Giíi thiÖu bµi Đến với văn chương trong đó có cả việc học văn chương có nhiều điều cần hiểu biết, nhất là 3 điều: văn chương có nguồn gốc từ đâu, văn chương là gì, và văn chương có công [r]
Trang 1Ngày soạn: 23/2/2010 Ngày dạy: 25/2/2010
ý nghĩa văn chương
(Hoài Thanh)
A Mục tiêu bài học: Học xong văn bản này,hs có
- Hiếu quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc cốt yếu, nhiệm vụ và công
-B Chuẩn bị:
+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn
+ Học thuộc bài cũ và soạn bài
C Các bước lên lớp:
1 ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ: Để chứng minh đức tính guản dị của Bác Hồ tác giả đã ra
những dẫn chứng gì? Em có nhận xét gì về những dẫn chứng của tác giả?
3 Bài mới
* Giới thiệu bài
Đến với văn chương trong đó có cả việc học văn chương có nhiều điều cần hiểu biết, nhất là 3 điều: văn chương có nguồn gốc từ đâu, văn chương là gì, và văn chương có công dụng gì trong đời sống của loài người Bài viết " ý nghĩa văn chương của Hoài thanh - một nhà phê bình văn học có uy tiến lớn sẽ cung cấp cho chúng ta một ccách hiểu, một quan niệm đúng đắn và ciư bản về điều đó.
- Nêu hiểu biết của em về tác giả? HS theo dõi chú thích trả lời
Hoài thanh - Nhà lý luận phê bình (1909
– 1982)
* Tên khai sinh: Nguyễn Đức Nguyên, sinh ngày 15 tháng 7 năm
1909, mất ngày 14 tháng 4 năm 1982 tại Hà Nội.* Quê : Nghi Trung, Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An Đảng viên
Đảng cộng sản Việt Nam Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam(1957).* Hoài thanh sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo Năm 1927 gia nhập Tân Việt cách mạng Đảng Tham gia tổng khởi nghĩa Tháng 8 năm 1945
Công tác ở đại học Hà Nội, Đài tiếng nói Việt Nam Từ 1958 – 1968 là Tổng th ký Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam Sau là viện phó Viện văn học và chủ nhiệm báo Văn nghệ (1969 – 1975)
1/ Tác giả:- Hoài Thanh ( 1909 -
1982 )
- Quê: Nghi Trung
- Nghi Lộc - Nghệ An
Trang 2(Bút danh: Văn Thiên) *Tác phẩm chính: Văn chơng và
hành động (lý luận, 1936); Thi nhân Việt Nam (1941); Quyền sống của con ngời trong truyện Kiều (tiểu luận, 1950); Nói chuyện thơ kháng chiến (phê bình, 1951); Nam bộ mến yêu (bút ký, 1955); Chuyện miền Nam (bút ký, 1956); Phê bình tiểu luận (tập I – 1960, tập II – 1965, tập III – 1971); Tuyển tập Hoài Thanh (hai tập, 1982 – 1983).
- Là nhà phê bình văn học xuất sắc
- Theo em văn bản này cần đọc
với giọng thế nào?
* GV đọc mẫu sau đó gọi HS đọc
tiếp
- Hỏi chú thích 1,4, 6, 11
?Nêu xuất xứ vb?
Văn bản ợc viết theo thể loại
nào? (nghị luận XH hay nghị luận
- Em hãy tìm bố cục của văn bản?
Văn bản có phần kết luận không?
Vì sao?
- Văn bản không có phần kết luận
vì đây là một đoạn trích nên
không có phần kết luận hoàn
chỉnh
HS: Gịong vừa rành mạch vừa cảm xúc, chậm và sâu lắng
- HS đọc tiếp
- Viết năm 1936 in trong
động" đổi lại lấy nhan đề thành: ý nghĩa và công dụng
- Bố cục:
đời Muôn vật, muôn loàiNêu vấn đề: Nguồn
+ Phần còn lại: Phân tích chứng minh ý nghiã và công
2/T ác phẩm:
- Viết năm 1936
Thể loại:Nghị luận văn chương
- Bố cục: 2 phần
II Tìm hiểu văn bản:
- Văn bản trình bày với chúng ta
mấy vấn đề cơ bản?
* Gọi HS đọc từ đầu muôn
loài
- Theo Hoài Thanh nguồn gốc cốt
Ông đã lý giải điều đó dựa trên cơ
sở nào?
Em có nhận xét gì về cách dẫn
- HS đọc
- Kể một câu chuyện nhỏ để dẫn đến một luận điểm
1 Nguồn gốc của văn chương:
Nờu vấn đề tự nhiờn, hấp dẫn, từ việc kể một cõu chuyện đời xưa dẫn đến kết luận -Nguồn gốc cốt Lop7.net
Trang 3vào vấn đề của tác giả? yếu của văn
chương là lũng thương người và rộng ra thương cả muụn vật, muụn loài
Có ý kiến cho rằng, quan niệm
của Hoài Thanh về nguồn gốc của
ý kiến trên không ? Vì sao ?
Thảo luận nhóm
minh:
+ Bà Huyện Thanh Quan viết Qua Đèo Ngang bởi: " Nhớ
+ Đoàn thị Điểm dịchNôm Chinh phụ ngâm khúc vì
đồng cảm với đặng Trần Côn
nhớ chồng
+ Vũ Bằng xa đất Bắc, nhớ
về mùa xuân đất Bắc với
"Mùa xuân của tôi"
Các câu ca dao, tục ngữ này bắt nguồn từ đâu?
- Trõu ơi, ta bảo trõu này
Trõu ra ngoài ruộng, trõu cày với ta
- Nhất nước, nhỡ phõn, tam cần, tứ giống
- Nhất canh trỡ, nhị canh viờn, tam canh điền
- Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hụi thỏnh thút như mưa ruộng cày
Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động
-> Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ
Tổ quốc, chống giặc ngoại xõm
Trang 4-> Văn chương bắt nguồn từ đời sống văn hoá, lễ hội, trò chơi
§o¹n v¨n trªn cã mÊy ý ?
Dùa vµo chó thÝch sè 5 em h·y lý
gi¶i vµ chøng minh qua mét sè
t¸c phÈm?
Vụt qua mặt trận đạn bay vèo
vèo” ( Lượm - Tố Hữu)
2 Ý nghĩa và công dụng của văn chương:
a/ Ý nghĩa của văn chương:
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống
-> Phản ánh cuộc sống chiến đấu.
“Cái cò lặn lội bờ ao ”
( Ca dao )
-> Phản ánh cuộc sống lao động.
LÊy vÝ dô truyÖn Th¹ch Sanh,C©y
cải tạo hiện thực xã hội, sự công bằng cho người lao động của người xưa
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Tõ c¸c ®o¹n v¨n trªn, t¸c gi¶ nªu
ra nh÷ng c«ng dông nµo cña v¨n
¬ng?
Em hãy tìm các chi tiết thể hiện
tình cảm, lòng vị tha trong hai
văn bản : “Cuộc chia tay của
những con búp bê” và “Bài học
đường đời đầu tiên” ?
?C«ng dông tiÕp theo lµ g×?
-hs kh¸i qu¸t
-hs nªu
- "G©y cho ta nh÷ng t×nh c¶m ta s½n cã"
b Công dụng của văn chương:
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha
- Văn chương gây cho ta những tình cảm không có, Lop7.net
Trang 5- Học văn bản "Qua đèo ngang"
Côn Sơn ca giúp em hiểu biết và
tình cảm gì sau khi học?
Ở đoạn cuối, theo tỏc giả, văn
chương cú ảnh hưởng như thế
nào đối với đời sống tinh thần
của nhõn loại ?
- Sau khi học: biết Côn Sơn
hùng kiên đại thi hào Nguyễn Trãi có nhiều năm
đọc yêu thích cuộc sống, khao khát đi đến tham quan,
yêu mến cảnh quan đất
dân tộc
* Đời sống tinh thần của nhõn loại nếu thiếu văn chương thỡ rất nghốo nàn
luyện những tỡnh cảm ta sẵn cú
- Cảm nhận cỏi hay, cỏi đẹp của cảnh tượng nhiờn nhiờn
Nột đặc sắc về nghệ thuật của bài
văn nghị luận này là gỡ?
Qua văn bản, Hoài Thanh đó
khẳng định những điều gỡ?
- Lập luận chặt chẽ, lớ lẽ sắc sảo, cảm xỳc dồi dào, giàu hỡnh ảnh
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lũng yờu thương Văn chương là hỡnh ảnh của sự sống muụn hỡnh vạn trạng và sỏng tạo ra sự sống, làm giàu tỡnh cảm con người
III.Tổng kết
Ghi nhớ: SGK
4.Củng cố:
Lập sơ đồ
Trang 6í nghĩa văn chương
Từ lũng
yờu
thương
Hỡnh dung
sự sống
Sỏng tạo
sự sống
Giỳp tỡnh
cảm
L ũng
vị tha
Gõy tỡnh cảm cha cú, luyện tỡnh cảm sẳn cú
Cảm cỏi hay, cỏi đẹp
5/ Hướng dẫn học tập:
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Làm bài tập 3 sách giáo khoa
- Chuẩn bị kiểm tra Văn 1 tiết
***********************************************
Lop7.net