tiết 57:Chỉ từ

Viên quan ấy đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đó oái oăm để hỏi mọi người.. Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia , chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà nọ đ

Chào mừng các thầy cô giáo đã

về dự tiết học hôm nay.

TIẾNG VIỆT 6

“ông vua nọ”;“viên quan ấy”;“một cánh đồng làng kia”; “nhà nọ”

Câu 1: Các cụm từ trên, chúng thuộc loại cụm

từ gì?

A Cụm danh từ

B Cụm động từ

C Cụm tính từ

Câu 2 : Điền các cụm danh từ trên vào mô

Tuần 15 - Tiết 57

VD1 : a Ngày xưa có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp nước tìm người tài giỏi

Viên quan ấy đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng

ra những câu đó oái oăm để hỏi mọi người

Đã mất nhiều công tìm kiếm nhưng viên quan vẫn chưa thấy có người nào thật lỗi lạc.

Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia , chợt thấy bên vệ đường có hai cha con nhà nọ đang làm ruộng (Em bé thông minh)

b Hồi ấy , ở Thanh Hoá có một người làm

nghề đánh cá tên là Lê Thận Một đêm nọ ,

Thận thả lưới ở một bến vắng như thường lệ.

(Sự tích Hồ Gươm)

Nhà nọ

Vế 2

Vế 1 VD1 :

I Chỉ từ là gì ?

Câu hỏi thảo luận nhóm (2 phút)

Khi tranh luận về nghĩa của từ “ấy”, “nọ” trong vd1.a và vd1.b, có 2 ý kiến đưa ra :

Ý kiến 1 cho rằng: nghĩa của từ “ấy”, “nọ” trong vd1.a và vd1.b đều giống nhau.

Ý kiến 2 cho rằng: nghĩa của từ “ấy”, “nọ” trong vd1.a và vd1.b vừa có điểm giống nhau, vừa có điểm khác nhau.

Em đồng ý với ý kiến nào? Chỉ rõ điểm giống hoặc vừa giống, vừa khác nhau về nghĩa của các từ đó?

*Khác nhau: - các từ “ấy”, “nọ” trong ví dụ1

a : xác định vị trí sự vật trong không gian.

- các từ “ấy”, “nọ” trong ví dụ1 b: xác định vị trí sự vật trong thời gian.

*Ghi nhớ 1: (sgk/137)

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự

vật, nhằm xác định vị trí của sự vật trong không gian hoặc thời gian.

xác định

vị trí sự vật trong thời gian.

Mô hình cụm danh từ

ông vua nọ làng kia

viên quan ấy nhà nọ

Phần trước Phần trung tâm Phần sau

Ông vua nọ

Viên quan ấy Làng kia Nhà nọ

Ví dụ 2 :

a) Cuộc chống Mĩ cứu nước của nhân dân

ta dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều

hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn.

Đó là một điều chắc chắn.

III Luyện tập:

1 Tìm chỉ từ trong những câu sau Xác định

ý nghĩa và chức vụ của các chỉ từ ấy.

a) Vua cha xem qua một lượt rồi dừng lại

trước chồng bánh của Lang Liêu, rất vừa ý,

bèn gọi lên hỏi Lang Liêu đem giấc mộng gặp thần kể lại Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi

chọn hai thứ bánh ấy đem tế Trời, Đất cùng

Tiên Vương.

(Bánh chưng, bánh giầy)

b) Đấy vàng, đây cũng đồng đen

Đấy hoa thiên lí, đây sen Tây Hồ

(Ca dao)

c) Nay ta đưa năm mươi con xuống

biển, nàng đưa năm mươi con lên núi, chia nhau cai quản các phương.

(Con Rồng, cháu Tiên)

Đáp án câu chỉ từ ý nghĩa Chức vụ

ngữ pháp

a ấy định vị sự vật

trong không gian

Phụ ngữ cụm danh từ

đây

định vị sự vật trong không gian

Làm chủ ngữ

c nay định vị sự vật

trong thời gian Làm trạng ngữ

ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ từ bay lên trời (Theo Thánh

Gióng)

b)Người ta còn nói khi ngựa thét ra lửa, lửa

đã thiêu cháy một làng, cho nên làng bị lửa

thiêu cháy về sau gọi là làng Cháy.

Đáp án

*Nhận xét:

- Câu văn trở nên ngắn gọn hơn, dễ hiểu

và tránh được lỗi lặp từ.

Chiều hôm đó, chờ Thạch Sanh kiếm củi về,

Lý Thông dọn một mâm cơm rượu thịt ê hề

mời ăn, rồi bảo:

- Đêm nay, đến phiên anh canh miếu thờ,

ngặt vì dở cất mẻ rượu, em chịu khó thay anh,

*Nhận xét tác dụng của chỉ từ:

- Chỉ từ có vai trò quan trọng trong câu Vì chúng có thể chỉ ra sự vật, những thời điểm khó gọi thành tên, giúp người nghe, người đọc định vị được các sự vật, thời điểm ấy trong chuỗi sự vật hay dòng thời gian vô tận.

Bài tập 5: Viết một đoạn văn ngắn từ 3 đến 5 câu với chủ đề tự chọn trong đó có sử dụng chỉ từ.

Mùa hè năm nay, lớp tôi tổ chức đi tham quan công viên nước Đầm Sen Đó là một kỷ niệm tuyệt vời Vì ai đã từng đến thăm công viên ấy dù chỉ một lần thì khó có thể quên

được.

Hướng dẫn về nhà

1.Học thuộc ghi nhớ

2.Làm bài tập 1(d); bài lại bài tập 5

3.Lập dàn ý đề số 5 trong bài “Kể chuyện tưởng tượng” để chuẩn bị cho tiết

“Luyện tập kể chuyện tưởng tượng”