Giáo án Ngữ văn 6 tuần 4 NH 2018-2019

Hoaït ñoäng 1.Tìm hieåu chuû ñeà vaø daøn baøi cuûa baøi vaên töï söï (thôøi gian: 20’) a.Phöông phaùp giaûng daïy: vaán ñaùp, thöïc haønh, dieãn giaûi, phaân tích, neâu vaán ñeà.. b.Các[r]

Trang 1

Văn bản: SỰ TÍCH HỒ GƯƠM

Tuần : 04

Tiết : 13

Ngày soạn : 25/8/2018

I MỤC TIÊU - Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm - Hiểu được vẻ đẹp của một số hình ảnh, chi tiết kì ảo giàu ý nghĩa trong truyện 1.Kiến thức - Nhân vật, sự kiện trong truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm - Truyền thuyết địa danh - Cốt lõi lịch sử trong một tác phẩm thuộc chuỗi truyền thuyết về người anh hùng Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa Lam Sơn 2.Kĩ năng - Đọc –hiểu văn bản truyền thuyết - Phân tích để thấy được ý nghĩa sâu sắc của một số chi tiết tưởng tượng trong truyện 3 Thái độ -HS yêu thích danh lam thắng cảnh Hồ gươm –Hà nội -Thấy được tinh thần đồn kết của dân tộc II.CHUẨN BỊ -GV: SGK, chuẩn KT-KN, giáo án, tài liệu tham khảo, tranh STHG -HS: Sưu tầm các tài liệu, soạn bài đầy đủ, SGK III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬ P 1 Ổn định nề nếp – kiểm tra sĩ số (1’) 2 Kiểm tra bài cũ:(4’) 1.Kể lại truyện Sơn Tinh Thủy Tinh ? 2.Nêu ý nghĩa của truyện Sơn Tinh Thủy Tinh ? 3 Tiến hành bài học: Hoạt động 1 Tìm hiểu chung (thời gian: 10’) a.Phương pháp dạy: phân tích, vấn đáp, thuyết trình, nêu vấn đề,

b.Các b c ho t đ ngước hoạt động ạt động ộng

Trang 2

-GV giới thiệu vào bài – ghi tựa

-GV hướng dẫn HS đọc văn bản,

chú thích

-GV nhận xét HS đọc bài

Hỏi: Truyền thuyết Sự tích Hồ

Gươm kể về ai ? về việc gì ?

Hỏi: Em biết gì về Lê Lợi?

-Truyện giải thích về điều gì ?

-Giảng: Tạm chia truyện thành 2

phần:

+ Từ đầu…… đất nước

+ Còn lại

- GV nhấn mạnh các chú thích

(1), (3), (4), (6), (12)

- Yêu cầu HS đọc thầm đoạn 1

-HS đọc bài, đọc chú thích

-Lê Lợi – lãnh đạo cuộc kháng chiến chống giặc Minh xâm lược

-Nguồn gốc lịch sử của một địa danh Hồ Hoàn Kiếm

- Đoạn 1: Long Quân cho mượn gươm đánh giặc

- Đoạn 2: Long Quân đòi gươm khi hết giặc

I Tìm hiểu chung

-Lê Lợi là linh hồn của cuộc kháng chiến vẻ vang của nhân dân ta chống giặc Minh xâm lược ở thế kỉ XV

-Truyền thuyết địa danh: loại truyền thuyết giải thích nguồn gốc lịch sử của một địa danh

-Sự tích Hồ Gươm là một trong những truyền thuyết tiêu biểu nhất về hồ Hoàn Kiếm và Lê Lợi

Hoạt động 2 Phân tích (thời gian: 25’)

a.Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, thuyết trình, phân tích, nêu vấn đề,…

b.Các bước hoạt động

Hỏi: Vì sao Long Quân cho

nghĩa quân mượn gươm thần ?

Hoàn cảnh đất nước bị ách đô hộ

của ai?

- GV diễn giảng: dường như

cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân

được tổ tiên ủng hộ

Hỏi: Lê Lợi đã nhận được gươm

như thế nào?

Hỏi: Cách Long Quân cho nghĩa

quân mượn gươm có ý nghĩa gì?

Hỏi: Hãy chỉ ra sức mạnh của

gươm thần đối với nghĩa quân?

- Vì thế giặc mạnh, còn nghĩa quân non yếu

- Giặc Minh

- Nghe

-Thực hiện theo yêu cầu của GV

-Nguyện vọng đoàn kết, trên dưới một lòng

-Khả năng cứu nước khắp nơi

II.Phân tích:

1.Nội dung:

-Long Quân cho nghĩa quân mượn gươm thần để đánh giặc:

+Hoàn cảnh: giặc Minh xâm lược nước ta

+Lưỡi gươm được Lê Thận vớt lên từ dưới nước

+Chuôi gươm được Lê Lợi lấy từ trên ngọn cây đa xuống

Nguyện vọng đoàn kết, trên dưới một lòng

Trang 3

GV giảng: ngoài sức mạnh của

gươm thần còn phải kể đến tài

cầm binh của Lê Lợi, ông là một

vị tướng có tài

Hỏi: Khi nào Long Quân cho đòi

lại gươm thần?

- Cho HS xem tranh.

Hỏi: Cảnh đòi gươm và trả gươm

ntn?

Hỏi: Việc đòi trả gươm ấy có ý

nghĩa gì?

- GV nhận xét

GV giảng: việc Long Quân đòi

lại gươm thì Lê Lợi đã lên ngôi

vua là ý thần muốn ông lấy tâm

trị nước thay cho cường quyền

Hỏi: Em hãy tìm những chi tiết

tưởng tượng, kì ảo đó ?

GV giới thiệu thêm một số địa

danh: ải Chi Lăng, Bạch Đằng

- Thể hiện ý nguyện đoàn kết dân tộc

- Khẳng định trách nhiệm lớn lao của Lê Lợi và nghĩa quân đối với dân tộc

- Khi đất nước thanh bình

-Ý nghĩa chi tiết đòi trả gươm:Thể hiện tình yêu hoà bình của nhân dân

-Gươm thần, Rùa vàng, việc Lê Lợi được chuôi gươm

-Nguồn gốc lịch sử của địa danh hồ Hoàn Kiếm

+Hoàn cảnh: đất nước thanh bình trở lại, nhà vua ngự trên thuyền rồng ở hồ Hoàn Kiếm

+Rùa Vàng đòi lại gươm báu

2.Nghệ thuật:

-Sử dụng một số hình ảnh, chi tiết

kì ảo giàu ý nghĩa như gươm thần, Rùa Vàng

III Tổng kết

-ND: Truyện giải thích tên gọi hồ Hoàn Kiếm, ca ngợi cuộc kháng chiến chính nghĩa chống giặc Minh

do Lê Lợi lãnh đạo đã chiến thắng vẻ vang và ý nguyện đoàn kết, khát vọng hòa bình của dân tộc ta -NT: Truyện đã sử dụng nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo, giàu ý nghĩa

Hoạt động 3 Luyện tập (thời gian: 3’)

Phương pháp giảng dạy: thực hành, diễn giải, nêu vấn đề,

- Yêu cầu HS đọc bài tập 1

- GV yêu cầu HS đọc bài tập 2

Hỏi: Vì sao tác giả dân gian

không để Lê Lợi được trực tiếp

nhận cả chuôi gươm và lưỡi

gươm cùng một lúc ?

-GV yêu cầu HS đọc bài tập 3

III Luyện tập:

Bài tập 1 SGK.

Bài tập 2: Vì như vậy tác phẩm sẽ

không thể hiện tinh thần đoàn kết toàn dân trên dưới một lòng

Bài tập 3:

- Lam Sơn – Thanh Hoá là nơi khởi

Trang 4

và hướng dẫn cho HS binh -> Đông đô Thăng Long là nơi

kết thúc khởi nghĩa là trung tâm văn hoá, chính trị cả nước

- Hồ Tả Vọng nằm giữa lòng kinh đô Thăng Long -> Tạo nên một truyền thuyết lịch sử li kì về Hồ Gươm

-> Thể hiện tình yêu hoà bình, tinh thần cảnh giác của ndân

IV TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC (thời gian: 2’)

Hoạt động 4.Củng cố, dặn dò:

Hỏi: Vì sau đức Long Quân cho Lê Lợi mượn gươm thần ? Long Quân cho Lê Lợi mượn

gươm thần như thế nào ? Nêu ý nghĩa của truyện ?

Hướng dẫn tự học:

-Đọc kĩ truyện, tập kể chuyện bằng lời văn của mình

-Làm bài tập 4 (SGK trang 42)

-Học bài: Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

-Chuẩn bị bài mới: Chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

+Đọc trước ngữ liệu 1 SGK trang 44 trong phần I

+Trả lời các câu hỏi a, b, c ở phần 2 SGK trang 43

+Rút ra khái niệm “chủ đề” và xem xét một bài văn tự sự gồm có mấy phần, mỗi phần có những nội dung gì ?

Tập làm văn: CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI TRONG VĂN TỰ SỰ Tuần : 04

Tiết : 14

Ngày soạn: 26/8/2018

I MỤC TIÊU

- Hiểu thế nào là chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự

- Hiểu mối quan hệ giữa sự việc chủ đề

1.Kiến thức

- Yêu cầu về sự thống nhất chủ đề trong một văn bản tự sự

- Những biểu hiện của mối quan hệ giữa chủ đề, sự việc trong bài văn tự sự

- Bố cục của bài văn tự sự

2.Kĩ năng

Tìm chủ đề, làm dàn bài và viết được phần mở bài cho bài văn tự sự

3.Thái độ

HS biết cách phân biệt chủ đề và dàn bài

Trang 5

II.CHUẨN BỊ:

-GV: SGK, giáo án

-HS: soạn bài, SGK

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Ổn định nề nếp – kiểm tra sĩ số (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (4’)

Hỏi: Hãy trình bày đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự?

- Kiểm tra bài tập về nhà

3.Tiến hành bài học

Hoạt động 1.Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự (thời gian: 20’)

a.Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, thực hành, diễn giải, phân tích, nêu vấn đề

-GV gọi HS đọc bài văn mục 1

-GV nêu câu hỏi 2a SGK tr 45

-Chủ đề của truyện có phải ca

ngợi lòng thương người của Tuệ

Tĩnh không ?

-Trong bài văn trên, chủ đề của

bài văn được thể hiện trực tiếp

trong câu văn nào ? Em hãy

gạch dưới câu văn đó ?

*Gợi ý: -Hết lòng ….bệnh

-Người ta cứu … ơn huệ

-Dựa vào các nhan đề trong SGK

tr 45, em hãy chọn ra nhan đề

thích hợp và nêu lý do ?

*Gợi ý: cả 3 nhan đề đều thích

hợp, nhưng sắc thái khác nhau

+Nhan đề 1: Nêu lên tình huống

cần phải lựa chọn

+Hai nhan đề sau: chỉ rõ chủ đề

“Tấm lòng” nhấn mạnh khía

cạnh tình cảm, còn y đức nói đến

đạo đức

-Hỏi: Em có thể đặt tên khác

-Đọc -Là thái độ hết lòng cứu giúp người bệnh, là y đức chữa bệnh, cứu người không phân biệt sang hèn trong xã hội, không sợ quyền uy, không màng trả ơn

-Phải

-Tìm những câu văn thể hiện trực tiếp nói lên tấm lòng thương người của Tuệ Tĩnh

-Thực hiện theo yêu cầu

I.Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự: 1.Chủ đề:

Trang 6

cho bài văn trên không ?

-Vậy, em hiểu thế nào là chủ

đề ?

-Chủ đề và sự việc cĩ mối quan

hệ ntn?

-Chủ đề văn tự sự thì sao ?

-Bài văn chúng ta vừa tìm hiểu

gồm có mấy phần ?

-GV đây cũng là yêu cầu chung

của một bài văn tự sự

-Em hãy nêu nhiệm vụ của từng

phần ?

+Lương tâm của một thầy thuốc

+Một lòng vì người bệnh +Ai có bệnh nguy hiểm hơn thì chữa trước cho người đó

-HS rút ra kết luận

- Chủ đề và sự việc có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: sự việc thể hiện chủ đề, chủ đề thấm nhuần trong sự việc

- Chủ đề bài văn tự sự thể hiện qua sự thống nhất giữa nhan đề, lời kể, nhân vật, sự việc,…

- Thực hiện theo yêu cầu

Chủ đề là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản

2.Dàn bài:

Bài văn tự sự thường gồm có 3 phần:

-Phần mở bài: giới thiệu chung về nhân vật và sự việc

-Phần thân bài: kể diễn biến của sự việc

-Phần kết bài: kể kết cục của sự việc

Hoạt động 2 Luyện tập (thời gian: 15’)

a.Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, thực hành, diễn giải, phân tích, nêu vấn đề

-GV gọi HS đọc bài tập 1,

SGK tr 45, 46

-Chủ đề của truyện nhằm

biểu dương và chế giễu

điều gì ?

-Sự việc nào thể hiện tập

trung cho chủ đề ? Hãy

gạch dưới câu văn thể hiện

sự việc đó ?

-HS đọc

-Trả lời theo yêu cầu của câu hỏi

II.Luyện tập Bài tập 1.

a.Chủ đề của truyện biểu dương tính trung thực, thẳng thắn của người nông dân và chế giễu thói quen tham lam, chuyên ăn hối lộ và dốt nát của bọn tham quan

-Chủ đề tập trung ở việc người nông dân xin được thưởng 50 roi chia và đề nghị chia đều phần thưởng

Trang 7

-Hãy chỉ ra ba phần: mở

bài, thân bài và kết bài ?

-So với truyện Tuệ Tĩnh,

truyện này có gì giống

nhau về bố cục và khác

nhau về chủ đề ?

-Sự việc trong thân bài thú

vị ở chỗ nào ?

-Trả lời theo yêu cầu của câu hỏi

đó

b.-Mở bài: câu 1, Kết bài: câu cuối và phần còn lại là thân bài

c.-Giống: đều hay, có kịch tính bất ngờ

-Khác:

Tuệ tĩnh thưởngPhần MB: nói rõ

ngay chủ đề

KB: có sức gợi cảm, bài hết nhưng thầy thuốc lại bắt đầu một cuộc chữa bệnh khác

MB: chỉ giới thiệu tình huống KB: viên quan bị đuổi ra, còn người nông dân được

thưởng

d.Sự thú vị: nông dân xin được thưởng roi, một phần thưởng hết sức lạ lùng khiến câu chuyện kết thúc bất ngờ

Bài tập 2 Đánh giá cách

mở bài, kết bài ở hai truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh và Sự tích Hồ Gươm

MB: Nêu tình huống

KB: Nêu sự tiếp diễn

MB: Nêu tình huống nhưng dẫn giải bài KB: Nêu sự kết thúc

IV.TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP (5’)

Hoạt động 3 Củng cố, dặn dò:

Trang 8

-Chủ đề của bài văn tự sự là gì ? Dàn bài bài văn tự sự gồm có mấy phần ? Nêu nhiệm vụ của từng phần ?

Hướng dẫn tự học:

-Làm bài tập 2 SGK trang 46

-Học bài “Chủ đề và dàn bài của văn tự sự”

-Chuẩn bị bài mới : ‘Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự”

+Đọc trước mục 1 SGK trang 47

+Rút ra những điều cần làm khi tìm hiểu đề văn tự sự

+Đọc các đề văn mục 2, SGK trang 48

+Xem trước phần tự luyện

Tuần : 04

Tiết : 15 - 16

Ngày soạn : 27/ 8/2018

I MỤC TIÊU

Biết tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

1.Kiến thức

- Cấu trúc, yêu cầu của đề văn tự sự (qua những từ ngữ được diễn đạt trong đề)

- Tầm quan trọng của việc tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý khi làm bài văn tự sự

- Những căn cứ để lập ý và lập dàn ý

2.Kĩ năng

- Tìm hiểu đề: đọc kĩ đề, nhận ra những yêu cầu của đề và cách làm một bài văn tự sự

- Bước đầu biết dùng lời văn của mình để viết bài văn tự sự

3 Thái độ

HS tập làm dàn bài văn tự sự

II.CHUẨN BỊ:

-GV: SGK, giáo án

-HS: soạn bài, SGK

III.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1.Ổn định nề nếp – kiểm tra sỉ số.(1’)

2 Kiểm tra bài cũ (4’)

Hỏi: Em hiểu như thế nào là chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Hình thành kiến thức mới (40’)

a.Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, thực hành, diễn giải, phân tích, nêu vấn đề, quy nạp

b.Các b c ho t đ ngước hoạt động ạt động ộng

Trang 9

- Gọi HS đọc 6 đề SGK.

- GV ghi đề lên bảng phụ để HS

quan sát

Hỏi :Lời văn đề 1, 2 nêu ra những

yêu cầu gì? Gọi cá nhân trả lời

Hỏi: Các đề 3, 4, 5, 6 không có từ kể

có phải là đề tự sự không?

- GV yêu cầu HS gạch dưới từ trọng

tâm của mỗi đề

Hỏi: Các đề yêu cầu làm nổi bật

điều gì?

- GV nhận xét

Hỏi: Trong các đề trên, đề nào

nghiêng về kể chuyện người, kể

việc, tường thuật?

- GV khái quát lại vấn đề: chúng ta

đã thực hiện các thao tác tìm hiểu

đề

Hỏi: Vậy khi tìm hiểu đề bài văn tự

sự ta phải làm gì?

- Xoá các đề, để đề 1

Đầu tiên ta phải tìm hiểu đề (ghi

bảng)

Hỏi: Đề nêu ra yêu cầu nào?

- Nhận xét, ghi bảng

Chuyển ý

- Gợi ý học sinh: em chọn truyện

nào? Nhân vật là ai? Sự việc gì? Chủ

đề như thế nào?

- Yêu cầu HS tìm ý cho truyện

VD: Sơn Tinh, Thuỷ Tinh

(Liệt kê các sự việc)

- GV khái quát lại vấn đề -> đây là

bước lập ý cho truyện

Hỏi: Vậy lập ý là gì?

- Cho HS luyện tập VD: Tìm ý

truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh.

- Cho HS thảo luận nhóm

- Gọi đại diện nhóm trình bày

- GV nhận xét

-Đề 1: 3 yêu cầu: Kể chuyện, chuyện em thích, bằng lời văn của em Đề 2: 2 yêu cầu

- Là đề tự sự và có yêu cầu việc, có chuyện

- Gạch dưới từ trọng tâm

- Kể việc: 1, 3, kể người: 2,

6, Tường thuật: 4, 5

- Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đến cầu hôn

- Vua Hùng Kén rễ

- Vua Hùng ra sính lễ

- Sơn Tinh, Thuỷ Tinh đánh nhau

- Sơn Tinh đến trước được vợ

- Thuỷ Tinh đến sau không lấy được vợ

- Thuỷ Tinh thua Sơn Tinh

- Sự trả thù hàng năm của

I Đề, tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự

:

1 Đề văn tự sự :

- Cấu trúc đề: đề văn tự sự có thể diễn đạt ở nhiều dạng:

+ Đề yêu cầu tường thuật, kể chuyện

+ Đề chỉ nêu ra một đề tài của câu chuyện

- Yêu cầu của đề văn tự sự được thể hiện qua những lời văn được diễn đạt trong đề ( để xác định nội dung tự sự, cách thức trình bày)

2 Cách làm bài văn tự sự

:

- Lập ý là xác định nội dung sẽ viết theo yêu cầu của đề, cụ thể là xác định: nhân vật, sự việc, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của câu chuyện

- Lập dàn ý là sắp xếp chuỗi sự việc theo trình tự để người đọc theo dõi được câu chuyện và hiểu được ý định của

Trang 10

Khởi động: Cấu trúc của đề gồm

mấy phần?

Hỏi: Em dự định mở bài như thế nào

-> cho HS tập diễn đạt mở bài

Hỏi: Em kể chuyện như thế nào?

Hãy sắp xếp các sự việc đã tìm theo

trình tự hợp lí của câu chuyện

(Cho HS làm giấy nháp -> gọi 1 em

trình bày -> nhận xét, bổ sung)

Hỏi: Kết cấu câu chuyện ra sao? ->

cho HS diễn đạt kết bài

- GV khái quát lại vấn đề: dàn ý là

sắp xếp sự việc theo trình tự hợp lí

làm nổi bật nội dung câu chuyện,

Hỏi: Em hiểu như thế nào là lập dàn

ý?

- Hướng dẫn HS tập viết lời kể

Hỏi: Em hiểu như thế nào là viết

bằng lời văn của em?

- Yêu cầu HS: dựa vào bố cục trên

hãy kể lại nội dung câu chuyện bằng

lời văn của em -> Nhận xét, sửa

chữa

Hỏi: Từ những nội dung trên, em

hiểu thế nào về cách làm bài tự sự?

Thuỷ Tinh

người viết

TIẾT 2

Hoạt động 2.Luyện tập (40’)

a.Phương pháp giảng dạy: vấn đáp, thực hành, diễn giải, phân tích, nêu vấn đề

- Yêu cầu HS lập dàn ý truyện Thánh

Gióng

- Cho HS thảo luận

-> gọi đại diện nhóm trình bày dàn ý

- GV nhận xét, bổ sung

- Yêu cầu HS thử diễn đạt thành bài

văn hoàn chỉnh

-> nhận xét cách diễn đạt của HS

II Luyện tập:

Dàn ý Thánh Gióng + Mở bài: Giới thiệu câu chuyện em thích: Thánh Gióng

+ Thân bài: Diễn biến sự việc:

Sự ra đời của Thánh Gióng

Gióng đòi đi đánh giặc

Lớn như thổi -> thành tráng sĩ

Đánh tan giặc, bay về

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	25,57 KB