Tiet 86 - So sanh

Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn múa may với làn gió thoảng, nh thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây khô

Ng÷ v¨n

KiÓm tra bµi cò

? So s¸nh lµ g×?

? Nªu cÊu t¹o phÐp so s¸nh ?

I Các kiểu so sánh – Các kiểu so sánh

1- Ví dụ:

Những ngôi sao thức ngoài kia Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con ngủ giấc tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

( Trần Quốc Minh )

2- Nhận xét

- Phép so sánh

- Từ so sánh:

+ chẳng bằng

-> Chỉ ý so sánh không ngang bằng + là

-> Chỉ ý so sánh ngang bằng

Tiết 86 So sánh

TiÕt 86 So s¸nh

So s¸nh kh«ng ngang b»ng

Lµ, nh , y nh , gièng nh , tùa nh , bao nhiªu, bÊy nhiªu…

H¬n, kÐm, kh«ng b»ng , ch a b»ng, ch¼ng b»ng…

TiÕt 86 So s¸nh

So s¸nh ngang b»ng

3- Ghi nhí:

Cã hai kiÓu so s¸nh:

- So s¸nh kh«ng ngang b»ng.

- So s¸nh ngang b»ng.

II – Tác dụng của so sánh

1- Ví dụ:

Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình riêng, một cảm giác riêng Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống

đất nh cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không th

ơng tiếc, không do dự vẩn vơ Có chiếc lá nh con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố g ợng ngoi đầu lên hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn múa may với làn gió thoảng, nh thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại : cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay l ợn, nếu sự bay l ợn ấy có vẻ nên thơ Có chiếc lá nh sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi nh gần tới mặt đất, còn cất mình muốn bay trở lại cành Có chiếc lá đầy âu yếm rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một ngọn cỏ xanh mềm mại ( Khái H ng )

1- Chỉ ra phép so sánh trong đoạn văn trên

2- Nêu tác dụng của phép so sánh đối với việc miêu tả s vật, sự việc?

Đối với việc thể hiện t t ởng, tình cảm của ng ời viết?

Tiết 86 So sánh

Tiết 86 So sánh

2- Nhận xét

-Hình ảnh chiếc lá rơi đ ợc so sánh với nhiều hình ảnh, sự vật, … khác nhau-> hình ảnh chiếc lá hiện lên sinh động -> giúp ng ời đọc cảm nhận đ ợc mỗi chiếc lá khi rụng xuống đều có những trạng thái khác nhau , tâm tình khác nhau.

-Thông qua phép so sánh, tác giả bày tỏ suy nghĩ , quan niệm của

mình về sự sống và cái chết.

3- Ghi nhớ

-So sánh có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc đ ợc cụ thể, sinh động.

- Có tác dụng biểu hiện t t ởng tình cảm sâu sắc.

Tiết 86 So sánh

Tiết 86 So sánh

Bài tập: Đọc đoạn văn sau:

Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh nh cắt Thuyền cố lấn lên D ợng H ơng Th nh một pho t ợng đồng

đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống nh một hiệp sĩ của Tr ờng Sơn oai linh hùng vĩ.

( Trích V ợt thác “Vượt thác” – Võ Quảng) ” – Võ Quảng) – Võ Quảng) Võ Quảng)

Phân tích tác dụng của phép so sánh trong đoạn văn.

• L u ý: Khi phân tích tác dụng của phép so sánh trong văn, thơ, cần:

- Chỉ rõ những từ ngữ thực hiện phép so sánh.

- Phân tích tác dụng gợi hình , gợi cảm mà những hình ảnh so

sánh gợi ra.

- Đánh giá thành công trong nghệ thuật biểu đạt của tác giả.

Tiết 86 So sánh

Tiết 86 So sánh

Tiết 86 So sánh

III- Luyện tập

Bài tập 1: Chỉ ra các phép so sánh trong những khổ thơ d ới đây Cho biết chúng thuộc những kiểu so sánh nào? Phân tích tác dụng của phép so sánh

a- Quê h ơng tôi có con sông xanh biếc

N ớc g ơng trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi tr a hè

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

( Tế Hanh )

b- Con đi trăm núi ngàn khe

Ch a bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc m ời năm

Ch a bằng khó nhọc đời bầm sáu m ơi

( Tố Hữu )

c- Anh đội viên mơ màng

Nh nằm trong giấc mộng

Bóng bác cao lồng lộng

ấm hơn ngọn lửa hồng

( Minh Huệ )

Tiết 86 So sánh

Bài 2: Trả lời câu hỏi bằng cách khoanh tròn vào chữ cái đứng tr ớc câu trả lời

đúng nhất.

Câu 1: So sánh là gì?

A- So sánh là đem đối chiếu sự vật này với sự vật khác để làm tăng giá trị gợi hình, gợi cảm

B- So sánh là làm cho sự vật trở lên gần gũi với con ng ời

C – Võ Quảng)So sánh là đối chiếu sự vật ,sự việc này với sự vật ,sự việc khác có nét t ơng

đồng để làm tăng sức gợi hình ,gợi cảm cho sự diễn đạt

Câu 2 : Tác dụng của so sánh là?

A-So sánh có tác dụng gợi hình gợi cảm

B- So sánh có tác dụng biểu hiện t t ởng tình cảm sâu sắc

C- So sánhvừa có tác dụng gợi hình giúp cho việc miêu tả sự vật,sự việc đ ợc cụ thể sinh động,vừa có tác dụng biểu hiện t t ởng tình cảm sâu sắc

Tiết 86 So sánh

Bài 3:

Dựa theo bài “Vượt thác” – Võ Quảng) V ợt thác” – Võ Quảng) hãy viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu tả D ợng H ơng Th đ a thuyền v ợt qua thác dữ , trong đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã đ ợc giới thiệu.

N ớc từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng nh một bàn tay khổng

lồ muốn đẩy thuyền lùi lại D ợng H ơng Th đánh trần đứng sau lái co ng ời phóng sào chống trả với sức n ớc để đ a thuyền tiến lên Trông D ợng H ơng Th không kém gì một hiệp sĩ của Tr ờng Sơn oai linh Hùng Vĩ: các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, cặp mắt nảy lửa, ghì trên ngọn sào Đến chiều tối, thuyền đã v ợt qua thác Cổ Cò Mọi ng ời trên thuyền thở phào nhẹ nhõm, bình thản nh ch a có chuyện gì xảy ra.

Tiết 86 So sánh

Tiết 86 So sánh

- Học thuộc ghi nhớ.

- Tìm trong các văn bản đã học có sử dụng phép so sánh.

- Hoàn thành bài tập 3.

- Chú ý vận dụng phép tu từ so sánh vào văn miêu tả

H ớng dẫn về nhà