Kiến thức : Các kiểu so s¸nh cơ bản và tác dụng của so sánh khi nói và viết.. ?Tìm những từ ngữ chỉ ý so sánh không ngang bằng?. *Hoạt động 2: Tìm hiểu tác dụng của so sánh ?Tìm các phép
Trang 1Tiết 86 SO SÁNH (tt)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức : Các kiểu so s¸nh cơ bản và tác dụng của so sánh khi nói và viết BiÕt vËn dông phÐp so s¸nh khi viÕt v¨n
2 Kĩ năng:
- Kĩ năng bài dạy: Phát hiện và biết sử dụng nghệ thuật so sánh khi nói viết
- Kĩ năng sống:
+ Ra quyết định: Lựa chọn cách sử dụng biện pháp so sánh trong thực tiễn giao tiếp + Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ chia sẻ những kinh nghiệm về cách sử so sánh dụng của bản thân
3 Thái độ: Tinh thần học tập tích cực, Biết nhận dạng, tạo dựng được phép so sánh.
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC TÍCH CỰC:
- GV: Ghi ví dụ vào bảng phụ, giáo án.
- HS: Đọc và soạn bài vào vở soạn.
III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC:
-Thảo luận, phân tích
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
-So sánh là gì? Nêu mô hình đầy đủ của phép so sánh?
-Làm bài tập 2/26
3 Bài mới:
GV khái quát lại khái niệm so sánh và phân tích mô hình cấu tạo so sánh để dẫn dắt vào bài
*Hoạt động 1: Tìm hiểu các
kiểu so sánh
-GV treo bảng phụ
“Những ngôi sao thức ngoài
kia…”
? Tìm các phép so sánh trong
khổ thơ trên?
?Chỉ ra các từ ngữ so sánh?
?Các từ so sánh trên có gì
khác nhau?
-GV rút ra kết luận: Đây là 2
kiểu so sánh: so sánh ngang
bằng (là); so sánh không
ngang bằng (chẳng bằng)
Từ đó ta có thể rút ra mô
hình của 2 kiểu so sánh: SS
ngang bằng: A là B; SS
không ngang bằng: A chẳng
là B
GV ghi bảng
-HS đọc bài 1/ 41
-chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con; mẹ là ngọn gió của con …
-chẳng bằng; là
-chẳng bằng chỉ sự không bằng
nhau;
là: chỉ sự so sánh bằng nhau
-HS nhắc lại -như, tựa, giống, giống như, tựa
I Các kiểu so sánh:
-Có 2 kiểu so sánh:
+So sánh ngang bằng: Alà B +So sánh không ngang bằng: A chẳng là B
Trang 2?Tìm những từ ngữ chỉ ý so
sánh ngang bằng?
?Tìm những từ ngữ chỉ ý so
sánh không ngang bằng?
*Hoạt động 2: Tìm hiểu tác
dụng của so sánh
?Tìm các phép so sánh có
trong đoạn văn?
?Trong đoạn văn trên phép
so sánh có tác dụng gì đối
với việc miêu tả sự vật, sự
việc và với việc thể hiện tư
tưởng, tình cảm của người
viết?
?Vậy phép so sánh có tác
dụng gì?
*Hoạt động 3: Hệ thống lại
nội dung bài học
? Có mấy kiểu so sánh?
?Tác dụng của phép so sánh?
như…
-hơn, hơn là, kém, kém hơn, khác, thua…
-hs đọc đoạn văn /42
-có những chiếc tựa mũi tên nhọn… -có chiếc lá như con chim…-có chiếc … như thầm
bảo rằng… -cả một thời quá
khứ… không bằng…
-có chiếc lá như sợ hãi …, rồi
như gần tới…
-giúp cho người đọc hình dung
ra được những cách rụng khác nhau của lá
-tạo ra lối nói hàm súc, giúp người đọc, người nghe dễ nắm bắt tư tưởng, tình cảm của người nói (cụ thể : thể hiện quan niệm của tác giả về sự sống và cái chết)
-hs dựa vào bài học trả lời
II Tác dụng của so sánh:
So sánh vừa có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tặ vật,
sự việc được cụ thể, sinh động, vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc
*Hoạt động 4: Luyện tập
Câu 1: Chỉ ra các phép so sánh:
a Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè- SS ngang bằng
b.Con đi trăm núi, ngàn khe/ chưa bằng muôn nổi tái tê lòng bầm- SS không ngang
Con đi đánh giặc ngàn năm/ chưa bằng khó nhọc đời bầm sau mươi -SS không ngang
bằng
c.Anh đội viên mơ màng/ như nằm trong giấc mộng- SSngang bằng
Bóng Bác cao lồng lộng/ ấm hơn ngọn lửa hồng-SS không ngang bằng
*Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một phép so sành mà em thích:
Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè -Tâm hồn: Sự vật trừu tượng, tương đối cụ thể, 1 thời gian cụ thể, 1 không gian đầy
nắng,
đầy gió, đầy tiếng ve và rực rỡ hoa phượng đỏ…Tất cả giúp cho ta hiểu rằng tâm hồn tác giả là một tâm hồn nhạy cảm, phong phú, đa dạng, rung động trước vẻ đẹp của
Trang 3thiên nhiên và không khỏi bồi hồi với những hoài niệm của một thời trai trẻ, hồn nhiên
vô tư đến thánh thiện
Câu2: Những câu văn có sử dụng phép so sánh trong bài “Vượt thác”
-Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng.
-Núi cao như đột ngột hiện ra…
-Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt.
Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc…giống như một hiệp sĩ của
Trường Sơn…
-…những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay…
*Em thích hình ảnh so sánh: Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng … giống như một
hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh, hùng vĩ
Vì: Tác giả có trí tưởng tượng rất phong phú , hình ảnh, nhân vật hiện lên với những nét rất đẹp, khỏe, hào hùng, thể hiện được sức mạnh và khác vọng chinh phục thiên nhiên của con người
Câu 3: Viết một đoạn văn từ 3-5 câu tả dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác
dữ (có sử dụng 2 kiểu so sánh)
Ví dụ: Nước từ trên cao phóng giữa 2 vách đá dựng đứng như môt bàn tay khổng lồ
muốn đẩy thuyền lùi lại Dượng Hương Thư cởi trần đứng sau lái co người phóng sào
xuống chống trả với sức nước để đưa thuyền tiến lên Trông dượng Hương Thư không kém gì một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh, hùng vĩ.
4 Củng cố:
- Có mấy kiểu so sanh? Đó là kiểu nào?
-Nêu tác dụng của phép so sánh?
5 Dặn dò:
-Học thuộc 2 ghi nhớ
-Làm bài tập
-Chuẩn bị “ Chương trình địa phương phần Tiếng việt”
V RÚT KINH NGHIỆM