trang 21II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
b
Nhiệm vụ của văn chương
=> Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống Giúp ta hiểu cuộc sống, hướng tới tương lai
c Công dụng của văn chương
- Gây cho ta những tình cảm ta không có
Trang 22Gây những tình
cảm ta không có Nảy sinh những tình cảm thẩm mĩ cao thượng mà trước khi thưởng thức văn
chương không có
Trang 23Cô Tô
Trang 24II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
b
Nhiệm vụ của văn chương
=> Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống Giúp ta hiểu cuộc sống, hướng tới tương lai
c Công dụng của văn chương
- Gây cho ta những tình cảm ta không có
- Luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có
Trang 26II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
b
Nhiệm vụ của văn chương
=> Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống Giúp ta hiểu cuộc sống, hướng tới tương lai
c Công dụng của văn chương
- Gây cho ta những tình cảm ta không có
- Luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có
=> Văn chương tác động đến thế giới tình cảm của
người đọc một cách tự nhiên, làm tâm hồn con người
thêm giàu có, phong phú; giúp con người sống đẹp
hơn, cao thượng hơn
Trang 27“Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim
kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.”
=> Văn chương giúp con người cảm nhận rõ nét và sâu sắc
hơn về vẻ đẹp của cuộc sống xung quanh
Trang 28II Đọc – Hiểu văn bản
3 Phân tích
c Công dụng của văn chương
- Gây cho ta những tình cảm ta không có
- Luyện cho ta những tình cảm ta sẵn có
=> Văn chương tác động đến thế giới tình cảm của
người đọc một cách tự nhiên, làm tâm hồn con người
thêm giàu có, phong phú; giúp con người sống đẹp
hơn, cao thượng hơn
- NT lập luận: Lí lẽ xác đáng, câu văn có hình ảnh và
cảm xúc
=> Văn chương giúp con người cảm nhận rõ nét và sâu sắc hơn về vẻ đẹp của cuộc sống xung quanh
Trang 29“Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân
và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết
họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bực nào! ”
- Khẳng định vai trò của văn nghệ sĩ
- Nhấn mạnh ý nghĩa kì diệu của văn chương
- Nhắc nhở độc giả: trân trọng văn nghệ sĩ và các tác
phẩm nghệ thuật
- Nghệ thuật: lập luận theo lối giả định: Nếu…thì…
Sử dụng câu nghi vấn: Hình thức: giả thiết – hệ quả
Mục đích: Khẳng định
Trang 30III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Phong cách viết văn nghị luận
- Lời văn giàu hình ảnh, kết hợp lí lẽ, cảm xúc
- Luận điểm rõ ràng, luận chứng minh bạch, thuyết phục
Trang 31IV LUYỆN TẬP
Trong các tác phẩm văn chương đã học, tác phẩm nào gây
ấn tượng sâu sắc nhất với em? Hãy trình bày cảm xúc đó bằng 1 đoạn văn từ 8 – 10 câu