-HS nhận xét bổ sung-2-3 HS đọc Nớc Âu Lạc I , mục tiêu 1:Kiến thức: -Nớc Âu Lạc là sự nối tiếp của nớc Văn Lang -Thời gian tồn tại của nớc Âu Lạc , tên vua , nơi kinh đô đóng -Nắm
Trang 1Môn lịch sử và Địa lý
I-Mục tiêu:
1:Kiến thức: Biết môn Lịch sử và địa lí ở lớp 4 giúp HS hiểu biết về thiên nhiên và
con ngời Việt Nam, biết công lao của ông cha ta trong thời kì dựng nớc và giữ nớc từthời Hùng Vơng đến buổi đầu thời Nguyễn
2:Kĩ năng: - Chỉ vũ trớ ủũa lớ, hỡnh daựng cuỷa ủaỏy nửụực ta trên bản đồ
3:Thái độ: Biết môn Lịch sử và Địa lí góp phần giáo dục HS tình yêu thiên nhiên, con ngời và đất nớc Việt Nam
II-Đồ dùng : Bản đồ tự nhiên,hình ảnh sinh hoạt của một số dân tộc
III-Hoạt động dạy- học
1-KTBC :
GV kiểm tra đồ dùng của HS
2-Giới thiệu bài :
Nêu mục đích yêu cầu
a.HĐ1: Quan sát tranh bản đồ
*Giới thiệu vị trí dịa lý của đất nớc,c dân
KL:Mỗi dân tộc sống trên dất nớc Việt
Namcó nét văn hóa riêng song cùng có
một Tổ quốc,một lịch sử Việt Nam
c.HĐ3:Tổ quốc tơi đẹp có rất nhiều sự
kiện lịch sử, hãy tìm VD chứng minh điều
đó:
-Môn LS, ĐL giúp em hiểu biết gì?
*GDục HS tình yêu thiên nhiên, con ngời
-2 HS trình bày
-hoạt động nhóm-Nêu tên tìm hiểu một số DT qua tranh
-Chỉ quan sát nhận xét Lắng nghe
+HS kể VD:Đời Hùng Vơng
An Dơng VơngNhà Nguyễn, Lê,Đinh , …-2 HS nêu theo ý hiểu của mình
Trang 2-Nời Lạc Việt biết làm ruộng, ơm tơ,dệt lụa,đúc đồng làm vũ khí và công cụ SX.
-Ngời Lạc Việt ở nhà sàn,họp nhau thành các làng,bản
-ngời Lạc Việt có tục lệ nhuộm răng ,ăn trầu,ngày lễ hội thờng đua thuyền,đấu vật
2.Kú naờng: HS moõ taỷ ủửụùc nhửừng neựt chớnh veà ủụứi soỏng vaọt chaỏt vaứ tinh thaàn cuỷa
ngửụứi Laùc Vieọt
3.Thaựi ủoọ: HS tửù haứo veà thụứi ủaùi vua Huứng & truyeàn thoỏng cuỷa daõn toọc.
II, Đồ dùng dạy học
Hình trong SGK -phiếu học tập,lợc đồ bắc bộ và bắc trungbộ
III, Các hoạt động dạy học
A, Kiểm tra bài cũ
Teõn baỷn ủoà cho ta bieỏt ủieàu gỡ?
Chổ ủửụứng bieõn giụựi cuỷa Vieọt Nam vụựi caực
nửụực xung quanh treõn bản đồ& giaỷi thớch vỡ
sao laùi bieỏt ủoự laứ ủửụứng bieõn giụựi?
-GV nhận xét
B, Bài mới
-Giới thiệu bài ;Nêu mục tiêu của bài
1, Sự ra đời của n ớc Văn lang
-Hoạt động1: Làm việc cả lớp
GV treo lợc đồ bắc bộ và bắc trung bộ lên
bảng vẽ trục thời gian lên bảng
-GV giới thiệu về trục thời gian
yêu cầu HS dựa vào kênh hình và kênh
-Đứng đầu nớc Văn Lang là ai?
-Những ngời giúp vua cai quản đất nớc là
-Phía trên công nguyên là năm saucông nguyên
thời điểm ra đời của nớc Văn Lang-Nhà nớc văn lang ra đời cách đây khoảng năm 700 TCN ở lu vực sông hồng, sông mã và sông cả
-Đứng đầu là các vua Hùng Kinh
đô đặt ở Phong châu Phú Thọ -Những ngời giúp vua cai quản đấtnớc là lạc hầu lạc tớng
-Dân thờng gọi là lạc dân
Trang 32, Một số nét về cuộc sống của
Ng ời việt cổ.
*,Hoạt động 2:Làm việc cá nhân
-yêu cầu HS
-Dựa vào các di vật của ngời xa để lại
hãy nêu nghề chính của lạc dân?
-Ngời Việt cổ đẵ sinh sống ntn?
-Các lễ hội của ngời lạc việt đợc tổ chức
nh thế nào?
-Em biết những tục lệ nào của ngời Việt
cổ còn tồn tại đến ngày nay?
*,GV giảng kết luận
-Gọi HS đọc phần đóng khung SGK
4,Củng cố dặn dò
-GV củng cố lại nội dung bài
-Về nhà học bài -cb bài sau
-Nghề chính của lạc dân là làm ruộng và chăn nuôi : họ trồng lúa ,khoai,đỗ ,cây ăn quả,họ cũng biết nấu xôi,làm bánh dầy làm mắm
-Sống bằng nghề trồng chọt chăn nuôi ,nghề thủ công ,biết chế biến thức ăn dệt vải Họ ở nhà săn để
đánh thú dữ ,quây quần thành làng
-Những ngày hội làng mọi ngời ờng hoá trang vui chơi ,nhảy múa đua thuyền trên sông hoặc
th-đấu vật trên bãi đất rộng-Nhuộm răng đen, ăn trầu, phụ nữ
đeo hoa tai và các đồ trang sức
-HS nhận xét bổ sung-2-3 HS đọc
Nớc Âu Lạc
I , mục tiêu
1:Kiến thức:
-Nớc Âu Lạc là sự nối tiếp của nớc Văn Lang
-Thời gian tồn tại của nớc Âu Lạc , tên vua , nơi kinh đô đóng
-Nắm đợc một cách sơ lợc cuộc kháng chiến chống Triệu Đà của nhân dân Âu Lạc.-Triệu Đà nhiều lần kéo quân sang xâm lợc nớc Âu Lạc.Thời kì đầu do đoàn kết,có vũ khí lợi hại nên giành đợc thắng lợi,nhng về sau do An Dơng Vơng chủ quan nên cuộc kháng chiến thất bại
2:Kĩ năng:
-Biết những điểm giống nhau của ngời Lạc Việt và ngời Âu Việt
-So sánh đợc sự khác nhau về nơi đóng đô của nớc Văn Lang và nớc Âu Lạc
3:Thái độ: Tôn trọng và giửừ gỡn neàn vaờn hoaự daõn toọc
II, Đồ dùng dạy học
-Lợc đồ Bắc Bộ và bắc Trung Bộ
-Hình trong SGK
Trang 4III, Các hoạt động dạy học
1, KTBC
-Hãy nêu sự ra đời của nớc văn lang?
-GV nhận xét
2, Bài mới;
-Giới thiệu bài.Nêu mục tiêu của bài
1,Sự ra đời của n ớc Âu Lạc
*, Hoạt động1: làm việc cá nhân.
-GV y/c HS đọc SGK và làm bài tập
sau
-Em hãy điền dấu X vào ô trống những
điểm giống nhau của ngời Lạc Việt và
ngời Âu Việt
+ Sống cùng trên một địa bàn
+ Đều biết chế tạo đồ đồng
+ Đều biết rèn sắt
+ Đều trồng lúa và chăn nuôi
+ Tục lệ có nhiều điểm giống nhau
-GV HD HS
-GV kết luận: cuộc sống của ngời Âu
việt và ngời Lạc việt có nhiều điểm
t-ơng đồng và họ sống hoà hợp với
nhau Thục phán đã lãnh đạo ngời
Âu Việt và ngời Lạc Việt đánh giặc
ngoại xâm dựng nớc Âu Lạc tự là An
Dơng Vơng dời đô xuống cổ loa Đông
Anh(HN ngày nay)
2,Những thành tựu của n ớc Âu Lạc
3, Nguyên nhân thắng lợi và thất
bại trớc sự xâm lợc của Triệu Đà
-Hoạt động 3 :làm việc cả lớp
-YC HS đọc đoạn trong SGK
-GV đặt câu hỏi thảo luận
-Vì sao cuộc xâm lợc của quân Triệu
ơng đẵ cho XD thành cổ Loa kiên cố Là những thành tựu đặc sắc của ngời dân Âu Lạc
-HSđọc từ 217 TCN phơng Bắc-HS kể lại cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Triệu Đà của nhân dân
Âu Lạc -Do dân ta đồng lòng , đoàn kết , một lòng chống giặc có tớng chỉ huy giỏi ,
vũ khí tốt có thành luỹ kiên cố nên lần nào quân giặc cũng bị đánh bại
-Triệu Đà đem quân xang đánh Âu Lạc
An Dơng Vơng chủ quan nên thua trận
Trang 5-Củng cố nội dung bài
- Về nhà học bài - chuẩn bị bài sau
phải nhẩy xuống biển tự tử Nớc Âu Lạc rơi vào ách đô hộ của bọn PK ph-
ơng Bắc -HS nhận xét bổ sung -HS đọc bài học
Nớc ta dới ách đô hộ của các triều đại Phong Kiến phơng Bắc
-Nêu nguyên nhân thắng lợi và thất bại trớc
cuộc xâm lợc của Triệu Đà?
do An Dơng Vơng chủ quan nên cuộc kháng chiến thất bại.)
Trang 6-GV đa bảng thống kê ( có ghi thời gian
biểu diễn các cuộc KN cột ghi các cuộc KN
để trống )
-GV viên giảng :
*,Rút ra bài học
4, Củng cố dặn dò
-Củng cố lại nội dung bài
-chuẩn bị bài sau
chính quyền ngời Hán cai quản Chúng bắt nhân dân ta lên rừng săn voi, tê giác,bắt chim quý đẵn gỗ trầm,xuống biển
mò ngọc trai ,bắt đồi mồi ,khai thác san hô để cống nạp cho chúng bắt đân ta sống theo phong tục tập quán của ngời Hán
-HS nhận xét bổ xung
-HS đọc từ không chịu khuất phục hết.-Nhân dân ta chống lại sự đồng hoá của quân đô hộ giữ gìn các phong tục của dân tộc đồng thời cũng tiếp thu cái hay cái đẹp của ngời Hán
thời gian các cuộc khởi nghiãNăm 40
Năm 248Năm 542Năm 550Năm 722Năm 766Năm 905Năm 931Năm 938
- HS điền các cuộc khởi nghĩa vào cột
- HS báo cáo kết quả của mình
-Kể ngắn gọn cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trng
+Nguyên nhân khởi nghĩa:Do căm thù quân xâm lợc,Thi Sách bị Tô Định giết hại(trả
nợ nớc,thù nhà)
Trang 7+Diễn biến:Mùa xuân năm 40 tại cửa sông Hát,Hai Bà Trng phất cờ khởi nghĩa…Nghĩa quân làm chủ Mê Linh,chiếm Cổ Loa rồi tấn công Luy Lâu,trung tâm của chính quyền đô hộ.
+ý nghĩa:Đây là cuộc khởi nghĩa đầu tiên thắng lợi sau hơn 200 năm nớc ta bị các triều đại phong kiến phơng Bắc đô hộ;thể hiện tinh thần yêu nớc của ND ta
2:Kĩ năng:sử dụng lợc đồ để kể lại nét chính về diễn biến cuộc khởi nghĩa.
3:Thái độ: Boi dửụừng loứng tửù haứo veà ngửụứi anh huứng daõn toọc vaứ truyeàn thoỏng ủaỏu
tranh choỏng ngoaùi xaõm cuỷa nhaõn daõn ta
-GVgiải thích : Cuộc KN Hai Bà
Tr-ng diễn ra troTr-ng phạm vi rất rộTr-ng lợc
- Do nhân dân ta căm thù quân xâm lợc đặc biệt là Thái Thú Tô Định
-Do Thi Sách chồng của Bà Trng Trắc bị Tô
Trang 8-Củng cố lại nội dung bài
-Liên hệ với phụ nữ ngày nay
-Về nhà học bài
bày lại diễn biến
- HS lên bảng thuật lại diễn biến của cuộc khởi nghĩa
- HS nhận xét bổ sung
- HS đọc từ trong vòng 1 tháng đến hết-không đầy 1 tháng cuộc khởi nghĩa hoàn toàn thắng lợi
-Cuộc khởi nghĩa đã giành lại độc lập cho đất nớc sau hơn 200 năm bị bọn phong kiến ph-
ơng bắc đô hộ và bóc lột
-HS nhận xét bổ xung-HS đọc bài học
Chiến thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo
+Những nét chính về diễn biến trận Bạch Đằng:Ngô Quyền chỉ huy quân ta lợi dụngthủy triều lên xuống trên sông Bạch Đằng,nhủ giặc vào bãi cọc và tiêu diệt địch
ý nghĩa trận Bạch Đằng:chiến thắng Bạch Đằng kết thúc thời kì nớc ta bị phong kiến phơng Bắc đô hộ,mở ra thời kì độc lập lâu dài cho dân tộc
2.Kú naờng:
- HS keồ laùi ủửụùc dieón bieỏn traọn Baùch ẹaống
- Trỡnh baứy ủửụùc yự nghúa cuỷa traọn Baùch ẹaống ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc
3.Thaựi ủoọ:
- Luoõn coự tinh thaàn baỷo veọ neàn ủoọc laọp daõn toọc
II ẹoà duứng daùy hoùc :
III-Chuẩn bị : Tranh
Trang 9IV, Hoạt động dạy học
1,Kiểm tra bài cũ:
- HS keồ laùi ủửụùc dieón bieỏn traọn Baùch
ẹaống
- Trỡnh baứy ủửụùc yự nghúa cuỷa traọn Baùch
ẹaống ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc
- Sau khi đánh tan quân Nam Hán Ngô
Quyền đã làm gì? Điều đó có ý nghĩa
-Ngô Quyền là ngời có tài nên đợc Dơng
Đinh Nghệ gả con gái cho -Vì Kiều Công Tiễn giết Dơng Đình Nghệ Ngô Quyền đem quân đánh báo thù
CôngTiễn cầu cứu nhà Nam Hán-Nghô Quyền giết Kiều Công Tiễn Và chuẩn bị đón đánh quân Nam Hán
-HS nhận xét
-HS đọc đoạn: sang nhà nớc ta hoàn toàn thất bại
-Ngô Quyền đã dùng kế cắm cọc gỗ đầu vót nhọn,bịt sắt xuống lòng sông Bạch
Đằng lợi dụng lúc thuỷ triều lên che lấp các cọc nhọn cho quân mai phục khi thuỷ triều lên nhử quân Nam Hán vào khi thuỷ triều xuống thì đánh,quân Nam Hán khôngchống cự nổi, chết quá nửa Hoàng Tháo tửtrận
-HS nhận xét-HS đọc từ mùa xuân năm 939 dến hết.-Mùa xuân năm 939 Nghô Quyền xng v-
ơng đóng đô ở Cổ Loa Kết thúc hoàn toànthời kì đô hộ của bọn PKPB và mở đầu chothời kì độc lập lâu dài của nớc ta
-HS nhận xét
Trang 10Ôn tập
I, Mục tiêu :
1:Kiến thức:
-Nắm đợc tên các giai đoạn lịch sử đã học từ bài 1 đến bài 5:
+Khoảng năm 700 TCN đến năm 179 TCN:buổi đầu dựng nớc và giữ nớc
+Năm 179 TCN đến năm 938:hơn một nghìn năm đấu tranh giành lại độc lập
-kể lại một số sự kiện tiêu biểu về:
+Đời sống ngời Lạc Việt dới thời Văn Lang
+Hoàn cảnh,diễn biến và kết quả của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng
+Diễn biến và ý nghĩa của chiến thắng Bạch Đằng
* Hoạt động 1: làm việc theo nhóm
-GV phát phiếu cho mỗi nhóm 1
bản và y/c ghi nội dung ở mỗi giai
đoạn
HS trả lời
Nhóm 4Khoảng 700TCN đến năm
179 TCN Từ năm 179 TCN- 938SCN
Khoảng 700 năm TCN trên địa phận BBvà Bắc trung Bộ hiệnnay nớc Văn Lang ra Đời nối tiếp VLlà
Từ năm 179 TCN Triệu Đà thôn tính đợcnớc Âu Lạc Nớc ta bị bọn PKPBđô hộ hơn 1nghìn năm chúng áp bức bóc lột ND ta nặng nề ND ta không chịu khuất phục đã
Trang 11Gọi HS báo cáo
-GV nhận xét chốt lại
* Hoạt động 2: làm việc cá nhân
-GV y/c HS kẻ trục thời gian vào và
ghi các sự kiện tiêu biểu đã học
t-ơng ứng với các mốc thời gian cho
* Hoạt động 3: làm việc cá nhân
-Em hãy viết lại bằng lời 3 nội
dung sau :
a,Đời sống ngời Lạc Việt dới thời
Văn Lang (SX,ăn mặc ,ở,ca hát,lễ
hội )
b,Khởi nghĩa Hai Bà Trng nổ ra
trong hoàn cảnh nào ? Nêu diễn biến
và kết quả của cuộc khởi nghĩa ?
c,Trình bày diễn biến và nêu ý nghĩa
của chiến thắng Bạch Đằng?
-GV nhận xét
4,Củng cố dặn dò
-Củng cố lại nội dung bài
-Về nhà học bài -chuẩn bị bài sau
nớc Âu Lạc Đó là buổi đầu dựng nớc và giữ nớc của dân tộc ta
liên tục nổi dậy đấu tranh và kết thúc bằngchiến thắng Bạch
Ngời Lạc Việt biết làm ruộng ,ơm tơ dệt lụa ,đúc
đồng làm vũ khí và công cụ sx,cuộc sống ở làng bản giản dị ,những ngày hội làng ,mọi ngời th-ờng hoá trang vui chơi nhẩy múa ,họ sống hoà hợp với thiên và có nhiều tục lệ riêng
-Oán hận trớc ách đô hộ của nhà Hán Hai Bà đãphất cờ khởi nghĩa Mùa xuân năm 40 tại cửa sông Hát Hai Bà phất cờ khởi nghĩa nhanh chóng làm chủ Mê Linh.Từ Mê Linh tấn công Luy Lâu trung tâm của chính quyền đô hộ,Quân Hán chống cự không nổi phải bỏ chạy.không
đầy 1 tháng cuộc khởi nghĩa đã chiến thắng -Ngô Quyền dựa vào thuỷ triều đóng cọc gỗ đầu vót nhọn,bịt sắt xuống lòng sông Bạch Đằng choquân mai phục khi thuỷ triều lên thì nhử quân quân Nam Hán vào.Khi thuỷ triều xuống thì
đánh.Quân Nam Hán chống cự không nổi bị chếtquá nửa Hoàng Tháo tử trận -.Mùa xuân năm 939.Ngô Quyền xng vơng.Đóng đô ở Cổ Loa.Đất nớc đợc độc lập sau hơn 1 nghìn năm bịPKPB đô hộ
-HS lần lợt trình bày từng nội dung -HS khác nhận xét bổ sung
Trang 12
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn mời hai sứ quân
I,Mục tiêu;
1:Kiến thức
- Nắm đợc những nét chính về sự kiện Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân:
+Sau khi Ngô Quyền mất,đất nớc rơi vào hoàn cảnh loạn lạc,các thế lực cát cứ địa phơng nổi dậy chia cắt đất nớc
+Đinh Bộ Lĩnh đã tập hợp nhân dân dẹp loạn 12 sứ quân,thống nhất đất nớc
-Đôi nét về Đinh Bộ Lĩnh:Đinh Bộ Lĩnh quê ở vùng Hoa L, Ninh Bình, là một ngời cơng nghị, mu cao và có chí lớn,ông có công dẹp loạn 12 sứ quân:
III,Các hoạt động dạy học
2,Kiểm tra bài cũ
-Trình bày diễn biến và nêu ý nghĩa
Trang 13-Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì ?
-Sau khi thống nhất đất nớc Đinh
Bộ Lĩnh đã làm gì ?
-GV giải thích các từ
-Hoàng :là hoàng đế ngầm nói vua
nớc ta ngang hàng với hoàng đế
Trung Hoa
-Đại Cồ Việt : nớc Việt lớn
-Thái Bình : yên ổn không có loạn
-Củng cố lại nội dung bài
-Về nhà học bài –chuẩn bị bài
sau
lợng đem quân đi dẹp loạn 12 sứ quân năm 938,ông
đã thống nhất đợc giang sơn -Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua lấy hiệu là Đinh Tiên Hoàng đóng đô ở Hoa L đặt tên nớc là Đại Cồ Việt niên hiệu là Thái Bình
-Các nhóm thảo luận theo nội dung y/ccác mặt Trớc khi thống
nhất Sau khi thống nhất -Đất nớc
-Triều
đình
-Đời sốngcủa nhân dân
-Bị chia cắt thành 12 vùng -Lục đục
-Làng mạc ruộng đồng bị tàn phá dân nghèo khổ đổ máu vô ích
-ĐN qui về 1 mối
-Đơc tổ chức lại qui
củ
-Đồng ruộng trở lại xanh tơi ngợc xuôi buôn bán,khắp nơi chùa tháp đợc XD -Đại diện các nhóm báo cáo
-Các nhóm khác nhận xét bổ sung-Học sinh đọc bài học
Trang 14-Nắm đợc những nét chính về cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất (năm 938)do Lê Hoàn chỉ huy.
+Lê Hoàn lên ngôi vua là phù hợp với yêu cầu của đất nớc và hợp với lòng dân.+Tờng thuật(sử dụng lợc đồ)ngắn gọn cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất:Đầu năm 981 quân Tống theo hai đờng thủy,bộ tiến vào xâm lợc nớc ta.Quân tachặn đánh địch ở Bạch Đằng(đờng thủy)và Chi Lăng(đờng bộ).cuộc kháng chiến thắng lợi
-Đôi nét về Lê Hoàn:Lê Hoàn là ngời chỉ huy quân đội nhà Đinh với chức thập đạo tớng quân.Khi Đinh Tiên Hoàn bị ám hại,quân Tống sang xâm lợc,Thái hậu họ D-
ơng và quân sĩ đã suy tôn ông lên ngôi Hoàng đế(nhà tiền lê).Ông đã chỉ huy cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi
III, Các hoạt động dạy- học
2, Kiểm tra bài cũ:
-Hãy nêu tình hình nớc ta sau khi thống
đó nhà Tống đem quân xâm lợc nớc ta Thế nớc lâm nguy Triều đình đã họp bàn để chọn ngời chỉ huy cuộc kháng chiến Mọi ngời đặt niềm tin vào thập đạo tớng quân LêHoàn ( làm tổng chỉ huy quân đội)
-khi ông lên ngôi , ông đợc quân sĩ ủng hộ
Trang 15Hoàn lên làm vua?
*, Hoạt động 2: Hoạt động nhóm
-GV yêu cầu: các nhóm thảo luận dựa
theo các câu hỏi sau:
-Thắng lợi của cuộc kháng chiến
chống quân Tống đã đem lại kết quả gì
cho nd?
-GV chốt- ghi bảng
*Tiểu kết à bài học
4, Củng cố dặn dò:
-Về nhà học bài-chuẩn bị bài sau
-HS đọc từ đầu năm 981 à lệnh bãi binh.-Các nhóm thảo luận
-Quân tống xâm lợc nớc ta vào đầu năm 981chúng theo 2 đờng thuỷ và bộ ào ào xâm lợcnớc ta Quân thuỷ tiến theo cửa sông Bạch
Đằng Quân bộ tiến vào theo đờng Lạng Sơn Vua Lê trực tiếp chỉ huy binh thuyền chống giặc ở Bạch Đằng Trên bộ quân ta chặn đánh quân tống quyết liệt ở Chi Lăng Hai cánh quân của giặc đều bị thất bại quângiặc chết quá nửa Tớng giặc bị giết Cuộc K/C thắng lợi
-Đại diện nhóm lên bảng thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến chống quân tống của nd ta
-HS nhận xét-HS đọc từ cuộc kháng chiến → hết-Đã giữ vững đợc nền độc lập của nớc nhà nhân dân tự hào tin tởng vào sức mạnh và tiền đồ của dân tộc
-HS nhận xét bổ sung-HS đọc bài học
Trang 16nhà lý dời đô ra thăng long
I,Mục đích yêu cầu :
1.Kieỏn thửực :
-Nêu đợc những lí do khiến Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa L ra Đại La:vùng trung tâm của
đất nớc,đất rộng lại bằng phẳng,ND không khổ vì ngập lụt
-Vài nét về công lao của Lý Công Uẩn:Ngời sáng lập vơng triều Lý,có công dời đô ra
Đại La và đổi tên kinh đô là Thăng Long
- Kú naờng: HS bieỏt
- Tieỏp theo nhaứ Leõ laứ nhaứ Lyự Lyự Thaựi Toồ laứ oõng vua ủaàu tieõn cuỷa nhaứ Lyự OÂng laứ ngửụứi ủaàu tieõn xaõy dửùng kinh thaứnh Thaờng Long (nay laứ Haứ Noọi) Sau ủoự, Lyự Thaựi Toõng ủaởt teõn nửụực laứ ẹaùi Vieọt
- Kinh ủoõ Thaờng Long thụứi Lyự ngaứy caứng phoàn thũnh
Trang 17III, Các hoạt động dạy- học:
2, Kiểm tra bài cũ:
-Y/c HS xác định vị trí kinh đô Hoa L
và Đại La(Thăng Long)
-GV nhận xét
3, Bài mới
-Giới thiệu:Nêu mục tiêu của bài
1,Sự ra đời của nhà Lý
*Hoạt động 1: GV giới thiệu
-Năm 1005,vua Đại Hành mất.Lê Long
Đĩnh lên ngôi,tính tình bạo ngợc.Lý
Công Uẩn là viên quan có tài,có
đức.Khi Lê Long Đĩnh mất .Lý Công
theo mẫu sau
-Lý Thái Tổ suy nghĩ nh thế nào mà
quyết định dời đô từ Hoa L ra Đại La?
-không phải trung tâm-rừng núi hiểm trở chật hẹp
-trung tâm đất nớc
-đất rộng,bằng phẳng,màu mỡ
-Cho con cháu đời sau xây dựng cuộc sống
ấm no hạnh phúc-HS nhận xét-HS đọc từ tại kinh thành Thăng Long->hết-XD nhiều lâu đài cung điện,đền chùa dân
tụ họp ngày càng đông tạo nên nhiều phố nhiều phờng nhộn nhịp,vui tơi
-HS nhận xét bổ sung-HS đọc bài học SGK
Trang 18
chùa thời lý
I,Mục đích yêu cầu :
1:Kiến thức:
- Biết đợc những biểu hiện về sự phát triển của dạo Phật thời Lý
+Nhiều vua nhà Lý theo đạo Phật
+Thời Lý,chùa đợc xây dựng ở nhiều nơi
+Nhiều nhà s đợc giữ cơng vị quan trọng trong triều đình
III,Các hoạt động- dạy- học:
2, Kiểm tra bài cũ
-Lý Thái Tổ suy nghĩ nh thế nào mà quyết
định dời đô từ Hoa L ra Đại La?
-GV nhận xét
3, Bài mới.
-Giới thiệu;Nêu mục tiêu của bài
1,Đạo phật khuyên làm điều thiện tránh
- Những sự việc nào cho thấy dới thời
Lýđạo phật rất phát triển
-Chùa gắn với sinh hoạt văn hoá của nhân
dân ta nh thế nào?
HS trả lời
-HS đọc đoạn từ đạo phật-> rất thịnh đạt-Đạo phật du nhập vào nớc ta rất sớm ,Đạo phật khuyên ngời ta phải biết yêu th-
ơng đồng loại phải biết nhờng nhịn nhau giúp đỡ ngời gặp khó khăn không đợc đối
sử tàn ác với loài vật-Vì giáo lý của đạo phật phù hợp với lối sống và cách nghĩ của nhân dân ta nên sớm đợc nhân dân ta tiếp nhận và tin theo
-HS đọc SGK và thảo luận nhóm 4 theo nội dung sau:
-Đạo phật đợc truyền bá rộng rãi trong cả nớc, nhân dân theo đạo phật rất đông,nhiềunhà s đợc giữ chức vụ quan trọng trong triều đình
-Chùa mọc lên khắp nơi, năm 1031 triều
đình đã bỏ tiền xây dựng 950 ngôi chùa,nhân dân cũng đóng góp tiền xây chùa
Trang 19-Nêu sự khác biệt giữa đình và chùa
-Về nhà học bài -CB bài sau
-Chùa là nơi tu hành của các nhà s là nơi tế
lễ của đạo phật nhng cũng là trung tâm vănhoá của các làng xã, nhân dân đến chùa để
lễ phật,hội họp vui chơi-Đại diện các nhóm trình bày nội dung
thảo luận-Tố chức cho mọi HS trng bày tranh
ảnh,tài liệu về các ngôi chùa thời Lý mà tổmình su tầm đợc
-Các nhóm thuyết trình về các t liệucủa mình hoặc mô tả một ngôi chùa(Chùa Một Cột)
-HS nhận xét
cuộc kháng chiến chống
quân tống xâm lợc lần thứ hai (1075-1077)
I,Mục đích yêu cầu
-Biết những nét chính về trận chiến tại phòng tuyến sông Nh Nguyệt(có thể sử dụng lợc
đồ trận chiến tại phòng tuyến sông Nh Nguyệt và bài thơ tơng truyền của Lý Thờng Kiệt)
+Lý Thờng Kiệt chủ động xây dựng phòng tuyến bên bờ nam sông Nh Nguyệt
+Quân địch do Quách Quỳ chỉ huy từ bờ bắc tổ chức tiến công
+Lý Thờng Kiệt chỉ huy quân ta bất ngờ đánh thẳng vào doanh trại giặc
+Quân địch không chống cự nổi,tìm đờng tháo chạy
-Vài nét về công lao Lý Thờng Kiệt:ngời chỉ huy cuộc kháng chiến chống quân tống lầnthứ hai thắng lợi
Trang 202, Kiểm tra bài cũ.
-Đạo phật khuyên làm điều gì?
-Những sự việc nào cho thấy đạo phật dới
-Theo em,việc Lý Thờng Kiệt chủ động
cho quân sang đánh Tống có tác dụng gì?
-GV giới thiệu về Lý Thờng Kiệt
- GVchốt lại nội dung 1
-Quân Tống kéo sang xâm lợc nớc ta vào
thời gian nào?
Lực lợng của quân Tống khi sang xâm lợc
nớc ta ntn? do ai chỉ huy?
-Trận chiến giữa ta và giặc diễn ra ở đâu?
nêu vị trí quân giặc và quân ta trong trận
này?
-Kể lại trận quyết chiến phòng tuyến
sông Nh Nguyệt?
3,Kết quả ý nghĩa của cuộc k/c
-Hãy trình bày nkết quả của cuộc k/c
HS trả lời
-1HS đọc bài -cả lớp đọc thầm từ đầu-rồi rút về
-Năm 1072 vua Lý Thánh Tông mất.Vua
Lý Nhân Tông lên ngôi lúc mới 7 tuổi nhà Tống coi đó là một thời cơ tốt liền xúc tiến việc chuẩn bị xâm lợc nớc ta.-Lý Thờng Kiệt có chủ trơng:”Ngồi yên
đợi giặc không bằng đem quân đánh trớc
để chặn mũi giặc”
-Cuối năm 1075 Lý Thờng Kiệt chia quân thành 2 nhánh bất ngờ đánh vào nơi tập trung quân lơng của nhà Tống ở Ung Châu,Khâm Châu,Liêm Châu rồi rút về n-ớc
-Lý Thờng Kiệt chủ động tấn công nớc Tống không phải để xâm lợc Tống mà để phá âm mu xâm lợc nớc ta của nhà Tống
-HS đọc từ trở về nớc->tìm đờng tháo chạy
-Lý Thờng Kiệt xây dng phòng tuyến sông Nh Nguyệt(Ngày nay là sông Cầu)-Vào năm 1076 chúng kéo 10 vạn bộ binh,1 vạn ngựa,20 vạn dân phu,dới sự chỉhuy của Quách Quỳ ồ ạt kéo vào nớc ta-Trận chiến diễn ra trên phòng tuyến sôngNh Nguyệt.Quân giặc ở phía bắc cửa sông quân ta ở phía nam
-Khi đã đến bờ bắc sông Nh Nguyệt, Quách Quỳ nóng lòng chờ quân thuỷ tiến vào phối hợp vợt sông nhng quân thuỷ của chúng đã bị quân ta chặn đứng ngoài
bờ biển Quách Quỳ liều mạng cho đóng
bè tổ chức tiến công ta trận Nh Nguyệt
đại thắng-1HS đọc từ sau hơn ba tháng->hết
Trang 21chống quân Tống lần 2
*GV giảng chốt lại
4,Củng cố dặn dò
-Nhận xét tiết học
-Về nhà học bài-CB bài sau
-Số quân Tống chết quá nửa số còn lại tinh thần suy sụp nền độc lập của nớc nhà
đợc giữ vững-HS đọc bài học SGK
Trang 222, Kiểm tra bài cũ:
-Nêu nguyên nhân quân Tống xâm lợc nớc
ta?
-Nêu kết quả ý nghĩa -GV nhận xét
3, Bài mới.-Giới thiệu bài;nêu mục tiêu
*Hoạt động 2: làm việc trên phiếu
GV phát phiếu cho HS làm bài
- Cho HS báo cáo kết quả
- GV chốt:
- GV nêu câu hỏi:
-Tìm những sự việc cho thấy dới thời Trần
quan hệ giữa vua và quan,giữa vua và dân
-Học bài và chuẩn bị bài sau
Nội dung phiếu học tập:
1-Điền thông tin còn thiếu vào ô trống:
Sơ đồ bộ máy nhà nớc thời Trần từ trung
-Cuối thế kỉ XII nhà Lý suy yếu,nội bộ triều đình lục đục,đời sống nhân dân cựckhổ.Giặc ngoại xâm lăm le xâm lợc nớc ta.Vua Lý phải dựa vào thế lực của nhàử-ần(Trần Thủ Độ) để giữ ngai vàng
-Vua Lý Huệ Tông không có con trai nên truyền ngôi cho con gái là Lý Chiêu Hoàng, Lý Chiêu Hoàng lấy Trần Cảnh
và nhờng ngôi cho chồng, nhà Trần đợc thành lập
triều đình
phủchâu,huyện
xã
lộ
châu,huyện
Trang 232-Đánh dấu x vào ô trống cho ý trả lời
Tất cả các trai trángkhoẻ mạnh đều đợc
tuyển vào quân đội sống tập trung trong
doanh trại để tập luyện hằng ngày
Trai tráng khoẻ mạnh đợc tuyển vào
quân đội, thời bình thì đợc ở nhà sản xuất,
lúc có chiến tranh thì tham gia chiến đấu
-Nêu đợc một vài sự kiện về sự quan tâm của nhà Trần tới SX nông nghiệp:
Nhà Trần quan tâm đến việc đắp đê phòng lụt:Lập Hà đê sứ;năm 1248 nhân dân cả nớc đợc lệnh mở rộng việc đắp đê tùe đầu nguồn các con sông lớn cho đến cửa biển;khi có lũ lụt,tất cả mọi ngời phải tham gia đắp đê;các vua Trần cũng có khi tự mình trông coi việc đắp đê
III, Các hoạt động dạy- học:
2, Kiểm tra bài cũ:
-Nhà Trần ra đời trong hoàn cảnh nào?
-Nhà Trần làm gì để xây dựng quân đội?
-GV nhận xét
3, Bài mới
- HS trả lời
Trang 241,Những thuận lợi khó khăn của sông
ngòi
*Hoạt động 1:làm việc cả lớp
-Nghề chính của nhân dân ta dới thời Trần
là gì?
-Sông ngòi tạo nhiều thuận lợi cho sản
xuất nông nghiệp nhng cũng gây ra những
khó khăn gì?
-Em hãy kể tóm tắt về một cảnh lụt lội mà
em đợc chứng kiến hoặc qua phơng tiện
thông tin?
*GV kết luận
2,Nhà Trần tổ chức đắp đê chống lụt
*Hoạt động 2:làm việc cả lớp
-Em hãy tìm các sự kiện trong bài nói lên
sự quan tâm đến đê điều của nhà Trần?
*GV kết luận: nhà Trần rất quan tâm đến
-Nhận xét tiết học-CB bài sau
-HS đọc bài:từ đầu à ông cha ta-Dới thời Trần nhân ta làm nông nghiệp
là chủ yếu-Sông ngòi cung cấp nớc cho nông nghiệp phát triển song cũng có khi gây
lũ lụt làm ảnh hởng tới sản xuất nông nghiệp và cuộc sống của nhân dân ta-HS nêu hoặc kể lại
-Hàng năm con trai từ 18 tuổi trở lên phải dành một ngày để tham gia đắp đê-Có lúc các vua Trần cũng tự mình trôngnom việc đắp đê
-HS đọc phần còn lại -Đã đắp đợc một hệ thống đê dọc theo các con sông chính giúp nông nghiệp phát triển
-ở địa phơng em là nơi đầu nguồn của các con sông nhân dân đã trồng cây chắn sóng, xây kè bảo vệ đê để chống lũlụt
-2 HS đọc bài học
Trang 25
Cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc mông- nguyên I,Mục đích yêu cầu :
+Tài thao lợc của các tớng sĩ mà tiêu biểu là Trần Hng Đạo(thể hiện ở việc khi giặc mạnh,quân ta chủ động rút khỏi kinh thành,khi chúng suy yếu thì quân ta tiến công quyết liệt và giành đợc thắng lợi;hoặc quân ta ding kế cắm cọc gỗ tiêu diệt địch trên sông Bạch Đằng)
2.Kú naờng:
- Neõu ủửụùc moọt soỏ mửu keỏ ủeồ gieỏt giaởc cuỷa vua toõi nhaứ Traàn
- Kể về tấm gơng yêu nớc của Trần Quốc Toản
3.Thaựi ủoọ:
- Traõn troùng,tự hào về truyeàn thoỏng chống giặc ngoại xâm cuỷa cha oõng noựi chung
va quaõn daõn nhaứ Traàn noựi riêng
II, Đồ dùng dạy học:SGK
III, Các hoạt động dạy- học:
2,Kiểm tra bài cũ:
-Tìm những sự việc cho thấy vua tôi nhà
Trần rất quyết tâm chống giặc?
*Giáo viên kết luận:
2,Kế sách đánh giặc của vua tôi nhà
Trần và kết quả cuộc kháng chiến.
-HS trả lời
-1 HS đọc từ đầu đến sát thát (giết giặc Nguyên)
-Trần Thủ Độ khảng khái trả lời:”Đầu thần cha rơi xuống đất,xin bệ hạ đừng lo”-Điện Duyên Hồng vang lên tiếng đồng thanh của các bô lão:”Đánh”
-Trần Hng Đạo,ngời chỉ huy tối cao của cuộc k/c vết hịch tớng sĩ kêu gọi nhân dân
đấu tranh có câu:”Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ,nghìn xác này gói trong
da ngựa,ta cũng cam lòng ”
-Các chiến sĩ tự thích vào tay mình hai chữ “sát thát”
-HS đọc và thảo luận
Trang 26-Nhà trần đã đối phó với giặc nh thế nào
khi chúng mạnh và khi chúng yếu?
-Việc cả ba lần vua tôi nhà Trần đều rút
khỏi Thăng Long có tác dụng nh thế nào?
ăn,càng thêm mệt mỏi và đói khát.Quân
địch hao tổn trong khi đó ta lại bảo toàn
đ-ợc lực lợng -Đại diện nhóm trình bày
-HS nhóm khác nhận xét
-Sau ba lần thất bại quân Mông -Nguyên không dám xang xâm lợc nớc ta nữa Đất nớc sạch bóng quân thù, độc lập dân tộc
-Hệ thống lại những sự kiện tiêu biểu Từ bài 7 đến bài 14 về các giai đoạn lịch
sử từ buổi đầu dựng nớc đến cuối thế kỷ XIII:Nớc Văn Lang,Âu Lạc,hơn 1 nghìn năm
đấu tranh giành độc lập,nớc Đại Việt thời Lý;nớc Đại Việt thời Trần
2: Kĩ năng; Hiểu những sự kiện, nhân vật tiêu biểu về các giai đoạn LS
3:Thái độ:Tôn trọng, giữ gìn và bảo vệ đất nớc.
II : Đồ dùng học tập: Phiếu học tập
III, Các hoạt động dạy học
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò