tuan 1

Phương pháp: Diễn giải, vấn đáp IV/ Tiến trình tổ chức các hoạt động : 1/ Kh ởi động 5’ Cho học sinh chơ trị Tơi cần 2/ Bài mới : Hoạt đống 1: Giới thiệu bài : 3’ Trong cuộc đời mỗi

Tuần 1 ,Tiết : 1 ,2

TÔI ĐI HỌC

( Thanh Tịnh )

I/ Mục tiêu cần đạt :

1/ Kiến thức:

_ Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học

_ Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh

2/ Kĩ năng:

_ Đọc – hiểu đoạn trích có yếu tố miêu tả và biểu cảm

3/ Thái độ:

Trình bày những suy nghĩ, tình cảmvề một sự việc trong cuộc

sống bản thân

II/ Chuẩn bị :

GV : Tài liệu tham khảo, sgK

HS: phiếu học tập

III Phương pháp:

Diễn giải, vấn đáp

IV/ Tiến trình tổ chức các hoạt động :

1/ Kh ởi động ( 5’)

Cho học sinh chơ trị Tơi cần

2/ Bài mới :

Hoạt đống 1: Giới thiệu bài : (3’)

Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm tuổi học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ, đặc biệt là những kỉ niệm về buổi tựu trường đầu tiên  “Ngày đầu tiên đi học – Mẹ dắt tay tới trường – Em vừa đi vừa khóc” Truyện ngắn “Tôi đi học” của nhà văn Thanh Tịnh mà hôm nay chúng ta đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy

HĐ2: Tìm hiểu chung về văn bản.

( 10’ )

Gọi HS đọc é trong chú thích SGK.

? Tác giả của văn bản này là ai? Nêu

vài nét tiêu biểu về tác giả đĩ?

GV: Nhấn mạnh về tg

? Nêu xuất xứ của văn bản?

? Dựa vào ND bài em hãy cho biết trình

tự sự việc trong đoạn trích?

? Phương thức biểu đạt trong đoạn

trích?

HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu chi tiết

văn bản.( 47’ )

Hướng dẫn HS đọc văn bản: giọng

chậm, dịu, hơi buồn, lắng sâu, chú ý

- Đọc chú thích *SGK

- HS trả lời

- In trong tập Quê mẹ, xuất bản năm 1941

- Từ thời gian và khơng khí ngày tựu trường ở thời điểm hiện tại ->

hồi tưởng về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

- TS + MT + BC

- Đọc lại

I.Tìm hiểu chung

1.Tác giả

1/ Tác giả :

Thanh Tịnh (1911-1988) tên thật là Trần Văn Ninh, quê ở Huế

- Ơng đạt giải thưởng Văn học nghệ thuật 2007

2 Tác phẩm

a Xuất xứ: Tơi đi học

in trong tập Quê mẹ, xuất bản năm 1941

b.Phương thức biểu đạt : TS + MT + BC

II Đọc – hiểu văn bản

những cảm nghĩ của nhân vật tôi, nhân

vật người mẹ, ông đốc -> đọc với giọng

phù hợp

? Xác định thể loại và phương thức biểu

đạt?

? Văn bản có thể chia làm mấy phần?

Nội dung chính của từng phần?

? Em hãy nêu hoàn cảnh và thời điểm

khiến nhân vật “tôi” liên tưởng về buổi

tựu trường đầu tiên của mình ?

? Những điều gì gợi lên trong lòng nhân

vật “Tôi” kỉ niệm về buổi tựu trường

đầu tiên? ( Cảng vật- hình ảnh )

? Tâm trạng chung của nv “tôi” khi

nhớ về kỉ niệm cũ được miêu tả ntn?

GV bình: Đó là những cảm giác trong

sáng nảy nở trong lòng Cảm xúc chân

thực, cụ thể góp phần rút ngắn khoảng

cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại

Chuyện xảy ra từ bao năm rồi mà như

mới vừa xảy ra hôm qua, hôm kia

TIẾT 2

? Tìm những hình ảnh, chi tiết chứng tỏ

tâm trạng hồi hộp , cảm giác ngỡ ngàng

của nhân vật “Tôi” khi trên đường cùng

mẹ đến trường ?

? Tìm những hình ảnh chi tiết chứng tỏ

tâm trạng hồi hộp, ngỡ ngàng khi nghe

gọi tên mình và phải rời tay mẹ đi vào

lớp ?

? Có thể nói chú bé có tư tưởng yếu

à Truyện ngắn, biểu cảm

- Bố cục: 4 phần + Đoạn 1; từ đầu -> tưng bừng rộn

rã => Khơi nguồn kỷ niệm

+ Đoạn 2; Tiếp -> trên ngọn núi=>Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” trên con đường cùng mẹ tới trường

+ Đoạn 3; Tiếp -> trong các lớp=>Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trường, các bạn, mọi người,lúc nghe tên mình, khi phải rời tay mẹ vào lớp

+ Đoạn 4; Còn lại=>Tâm trạng, cảm giác của nhân vật “tôi”lúc ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên

- Trao đổi trong bàn , xác định các

sự việc

à Lá thu ngoài đường rụng nhiều

và trên không có những đám mây bàng bạc Mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường

- Náo nức, mơn man

- Lắng nghe

=>Con đường…

- Thấy trang trọng….

- Cẩn thận nâng niu ……

à Cảm thấy quả tim như ngừng đập, quên mất mẹ đang đứng phía sau, giật mình lúng túng khi kêu đến tên…

- Khi rời bàn tay mẹ để bước vào lớp, nhân vật tôi bất giác khóc theo một vài bạn vì “nước mắt hay lây”

Những tiếng khóc nức nở hay thút thít bật ra rất tự nhiên như phản

1 Khơi nguồn kỷ niệm.

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu

- Cảnh vật : lá ngoài đường rụng nhiều,trên không có những đám mây bàng bạc

- Hình ảnh: mấy em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến trường

=> Tâm trạng: náo nức, mơn man

2 Tâm trạng của nhân vật t ôi trong buổi tựu trường đầu tiên

* Khi cùng mẹ đến trường:

- Con đường, cảnh vật vốn quen thuộc giờ cũng thấy lạ

- Thấy trang trọng ,

đứng đắn với bộ quần

áo ,với mấy quyển vở mới trên tay

* Khi chờ và nghe gọi tên vào lớp :

- Tim như ngừng đập

- Giật mình lúng túng

đuối khơng?

? Tìm hình ảnh, chi tiết chứng tỏ tâm

trạng hồi hộp, bỡ ngỡ của nhân vật tơi

khi ngồi trong lớp đĩn nhận giờ học đầu

tiên ?

? Em cĩ nhận xét gì về thái độ, cử chỉ

của những người lớn (ơng đốc, thầy

giáo, các bậc phụ huynh) đối với các

em bé lần đầu đi học ?

? Qua hình ảnh,cử chỉ và tấm lịng của

người lớn đối với các em nhỏ em cảm

nhận được gì?

? Hãy tìm và phân tích các hình ảnh so

sánh được nhà văn sử dụng trong truyện

ngắn?

Hoạt động 3: Hệ thống kiến thức đã

tìm hiểu qua bài học ( 5’ )

- Em hãy cho biết ý nghĩa của VB

? Em hãy nêu những nét đặc sắc về nội

dung và nghệ thuật của văn bản?

ứng dây chuyền lúc ấy

à Đĩ chỉ là cảm giác nhất thời của đứa bé ngây thơ rụt rè, ít tiếp xúc với đám đơng Cảm giác xa

mẹ xuất hiện như là một tất yếu, khác hẳn với những ngày rong chơi ngồi đồng với bạn

à Vừa xa lạ, vừa gần gũi với mọi vật với người bạn ngồi bên cạnh

- Ngỡ ngàng, tự tin nghiêm trang bước vào giờ học đầu tiên

à Phụ huynh : chuẩn bị chu đáo

- Ơng đốc : từ tốn, bao dung

- Thầy giáo : vui tính, giàu tình yêu thương

=> Mơi trường giáo dục ấm áp , nguồn nuơi dưỡng các em trưởng thành

à 12 lần sử dụng phép so sánh, các hình ảnh so sánh :

+ “Tơi quên thế nào được……bầu trời quang đãng”

+ “Ý nghĩa ấy……ngang trên ngọn núi”

+ “ Họ như con chim con……rụt rè trong cảnh lạ”

→ Các so sánh xuất hiện các thời điểm khác nhau để diễn tả tâm trạng cảm xúc của nhân vật

“Tơi” , đây là các so sánh giàu hình ảnh , giàu sức gợi cảm được gắn với những cảnh sắc thiên nhiên sáng tươi, trữ tình

→ Nhờ các hình ảnh so sánh đĩ

mà cảm giác, ý nghĩ của nhân vật

“Tơi” được ta cảm nhận cụ thể, rõ ràng hơn Nhờ chúng, truyện ngắn thêm man mác chất trữ tình trong trẻo

-Rút ra ý nghĩa

- Dựa vào ghi nhớ, trả lời

- Thấy sợ và khĩc khi phải rời bàn tay mẹ

* Khi ngồi trong lớp:

- Ngỡ ngàng vì mọi thứ đều lạ

- Tự tin tiếp nhận giờ học một cách tự nhiên

3 Thái độ, cử chỉ của những người lớn đối với các em bé lần đầu

đi học

- Phụ huynh : chuẩn bị chu đáo cho các em

- Ơng đốc : từ tốn, bao dung

- Thầy giáo : vui tính, giàu tình yêu thương

⇒ Mơi trường giáo dục

ấm áp là nguồn nuơi dưỡng các em trưởng thành

III Tổng kết Ghi nhớ ( SGK)

IV Luyện tập (5’ )

Phát biểu cảm nghĩ của em về dịng cảm xúc của nhân vật “tơi” trong truyện ngắn Tơi đi học

3 Củng cố : (10’)

_ Làm phần luyện tập sgk

_ Đọc lại các văn bản viết về chủ gia đình và nhà trươngf đã học _ Ghi lại những ấn tượng, cảm xúc của bản thân về một ngày tựu trường mà em nhớ nhất

4/ Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài ở nhà (5’)

* Hướng dẫn tự học:

_ Học thuộc lòng : “ Hằng năm Tôi đi học”

_ Học năm nội dung, nghệ thuật của văn bản

* Hướng dẫn soạn bị bài mới : “ Tính thống nhất về chủ đề của văn bản”

- Xem lại văn bản “Tơi đi học” Trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK/12

? Qua đĩ em hiểu chủ đề Vb là gì ? Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của VB ? làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đĩ?

? Xem trước và làm luyện tập?

RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

Tuần 1, Tiết : 3 TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

I/ Mục tiêu cần đạt :

1/ Ki ến thức:

_ Thấy được tính thống nhất về chủ đề của văn bản

2/ K ĩ năng:

_ Đọc – hiểu và cĩ khả năng bao quát tồn bộ văn bản.

_ Trình bày văn bản (nĩi, viết) thống nhất về chủ đề

3/ Thái độ:

_ Bước đầu biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

II/ Chuẩn bị :

GV : SGK, tài liệu tham khảo, chuẩn KTKN

HS : Bài soạn, dụng cụ học tập

III Phương pháp:

Gợi mở, vấn đáp, thảo luận nhĩm

IV/ Tiến trình tổ chức các hoạt động :

1/ Kh ởi động (5’)

GV cho hs chơi trị tiêu diệt con vật cĩ hại

2/ Bài mới :

Hoạt động 1: Giới thiệu bài ( 2’)

Từ kiểm tra về chủ đề văn bản đã học, từ văn bản “Tôi đi học” ,

GV dùng để giới thiệu bài mới

Hoạt động 2 : Hình thành các đơn vị

kiến thức của bài học ( 17’)

* Tìm hiểu khái niệm chủ đề văn bản

Cho HS đọc lại văn bản Tơi đi học

- Văn bản kể việc đã xảy ra hay đang xảy

ra?

- Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc gi

trong thời thơ ấu của mình?

- Ấn tượng chung của tác giả về ngày đầu

tiên đi học của mình như thế nào?

- Đĩ chính là chủ đề của văn bản Tơi đi

học Vậy, chủ đề là gì?

* Tìm hiểu tính thống nhất chủ đề của

văn bản

-GV hỏi: Em hiểu thế nào là

tính thống nhất về chủ đề

của văn bản ?

)

-Hỏi : Căn cứ vào đâu em

biết VB Tôi đi học nói lên

những kỉ niệm của tác giả

về buổi tựu trường đầu tiên

?(Tính thống nhất về chủ

à Đã xảy ra, đĩ là những hồi tưởng của tác giả về sự việc

đã xảy ra thời quá khứ

à Ngày đầu tiên đến trường

à Đĩ là kỉ niệm đẹp, sâu sắc khơng thể nào quên

à Vấn đề chủ chốt, những ý kiến,cảm xúc của tác giả được thể hiện một cách nhất quán trong văn bản

= > Tính thống nhất về chủ đề của VB là tác giả tập trung phản ánh, thể hiện một nội dung, một vđề nào đó, không lan man rời rạc.(Ví dụ: chủ đề yêu nước, đoàn kết và đánh giặc trong Thánh Gióng

=>Nhan đề cho phép ta dự đốn văn bản sẽ nĩi về chuyện tơi đi học.-Các

I Chủ đề của văn bản

* Văn bản Tơi đi học

1 - Nhớ lại kỉ niệm ngày đầu tiên đi học

- Ấn tượng: kỉ niệm đẹp, sâu sắc khơng thể nào quên

2 Chủ đề: Hồi tưởng lại những kỉ niệm sâu sắc, trong sáng của nhân vật

“tôi” trong ngày đầu tiên đi học

=>Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt

II Tính thống nhất về chủ

đề của văn bản?

1 Tính thống nhất

về chủ đề của

VB Tôi đi học : -Nhan đề : nói về

chuyện đi học

- Các từ ngữ : đi

học, ông đốc, thầy giáo, quyển vở, …

- Các câu văn đều

nhắc đến kỉ niệm của buổi tựu trường

đề của VB Tôi đi học được

thể hiện ở những phương

diện nào ?)

+Gợi ý: Để tái hiện

những kỉ niệm về ngày

đầu tiên đi học, tác giả

đã đặt nhan đề VB và sử

dụng từ ngữ, câu như thế

nào ?

+Các từ ngữ và chi tiết

nào nêu bật cảm giác mới

lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân

vật “tôi” khi cùng mẹ đến

trường, khi cùng các bạn

vào lớp ?

-Câu hỏi chốt :

+Thế nào là tính thống

nhất về chủ đề của VB ?

+Tính thống nhất về chủ

đề của VB được thể hiện ở

những phương diện nào trong

VB ?

-GV bổ sung:

+Là sự nhất quán về ý

đồ, ý kiến cảm xúc của

tg được thể hiện trong VB.

+Thể hiện ở 2 phương

diện :

Hình thức: nhan đề VB, sự

sắp xếp các phần mục, ngơn ngữ, từ

ngữ, hệ thống ngữ pháp.

Nội dung: xác định được đối

tượng phản ánh,( xoay quanh nhân vật

chính) các ý kiến làm rõ được chủ

câu văn nhắc đến

kỉ niệm của buổi tựu trường đầu tiên:

Hôm nay, tôi đi học.

Hằng năm…tựu trường.

Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy.

Hai quyển vở mới…

Tôi bặm tay…

* Từ ngữ :đi học, ông đốc, thầy giáo, hai quyển vở mới

=>* Từ ngữ: lo sợ, bỡ ngỡ, lúng túng, chơ vơ, giật mình, nức nở khĩc,quyến luyến

* Chi tiết - Trên đường đi học

; + Cảm nhận về con đường : quen lắm nhưng tự nhiên thấy lạ

+ Thay đổi hành vi: lội qua sơng thả diều , đi ra đồng

nơ đùa → đi học, cố làm như một học trị thật sự

- Trên sân trường : + Cảm nhận về ngơi trường: cao sạch sẽ nhưng giờ cảm thấy xinh xắn, oai nghiêm-> lo sợ

+ Cảm giác bỡ ngỡ , lúng túng khi xếp hàng vào lớp

- Trong lớp học :Cảm thấy

xa mẹ, trước đây đi chơi cả ngày vẫn khơng cĩ cảm giác đĩ

àĐọc ghi nhớ

đầu tiên trong đời :

+ Hôm nay, tôi đi học.

+Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy + Hằng năm,…tựu trường {…}

=>Ngôn ngữ, các chi tiết trong truyện đều tập trung tô đậm tâm trạng hồi hộp, cảm giác ngỡ ngàng, trong sáng của nhân vật “tôi” trong ngày đầu tiên đến lớp.

2 VB Tôi đi học hồi tưởng lại tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật

“tôi”

Chi tiết

- Trên đường đi học ;

+ Cảm nhận về con đường : quen lắm nhưng tự nhiên thấy

lạ + Thay đổi hành vi: lội qua sơng thả diều , đi ra đồng nơ đùa → đi học, cố làm như một học trị thật sự

- Trên sân trường :

+ Cảm nhận về ngơi trường: cao sạch sẽ nhưng giờ cảm thấy xinh xắn, oai nghiêm-> lo sợ

+ Cảm giác bỡ ngỡ , lúng túng khi xếp hàng vào lớp

- Trong lớp học :Cảm thấy

xa mẹ, trước đây đi chơi cả ngày vẫn khơng cĩ cảm giác đĩ

* Ghi nhớ : sgk/12.

đề( mọi phần trong văn bản đều hướng

tới chủ đề )

Hoạt động 3 : Luyện tập ( 10’ )

1/ Phân tích thống nhất về chủ đề VB “ rừng cọ quê tơi”

a/ - Đối tượng : rừng cọ

- Vấn đề :tình cảm của tg đối

với rừng cọ quê hương mình

- Các đoạn văn trình bày theo

thứ tự khơng gian

b/ Chủ đề : sự gắn bĩ và tình cảm

tha thiết , tự hào của tg đối với rừng cọ

quê hương

c/ Tình cảm gắn bĩ của người dân sơng Thao với rừng cọ được thể hiện:

- Chẳng cĩ … Trập trùng

- Căn nhà tơi ở núp trên rừng cọ

- Cuộc sống quê tơi gắn bĩ với cây cọ

- Quê tơi … sơng Thao

- Người sơng Thao … quê mình

.d-Các từ ngữ thể hiện chủ đề: rừng cọ, cây cọ, thân cọ, búp cọ,

lá cọ, chổi cọ, nón lá cọ,… gắn bó, nhớ, cơm nắm lá cọ, người sông Thao,…

-Các câu:

+Căn nhà tôi ở núp dưới rừng cọ.

+Csống quê tôi gắn bó với cây cọ.

+Người sông Thao đi đâu rồi cũng nhớ về rừng cọ quê mình.

Bài tập 2: Các ý làm cho bài viết lạc đề, làm cho bài văn không đảm bảo tính thống nhất là ý: b và d.

Bài tập 3:

-Các ý lạc chủ đề là: c và g

-Những ý hợp với chủ đề nhưng do cách diễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề là: b và e

-Trình bày lại các ý:

a)Cứ mùa thu về, nhìn thấy các em nhỏ theo mẹ đến trường lòng lại náo nức, rộn ràng, xốn xang

b)Con đường đã từng qua lại nhiều lần tự nhiên cũng thấy lạ, cảnh vật đã thay đổi

c)Muốn cố gắng tự mang sách vở như một học sinh thực sự

d)Cảm thấy gần gũi, thân thương đối với lớp học và những người bạn mới

3/ Củng cố : (5’)

_ Nhắc lại hai đơn vị kiến thức bài học

_ Viết đoạn văn nêu lên suy nghĩ về buổi tựu trường đầu tiên

4/ Hướng dẫn HS chuẩn bị bài ở nhà :(5’)

_ Chuẩn bị bài : Trong lòng mẹ

1/ Đọc văn bản., tìm hiểu tác giả, tác phẩm

2/ Cuộc đối thoại giữa bà cô và bé Hồng diễn ra trong hoàn cảnh nào ? Qua cuộc đối thoại đó, em thấy bà cô là người như thế nào ? 3/ Tình cảm của bé Hồng đối với mẹ như thế nào ?

RÚT KINH NGHIỆM

………

………

Tuần 1,2 ;Tiết : 4,5

TRONG LÒNG MẸ

( Nguyên Hồng )

I/ Mục tiêu cần đạt :

1/ Kiến Thức:

_ Nắm khái niệm thể loại văn hồi kí.

_ Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng mẹ

_ Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khao khát tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật

_ Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cố hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng

2/ Kĩ năng:

_ Bước đầu biết đọc- hiểu một văn bản hồi kí

_ Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt

trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện

3/ Thái độ :Tôn trọng người lớn tuổi khi có việc trái với bản thân

mình

II/ Chuẩn bị :

1 Giáo viên.: SGK, chuẩn KTKN , các tài liệu khác có liên quan

2 Học sinh: Bài soạn, dụng cụ học tập

III/ Phương pháp :

Vấn đáp, gợi mở, thuyết giảng, bình luận, thảo luận nhĩm

IV/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

1/ Khởi động : ( 5’)

Cho hs chơi trị chuyền hoa

2 / Dạy bài mới :

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài (2’)

Cho HS nhắc lại các văn bản đã học ở lớp 7 nói về tình mẹ con Từ đó GV dẫn vào bài

HS : _ Hai văn bản : “ Cổng trường mở ra” ; “Mẹ tôi”

*HĐ2:Tìm hiểu chung (17’)

-Tóm tắt những nét

chính về tác giả

Nguyên Hồng?

-Xuất xứ và vị trí đoạn trích?

Tác phẩm gồm 9

chương, Trong lòng mẹ

là chương IV của tập

hồi kí Những ngày thơ ấu.

- Văn bản viết theo thể loại gì?Em

hiểu gì về thể văn hồi kí?

* HĐ 3: Đọc- hiểu văn bản:

(45’)

Đọc:+ Giọng diễn cảm,

rõ ràng, nhấn mạnh

-Hs đọc chú thích (*)

=>Tóm tắt các ý chính

=> Thuộc chương IV

=> Hồi kí là thể văn ghi chép, kể lại những biến cố

đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người

kể, người tham gia hoặc chứng kiến

- HS tham gia đọc các phần trong

I Giới thiệu chung:

1 Tác giả: Nguyên Hồng

(1918-1982) quê ở Nam Định, là nhà văn của những người cùng khổ, cĩ nhiều sáng tác ở loại tiểu thuyết,

kí, thơ

-Được nhà nước tặng giải thưởng HCM về văn học nghệ thuật 1996

2 Tác phẩm:

- Vị trí: Đoạn trích thuộc chương

IV của tập hồi kí Những ngày thơ ấu

- Thể loại: Hồi kí

II Đọc - hiểu văn bản:

các từ ngữ làm nổi

bật tâm địa xấu xa của

người cô

+ Thiết tha tràn ngập

cảm xúc khi bé Hồng

gặp lại mẹ

? Bố cục bài văn được

tổ chức như thế nào?

-GV cho HS theo dõi lại

phần 1.

- Chú bé Hồng ra đời

trong hồn cảnh như thế nào

?

- Trong hồn cảnh sống đĩ tâm

trạng Hồng như thế nào?

- Em cĩ nhận xét gì về hồn cảnh

của cậu?

* Yêu cầu hs chú ý cuộc đối thoại

giữa bé Hồng và người cơ

- Trong cuộc đối thoại ai là người

chủ động hỏi trước?

- Người cơ hỏi gì? Hỏi với dáng vẻ

như thế nào?

-Qua câu hỏi đĩ cĩ phải người cơ

quan tâm bé Hồng khơng? Người

cơ hỏi với mục đích và ý đồ gì?

- Bé Hồng cĩ nhận thấy được ý đồ

của người cơ khơng? Em đã cư xử

thế nào?

- Nhưng người cơ cĩ dừng lại ở đĩ

khơng? Người cơ vẫn tiếp tục bằng

những lời nĩi và ý đồ gì?

- Qua cuộc đối thoại giữa

người cô và chú bé

Hồng, người cô đã nĩi với

Hồng những gì về mẹ?

- Thái độ bé Hồng như thế nào?

- Thấy bé Hồng đau đớn đến như

vậy nhưng người cơ tàn nhẫn ấy

đoạn trích

=>Chia làm 2 phần:

-P1: từ đầu … cĩ hàng người ta hỏi đến chứ: cuộc trị chuyện giữa bà cơ với chú bé Hồng

- P2: Cịn lại -> cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng của bé Hồng

=>Hồng là kết quả cuộc hơn nhân khơng tình yêu…

=> Đau khổ, tuyệt vọng

=>Cảnh ngộ đáng thương

=> Người cơ

=>“Hồng ! Mày có

…mẹ mày không?

Dáng vẻ cười hỏi

=>Hỏi để nhắc đến mẹ, giao vào lịng bé Hồng những suy nghĩ khơng tốt

về người mẹ nghèo khổ, gĩa bụa, nỡ bỏ Hồng mà đi

=> Biết được ý đồ em rất đau lịng nhưng kiềm nén

và trả lời khơng muốn

=>Giọng vẫn ngọt “ Sao lại….phát tài lắm”-> Khơi gợi lên quá khứ đau buồn nghèo khổ để bé Hồng khinh khi mẹ mình

=> Mày dại quá… em bé chứ

=>Im lặng muốn khĩc cúi đầu khơng đáp

=> Cười mĩa mai, châm

biếm, cười rất kịch

=> Mày dại quá, cứ vào đi,

tao chạy cho tiền tàu Vào

mà bắt mợ mày……và thăm em bé chứ

1 Cảnh ngộ của bé Hồng:

- Hồng là kết quả cuộc hơn nhân khơng tình yêu

+ Bố: nghiện ngập, qua đời + Mẹ: cùng túng, tha hương

- Hồng sống bơ vơ với sự cay nghiệt, ghẻ lạnh của họ hàng

=> Cảnh ngộ đáng thương

2 Tâm địa xấu xa của người cô:

- Cười hỏi: “Hồng ! Mày có …mẹ mày không

?” Giọng vẫn ngọt: “Sao lại …phát tài lắm ”->

- Vỗ vai cười nói: “Mày

dại quá…bế em bé

chứ “ -> Lời lẽ thâm độc thái độ giả dối

Lịng dạ xấu xa, lạnh lùng tàn nhẫn

3 Tình yêu mãnh liệt của bé Hồng dành cho mẹ:

- Trước khi gặp mẹ: yêu thương,

tơn trọng, tin tưởng và quyết tâm bảo vệ mẹ đến cùng

vẫn chưa tha cho em cịn gieo vào

lịng em một nỗi đau đớn tột cùng

với câu nĩi đầy ác ý và mỉa mai

nào?

- Theo em, tại sao chi tiết này làm

Hồng thêm đau khổ?

- Qua cuộc đối thoại với bé Hồng

em cĩ nhận xét gì về lời lẽ tháidđộ

của người cơ

* GV chốt lại

Bà cô cười hỏi chứ

không phải là âu yếm

hỏi, nghiêm nghị hỏi

Lúc nào cũng cười, tỏ

vẻ thân thiện, gần gũi

nhưng đầy ác ý

-Từ đó, em có nhận

xét gì về bản chất

người cô của bé

Hồng ?

- Thơng qua nhân vật người cơ tác

giả tố cáo điều gì?

-GV yêu cầu HS theo

dõi phần 2.

- Tình yêu thương mẹ của

bé Hồng được nói rõ

qua mấy giai đoạn ?

-Ở phần 1, qua cuộc

đối thoại với người cô,

trước sự xúc xiểm của cơ về mẹ,

thái độ Hồng ra sao?

- Em hãy tìm những chi tiết dằng

nén bên trong thái độ của Hồng?

- Cho Hs thảo luận ( 5’ )

Em hãy cho biết thái độ

cụ thể của bé Hồng

=> Vì đứa em là cùng mẹ

nhưng khác cha…Người cơ muốn bé Hồng hận mẹ, khinh miệt mẹ vì đã bỏ em

và cĩ con với người đàn ơng khác( cổ tục đĩ là hành động xấu xa của người phụ

nữ đã cĩ chống)

=> Lời lẽ cay độc, thái độ cười, vỗ vai ( rấtg iả dối)

=> Hạng người có

lối sống tàn nhẫn, vô cảm trước tình máu mủ

=> Lề lối PK xấu xa và

quan niệm hẹp hịi ích kỉ

- Có thể trả lời: 2 giai đoạn

+ Trước khi gặp mẹ (khi đối thoại với bà cô)

+ Được gặp mẹ nhân ngày giỗ đầu cha bé Hồng

=>+Lần 1: Cũng cười đáp lại đầy tự tin

+ Lần 2: Muốn khóc vì nghe xúc phạm đến mẹ

+ Lần 3: Khóc nức nở vì không chịu nổi sự hành hạ, đầy ác ý trong lời nói của người cô

- Cười dài trong tiếng

khĩc

=> Thảo luận:

Cái “cười dài trong tiếng khóc”

sự kìm nén nỗi đau

- Khi đươc nằm trong vịng tay

mẹ:

Cảm giác sung sướng, hạnh phúc đến độ cực điểm khiến Hồng quên

cả sự cay đắng, tủi cực của thực tại

 Tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng, bất diệt