Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.. ...” - Nguồn gốc cốt yếu của văn chương chính là lòng yêu thương.. Nhiệm vụ của văn chươ
Trang 1Nhiệt liệt chào mừng các thầy cô giáo về dự Hội
giảng 26-3
TrườngưTHCSưNamưhưng
Năm học : 2009 - 2010
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Lựa chọn đáp án trả lời đúng nhất về văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”
Câu 1: Kiểu văn bản :
A Tự sự C Nghị luận.
B Miêu tả D Biểu cảm.
Câu 2: Những luận điểm chính của văn bản:
A Bác Hồ giản dị trong lối sống.
B Bác giản dị trong quan hệ với mọi ng ời.
C Bác giản dị trong việc làm lời nói và bài viết.
D Cả A, B, C.
Nghệ thuật nghị luận đặc sắc của văn bản:
A Kết hợp chứng minh với giải thích và bình luận ngắn gọn.
B Dẫn chứng cụ thể toàn diện đầy sức thuyết phục.
C Lời văn giản dị tràn đầy cảm xúc.
D Cả A, B, C
Câu 3:
c
D D
Chỳc mừng bạn !
Chỳc mừng bạn !
Chỳc mừng bạn !
Trang 3HOÀI THANH
NGƯỜI THỰC HIỆN: nguyÔn ThÞ lan anh
Trang 4- Tªn thËt lµ NguyÔn §øc Nguyªn
(1909 - 1982)
- Quª: X· Nghi Trung - huyÖn Nghi
Léc - tØnh NghÖ An
- ¤ng lµ nhµ v¨n, nhµ phª b×nh v¨n
häc xuÊt s¾c cã uy tÝn lín
.
HOÀI THANH
Hoài Thanh
Bµi 24: ý nghÜa v¨n ch ¬ng
Hoµi Thanh
I T×m hiÓu chung
1.T¸c gi¶
Trang 5- Tên thật là Nguyễn Đức Nguyên (1909 -
1982)
- Quê: Xã Nghi Trung - huyện Nghi Lộc -
tỉnh Nghệ An
- Ông là nhà văn, nhà phê bình văn học xuất
sắc có uy tín lớn
I Tìm hiểu chung
1) Tác giả.
2) Văn bản
- Sáng tác năm 1936 Lúc đầu in trong cuốn
“Văn ch ơng và hành động” Có lần in lại là
“ý nghĩa và công dụng của văn ch ơng”.
1 Đọc – Chú thích
II Đọc - Hiểu văn bản
Tên tuổi của ông bất tử với cuốn “Thi
nhân Việt Nam” (1942)
Bài 24 Văn bản: í nghĩa văn ch ơng
(Hoài Thanh )
- Đọc ngắt nghỉ đúng chỗ, diễn cảm đoạn
cần thiết tạo sự chú ý của ng ời đọc
Trang 6I Đọc - Tìm hiểu chú thích, thể loại và
bố cục:
I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả.
2 Văn bản
II Đọc ã Hiểu văn bản:
1 Đọc – chú thích
Bài 24 Văn bản: ýưnghĩa văn ch ơng
(Hoài Thanh )
- Nhan đề :
í nghĩa : Giỏ trị, tỏc dụng Văn chương : Tỏc phẩm văn học
3 Bố cục:
Phần 1:Từ đầu đến “muôn loài”:
Nguồn gốc của văn chương…
a Nguồn gốc của văn chương
4 Phõn tớch văn bản
2 Thể loại: Nghị luận văn ch ơng
Phần 2: Còn lại:
Nhiệm vụ và công dụng của văn ch ơng
Trang 7Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4 Ph©n tÝch
a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
“ Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với
sự run rẩy của con chim sắp chết Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài ( )”
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
cốt yếu
+ Văn chương xuất hiện khi con người có cảm xúc mãnh liệt trước một hiện tượng đời sống.
+ Văn chương là niềm xót thương của con người trước những điều đáng thương
Trang 8Ti t 97 ế : ý nghĩa v n chă ương
I Tỡm hiểu chung.
II Đọc - Hiểu văn bản.
4 Phân tích
a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chớnh là lũng yờu thương.
Thảo luận nhúm
Có ý kiến cho rằng, quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc của văn ch ơng nh vậy
là đúng nh ng ch a đủ Em có đồng ý với ý kiến trên không ? Vì sao ?
Trang 9Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
- Trâu ơi, ta bảo trâu này.
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
-Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.
- Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh
điền.
- Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động.
Trang 10Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
-> Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm.
Đêm nay Bác không ngủ. Bác thương người chiến sĩ đứng gác
Bác thương đoàn dân công
Trang 11Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
-> Văn chương bắt nguồn từ văn hoá,
lễ hội, trò chơi
Trang 12Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với
sự run rẩy của con chim sắp chết Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài ( )
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
cốt yếu
Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ
việc kể một câu chuyện đời xưa dẫn
đến kết luận.
4b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
Trang 13Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4 Ph©n tÝch.
a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ
việc kể một câu chuyện đời xưa dẫn
đến kết luận.
b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
Nhiệm vụ của văn chương
“ Văn chương sẽ là hình dung, của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra
sự sống.( )”
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.
- Văn chương sáng tạo ra sự sống.
“Vụt qua mặt trận đạn bay vèo vèo”.
( Lượm - Tố Hữu)
“Cái cò lặn lội bờ ao ”
( Ca dao ) -> Văn chương phản ánh cuộc chiến đấu.
-> Phản ánh cuộc s ống lao động .
+ Cuộc sống của con người, của xã hội vốn muôn hình vạn trạng, văn chương có nhiệm
vụ phản ánh cuộc sống đó.
+ Văn chương dựng lên những hình ảnh, đưa ra những ý tưởng mà cuộc sống hiện tại chưa có
để mọi người phấn đấu xây dựng, biến chúng thành hiện thực tương lai tốt đep.
Trang 14Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
chính là lòng yêu thương.
Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ việc
kể một câu chuyện đời xưa dẫn đến kết
luận.
4b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
Nhiệm vụ của văn chương
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Truyện “Thạch Sanh”
Truyện “ Cây bút thần”
Phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện
thực xã hội, sự công bằng cho người lao động của người xưa.
Trang 15Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4 Ph©n tÝch.
a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
Nhiệm vụ của văn chương
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Công dụng của văn chương
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi
lòng vị tha.
Ví dụ: (Dế Mèn phiêu lưu kí – Tô Hoài)
Ví dụ: “ Cuộc chia tay của những con búp bê “ ( Khánh Hoài)
- Văn chương gây cho ta những tình
cảm không có, luyện những tình cảm
ta sẵn có.
“ Một người hàng ngày chỉ lo cặm cụi
vì mình, thế mà khi xem truyện hay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng, giận cùng những người ở đâu đâu hay sao “ ( Hoài Thanh)
Văn chương làm giàu tình cảm của con
người.
Luyện những tình cảm ta sẵn có
Gây những tình cảm
ta không có
Tình cảm gia đình
Tình yêu quêhương đất
nước…
Tình bạn Lòng khiêm tốn…
Tình cảm đồng loại… V¨n ch ¬ng
Trang 16Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
4b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương.
Nhiệm vụ của văn chương
- Văn chương ph ả ánh hiện thực cuộc sống n
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Công dụng của văn chương
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng
vị tha.
- Văn chương gây cho ta những tình cảm
không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”
( Côn Sơn Ca - Nguyễn Trãi )
“ Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày
ai như trăng mới in ngần và tôi cũng xây mộng ước mơ, nhưng tôi yêu nhất lµ mùa xuân”
(Mùa xuân của tôi - Vũ Bằng)
-> Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình
thường
Văn chương làm giàu tình cảm của con người.
* Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn
chương thì rất nghèo nàn.
Văn chương làm đẹp cho cuộc đời, cuộc đời đáng yêu hơn.
Các thi sĩ, văn nhân làm giàu sang cho lịch sử nhân loại.
Trang 17Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4 Ph©n tÝch
a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương
Nhiệm vụ của văn chương.
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Công dụng của văn chương.
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi lòng
vị tha.
- Văn chương gây cho ta những tình cảm
không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
Văn chương làm giàu tình cảm của con
người.
-> Văn chương làm đẹp làm hay những thứ
bình thường.
* Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu
văn chương thì rất nghèo nàn.
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật.
- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, cảm xúc dồi dào, giàu hình ảnh.
- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là là lòng yêu thương Văn chương là hình ảnh của sự sống muôn hình vạn trạng và sáng tạo ra sự sống, làm giàu tình cảm con người
2 Nội dung.
Trang 18Tiết 97 ý nghĩa văn chương Hoài Thanh
-I Tìm hiểu chung.
II §äc - Hiểu văn bản.
4a Nguồn gốc cốt yếu của văn chương.
4b Nhiệm vụ và công dụng của văn chương
Nhiệm vụ của văn chương
- Văn chương là hình dung của sự sống
- Văn chương sáng tạo ra sự sống
Công dụng của văn chương
- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi
lòng vị tha.
- Văn chương gây cho ta những tình cảm không
có, luyện những tình cảm ta sẵn có.
III Tổng kết.
IV Luyện tập.
Ý nghĩa văn chương
Nguồn gốc Công
dụng
Từ lòng yêu
thg
Hình dung
sự sống
Sáng tạo
sự sống
G i úp tình
cảm
L òng
vị tha
Gây tình cảm
chưa có
Luyện những tình cảm sẵn có
Nhiệm vụ
Điền vào sơ đồ
Văn chương làm giàu tình cảm của con người.
-> Văn chương làm đẹp làm hay những thứ bình
thường
* Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu
văn chương thì rất nghèo nàn.
Trang 191 Học thuộc và nắm chắc phần ghi nhớ SKG trang 63.
2 Làm phần luyện tập và đọc bài đọc thêm SGK trang 63-64.
3 Tiếp tục tìm dẫn chứng làm sáng tỏ các luận điểm của bài văn.
4 Viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của em về sự cần
thiết của văn chương…
5 Tìm đọc “Văn học và tuổi trẻ” tháng 2/2005, tháng 8/2007.
6 Chuẩn bị bài “chuyển câu chủ động thành câu bị động”.
Trang 20Gìờ học kết thúc!
Kính Chúc các thầy cô giáo mạnh khoẻ
Hạnh phúc thành đạt!