Phòng GD - ĐT Huyện Phú Hoà Phòng GD - ĐT Huyện Phú Hoà Trường THCS Nguyễn Thế Bảo Trường THCS Nguyễn Thế Bảo Môn: Ngữ văn Môn: Ngữ văn Giáo viên: Phạm Thị Nhu Giáo viên: Phạm Thị Nhu Tiết 96: Ẩn dụ Tiết 96: Ẩn dụ : Cõu hi Nhân hoá là gì? Có mấy kiểu nhân hoá? Trả lời: Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật ,cây cối đồ vật bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người Có ba kiểu nhân hoá: 1 Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật 2 Dùng những từ ngữ vốn chỉ hoạt động,tính chất của người đẻ chỉ hoạt động củavật 3 Trò chuyện xưng hô với vật như đối với người. Kim tra bi c: I I /. /. n d l gỡ? n d l gỡ? Bài tập 1: Trong khổ thơ dưới đây cụm từ người Bài tập 1: Trong khổ thơ dưới đây cụm từ người Cha Cha được dùng để chỉ ai? Vì sao có thể ví như vậy? được dùng để chỉ ai? Vì sao có thể ví như vậy? Anh đội viên nhìn Bác Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng thương Càng nhìn lại càng thương Người Cha Người Cha mái tóc bạc mái tóc bạc Đốt lửa cho anh nằm Đốt lửa cho anh nằm (Minh Huệ (Minh Huệ ) ) Tiết 96 Tiết 96 ẩn dụ ẩn dụ 2 Nhận xét: 2 Nhận xét: - Người Cha chỉ Bác Hồ. - Người Cha chỉ Bác Hồ. - Bác Hồ với Người Cha có những phẩm chất - Bác Hồ với Người Cha có những phẩm chất giống nhau: giống nhau: -Tuổi tác -Tuổi tác -Tình thương yêu -Tình thương yêu -Sự chăm sóc chu đáo đối với con -Sự chăm sóc chu đáo đối với con -So sánh hai câu thơ: -So sánh hai câu thơ: a/ a/ Người Cha mái tóc bạc Người Cha mái tóc bạc (Minh Huệ) (Minh Huệ) b/Người là Cha, là Bác,là Anh b/Người là Cha, là Bác,là Anh (Tố Hữu) (Tố Hữu) Cách so sánh giống và khác nhau ở chỗ nào? Cách so sánh giống và khác nhau ở chỗ nào? Trả lời: Trả lời: -Giống nhau:-Đều so sánh Bác với Người Cha -Giống nhau:-Đều so sánh Bác với Người Cha -Khác nhau:- Minh Huệ lược bỏ vế A chỉ còn vế B -Khác nhau:- Minh Huệ lược bỏ vế A chỉ còn vế B - Tố Hữu giữ cả hai vế A và B: - Tố Hữu giữ cả hai vế A và B: Người là Cha Người là Cha A A là B . là B . -Khi phép so sánh lược bỏ vế A gọi là so sánh ngầm (ẩn -Khi phép so sánh lược bỏ vế A gọi là so sánh ngầm (ẩn kín) hay gọi là phép ẩn dụ. kín) hay gọi là phép ẩn dụ. Em hóy cho bit Em hóy cho bit -Thế nào là ẩn dụ ? Tác dụng của ẩn dụ? -Thế nào là ẩn dụ ? Tác dụng của ẩn dụ? -Trả lời: : ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này -Trả lời: : ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương bằng tên sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt. cho sự diễn đạt. Ghi nhớ: ( SGK) Ghi nhớ: ( SGK) II-Các kiểu ẩn dụ: II-Các kiểu ẩn dụ: 1-Bài tập: 1-Bài tập: a-Các từ in đậm dưới đây dùng để chỉ những sự a-Các từ in đậm dưới đây dùng để chỉ những sự vật hiện tượng nào? Vì sao có thể ví như vậy? vật hiện tượng nào? Vì sao có thể ví như vậy? Về thăm nhà Bác làng Sen Về thăm nhà Bác làng Sen Có hàng râm bụt Có hàng râm bụt thắp thắp lên lên lửa hồng lửa hồng Trả lời: -Lửa hồng chỉ màu đỏ của hoa râm bụt Trả lời: -Lửa hồng chỉ màu đỏ của hoa râm bụt -Thắp: chỉ sự nở hoa -Thắp: chỉ sự nở hoa -Màu đỏ được ví với lửa hồng vì hai sự -Màu đỏ được ví với lửa hồng vì hai sự vật ấy có hình thức tương đồng vật ấy có hình thức tương đồng -Sự nở hoa được ví với hành động thắp -Sự nở hoa được ví với hành động thắp vì chúng giống nhau về cách thức. vì chúng giống nhau về cách thức. b-Cách dùng từ trong cụm từ in đậm dưới đây có b-Cách dùng từ trong cụm từ in đậm dưới đây có gì đặc biệt so với cách nói thông thường? gì đặc biệt so với cách nói thông thường? Chao ôi ,trông con sông,vui như thấy Chao ôi ,trông con sông,vui như thấy nắng giòn nắng giòn tan tan sau kì mưa dầm như nối lại chiêm bao đứt sau kì mưa dầm như nối lại chiêm bao đứt quãng. quãng. Trả lời: Trả lời: -Giòn tan là cảm giác của vị giác -Giòn tan là cảm giác của vị giác -Nắng không thể dùng vị giác để cảm nhận mà -Nắng không thể dùng vị giác để cảm nhận mà dùng thị giác(nhìn) dùng thị giác(nhìn) -Đây là cách so sánh đăc biệt vì có sự chuyển -Đây là cách so sánh đăc biệt vì có sự chuyển đổi cảm giác đổi cảm giác =>Từ những bài tập đã phân tích trên,em hãy =>Từ những bài tập đã phân tích trên,em hãy cho biết có bao nhiêu kiểu ẩn dụ? Là những cho biết có bao nhiêu kiểu ẩn dụ? Là những kiểu ẩn dụ nào? kiểu ẩn dụ nào? Trả lời: Trả lời: có 4 kiểu ẩn dụ thường gặp: có 4 kiểu ẩn dụ thường gặp: - ẩ ẩ n dụ dựa vào sự tương đồng về hình thức giữa các n dụ dựa vào sự tương đồng về hình thức giữa các sự vật hiện tượng (ẩn dụ hình thức) sự vật hiện tượng (ẩn dụ hình thức) Ví dụ: Lửa hồng màu đỏ Ví dụ: Lửa hồng màu đỏ - ẩ ẩ n dụ dựa vào sự tương đồng về cách thức thực hiện n dụ dựa vào sự tương đồng về cách thức thực hiện hành động(ẩn dụ cách thức) hành động(ẩn dụ cách thức) ví dụ: Thắp nở hoa ví dụ: Thắp nở hoa - ẩ ẩ n dụ dựa vào sự tương đồng về phẩm chất n dụ dựa vào sự tương đồng về phẩm chất giữa các sự vật hiện tượng (ẩn dụ phẩm chất) giữa các sự vật hiện tượng (ẩn dụ phẩm chất) Ví dụ: Người cha Bác Hồ Ví dụ: Người cha Bác Hồ - ẩ ẩ n dụ dựa vào sự tương đồng về cảm giác (ẩn dụ n dụ dựa vào sự tương đồng về cảm giác (ẩn dụ chuyển đổi cảm giác) chuyển đổi cảm giác) Ví dụ: Nắng (giòn tan) nắng to rực rỡ Ví dụ: Nắng (giòn tan) nắng to rực rỡ Ghi nhí (SGK) Ghi nhí (SGK) III. III. LuyÖn tËp : LuyÖn tËp : Bµi tËp 1:So s¸nh ®Æc ®iÓm vµ t¸c dông cña ba Bµi tËp 1:So s¸nh ®Æc ®iÓm vµ t¸c dông cña ba c¸ch diÔn ®¹t sau ®©y: c¸ch diÔn ®¹t sau ®©y: C¸ch1 C¸ch1 B¸c Hå m¸i tãc b¹c B¸c Hå m¸i tãc b¹c §èt löa cho anh n»m §èt löa cho anh n»m C¸ch2: C¸ch2: B¸c Hå nh­ ng­êi cha B¸c Hå nh­ ng­êi cha §èt löa cho anh n»m §èt löa cho anh n»m C¸ch 3: C¸ch 3: Ng­êi cha m¸i tãc b¹c Ng­êi cha m¸i tãc b¹c §èt löa cho anh n»m §èt löa cho anh n»m • [...]... cái xấu Đèn sáng:Cái hay ,cái tốt , cái tiến bộ C,Thuyền,bến - Tương đồng phẩm chất D,Mặt trời - Tương đồng phẩm chất 4.Củng cố: - Phân biệt giữa ẩn dụ và so sánh? Các kiểu ẩn dụ? 5.HDVN: - Nắm chắc khái niệm ẩn dụ. Các kiểu ẩn dụ - Làm bài tập 3,4 T70 - Chuẩn bị các bài tập trong bài luyện nói T97 ... không tác độngvào trực giác Cách 2: Dùng phép so sánh: Bác Hồ như người Cha để thấy được sự gần gũi tấm lòng mênh mông cuả Bác Cách3:Sử dụng ẩn dụ (Người Cha) làm cho cách diễn đạt có tính hình tượng và tính hàm súc cao Bài tập 2:Tìm các ẩn dụ hình tượng trong những ví dụ dưới đây.Nêu lên nét tương đồng giữa các sự vật, hiện tượng được so sánh ngầm với nhau A, Ăn quả nhớ kẻ trồng cây ( Tục ngữ) B, Gần . -Thế nào là ẩn dụ ? Tác dụng của ẩn dụ? -Thế nào là ẩn dụ ? Tác dụng của ẩn dụ? -Trả lời: : ẩn dụ là gọi tên sự vật hiện tượng này -Trả lời: : ẩn dụ là gọi. kiểu ẩn dụ? Là những cho biết có bao nhiêu kiểu ẩn dụ? Là những kiểu ẩn dụ nào? kiểu ẩn dụ nào? Trả lời: Trả lời: có 4 kiểu ẩn dụ thường gặp: có 4 kiểu ẩn