MỤC TIÊU BÀI HỌC: - Qua phân tích một truyền thuyết cụ thể, nắm được đặc trưng chủ yếu của truyền thuyết: Kết hợp nhuần nhuyễn yếu tố lịch sử với yếu tố tưởng tượng; phản ánh quan điểm đ
Trang 1Tuần: 4 NS:29-8-08 Tiết: 11 ND:
Đọc văn: TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU – TRỌNG THỦY
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
- Qua phân tích một truyền thuyết cụ thể, nắm được đặc trưng chủ yếu của truyền thuyết: Kết hợp nhuần nhuyễn yếu tố lịch sử với yếu tố tưởng tượng; phản ánh quan điểm đánh giá, thái độ và tình cảm của nhân dân về các sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử
- Nắm được giá trị, ý nghĩa của Truyện ADV, MC- TT Từ bi kịch mất nước của cha con ADV và
bi kịch tình yêu của MC- TT, nhân dân muốn rút ra và trao truyền lại cho các thế hệ sau bài học lịch sử về ý thức đề cao cảnh giác với âm mưu của kẻ thù xâm lược trong công cuộc giữ nước Điều đáng lưu ý là bài học lịch sử đó cần được đặt trong bối cảnh hiện tại vừa cần hội nhập với thế giới vừa phải giữ vững an ninh, chủ quyền đất nước
- Rèn luyện thêm kĩ năng phân tích truyện dân gian để có thể hiểu đúng ý nghĩa của những hư cấu nghệ thuật trong truyền thuyết
B PHƯƠNG PHÁP:
Đàm thoại, gợi mở, thảo luận nhóm
C TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Oãn định tổ chức: kiểm diện HS.
2 Kiểm tra bài cũ: Phân tích cuộc đọ sức và giành thắng lợi của Đăm Săn?
Nội dung và nghệ thuật của tác phẩm?
3 Bài mới :
Hoạt động của GV và HS Nội dung bài học
Hoạt động 1:tìm hiểu chung
- GV: Truyền thuyết là gì?
- HS trả lời
- GV: Văn bản trích trong tác phẩm
nào?
- HS trả lời
- GV: Văn bản chia làm mấy đoạn?
Nội dung từng đoạn?
- HS trả lời
- GV: Em hãy nêu chủ đề của tác
phẩm?
- HS trả lời
I TÌM HIỂU CHUNG
1 Truyền thuyết:
- Kể về sự kiện có ảnh hưởng lớn lao đến lịch sử dân tộc
- Truyền thuyết không phải là lịch sử mà chỉ liên quan đến lịch sử, phản ánh lịch sử
2 Văn bản:
a Vị trí: Trích “Rùa Vàng” trong tác phẩm “Lĩnh nam
chích quái”
b Bố cục: 3 phần
- Phần đầu: từ đầu đến “bèn xin hòa”: ADV xây thành chế nỏ bảo vệ vững chắc đất nước
- Phần giữa: “Không bao giờ… vua xuống biển”: cảnh mất nước nhà tan
- Phần cuối: còn lại: Mượn hình ảnh ngọc trai- nước giếng để thể hiện thái độ của tác giả dân gian đối với Mị Châu
c Chủ đề: Miêu tả quá trình xây thành, chế nỏ bảo vệ đất
nước của ADV và bi kịch nước mất nhà tan Đồng thời thể hiện thái độ, tình cảm của tác giả dân gian đối với từng nhân vật
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN
Trang 2 Hoạt động 2:
- GV gọi HS tóm tắt tác phẩm
Hoạt động 3:
- GV: em thấy ADV đã làm được
những công việc gì? Kết quả ra
sao?
- HS: liệt kê và phát biểu
- GV: Vì sao ADV thành công và
chiến thắng?
- HS trả lời
- GV: Vì sao ADV chiến thắng
được quân Triệu Đà hùng mạnh?
- GV: vậy ADV là một ông vua
như thế nào?
- HS trả lời cá nhân
- GV: Em có nhận xét gì về sự giúp
đỡ của sứ Thanh Giang(rùa vàng)?
- HS trả lời
- GV: Vì sao ADV thất bại thê
thảm khi Triệu Đà đưa quân sang
âm lược lần thứ hai?
- HS thảo luận nhóm và trả lời
- GV: Bài học nghiêm khắc muộn
màng được nhà vua rút ra khi nào?
- HS trả lời
- GV: Hành động rút gươm chém
con gái yêu của nhà vua nói lên
điều gì?
- HS thảo luận nhóm và trả lời
- GV: Thái độ của nhân dân như
thế nào đối với ADV?
- HS trả lời
1 Tóm tắt:
2 Tìm hiểu văn bản:
a Nhận vật An Dương Vương.
- Xây thành, chế nỏ, đánh thắng Triệu Đà:
+ Xây dựng, bảo vệ đất nước: Xây thành, chế nỏ, đánh thắng Triệu Đà
+ ADV xây được thành Cổ Loa: quyết tâm, kiên trì, không nản chí trước thất bại Được sự giúp đỡ của thần Kim Quy
Khẳng định sự lớn mạnh và quyết tâm giữ nước của nhân dân Aâu Lạc
+ ADV thắng vì: có thành kiên cố, có nỏ thần bắn một phát giết vạn người Đặc biệt là tinh thần cảnh giác, sẵn sàng đánh giặc
ADV là một con người có trách nhiệm, một vị vua anh minh, sáng suốt
+ Kì ảo hóa sự nghiệp chính nghĩa
- Cơ đồ đắm biển sâu:
+ Thái độ chủ quan, lơ là mất cảnh giác với kẻ thù
+ Không nhận ra dã tâm nham hiểm, quỷ quyệt của Triệu Đà
Quyết định nhận lời cầu hòa của Triệu Đà
Nhận lời cầu hôn và nhất là cho phép Trọng Thủy ở rể trong thành
Đó là rước rắn vào nhà, nuôi ong tay áo vô cùng nguy hiểm
ADV để mất nước là do chủ quan, tự mãn, mất cảnh giác, không lo phòng bị Và đặc biệt là do mưu kế hiểm độc của Triệu Đà
- Tiếng thét lớn của thần Kim Quy làm nhà vua tỉnh ngộ “ Kẻ ngồi sau lưng ngựa chính là giặc đó” ADV rút gươm chém con gái cách trứng phạt nghiêm khắc và vô cùng đau đớn trong hoàn cảnh bi đát Đây là sự lựa chọn quyết liệt giữa tình cha con với nghĩa nước, giữa cái riêng và cái chung
- Cuối cùng ADV cầm sừng tê bảy tấc theo rùa vàng rẽ vào thế giới vĩnh viễn của thần linh Thể hiện thái độ kính trọng và biết ơn của nhân dân với nhà vua
4 Củng cố: Nhân vật ADV
5 Dặn dò: về nhà học bài, chuẩn bị bài mới.
D RÚT KINH NGHIỆM