Ngày soạn: 19- 10- 2009 Giảng: 9B: ………… 2009 Tiết 86:HDĐT:NHỮNG ĐỨA TRẺ 9A3:………… .2009 (Trích “Thời thơ ấu”)- M. Go-rơ-ki - A.Mục tiêu cần đạt: 1. Kiến thức: HS cảm động trước những tâm hồn trẻ thơ, trong trắng, sống thiếu tình thương và hiểu được nghệ thuật kể chuyện của tác giả trong đoạn trích tự thuật. 2. Kĩ năng: Biết phân tích tác phẩm tự sự tự thuật. 3. Thái độ: Có ý thức quan sát, nhận xét khi miêu tả, giáo dục lòng nhân ái, cảm thông với những số phận bất hạnh. B. Chuẩn bị: - GV: SGK+SGV +tranh M.Go-rơ-ki - HS: Học bài cũ, soạn bài mới C. Phương pháp: Phân tích, đàm thoại, bình giảng…. D.Các bước lên lớp: I.Ôn định tổ chức: II.Kiểm tra đầu giờ: (2’) -Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS. III.Tổ chức các hoạt động Hoạt động của thầy và trò T. g ND chính Hoạt động I: Khởi động *Mục tiêu: HS có hứng thú để tiếp thu bài mới. *Cách tiến hành: GV nói Trong cuộc sống có rất nhiều cảnh ngộ đáng thương như: Mồ côi cha, mẹ…Những đứa trẻ ấy sẽ phải sống thiếu thốn tình cảm, vật chất…Nhưng những đứa trẻ trong truyện của M.Go- rơ-ki thì vật chất không hề thiếu thốn nhưng chúng thật là đáng thương. Vậy cảnh nhộ của chúng như thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm nay. Hoạt động II: HD đọc -hiểu văn bản *Mục tiêu: Phân tích được giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản. *Cách tiến hành: - GV: Phát âm chính xác, chú ý ngữ 1’ 13’ I.Đọc, thảo luận chú thích 1,Đọc, tóm tắt. a ,Đọc. điệu những đoạn đối thoại. - GV đọc mẫu, 2-3 học sinh đọc tiếp, nhận xét. *Hãy kể tóm tắt nội dung đoạn trích ? -Sau gần 1 tuàn không thấy, sau đó 3 anh em con lão đại tá lại ra chơi với A- li-ô-sa.Chúng trò chuyện về bắt chim, về dì ghẻ. A-li-ô-sa kể cho chúng nghe về những chuyện cổ tích mà bà ngoại kể cho chú. Viên đại tá biết, không cho 3 đứa con chơi với chú và đuổi em ra khỏi sân. Nhưng cậu bé vẫn tiếp tục chơi với mấy đứa trẻ ấy và cả bọn thấy vui thích. *Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả M.Go-rơ-ki. GV:Tên thật là A-lếch-xây Mác-xi-mô- vích Pê-skốp.Lấy bút danh Go-rơ-ki nghĩa là cay đắng.Sinh ra và lớn lên bên bờ sông Vôn-ga trong một gia đình công nhân nghèo. Sớm mồ côi cha mẹ, tuổi thơ ấu sống với ông bà ngoại, sớm phải tự lực kiếm sống bằng nhiều nghề.Tự học và rèn luyện với nghị lực phi thường để trở thành nghệ sĩ ưu tú của NT vô sản. -Thể loại gồm: Truyện ngắn, truyện vừa,kí, kịch nói, tiểu luận, phê bình văn học. *Nêu hiểu biết của em về tác phẩm (xuất xứ) ? GV: Sau đoạn A-li-ô-sa cứu được thằng bé con ông đại tá bị rơi xuống giếng *Xác định thể loại của văn bản ? -GV giải thích: Tiểu thuyết tự thuật: Người kể chuyện là Go-rơ-ki xưng “Tôi”, kể chuyện đời mình ở ngôi thứ nhất. Ông kể lại quãng đời mình mấy chục năm về trước từ năm lên 3 tuổi b ,Tóm tắt. 2, Thảo luận, chú thích a, Tác giả. -Tác giả : M.Go-rơ-ki (1868-1936) là nhà văn lớn của Nga và thế giới thế kỉ XX b, Tác phẩm: -Văn bản được trích ở chương IX của tác phẩm “Thời thơ ấu” -Thể loại: Tiểu thuyết tự thuật đến năm lên 10 tuổi. -HS chú ý từ khó SGK. *Văn bản có thể chia làm mấy phần, nội dung của từng phần ? -Phần 1:Từ đầu…. “Ấn em nó cúi xuống” (t.230)-> Tình bạn tuổi thơ, trong trắng. -Phần 2:Tiếp… “Cấm không được đến nhà tao”-> Tình bạn bị cấm đoán. -Phần 3: Còn lại -> Tình bạn vẫn cứ tiếp diễn. *Em có nhận xét gì về trình tự kể chuyện ? *Tìm chi tiết xuất hiện ở phần 1 và 3 tạo lên sự kết nối chặt chẽ . GV:Truyện ở phần đầu có các yếu tố chủ chốt : “Những đứa trẻ, những con chim, truyện cổ tích, người bà hiền hậu” lại xuất hiện ở phần thứ 3 tạo nên sự kết nối chặt chẽ và gây ấn tượng lắng đọng ở bạn đọc. *Vì sao a-li-ô-sa và 3 đứa trẻ con của viên đại tá lại sớm quen,và thân thiết với nhau ? *Thái độ của viên đại tá đối với tình bạn của những đứa trẻ ?Vì sao ông ta lại có thái độ đó? -Lão đại tá cấm không cho A-li-ô-sa chơi với con lão vì: 2 gia đình thuộc 3’ 19’ b,Chú thích khác (Sgk) II .Bố cục: -Chia 3 phần. -Truyện hồi tưởng được kể theo trình tự thời gian. III, Tìm hiểu nội dung văn bản. 1,Tình bạn tuổi thơ trong sáng. -Nhà ông bà ngoại A-li-ô-sa là hàng xóm với gia đình đại tá. -Một lần tình cờ A-li-ô-sa góp sức cứu đứa nhỏ bị rơi xuống giếng nên con nhà đại tá rủ A-li-ô-sa sang chơi. -A-li-ô-sa mất bố, mẹ đi lấy chồng, ông ngoại hay đánh đòn, chỉ có bà ngoại hiền hậu. -Còn con nhà lão đại tá: Mẹ chết, sống với dì ghẻ, bố cấm đoán, đánh đòn. những thành phần xã hội khác nhau (một bên là dân thường, 1 bên là quan chức quân đội) *Nhưng điều đó có làm ngăn cách được tình bạn của lũ trẻ không ?Vì sao ? -Không, chúng vẫn chơi với nhau. *Nhận xét về A-li-ô-sa và 3 đứa trẻ nhà đại tá (Chúng là những em bé sống trong hoàn cảnh như thế nào) ? GV:Hoàn cảnh sống thiếu tình thương giống nhau khiến A-li-ô-sa thân thiết với mấy đứa trẻ kia và để lại ấn tượng sâu sắc tronh lòng tác giả khiến mấy chục năm sau(năm ông ngoài 40 tuổi) vẫn còn nhứ như in và kể lại hết sức xúc động. *Trước khi quen, thân, nhìn sang nhà hàng xóm A-li-ô-sa quan sát và cảm nhận về 3 đứa trẻ như thế nào ? *Khi A-li-ô-sa và 3 đứa trẻ trở thành bạn thì chúng kể cho A-li-ô-sa những chuyện gì ? -Kể chuyện mẹ chết, sống với dì ghẻ. *A-li-ô-sa đã quan sát thấy thái độ của chúng ra sao ?Và cảm nhận như thế nào? (khi nói về việc đó) *Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để nêu lên cảm nhận của mình ?Tác dụng của nghệ thuật đó ? GV: Hình ảnh so sánh thật chính xác khiến ta liên tưởng cảnh lũ gà con mất -A-li-ô-sa và 3 đứa trẻ nhà đại tá là những đứa trẻ đáng thương, cùng mồ côi, sống thiếu tình thương nên chúng dễ đồng cảm và thân thiết với nhau.Mặc dù bị cấm đoán nhưng không ngăn được tình bạn trong sáng giữa chúng. 2,Những quan sát và cảm nhận tinh tế của A-li-ô-sa. -Cùng mặc áo cánh và quần dài màu xám, cùng đội mũ như nhau…Chúng có khuôn mặt tròn, mắt xám giống nhau-> mỗi chỉ có phân biệt theo tầm vóc. -Khi kể về hoàn cảnh của mình (mẹ chết, sống với dì ghẻ) thì 3 đứa trẻ ngồi lặng đi, chúng ngồi sát vào nhau như những chú gà con. ->Nghệ thuật so sánh liên tưởng để toát lên sự thông cảm của A-li-ô-sa với các bạn. mẹ, sợ hãi, co cúm vào nhau khi gặp kẻ thù. *Khi bị bố mắng thái độ và hình dáng của những đứa trẻ được miêu tả như thế nào ? *A-li-ô-sa đã cảm nhận về bọn trẻ qua chi tiết nào ? *Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì để nêu cảm nhận của mình, tác dụng ? *Qua đó em thấy A-li-ô-sa là cậu bé như thế nào ? -A-li-ô-sa là cậu bé cứng cỏi, tốt bụng. GV: Trong khi kể chuyện, tác giả hay lồng những chuyện đời thường với chuyện cổ tích. *Tìm chi tiết thể hiện chuyện đời thường và chuyện cổ tích lồng vào nhau trong truyện. *Nêu tác dụng của các chi tiết đó ? -Khi bị bố mắng: Cả mấy đứa trẻ lặng lẽ bước ra khỏi chiếc xe và đi vào nhà ->Khiến tôi lại nghĩ đến những chú ngỗng ngoan ngoãn. ->Tác giả sử dụng nghệ thuật so sánh 2 lần thể hiện dáng vẻ tâm trạng của lũ trẻ.Qua đó bày tỏ niềm cảm thông với cuộc sống thiếu tình thương của các bạn nhỏ. 3,Chuyện đời thường và chuyện cổ tích. *Chuyện đời thường và chuyện cổ tích lồng vào nhau qua: -Qua chi tiết mụ dì ghẻ: Bọn trẻ nhắc đến chuyện dì ghẻ thì A-li-ô-sa liên tưởng ngay đến nhân vật mụ dì ghẻ độc ác trong các chuyện cổ tích. -Qua chi tiết người “mẹ thật”:Người mẹ của lũ trẻ đã chết->A-li-ô-sa lạc ngay vào không khí truyện cổ tích nói với chính bản thân mình “không được ư ?Trời ơi !biết bao nhiêu lần người chết, thậm chí đã bị xả ra từng mảnh, mà chỉ cần vẩy cho ít nước phép là sống lại,có biết bao nhiêu người chết mà không phải chết thật, vì phép của bọn phù thuỷ. -Qua hình ảnh người bà nhân hậu(bà ngoại của A-li-ô-sa) thì hiện lên hình ảnh bà nội, bà ngoại trong truyện cổ tích. Hoạt động III: Hướng dẫn tổng kết *Mục tiêu: HS ghi nhớ được nội dung và nghệ thuật chính của văn bản. *Cách tiến hành: *Qua câu chuyện tình bạn của những đứa trẻ trong truyện em có cảm nhận gì về tình cảm của chúng ? -Rung động trước tình cảm tuổi thơ hồn nhiên, trong sáng. *Em nhận xét gì về nghệ thuật kể chuyện của nhà văn ? -Tự thuật, so sánh chính xác, đối thoại ngắn gọn, sinh động, phù hợp với tâm lí đan xen khéo léo giữa chi tiết cổ tích và đời thường. GV:Đó cũng là nội dung mà các em cần ghi nhớ khi học xong văn bản. -HS đọc , ghi nhớ. -GV khái quát kiến thức. Hoạt động IV: Luyện tập. GV hướng dẫn,HS về nhà làm. 3’ 2’ -Khi kể chuyện A-li-ô-sa không nhắc tên các bạn (vì không nhớ hay vì chủ tâm) nhưng như thế câu chuyện của bọn trẻ sống thiếu tình thương mang ý nghĩa khái quát hơn và đậm màu sắc cổ tích nhiều hơn. ->Các chi tiết đời thường và cổ tích lồng vào nhau rất khéo léo làm cho câu chuyện càng trở lên khái quát, đậm đà màu sắc cổ tích. IV, Ghi nhớ (Sgk) V, Luyện tập 1, Chọn đoạn văn hay nhất trong văn bản để đọc diễn cảm và học thuộc IV. Củng cố:(1’) - GV khái quát lại ND tiết học về nội dung và nghệ thuật. V. Hướng dẫn học bài: (1’) - Học kĩ bài, nắm nội dung và nghệ thuật của văn bản. - Chuẩn bị kĩ kiến thức về bài kiểm tra học kì 1 để tiết sau tiến hành trả bài. . Ngày soạn: 19- 10- 20 09 Giảng: 9B: ………… 20 09 Tiết 86: HDĐT:NHỮNG ĐỨA TRẺ 9A3:………… .20 09 (Trích “Thời thơ ấu”)- M. Go-rơ-ki -. tuổi b ,Tóm tắt. 2, Thảo luận, chú thích a, Tác giả. -Tác giả : M.Go-rơ-ki ( 1868 - 193 6) là nhà văn lớn của Nga và thế giới thế kỉ XX b, Tác phẩm: -Văn bản được