TIẾT 57 CHỈ từ

Xác định số từ, lượng từ trong các câu thơ sau: a, “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.” Tục ngữ b, “Chào các em, những đồng chí của tương lai Mang mũ rơm đi học đường dài” Tố Hữu...

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o vÒ dù

giê víi líp chóng ta

h«m nay

KiÓm tra bµi cò:

Thế nào là số từ ? Lượng từ ?

Xác định số từ, lượng từ trong các câu thơ sau:

a, “Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.”

(Tục ngữ)

b, “Chào các em, những đồng chí của tương lai

Mang mũ rơm đi học đường dài”

(Tố Hữu)

§¸p ¸n

• Số từ là những từ chỉ số lượng và thứ tự của sự

vật Khi biểu thị số lượng của sự vật, số từ thường đứng trước danh từ Khi biểu thị thứ tự, số từ đứng sau danh từ.

• Lượng từ là những từ chỉ lượng ít hay nhiều của sự

Tiết 57

TiÕt 57: ChØ tõ

I Bµi häc

* Ng÷ liÖu vµ ph©n tÝch ng÷

* Ng li u 1 (SGK-T137)ữ liệu 1 (SGK-T137) ệu 1 (SGK-T137)

“Ngày x a, có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp n ớc tìm

ng ời tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm nh ng viên quan vẫn ch a thấy ng ời nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy

bên vệ đ ờng có hai cha con nhà nọ đang làm ruộng […]”]”

a Xét các từ in đậm

Lµng kia

Nhµ nä

¤ng vua nä

Viªn quan Êy

 C¸c tõ in ®Ëm bæ sung ý nghÜa cho danh tõ.

- Xác định vị trí của sự vật trong không gian.

* ý nghĩa của các từ ấy, nọ, kia:

- Nhận xét: Nghĩa của cụm từ cụ thể hơn, rõ ràng hơn so với

nghĩa của danh từ.

•Ngữ liệu 2: Hồi ấy, ở Thanh Hóa có một ng ời làm nghề “

đánh cá tên là Lê Thận Một đêm nọ, Thận thả l ới ở một bến vắng nh th ờng lệ.”

trong thời gian

“Ngày x a, có ông vua nọ sai một viên quan đi dò la khắp n ớc

tìm ng ời tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm nh ng viên quan vẫn ch a thấy ng ời nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua một cánh đồng làng kia, chợt thấy

bên vệ đ ờng có hai cha con nhà nọ đang làm ruộng […]”]”

 Làm phụ ngữ trong cụm danh từ.

b Từ đấy, n ớc ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và có tục ngày Tết làm bánh ch ng, bánh giầy.

Lµm phô ng÷ trong côm danh tõ.

•L u ý:

Khái niệm Hoạt động của chỉ từ

( Bánh ch ng, bánh giầy)

ấy Xác định vị trí sự vật trong không gian Làm phụ ngữ sau trong cụm danh từ

Đây, Đấy Xác định vị trí sự vật trong không gian Làm chủ ngữ trong câu

b Đấy vàng, đây cũng đồng đen

Đấy hoa thiên lí, đây sen Tây Hồ

( Ca dao)

II Luyện tập

Bài 1: SGK-138

Tìm chỉ từ trong những câu sau đây Xác định ý nghĩa và chức

vụ của các chỉ từ ấy.

Nay Xác định vị trí sự vật trong thời gian. Làm trạng ngữ trong câu.

c) Nay ta đ a năm m ơi con xuống biển, nàng đ a năm m ơi

con lên núi, chia nhau cai quản các ph ơng.

( Con Rồng cháu Tiên)

Bài tập 2: Dựa vào hình ảnh, tìm những chỉ từ thích hợp điền vào chỗ trống.

a Từ , oán nặng thù sâu, hàng năm Thuỷ Tinh làm m a gió, bão lụt đánh Sơn Tinh.

đó

b Ng êi gãi b¸nh, ng êi nhãm bÕp.nµy kia

c Sau khi đánh đuổi giặc Minh, Lê Lợi đã trả thanh g ơm cho Rùa Vàng.

ấy

d ở làng có hai vợ chồng ông lão đánh cá ở với nhau trong một túp lều nát trên bờ biển.

nọ

ơ n c ơ i a o m ơ i l

3

4

5

1 Tên một vật dụng Thạch Sanh giúp công chúa khỏi câm?

2 Nhân vật nào là biểu t ợng cho của hiện t ợng lũ lụt hàng năm ở đồng

bằng Bắc Bộ?

3 Từ còn thiếu trong bài ca dao là từ trong ô chữ thứ 3.

“ Tang tình tang ! Tính tình tang!

Bắt con kiến càng buộc ngang l ng”

4 Tên một nhân vật dũng sĩ trong chuyện cổ tích em đã đ ợc học?

5 Tên một truyện c ời phê phán những anh chàng hay khoe của?

Bài tập 3: Trắc nghiệm khách quan

Câu 1: Cho câu văn sau:

“Năm ấy, đến l ợt Lí Thông nộp mình Mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết

thay”

Chỉ từ “ấy ” có thể thay bằng từ, cụm từ nào sau đây:

a.Tới b Vừa qua

Câu 3: Điền các chỉ từ thích hợp vào dấu ba chấm trong câu thơ sau:

“ Cấy cày vốn nghiệp nông gia

Ta trâu ai mà quản công ”

a Này, kia b Đó, nọ

c Đây, đấy d Đấy, đây

Bài tập 4: Viết đoạn văn từ 3 đến 5 câu có chứa chỉ từ

Mựa hố năm nay, lớp tụi tổ chức đi thăm quan cụng viờn nước Hồ Tõy Đú là một kỷ niệm tuyệt vời Vỡ ai đó từng đến thăm cụng viờn ấy dự chỉ một lần thỡ khú cú thể quờn được.

DÆn dß:

- Häc thuéc ghi nhí.

- Hoµn thµnh c¸c bµi tËp trong SGK.

- §äc tr íc bµi LuyÖn tËp kÓ chuyÖn

t ëng t îng.

KÝnh chóc c¸c thÇy gi¸o

c« gi¸o m¹nh kháe!

Chóc c¸c em häc tèt.