tuan 16

Bài mới Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới 2’ Trong cách diễn đạt mà cụ thể là cách viết, chúng ta hay lẫn lộn giữa các dấu câu và đặc biệt là dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm.. - Nếu bỏ phầ

Tuần: 14,Tiết: 52 DẤU NGOẶC ĐƠN VÀ DẤU HAI CHẤM

=====oOo=====

I/ Mục tiêu cần đạt :

1/ Kiến thức:

_ Hiểu công dụng của dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

2/ Kĩ năng:

_ Sử dụng dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

_ Sửa lỗi về dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

3/ Thái độ: Có ý thức trong việc dùng hai loại dấu này khi viết II/ Chuẩn bị :

1 Giáo viên: Bảng phụ

2 Học sinh: Phiếu học tập

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

1 Khởi động ( 5’ )

Cho hs chơi trị chơi Ghép câu

2 Bài mới

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới ( 2’ )

Trong cách diễn đạt mà cụ thể là cách viết, chúng ta hay lẫn lộn giữa các dấu câu và đặc biệt là dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm Vậy hai dấu này được sử dụng ra sao? Cơng dụng của nĩ? Bài học hơm nay các em sẽ tìm hiểu

Hoạt động 2: Hình thành các

đơn vị kiến thức của bài học

( 15’ )

íGV cho HS đọc ví dụ SGK

- Dấu ngoặc đơn trong những

đoạn trích trên được dùng để

làm gì?

- Nếu bỏ phần trong dấu ngoặc

đơn thì ý nghĩa cơ bản của

những đoạn trích trên cĩ thay

đổi khơng? Vì sao?

- Vậy dấu ngoặc đơn dùng để

làm gì?

*GV sử dụng bảng

phụ cho HS làm BT

nhanh:

- Phần nào có thể cho

vào dấu ngoặc đơn ?

Tại sao ?

+ Nam, lớp trưởng lớp

8B, có một giọng hát

thật tuyệt vời.

+ Mùa xuân, mùa

đầu tiên trong một

năm, cây cối xanh tươi

mát mắt.

-Đọc ví dụ

àa Giải thích để làm rõ họ ngụ ý chỉ ai

b Thuyết minh về một lồi động vật mà tên của nĩ (ba khía)

c Bổ sung thêm thơng tin về năm sinh của nhà thơ và cho người đọc biết thêm Miên Châu thộc tỉnh ( Tứ Xuyên)

à Khơng thay đổi Vì phần đĩ là phần chú thích, nhằm cung cấp thêm thơng tin phụ kèm theo, khơng thuộc phần nghĩa cơ bản

à Ghi nhớ S/ 134

=>Cho vào dấu ngoặc đơn các phần nằm giữa 2 dấu phẩy, vì đó là các phần chỉ có td giải thích thêm

à Phần nằm giữa hai chấm, vì đĩ

I Dấu ngoặc đơn

1 Ví dụ: S/ 134

a Giải thích

b Thuyết minh về lồi vật

c Bổ sung thơng tin

2 Ghi nhớ S/ 134

II Dấu hai chấm

1 Ví dụ: S/ 135

a Báo trước 1 lời đối thoại

b Báo trước 1 lời dẫn trực tiếp

c Giải thích lí do

2 Ghi nhớ S/135

- Dấu hai chấm trong các đoạn

trích a, b, c trên dùng để làm

gì?

- Nếu bỏ phần sau dấu hai

chấm thì ý nghĩa cơ bản của

những đoạn trích trên cĩ thay

đổi khơng? Vì sao?

- Vậy dấu hai chấm dùng để

làm gì?

GV HDHS làm BT

nhanh:

-GV sử dụng bảng phụ:

? Thêm dấu hai

chấm vào các câu

sau đây:

+ Người VN nói “Học

thầy không tày học

bạn” nhưng cũng nói

“Không thầy đố mày

làm nên”.

+ Nam khoe với tôi

rằng “Hôm qua nó

được điểm mười”

là phần chỉ cĩ tác dụng giải thích thêm.- Đọc đoạn trích

àa Báo trước 1 lời đối thoại của

Dế Mèn và Dế Choắt

b Báo trước 1 lời dẫn trực tiếp

c Giải thích lí do thay đổi tâm trạng của tác giả trong ngày đầu tiên đi học

à Nếu ta bỏ phần sau dấu hai chấm thì câu văn sẽ khơng rõ nghĩa vì phần sau dấu hai chấm là phần bắt buộc

à Ghi nhớ S/135

=>+Thêm vào sau từ

“nói”

+Thêm vào sau từ

“rằng”

Hoạt động 3

III Luyện tập ( 15’ )

Bài 1: Giải thích cơng dụng của dấu ngoặc đơn

a Đánh dấu phần giải thích ý nghĩa của các cụm từ: Tiệt nhiên, định phận tại thiên thư, hành khan hủ bại hư

b Đánh dấu phần thuyết minh nhằm giúp người đọc hiểu rõ trong 2290m chiều dài của cầu

cĩ tính cả phần cầu dẫn

c Dấu ngoặc đơn dùng ở vị trí thứ nhất: đánh dấu phần bổ sung Dấu ngoặc đơn dùng ở vị trí thứ hai: Đánh dấu phần thuyết minh

Bài 2: Giải thích cơng dụng của dấu hai chấm

a Đánh dấu phần giải thích cho ý: họ thách nặng quá

b Báo trước lời đối thoại và phần thuyết minh nội dung Dế Choắt khuyên Dế Mèn

c Báo trước phần thuyết minh cho ý: đủ màu là những màu nào

kiểm sốt tỉ lệ sinh thì chẳng bao lâu nữa : “… mỗi con người trên trái đất này chỉ cịn diện

tích một hạt thĩc”(theo Thái An trong bài “Bài tốn dân số”) Vì vậy hạn chế gia tăng dân số

là con đường tồn tại của chính lồi người

3/ Củng cố: (3’)

Hệ thống bài học trên bằng sơ đồ tư du

4/Hướng dẫn chuẩn bị ở nhà: (5)

Hướng dẫn tự học

Tìm văn bản cĩ chứa dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm để chuẩn bị cho bài học

_ Học bài và làm bài tập còn lại

_ Chuẩn bị bài : Dấu ngoặc kép

+ Dấu ngoặc kép cĩ cơng dụng gì?

+ Xem phần luyện tập

RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

………

………

Dấu ngoặc đơn và dấu hai chấm

Tìm hiểu chung

Luyện tập

Dấu ngoặc

Tuần: 13 Tiết: 52

DẤU NGOẶC KÉP

I/ Mục tiêu cần đạt :

1/ Kiến thức:

_ Hiểu rõ công dụng của dấu ngoặc kép

_ Biết sử dụngdấu ngoặc kép trong khi viết

2/ Kĩ năng:

_ Sử dụng dấu ngoặc kép

_ Sử dụng phối hợp dấu ngoặc kép với các dấu khác

_ Sửa lỗi về dấu ngoặc kép

3/ Thái độ :Có ý thức sử dụng dấu ngoặc kép đúng ngữ cảnh II/ Chuẩn bị :

1 Giáo viên: Bảng phụ, các tài liệu có liên quan

2 Học sinh: Phiếu học tập

III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

1/ Kh ởi động: 7 phút

Cho hs chơi trị chơi Tơi cần

2/ Dạy bài mới:

*Hoạt động 1: Giới thiệu bài ( 2 phút )

Ở tiểu học các em đã có học về dấu ngoặc kép rồi, chúng ta

cũng hiểu đôi chút về công dụng của nó rồi, tiết này chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn

Hoạt động của thầy Hoạt động của

trò Nội dung ghi bảng HĐ2: HDHS tìm hiểu chun

g(12 phút)

GV: Cho HS đọc ví dụ ở SGK

141,142

a/ Cho biết dấu ngoặc kép

trong câu trên dùng để

làm gì ?

Viết câu có dùng dấu

ngoặc kép tương tự?

b/ Ở ví dụ b, từ “dải lụa”

đặt trong dấu ngoặc kép

có nghĩa là gì ? Từ đó rút

ra nhận xét : dấu ngoặc

kép dùng để làm gì?

GV gthích thêm: Đây là

- HS đọc VD sgk/ 141, 142

- HS phát hiện trả lời

a/Dùng đánh dấu lời dẫn trực tiếp

b/dải lụa: chỉ cầu Long Biên

I/ Cơng dụng:

Sgk/141,142 a/ ø Đánh dấu lời

dẫn trực tiếp

b/ Đánh dấu từ ngữ được

hiểu theo nghĩa đặc

biệt

c/ Đánh dấu từ

ngữ có hàm ý mỉa mai- cĩ thể coi là dẫn trực tiếp

d Đánh dấu tên của các vở kịch

* Ghi nh ớ:

tập(16 phút)

GV Cho HS đọc và xác định

yêu cầu của bìa tập 1

Câu d, e làm ở nhà

GV Cho HS đọc và xác định

yêu cầu của bài tập 2

Phân nhóm, theo dõi, nhận

xét, đánh giá

Cho HS đọc và xác định

yêu cầu của bài tập 3

@ Cho HS phát hiện từ

dùng khác nhau ở hai cách

dẫn

4, 5/ Làm ở nhà

- HS thảo luận nhóm

Cử đại diện nêu ý kiến

1 : a ; 2 : b ; 3 : c Lớp nhận xét bổ sung

- HS thực hiện

- HS phát hiện trả lời

ngoặc kép :

a/ dấu hai chấm sau cười bảo, dấu ngoặc kép ở cá tươi và tươi

b/ Dấu hai chấm sau chú Tiến Lê

→ Báo trước lời dẫn trực tiếp và phần còn lại đê trong dấu ngoặc kép

c/ Dấu hai chấm dùng sau từ hắn và phần sau để trong dấu ngoặc kép

3/ a/ Phần trong

dấu ngoặc kép : lời của Bác Hồ →

dẫn trực tiếp

b/ Lời của Bác có chỉnh sửa → dẫn gián tiếp

4,5/ Làm ở nhà

3/ Củng cố: (4phút)

Hệ thống nội dung bài học trên bằng sơ đồ tư duy

4/ Hướng dẫn chuẩn bài ở nhà ( 5 phút)

* Hướng dẫn tự học

Tìm văn bản cĩ chứa dấu ngoặc kép để chuẩn bị cho bài học

* Chuẩn bị bài CTĐP: nhà văn Anh Đức Tôi là Sứ

đây! (trích hòn đất)

- Nêu vài nét về cuộc đời và sự nghiệp của Anh Đức

- Đọc văn bản Tơi là Sứ đây

+ Cho biết âm mưu thủ đoạn của kẻ thù?

+ Hình ảnh đơi mắt chị Sứ đẹp ở điểm nào?

RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 16, Tiết 61-62

I Mục tiêu cần đạt:

1.kiến thức:

- Cách tìm hiểu về các nhà văn, nhà thơ ở địa phương

-Cách tìm hiểu tác phẩm văn thơ viết về địa phương

2 Kĩ năng:

-Sưu tầm, tuyển chọn tài liệu văn thơ viết về địa phương

-Đọc hiểu và thẩm bình thơ văn viết về địa phương

-Biết cách thống kê tài liệu, thơ văn viết về địa phương

II Chuẩn bị:

1.Giáo viên: Tìm hiểu bài, chuẩn kiến thức, soạn bài.

2.Học sinh: đọc bài và soạn bài theo hướng dẫn.

III Phương pháp:

Đặt vấn đề, thuyết giảng, gợi mở, thảo luận

IV Tiến trình dạy- học:

1 Khởi động: ( 5’ )

GV cho hs hát ( hoặc phát cho hs nghe bài hát Mùa hoa lê ki ma nở)

CTĐP: NHÀ VĂN ANH ĐỨC

TÔI LÀ SỨ ĐÂY! (Trích Hòn

Đất) Đọc thêm: NGƯỜI KHÁCH ĐẾN THĂM

VƯỜN NHÀ TÔI

- Anh Đức thường sáng tác

mảng đề tài nào?

- Nhà văn Anh Đức có

những tác phẩm nào?

* GV chốt: Nhà văn Anh

Đức đã dùng ngòi bút của

mình để đóng góp cho cách

mạng

- GV gọi HS đọc Phần Tiểu

dẫn

- Tác phẩm Hòn Đất thuộc

thể loại nào?

- Tác phẩm được sáng tác

năm nào?

- Gọi HS đọc phần tóm tắt

toàn tác phẩm

– GV chốt: Hòn Đất được xem

là cuốn tiểu thuyết tiêu biểu

đầu tiên của nền văn học Việt

Nam hiện đại,phản ánh kịp thời

hiện thực cách mạng miền

Nam trong những năm đầu của

cuộc kháng chiến chống Mĩ

cứu nước

– Ông thoát li gia đình tham gia kháng chiến từ khi còn rất nhỏ…

à Đề tài chiến tranh

à

– HS đọc

à Tiểu thuyết

à 1966 – HS đọc

– Năm 1954, ông tập kết ra Bắc – Năm 1962, ông trở lại miền Nam tham gia chống Mĩ và lấy bút danh là Anh Đức

– Năm 1975, ông về sống ở TP HCM, tiếp tục làm công tác văn nghệ

b Sự nghiệp sáng tác.

- Chủ yếu viết về đề tài chiến tranh

- Tác phẩm chính: (Snvđp)

2 Tác phẩm:

– Thể loại: tiểu thuyết

– Sáng tác năm 1966 – Tóm tắt tác phẩm (snvđp)

Hđ3: Đọc – hiểu VB.( 35’)

– GV HDHS cách đọc: Đọc

diễm cảm, đúng vai nhân

vật.

– GV đọc 1 đoạn à Gọi HS

đọc tiếp

– Yêu cầu HS tóm tắt VB

– Gọi HS nhận xét

- Nhân vật chính là ai? Được

xây dựng nguyên mẫu từ

người anh hùng nào?

* Cho HS thảo luận 5p

– Em hãy cho biết tình

huống nào trong đoạn trích

đã làm bộc lộ vẻ đẹp anh

hùng, bất khuất, thủy chung

của nhân vật chị Sứ?

- Hình ảnh anh Ba Rèn

“chửi luôn….đụng trước”

(câu 2) cho thấy tính cách

nổi bật nào của người du

– HS đọc

à HS trình bày (bảng phụ)

Bị bọn giặc bao vây nhiều ngày, các chiến sĩ hang Hòn tổ chức ra ngoài suối để lấy nước Các chiến sĩ rơi vào ổ phục kích của kẻ thù Chị

Sứ bị chúng bắt Bọn giặc dùng thủ đoạn tâm lí : bắt chị Sứ kêu gọi đội

du kích đầu hàng Nhưng chị Sứ đã bất khuất làm thất bại âm mưu thâm độc của kẻ thù và càng củng cố thêm tinh thần chiến đấu của du kích hang Hòn

àNhân vật chính là chị Sứ

- Được xây dựng nguyên mẫu từ nữ anh hùng Phan Thị Ràng

à Thảo luận Chị Sứ bị bọn giặc

bắt và dụ dỗ kêu gọi đội du kích đầu hàng Trước sự sống và cái chết, chị

Sứ đã dũng cảm nhận lấy sự hi sinh của bản thân để đội du kích, cách mạng được tồn tại

àGan da, dũng cảm, anh hùng, bất

khuất

II Đọc – hiểu VB.

TÔI LÀ SỨ ĐÂY!

(Trích Hòn Đất)

1 Nội dung

a Tình huống truyện:

– Chị Sứ bị giặc bắt và dụ dỗ kêu

gọi du kích đầu hàng

– Chị đã dũng cảm hi sinh để bảo vệ đội du kích và cách mạng

b Âm mưu thủ đoạn của kẻ thù:

– Bao vây, trút nhiều bom đạn vào hang Hòn

– Bỏ thuốc độc xuống suối – Bắt chị Sứ

à Bọn chúng vẫn thất bại.

kích Nam Bộ?

- Đã nhiều ngày, kẻ thù bao

vây hang hòn, bọn chúng đã

làm gì?

- Thủ đoạn của chúng có

tiêu diệt được đội du kích

không? Kết quả ra sao?

– GV giảng: Dùng tâm lí

đánh vào điểm yếu “ham

sống sợ chết” của con người

vì chị Sứ là người có tiếng

nói trọng lượng với đội du

kích và phong trào chiến đấu

của nhân dân

– Chi tiết nào trong suy nghĩ

của anh Hai Thép về chị Sứ

theo em là đáng chú ý nhất?

Ý nghĩa của chi tiết đó

– Hình ảnh đôi mắt của chị

Sứ ở cuối đoạn trích nói lên

điều gì?

– Qua đó, em biết được điều

gì về chị Sứ?

– Mở rộng: Em biết được

có những nhân vật nào

tương tự như chị Sứ?

– Em có nhận xét gì về nghệ

thuật được tác giả sử dụng?

àTrút nhiều bom đạn, ngăn chặn

đường tiếp tế của nhân dân, thuốc độc bỏ xuống suối

à Không làm lung lay ý chí và

niềm tin của du kích hang Hòn à chúng thất bại

à Chi tiết: trang 60

Ý nghĩa: anh nghĩ chị Sứ sẽ đầu hàng giặc, phản bội lại cách mạng

à Cảm nhận riêng.

àChị là người chiến sĩ du kích kiên trung, bất khuất

à- Võ Thị Sáu

- Chị Út Tịch – còn cái lai quần cũng đánh – người mẹ cầm súng của Nguyễn Đình Thi

à- Miêu tả nội tâm nhân vật

- Khắc hoạ tính cách n/vật qua đời sống tình cảm

- Cảm xúc chân thật, giọng văn trữ tình, ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ

c Hình ảnh đôi mắt chị Sứ:

– Vui mừng biết đồng đội còn sống, chấp nhận hi sinh

– Nỗi đau giã biệt: gia đình, quê hương, đồng đội

à Vẻ đẹp của người chiến sĩ

du kích kiên trung, bất khuất.

2 Nghệ thuật:

– Miêu tả chiều sâu nội tâm nhân vật

– Khắc họa tính cách nhân vật chính qua đời sống tình cảm – Cảm xúc chân thật, giọng văn đậm chất trữ tình, ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ

3 Ý nghĩa VB: Vẻ đẹp anh

hùng, bất khuất, thủy chung của nhân vật chị Sứ và những thủ đoạn tàn bạo của bọn Mỹ - Ngụy chính là hiện thực của cách mạng miền Nam chống Mĩ cứu nước

Hđ4: Tổng kết ( 5’)

Nêu nội dung văn bản HS đọc Ghi nhớ

III Tổng kết.

*Ghi nhớ (SĐP/62).

HDĐT: NGƯỜI KHÁCH ĐẾN THĂM VƯỜN NHÀ TÔI ( 23’)

– HDHS đọc văn bản: đọc to rõ,

chú ý phát âm chính xác

– Gv đọc một đoạn gọi hs đọc tiếp

– Yêu cầu HS tóm tắt truyện?

– GV chốt

– Học sinh đọc

à HS tóm tắt Sau năm 1975,

cuộc chiến tranh chống Mĩ kết

thúc, nhân vật tôi trở về gia

– Ơng là người ý thức rất rõ giữa

hạnh phúc gia đình và trách nhiệm

Tổ quốc Tìm chi tiết?

– Qua câu truyện, em rút ra được

bài học gì?

– Gọi hs nhận xét

– GV chốt

tin báo, đến thăm mộ con và

gia đình nhân vật tơi.

à HS tìm chi tiết

à Nêu ý nghĩa – Nhận xét

2 Ý nghĩa truyện:

– Giá trị của cuộc sống mới, hịa bình của đất nước hiện nay phải đánh đổi với những

hi sinh của thế hệ cha anh – Mỗi người phải biết trân trọng trước sự hi sinh của thế

hệ đi trước, cùng ra sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

3 Củng cố: Em cĩ cảm nhận gì về hình ảnh đơi mắt của chị Sứ ở cuối đoạn trích?( 5’)

4 Hướng dẫn chuẩn bị ở nhà ( 5’ )

* HD tự học

Sưu tầm thêm các tác giả có sáng tác sau năm 1975

* Chuẩn bị bài mới :Muốn làm thằng cụi

- Đọc bài thơ

- Cho biết vài nét về tác giả

- Nêu ý nghĩa bài thơ

*TƯ LIỆU THAM KHẢO:

“Hịn Đất” là tiểu thuyết đầu tiên của nền văn học chống Mỹ, ở vùng giải phĩng miền Nam, tác phẩm đã phản ảnh kịp thời hiện thực cách mạng miền Nam trong giai đoạn chiến tranh đặc biệt Tác giả vừa nêu được những phẩm chất tiêu biểu của người chiến sĩ giải phĩng miền Nam, vừa mơ tả được tính

cách của con người Nam Bộ: nghĩa khí, bộc trực, nhân ái

“Hịn Đất” là câu chuyện về một trận đánh trong hàng ngàn trận đánh xảy ra trên chiến trường miền Nam trong giai đoạn sau đồng khởi, Mỹ tiến hành chiến tranh đặc biệt Cuộc chống cự diễn ra trong hang Hịn Đất và ngồi xĩm, trong thế chênh lệch: bên ta cĩ mười mấy người bị vây trong hang với vũ khí thơ sơ, cũ kỹ, cịn phía Mỹ- ngụy tới gần 2.000 quân với vũ khí tối tân Nhà văn Anh Đức cũng đã khẳng định rằng: “Hịn Đất” là một tiểu thuyết viết về cuộc chiến đấu mà cũng là một tiểu thuyết về một đời người con gái Ơng đã rút ra từ nhiều mẫu người con gái miền Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang để đúc lại thành một người Đĩ là chị Sứ Ơng thật sung sướng, tự hào về một chị Sứ trong “Hịn Đất” ơng đã xây dựng nên từ một nguyên mẫu đã trở thành nhân vật văn học để lại dấu ấn sâu đậm trong lịng bạn đọc gần xa Ơng cũng hy vọng hình tượng chị Sứ sẽ sống mãi trong lịng bạn đọc, qua các thế hệ, nhất là đối với các em gái nhỏ sắp lớn lên thành những người con gái trên xứ sở xanh tươi yên bình của chúng ta hơm nay- đất nước đã thấm bao xương máu của những người cơ, người dì như chị Sứ

RÚT KINH NGHIỆM ………

………

………

………

………

………

………

………