Tiet 95 An du

Dùng những từ vốn chỉ tính chất của ng ời để chỉ tính chất của vật.. Ngày ngày Mặt trời đi qua trên lăng Thấy một Mặt trời trong lăng rất đỏ... Cách 1:Bác Hồ mái tóc bạc Đốt lửa cho anh

Chµo mõng c¸c thÇy c« vÒ dù

giê ng÷ v¨n líp 6A3

Kiểm tra bài cũ

(Hình thức: Vấn đáp và trắc nghiệm)

? Nhân hoá là gì? Phép nhân hoá trong câu ca dao sau đ

ợc tạo ra bằng cách nào?

Vì mây cho núi lên trời

Vì ch ng gió thổi hoa c ời với trăng

A Dùng những từ vốn gọi ng ời để gọi vật

B Dùng những từ vốn chỉ hoạt động của ng ời để chỉ hoạt

động của vật

C Dùng những từ vốn chỉ tính chất của ng ời để chỉ tính

chất của vật

D Trò chuyện x ng hô với vật nh đối với ng ời

Ng÷ v¨n

Bµi 23_ TiÕt 95

Tiết 95: ẩn dụ

I- ẩn dụ là gì?

1- Ví dụ:

a- Anh đội viên nhìn Bác Càng nhìn lại càng th ơng

Ng ời cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

Ng ời cha

“Ng ời cha -> chỉ Bác Hồ”-> chỉ Bác Hồ

(Ng ời cha và Bác Hồ có nét t ơng đồng: Về tuổi tác, sự yêu th ơng, ân cần chu đáo)

a- Ng ời là cha, là Bác, là anh

Quả tim lớn lọc trăm dòng máu đỏ.

b Ngày ngày Mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một Mặt trời trong lăng rất đỏ.

Vế A vế B vế B vế B

=> Giống:

Cả 2 sự vật cùng có nét t ơng đồng Khác:

SS: Có cả 2 vế A và B

ÂD: Chỉ có vế B còn vế A ẩn đi.

Vế B

Mặt trời -> chỉ Bác Hồ

Cách 1:

Bác Hồ mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

Cách 2:

Bác Hồ nh Ng ời Cha

Đốt lửa cho anh nằm

Cách 3:

Ng ời Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

 Diễn đạt bình th ờng, miêu tả trực tiếp, có tác dụng nhận thức lý tính.

 Sử dụng so sánh có tác dụng tạo cho câu nói có tính hình t ợng biểu cảm.

 Sử dụng ẩn dụ có tác dụng tạo cho câu nói có tính hình t ợng biểu cảm, tính hàm súc cao hơn ( Vừa miêu tả hình ảnh Bác Hồ, vừa bộc lộ tình cảm và tấm lòng của Bác đối với chiến sĩ, tấm lòng của anh đội viên

đối với Bác.)

Trong 3 cách diễn đạt d ới đây, cách diễn đạt nào

hay hơn cả? Vì sao?

*Ghi nhớ 1:

ẩ n dụ là tên gọi sự vật, hiện t ợng này bằng tên sự vật hiện t ợng khác có nét t ơng

đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Tiết 95: ẩn dụ

I- ẩn dụ là gì?

1- Ví dụ:

2- Bài học:

Tiết 95: ẩn dụ

I- ẩn dụ là gì?

II- Các kiểu ẩn dụ:

1- Ví dụ:

a- Về thăm quê Bác làngSen

Có hàng râm bụt thắp lên lửa hồng

“thắp”-> chỉ Bác Hồ: chỉ sự nở hoa

(2 sự vật này giống nhau về cách thức thực hiện)

“lửa hồng”-> chỉ Bác Hồ: chỉ màu đỏ của hoa râm bụt

(2 sự vật này có hình thức giống nhau)

- ẩn dụ hình thức

Tiết 95: ẩn dụ

I- ẩn dụ là gì?

II- Các kiểu ẩn dụ:

1- Ví dụ:

- ẩn dụ cách thức

- ẩn dụ hình thức

b- Chao ôi, trông con sông, vui

nh thấy nắng giòn tan sau kì

m a dầm, vui nh nối lại chiêm bao đứt quãng

(thị giác, vị giác=> thính giác)

- ẩn dụ chuyển đổi cảm

Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền

(phẩm chất t ơng đồng)

- ẩn dụ phẩm chất

Ghi nhí 2:

Cã bèn kiÓu Èn dô th êng gÆp lµ:

- Èn dô h×nh thøc

- Èn dô c¸ch thøc

- Èn dô phÈm chÊt

TiÕt 95: Èn dô

I- Èn dô lµ g×?

II- C¸c kiÓu Èn dô:

1- VÝ dô

2- Bµi häc

Tiết 95: ẩn dụ

Bài 2/70

a- ăn quả nhớ kẻ trồng cây

(tục ngữ)

b- Gần mực thì đen, gần đèn thì

sáng.

(tục ngữ)

c Thuyền về có nhớ bến chăng?

Bến thì một dạ khăng khăng

đợi thuyền

(ca dao)

d Ngày ngày Mặt Trời đi qua

trên lăng

Thấy một Mặt Trời trong lăng

rất đỏ.

ẩn dụ hình t ợng Nét t ơng đồng

a ăn quả ==> Chỉ việc h ởng thụ thành quả

Kẻ trồng cây ==> Chỉ ng ời

đã tạo ra thành quả đó

b Mực Đen Chỉ cái xấu Đèn

Sáng Chỉ cái tốt, cái tiến bộ

c Thuyền ==> Chỉ ng ời đi xa

Bến ==> Chỉ ng ời ở lại

Bài 3 /SGK/70

Tìm những ẩn dụ chuyển đổi cảm giác trong câu sau và nêu tác dụng của những ẩn dụ ấy.

a- Buổi sáng, mọi ng ời đổ ra đ ờng Ai cũng muốn

ngẩng lên cho thấy mùi hồi chín chảy qua mặt.

b- Cha lại dắt con đi trên cát mịn

ánh nắng chảy đầy vai.

c- Ngoài thềm rơi cái lá đa

Tiếng rơi rất mỏng nh là rơi nghiêng.

d- Em thấy cả trời sao

Xuyên qua từng kẽ lá

Em thấy cơn m a rào

III Luyện tập

Bài tập trắc nghiệm

Bài 1: Hình ảnh mặt trời trong câu thơ nào d ới đây đ ợc

dùng theo lối ẩn dụ:

A Mặt trời mọc ở đằng đông

B Thấy anh nh thấy mặt trời

Chói trang khó ngó, trao lời khó trao.

C Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim.

D Bác nh ánh mặt trời xua màn đêm giá lạnh

Bài tập : Câu thơ sau thuộc kiểu ẩn dụ nào?

Một tiếng chim kêu sáng cả rừng

(Kh ơng Hữu Dụng)

A ẩ n dụ hình thức

B ẩ n dụ cách thức

C ẩ n dụ phẩm chất

D ẩ n dụ chuyển đổi cảm giác

Bài tập: Tìm nhanh Cho các câu thơ d ới đây, hãy tìm những câu thơ có nghệ

thuật ẩn dụ

1 Muôn nghìn cây mía

Múa g ơm

2 Ca lô đội lệch

Mồm huýt sáo vang

Nh con chim chích

Nhảy trên đ ờng vàng

3 Ngày Huế đổ máu

4 Cháu c ời híp mí

Má đỏ bồ quân

5 Ng ời Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm

6 Hàng b ởi Đu đ a

Bế lũ con Đầu tròn Trọc lốc

7 Bố em đi cày về Đội sấm

Đội chớp Đội cả trời m a

• Bài tập 4/ SGK trang 70

• Chính tả (nghe – viết): Buổi học cuối cùng (từ

Tuy nhiên, thầy vẫn đủ can đảm đến lớn lao

Bµi tËp vÒ nhµ:

1 Häc thuéc ghi nhí

2 S u tÇm nh÷ng c©u ca dao, th¬ cã sö dông Èn dô

3 T×m trong giao tiÕp hµng ngµy Ýt nhÊt 3 vÝ dô cã sö dông Èn dô

4 ChuÈn bÞ bµi LuyÖn nãi vÒ v¨n miªu t¶

- §äc kÜ c¸c bµi tËp trong bµi LuyÖn nãi

- TËp nãi ë nhµ bµi 1, bµi 2 – trang 71

- LËp dµn ý cho bµi 3 – trang 71

Tiết học đã hết Xin chân thành cảm ơn các các thày cô giáo