Tiết 54 - Chỉ từ

Tiết 54 chỉ từ làm cho các sự vật đ ợc xác định cụ thể hơn.. Ví dụ: 2.Nhận xét : Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào sự vật, nhằm xác định vị trí của sự vật trong không gian hoặc thời

1

KiÓm tra bµi cò

Câu 1: Số từ là gì? Thế nào là lượng từ, lượng từ chia làm mấy nhóm?

+ Sè tõ lµ nh÷ng tõ chØ  SL îng sù vËt: §øng tr íc DT.

Thø tù sù vËt : §øng sau DT.

+ L îng tõ lµ nh÷ng tõ chØ l îng Ýt hay nhiÒu cña sù vËt

(ChØ l îng kh«ng chÝnh x¸c)

+ L îng tõ chia thµnh 2 nhãm : - Nhãm cã ý nghÜa chØ toµn thÓ

- Nhãm cã ý nghÜa tËp hîp, phèi hîp.

KiÓm tra bµi cò

Câu 2: Xác định số từ, lượng từ trong cụm danh từ sau?

+ Tất cả năm học sinh ấy

y ấ

Tiết 54: chỉ từ

CDT

CDT

CDT

CDT

Ngày x a, có ông vua nọ sai một viên quan đi

dò la khắp n ớc tìm ng ời tài giỏi Viên quan ấy

đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu

đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm nh ng viên quan vẫn ch a tìm thấy ng ời nào thật sự lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia

thấy hai cha con nhà nọ đang cày ruộng

(Em bé thông minh)

I CHỈ TỪ LÀ Gè ?

1 Ví dụ:

2 Nhận xột:

Tiết 54 chỉ từ

làm cho các sự vật

đ ợc xác định cụ thể hơn

1 Ví dụ:

2.Nhận xét :

- ông vua / ông vua nọ

- viên quan / viên quan ấy

- làng / làng kia

- nhà / nhà nọ

không xác định vị trí của sự vật

xác định vị trí của

sự vật

Đều là tên gọi của từng loại sự vật

Giống nhau Khác nhau Các danh từ

Các cụm danh từ

Tiết 54 chỉ từ

I CHỈ TỪ LÀ Gè?

1 Ví dụ:

2.Nhận xét :

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào

sự vật, nhằm xác định vị trí của sự

vật trong không gian hoặc thời

gian.

không xác định vị trí của sự vật

xác định vị trí của

sự vật

viên quan ấy, nhà nọ

hồi ấy, đêm

nọ

Trỏ vào vật, xác

định vị trí của sự vật

Xác định vị trí của sự vật trong không gian Xác định vị trí của sự vật trong thời gian

Đều là tên gọi của từng loại sự vật

Giống nhau Khác nhau Các danh từ

Các cụm danh từ

Hồi ấy, ở Thanh Hoỏ cú một người làm nghề đỏnh cỏ tờn là Lờ Thận Một đờm nọ, Thận

thả lưới ở một bến vắng như thường lệ

- viên quan ấy

- nhà nọ

3 Ghi nhớ :

Tiết 54 chỉ từ

I CHỈ TỪ LÀ Gè?

1 Ví dụ:

2.Nhận xét :

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào

sự vật, nhằm xác định vị trí của sự

vật trong không gian hoặc thời

gian.

3 Ghi nhớ :

Bài tập nhanh

a Tụi đi từ đõy đến trường

b Tụi đi đõy

=> Xỏc định vị trớ thời gian

=> Xỏc định vị trớ trong khụng gian

Tiết 54 chỉ từ

I CHỈ TỪ LÀ Gè ?

1 Ví dụ

2 Nhận xét :

II HOẠT ĐỘNG CỦA CHỈ TỪ

TRONG CÂU

1 Ví dụ:

2 Nhận xét:

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào

sự vật, nhằm xác định vị trí của sự

vật trong không gian hoặc thời

gian.

1 Đọc ví dụ sau và xác định chức vụ của chỉ từ

ông vua

nọ

- viên quan ấy

- làng kia

- nhà nọ

Làm phụ ngữ bổ nghĩa cho danh từ -> hợp thành cụm danh

từ hoạt động trong câu

=> Làm phụ ngữ trong cụm danh từ

2 Tìm chỉ từ trong những câu sau Xác định chức vụ của chúng trong câu

a, Cuộc chống Mỹ cứu

n ớc của nhân dân ta dù phải kinh qua gian khổ,

hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn

Đó là một điều chắc chắn

b, Từ đấy, n ớc ta chăm nghề trồng trọt, chăn nuôi và có tục ngày Tết làm bánh ch ng ,bánh giày

CN

VN

Chỉ từ th ờng làm phụ ngữ trong

cụm danh từ Ngoài ra, chỉ từ còn

có thể làm chủ ngữ hoặc trạng ngữ

trong câu.

3 Ghi nhớ :

3 Ghi nhớ:

Tiết 54 chỉ từ

I CHỈ TỪ LÀ Gè ?

1 Ví dụ

2 Nhận xét :

II HOẠT ĐỘNG CỦA CHỈ TỪ

TRONG CÂU

1 Ví dụ:

2 Nhận xét:

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào

sự vật, nhằm xác định vị trí của sự

vật trong không gian hoặc thời

gian.

Chỉ từ th ờng làm phụ ngữ trong

cụm danh từ Ngoài ra, chỉ từ còn

có thể làm chủ ngữ hoặc trạng ngữ

trong câu.

3 Ghi nhớ :

3 Ghi nhớ:

Bài tập 2: Thay các cụm từ in đậm d ới đây

bằng những chỉ từ thích hợp và giải thích vì sao phải thay đổi nh vậy?

Đỏp ỏn

- Chõn nỳi Súc = đú, đấy -> Định vị về khụng gian

-*Nhận xột:

-Cõu văn trở nờn ngắn gọn hơn, dễ hiểu và trỏnh được lỗi lặp từ

a, Giặc tan vỡ Đám tàn quân giẫm

đạp lên nhau mà chạy trốn, tráng sĩ đuổi

đến chân núi Sóc Đến Chân núi sóc,

một mình một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi bỏ lại áo giáp, rồi cả ng ời và ngựa từ

từ bay lên trời

(Theo Thánh Gióng)

Tiết 54 chỉ từ

I chỉ từ là gì ?

II Hoạt động của chỉ từ trong câu

Chỉ từ th ờng làm phụ ngữ trong

cụm danh từ Ngoài ra, chỉ từ còn

có thể làm chủ ngữ hoặc trạng ngữ

trong câu.

Chỉ từ là những từ dùng để trỏ vào

sự vật, nhằm xác định vị trí của sự

vật trong không gian hoặc thời

gian.

( Định vị sự vật trong thời gian)

III Luyện tập

1 Bài tập 1:

Bài tập 1: Tìm chỉ từ trong những câu sau đây Xác định ý nghĩa và chức vụ của các chỉ từ ấy?

a, Vua cha xem qua một l ợt rồi dừng lại tr ớc chồng bánh của Lang Liêu, rất vừa ý bèn gọi lên hỏi Lang Liêu đem giấc mộng gặp thần ra để

kể lại Vua cha ngẫm nghĩ rất lâu rồi chọn hai thứ bánh ấy đem tế Trời, Đất cùng Tiên v ơng (Bánh ch ng ,bánh giày)

b, Đấy vàng, đây cũng đồng đen

Đấy hoa thiên lý, đây sen Tây Hồ (Ca dao)

c, Nay ta đ a năm m ơi con xuống biển,nàng đ a năm m ơi con lên núi,chia nhau cai quản các ph

ơng

(C on Rồng, cháu Tiên)

d,Từ đó nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng

(Định vị sự vật trong không gian)

(Định vị sự vật trong không gian)

( Định vị sự vật trong thời gian)

TN

PN

CN

CN CN

TN

CN

3 Bài tập 3:

Đỏp ỏn

* Chỉ từ “ấy”, “đú”, “nay”: Khụng thể thay thế bằng bất kỳ từ hoặc cụm từ nào khỏc.

Vỡ : Văn bản Thạch Sanh thuộc thể loại truyện cổ tớch(đú là một trong những thể loại của truyện cổ dõn gian) Truyện cổ dõn gian: thời gian khụng cụ thể cho nờn

ta khụng thể xỏc định rừ được thời gian năm ấy là năm nào, hụm đú là hụm nào, đờm nay là đờm nào…như truyện hiện đại được.

* Nhận xột tỏc dụng của chỉ từ:

Bài tập 3: Có thể thay đổi các chỉ từ trong đoạn văn sau bằng những từ hoặc cụm

từ nào không? Rút ra nhận xét về chỉ từ.

Năm ấy đến l ợt nhà Lí Thông nộp mình Mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay Chiều hôm đó, chờ Thạch Sanh kiếm củi về, Lí Thông dọn một mâm cơm r ợu thịt ê hề mời ăn, rồi bảo:

- Đêm nay, đến phiên anh canh miếu thờ, ngặt vì dở cất mẻ r ợu, em chịu khó thay anh, đến sáng thì về. (Thạch Sanh)

- Chỉ từ cú vai trũ quan trọng trong cõu Vỡ chỳng cú thể chỉ ra sự vật, những thời điểm khú gọi thành tờn, giỳp người nghe, người đọc định vị được cỏc sự vật, thời điểm ấy trong chuỗi sự vật hay dũng thời gian vụ tận.

CỦNG CỐ BÀI HỌC

TiÕt 54: chØ tõ

H ớng dẫn về nhà

*Chuẩn bị: Bài động từ với những nội

dung sau:

- Đặc điểm của động từ.

- Các loại động từ chính.

14