Giáodục KNS VII

Chào mừng quý thầy, cô về tham dự lớp tập huấn giáo dục kĩ năng sống Môn Tiếng Việt Ngày 04 tháng 11 năm 2010 Các KNS này của HS được hình thành, phát triển, từ những KN đơn lẻ đến nhữ

Trang 1

Chào mừng quý thầy, cô về tham dự lớp tập huấn giáo dục kĩ năng sống

Môn Tiếng Việt

Ngày 04 tháng 11 năm 2010

Phần thứ nhất

GIÁO DỤC KNS TRONG MÔN TIẾNG VIỆT Ở TIỂU HỌC

Trang 2

Chào mừng quý thầy, cô về tham dự

lớp tập huấn giáo dục kĩ năng sống

Môn Tiếng Việt

Việc đưa GDKNS vào nhà trường có ý nghĩa:

- Thức tỉnh các nhà GD chú ý hơn đến tính

thiết thực của nhà trường.

- Chuẩn bị cho tương lai đáp ứng yêu cầu đào tạo con người mới.

GDKNS sẽ đạt hiệu quả nếu:

Trang 3

Môn Tiếng Việt

I NỘI DUNG GDKNS TRONG MÔN T.VIỆT

1 Khái niệm KNS: là tất cả các KN được rèn luyện

nhờ GD, nhờ học hỏi, trải nghiệm

Các loại KNS:

- KN cơ bản: KN con người cần có để tồn tại, thích ứng với cuộc sống, bắt đầu từ những KN đơn lẻ

(phát âm, đọc thành tiếng, viết chữ, ) đến những

KN tổng hợp (thuyết trình, tranh luận, tổ chức cuộc

họp, )

KN tổng hợp là bước phát triển cao của KN đơn lẻ,

vì là kết quả của sự phối hợp các KN đơn lẻ với

những hiểu biết về tự nhiên, xã hội Mỗi người có thể đạt được KNS ở mức độ thuần thục khác nhau do bẩm

Trang 4

Môn Tiếng Việt

KN đặc thù: KN nghề nghiệp giúp con người

làm tốt công việc chuyên môn, KN chuyên

biệt (hát, múa, vẽ, chơi đàn, làm thơ, đá bóng,

đánh ten-nít, ) giúp con người sống vui hơn, thú vị, có ý nghĩa hơn,

Trang 5

Môn Tiếng Việt

KN mà môn TV cũng có ưu thế vì đối tượng của môn học này là TV - công cụ của tư duy

2.1 KN giao tiếp

- Giao tiếp là hành động trao đổi tư tưởng, tìnhcảm,

cảm xúc, giữa các thành viên trong xã hội Gồm các hành vi giải mã (nhận thông tin), ký mã (phát thông tin) qua: nghe, nói và đọc, viết

Trang 6

* KN giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hình thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa, đồng thời biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay

cả khi bất đồng quan điểm

Giao tiếp bằng lời: cần lưu ý

+ Sử dụng ngôn từ đơn giản, không gây hoảng sợ cho người

+ Chú ý đến âm điệu, điểm nhấn và âm lượng của giọng nói.

+ Diễn đạt trôi chảy, lưu loát.

Giao tiếp không lời (Sử dụng ngôn ngữ cử chỉ)

*Những điểm cần lưu ý:

+ Ánh mắt: luôn hướng về người đang đối thoại.

+ Thái độ: không nên tỏ ra bồn chồn, không yên, đu đưa người, nghịch tóc hoặc quần áo.

+ Khoảng cách: vừa phải (60-90cm), không quá gần hoặc quá xa.

+ Tư thế ngồi: ngồi thẳng lưng, hơi nghiêng về phía người nói

để tỏ rằng bạn thích thú nghe.

-KN giao tiếp là yếu tố cần thiết cho nhiều KNS khác như: bày tỏ sự cảm thông, thương lượng, hợp tác, tìm kiếm

sự giúp đỡ, giải quyết mâu thuẫn, kiểm soát cảm xúc

Trang 7

2.2 KN lắng nghe tích cực

Lắng nghe tích cực là một phần quan trọng của KN giao tiếp Người có KN lắng nghe tích cực biết thể hiện sự tập trung chú ý

và thể hiện sự quan tâm lắng nghe ý kiến hoặc phần trình bày của người khác (bằng các cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt, nét mặt, nụ cười), biết cho ý kiến phản hồi mà không vội đánh giá, đồng thời có đối đáp hợp lý trong quá trình giao tiếp.

Cần lắng nghe như thế nào?

+ Ngừng làm việc, ngừng xem tivi, ngừng đọc.

+ Nhìn vào người nói.

+ Giữ khoảng cách phù hợp giữa 2 người.

+ Đừng quay sang hướng khác khi người nói đang nói + Tư thế ngồi ngay ngắn.

+ Hãy gật đầu và nói “vâng, vâng”, “tôi hiểu”… để cho

người đối thoại biết rằng bạn đang thực sự lắng nghe và hiểu những gì họ nói.

+ Nếu bạn không hiểu, hãy nói cho họ biết, đừng giả vờ lắng nghe.

+ Nhắc lại các cụm từ mang thông tin chính là để nắm rõ hơn những gì người đối thoại đang nói.

+ Đừng ngắt lời người đang nói.

• KN lắng nghe tích cực giúp cho việc giao tiếp, thương lượng và hợp tác hiệu quả hơn; góp phần giải quyết mâu thuẫn một cách hài hòa và xây dựng

• KN lắng nghe tích cực có quan hệ mật thiết với các kĩ năng giao tiếp, thương lượng, hợp tác, kiềm chế cảm xúc và giải quyết mâu thuẫn

Trang 8

Môn Tiếng Việt

Các KNS này của HS được hình thành, phát triển, từ

những KN đơn lẻ đến những KN tổng hợp Lớp 1,

CT giúp hình thành, phát triển các KN đơn lẻ (đọc

thành tiếng, viết chữ, ) Khi trẻ đã có khả năng nghe, nói, đọc, viết tương đối thành thạo thì các KN đó

thành phương tiện để hình thành KN giao tiếp ở

mức cao hơn

Từ lớp 2, các KN đơn lẻ tiếp tục được hoàn thiện,

đồng thời nhiều KN tổng hợp, gắn với những yêu cầu giao tiếp thực tế hơn bắt đầu được hình thành

(thực hiện các nghi thức lời nói [chào hỏi, cảm ơn,

xin lỗi, chia vui, chia buồn, mời, nhờ, yêu cầu, đề nghị, ], các hoạt động giới thiệu bản thân, tổ, lớp, địa phương, , th.trình, tranh luận,

Trang 9

Môn Tiếng Việt

Để hình thành và phát triển KNS cho HS, chương trình Tiếng Việt Tiểu học đã phân giải các KN giao tiếp (đọc, viết, nghe, nói) cần rèn luyện thành các KN

cụ thể SGK Tiểu học có nhiều bài học mà tên gọi của

nó đã nói rõ MTGD các KN giao tiếp xã hội (Viết tự

thuật, Lập danh sách HS, Lập thời gian biểu, Viết thiếp chúc Tết, Viết nhắn tin, Viết bản tin, Viết quảng cáo, Viết thư, Điền vào giấy tờ in sẵn, Viết đơn, Làm

báo cáo hoạt động, Làm báo cáo thống kê, Làm

biên bản cuộc họp Lập chương trình hoạt động, Phát biểu và điều khiển cuộc họp, Thuyết trình và tranh luận, Giới thiệu hoạt động, Giới thiệu địa

phương, Kể chuyện được chứng kiến tham gia,

Trang 10

Môn Tiếng Việt

Đó thường là các bài TLV, KC Nhiều bài LT&C rèn luyện các nghi thức lời nói Nhiều bài TĐ giới thiệu những văn bản mẫu chuẩn bị cho việc hình thành

KN giao tiếp cộng đồng (mẫu đơn, thư, quảng cáo, báo cáo, biên bản, ), cung cấp những câu chuyện

mà HS có thể rút ra cách thức tổ chức cuộc họp, lập chương trình tập thể, Một số bài TĐ rèn KN đọc -

hiểu (Thời khóa biểu, Mục lục sách, Nội quy thư

viện, ) cũng rèn KNS Từ các KN cụ thể này, HS sẽ

biết cách vận dụng để đọc các văn bản đời sống khác

(Bảng giờ tàu, Thông báo tuyển sinh, Lịch sinh hoạt

câu lạc bộ, )

Trang 11

Môn Tiếng Việt

Các chủ điểm được chọn dạy ở những lớp đầu cấp liên quan đến những con người, sự vật, hiện tượng gần gũi mà trẻ em có thể cảm nhận bằng giác quan

và được nâng dần độ sâu sắc

Trang 12

Môn Tiếng Việt

- Các bài học trong SGK Tiếng Việt tiểu học giúp

HS tăng cường hiểu biết về thế giới xung quanh

và tự nhận thức bản thân

- KN ra quyết định thể hiện năng lực phân tích, ứng phó với các tình huống khác nhau của trẻ, được hình thành chủ yếu qua các bài TLV, một

số bài LT&C rèn nghi thức lời nói

Trang 13

Môn Tiếng Việt

3 Nhận xét chung 3.1 Kết quả

- Chương trình Tiếng Việt mới rất giàu tiềm năng giáo dục KNS, đã chuẩn bị cho HS có KN ứng dụng điều đã học vào cuộc sống tốt hơn; có nhiều hơn các kiểu bài tập luyện nghe, nói

- GD học đường gắn với thực tiễn hơn Trẻ em tự tin, mạnh bạo hơn, có nhiều KNS hơn

Trang 14

Môn Tiếng Việt

3.2 Hạn chế

So sánh mặt bằng kiến thức, KN của chương trình Tiếng Việt với chương trình của Pháp, Anh, Mỹ thì

chương trình Tiếng Việt đặt yêu cầu thấp hơn

GV, HS Việt Nam khi giao tiếp vẫn mang tâm lý chung: rụt rè, thiếu mạnh bạo, thiếu cởi mở hơn trong so sánh với người Âu và trẻ em châu Âu

Trang 15

Môn Tiếng Việt

4 Định hướng GDKNS

- Đưa vào chương trình những KN mới (như diễn thuyết, thương lượng, thương thuyết, ứng khẩu, ) ở mức phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của HS Việt Nam; tăng thời lượng để rèn kĩ và sâu hơn, chuyển xuống lớp dưới để dạy sớm hơn một số KNS cần thiết của con người hiện đại mà trẻ VN còn yếu

- Việc “tích hợp” giáo dục KN sống (với môn học giàu khả năng GDKNS như TV) nên giới hạn ở một số bài, tập

trung vào các bài rèn những KNS mà GV còn lúng túng khi dạy, HS còn yếu khi học - theo hướng tổ chức các hoạt

động tương tác tích cực trong giờ học để khắc sâu kiến

thức của bài học, hình thành những KN xã hội tương ứng

hoặc tô đậm những KN vốn đã có trong quá trình tổ chức

dạy học Tránh đưa thêm nhiều mục tiêu rèn KNS vào

một bài học.

Trang 16

Môn Tiếng Việt

II VẬN DỤNG PPDH TÍCH CỰC, RÈN KNS CHO HS

- ND bài học chỉ chuyển thành KNS ở HS nếu các

em tham gia tích cực vào các hoạt động học tập Con người chỉ hình thành, phát triển KN qua hoạt động ; chỉ làm chủ được kiến thức khi chiếm lĩnh

nó bằng hoạt động có ý thức ; tư tưởng, tình cảm

và nhân cách tốt đẹp cũng chỉ được hình thành qua rèn luyện

- GV cần sử dụng linh hoạt, đúng lúc đúng chỗ các PPDH truyền thống và hiện đại theo tinh thần phát huy tính tích cực, sáng tạo của HS, hạn chế thuyết giảng, làm thay HS, chú ý tạo ra những quan hệ tương tác tích cực giữa HS với nhau trong học tập và thực hành KN.

Trang 17

Môn Tiếng Việt

NỘI DUNG VÀ ĐỊA CHỈ GIÁO DỤC

KĨ NĂNG SỐNG TRONG MÔN TIẾNG VIỆT

Trang 18

Môn Tiếng Việt

Việc giáo dục KNS cho học sinh có thể thực hiện trong bất cứ giờ học nào Các nội dung và địa chỉ giáo dục KNS trong môn tiếng việt nêu dưới đây chỉ là những ví dụ tiêu biểu để

hướng dẫn giáo viên khai thác một số KNS có trong nội dung bài học hoặc bằng cách tổ chức các hoạt động dạy học tăng cường thực hành, luyện tập các KNS cho học sinh.

Trang 19

Môn Tiếng Việt

- Số lượng cụ thể như sau:

Lớp 1: Gồm có 17 bài (Tập đọc: 10; kể chuyện: 7 bài)

Lớp 2: Gồm có 57 bài (Tập đọc, kể chuyện, tập làm văn)

Lớp 3: Gồm có 45 bài (Tập đọc, kể chuyện, tập làm văn)

Lớp 4: Gồm có 49 bài (Tập đọc, kể chuyện, tập làm văn, luyện từ và câu)

Lớp 5: Gồm có 30 bài (Tập đọc, kể chuyện, tập làm văn, ôn tập cuối kì)

Trang 20

Môn Tiếng Việt

- Tự nhận thức bản thân (biết được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân)

- Lắng nghe phản hồi tích cực

- Động não, tưởng tượng

- Trải nghiệm đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, chia sẻ

thông tin phản hồi

Trang 21

Môn Tiếng Việt

Lớp Tên bài

học

Các KNS cơ bản được giáo dục

Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực

- Tư duy phê phán

- Kiểm soát cảm xúc

- Động não

- Trải nghiệm, thảo luận nhóm, chia sẻ thông tin Trình bày ý kiến cá nhân, phản hồi tích cực

Trang 22

Môn Tiếng Việt

Lớp Tên bài

học Các KNS cơ bản được giáo dục

Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực

- Giao tiếp: cởi mở tự tin trong giao tiếp, biết lắng nghe ý kiến người khác

- Làm việc nhóm – chia sẻ thông tin

- Đóng vai

Trang 23

Môn Tiếng Việt

Lớp Tên bài

Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực có

- Thể hiện sự cảm thông.

- Hoàn tất một nhiệm vụ: thực hành viết thư thăm hỏi.

Trang 24

Môn Tiếng Việt

Lớp Tên bài học Các KNS cơ bản được giáo dục

Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng

- Lắng nghe tích cực

- Làm việc nhóm chia sẻ thông tin

- Trình bày 1 phút

- Đóng vai

Trang 25

Môn Tiếng Việt

Lớp Tên bài

Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực có

- Hợp tác (Kĩ năng hợp tác tìm kiếm thông tin

để hoàn thành bảng thống kê)

- Thể hiện sự tự tin (thuyết trình kết quả tự tin)

- Trao đổi nhóm

- Trình bày 1 phút

Trang 26

Môn Tiếng Việt

Lớp Tên bài

học Các KNS cơ bản được giáo dục

Các phương pháp/kĩ thuật dạy học tích cực có thể

- Hợp tác làm việc theo nhóm, hoàn thành biên bản vụ việc

- Rèn luyện theo mẫu

Trang 27

Môn Tiếng Việt

MỘT SỐ BÀI MINH HOẠ

Trang 28

Môn Tiếng Việt

Kể chuyện

RÙA VÀ THỎ

(1 tiết) (Tiếng Việt 1 tuần 25)

Trang 29

Môn Tiếng Việt

I Mục tiêu bài học:

Học xong bài này học sinh có khả năng:

1 Nhớ và kể lại được một đoạn hoặc cả câu chuyện Rùa và Thỏ bằng lời của mình dựa theo tranh và gợi

ý dưới tranh (bước đầu có ý thức sử dụng giọng nói, nét mặt, cử chỉ… để phân biệt lời các nhân vật)

2 Hiểu được nội dung và ý nghĩa câu chuyện:

- Thỏ kiêu ngạo, cậy mình có tài chạy nhanh, chủ quan nên đã thua Rùa trong cuộc chạy thi

- Biết rút ra lời khuyên từ câu chuyện: không chủ quan, dù đó là việc dễ nhất Nếu tự tin, kiên trì, nhẫn nại thì việc khó cũng sẽ thành công

Trang 30

Môn Tiếng Việt

2 Tự nhận thức bản thân (Biết được điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, tự tin, kiên trì, nhẫn nại thì việc khó cũng sẽ thành công).

3.Lắng nghe, phản hồi tích cực.

Trang 31

Môn Tiếng Việt

4.Đóng vai.

Trang 32

b Kết nối/ Phát triển bài (8- 10 phút)

Hoạt động 1 HS nghe kể chuyện

- HS làm việc theo nhóm;

+ Nhiệm vụ 1 (1/2 số nhóm): Các bức tranh trong sách

giáo khoa vẽ những con vật nào? Đọc tên câu chuyện, đọc các câu hỏi ghi dưới tranh: đoán nội dung câu chuyện

V Tiến trình dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Dạy bài mới:

a Khám phá/ giới thiệu bài mới: (5 Phút)

- Giáo viên hỏi những câu hỏi mà học sinh có thể trả lời được, ví dụ:

+ Con rùa đi lại như thế nào? Con thỏ đi lại như thế nào?

+ Em có thể diễn tả lại động tác đi lại của con rùa

và con thỏ không?

+ …

b Kết nối phát triển bài.

Hoạt động 1: HS nghe kể chuyện

…

Trang 33

+ Nhiệm vụ 2 (1/2 số nhóm): Các bức tranh trong sách

giáo khoa vẽ những con vật nào? Hãy nói những điều em biết về đặc điểm, tính cách của những con vật đó: những

từ ngữ hoặc câu nói mà con người thường hay lấy đặc điểm của chúng để ví von, so sánh

- Các nhóm trình bày: Hãy nói trước lớp xem các em đã khám phá được những gì

- HS nghe giáo viên kể chuyện: GV kể chuyện ( 2 lần); lần thứ nhất với giọng kể diễn cảm kết hợp với cử chỉ, động tác Trong lần kể này GV sử dụng kĩ thuật đặt câu hỏi: Theo em điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Nhiều học sinh được nói dự đoán của mình Các câu trả lời đều được chấp nhận, được khen, không có đúng, sai, tốt, chưa tốt

Lần kể thứ 2, GV kể chuyện theo tranh

c Thực hành/phát triển bài (10-15 phút)

Hoạt động 2: Học sinh thực hành kể chuyện

- Các hình thức: trả lời các câu hỏi dưới tranh/ lập sơ đồ câu chuyện trên bảng của lớp…để giúp học sinh nhớ lại câu chuyện (các thẻ từ có thể sử dụng trong hoạt động này).

- HS làm việc theo nhóm: Lời nói của Thỏ và Rùa phải thể hiện khác nhau thế nào? Nếu

đóng vai các em sẽ thể hiện động tác, cử chỉ thái độ của Thỏ khác Rùa như thế nào?

Tiêu đề	Giáo dục KNS VII
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm TP.HCM
Chuyên ngành	Giáo dục Kỹ năng sống
Thể loại	Nghiên cứu thực hành
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hồ Chí Minh

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	388 KB