GV: Kinh tế phát triển thờng là nền kinh tế Chế độ phong kiến suy yếu, nền kinh tế sản suất của giai cấp t sản khá phát triển nhng bị chính quyền phong kiến kìm hãm song trên thực tế khô
Trang 11 Về kiến thức Qua bài học giúp HS nắm đợc
- Nguyên nhân, diễn biến chính, tính chất, ý nghĩa lịch sử của cách mạng Hà Lan giữa thế kỉ XVI; cách mạng Anh giữa thế kỉ VXII; chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc
địa Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chủng quốc Mĩ (Hoa Kì)
- Các khái niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khái niệm "Cách mạng t sản"
- Những điếu kiện cấu thành nền sản suất mới, những mâu thuẫn mới… vai trò của giai cấp t sản và quần chúng nhân dân trong cách mạng
2 Về t tởng: Thông qua các sự kiện cụ thể, bồi dỡng cho học sinh
- Nhận thức hết sức đúng đắn về vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng
- Nhận thấy CNTB có mặt tiến bộ song vẫn là chế độ bóc lột thay cho chế độ phong kiến Sự đồng cảm với giai cấp cần lao…
3 Về kĩ năng: Rèn luyện cho học sinh kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ, tranh ảnh đọc kiến thức…
- Biết độc lập t duy, làm việc để giải quyết các vấn đề đợc dặt ra trong quá trình học bài, làm các bài tập lịch sử Khả năng so sánh, đối chiếu, đánh giá sự kiện ở mức độ nhẹnhàng hợp trình độ của HS
Chuẩn bị: - Bản đồ hành chính thế giới (in to) Vẽ phóng to lợc đồ: H1 Lợc đồ cuộc nội chiến ở Anh
Trang 2H3 Lợc đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Bảnh phụ ghi bài tập
- GV n/c soạn bài, su tầm tài liệu liên quan HS đọc n/c trớc bài mới
B Nội dung tiến hành.
* Kiểm tra: ổn định tổ chức, kiểm tra vở ghi, SGK, vở bài tập, hớng dẫn HS cách
chuẩn bị bài mới, làm bài tập Chú ý làm ngay vào vở bài tập in…
* Bài mới
Vào bài: Bớc sang thế kỉ XV các thành thị trung đại trở nên sầm uất, các cuộc phát kiến địa lí đã giúp cho việc giao lu kinh tế và văn hoá đợc đẩy mạnh Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn tới sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở Châu Âu Trong lòng chế độ phong kiến suy yếu đã nảy sinh phát triển nền sản suất CNTB dẫn tới mâu thuẫn giữa phong kiến với t sản và các tầng lớp nhân dân lao động bịnhiều tầng áp bức bóc lột trở nên gay gắt ở nhiều nớc Và các cuộc cách mạng sẽ nổ ra… (GV ghi tên chơng và tên bài nên bảng)
1 Một nền sản suất mới ra đời.
? Nhớ lại kiến thức lịch sử lớp 7 Em hãy
cho biết ở thế kỉ XV nền kinh tế - chính trị
xã hội ở các nớc Tâu Âu có gì đáng chú ý?
GV: Kinh tế phát triển thờng là nền kinh tế
Chế độ phong kiến suy yếu, nền kinh tế sản suất của giai cấp t sản khá phát triển nhng bị chính quyền phong kiến kìm hãm song trên thực tế không ngăn cản nổi sự phát triển của nó
Trang 3sản xuất tự cung tự cấp… nó hoàn toàn dựa
trên sản xuất thủ công Nh vậy bớc sang
thế kỉ XV một nền sản xuất mới ra đời
? Vì sao chế độ phong kiến tìm mọi cách
kìm hãm nền sản xuất mới, nhng không
ngăn chặn nổi?
? Những sự kiện nào chứng tỏ nền sản xuất
mới, TBCN phát triển mạnh?
GV kể: Các xởng len dạ (Anh), dệt vải,
luyện kim, nấu đờng… nhân công tấp nập
? Nền sản suất mới và nền sản xuất phong
kiến có gì khác nhau?
GV: Vận dụng một thợ thủ công làm kim
khâu phải tiến hành 92 động tác sản xuất
đợc 20 kim/ ngày, 10 thợ sản xuất trong
công trờng đợc 48.000 chiếc kim/ ngày
? Theo em nền sản xuất mới - sản xuất
hàng hoá TBCN so với nền sản xuất tự
cung tự cấp của chế độ phong kiến có gì
thay đổi?
? Cùng với sự phát triển của sản xuất, sự
chuyển biến của xã hội ra sao?
- Sức phát triển của nền kinh tế là rất mạnh
mẽ Nó thu hút đông đảo lực lợng lao động
và tạo ra nhiều của cải, lợi nhuận
- Thế kỉ XV: + Nền kinh tế sản xuất công trờng thủ công ra đời, thuê mớn nhân công…
+ Các trung tâm sản xuất, buôn bán, các ngân hàng đợc thành lập ngày càng có vai trò lớn trong mọi lĩnh vực
- Tuy vậy sử dụng lao động thủ công (bằngtay) nhng ở công trờng thủ công có sự phân công từng khâu chuyên môn trong lao động và có máy móc đơn giản Còn trong sản xuất phong kiến ngời thợ phải làm tất cả các khâu sản xuất
- Nền sản xuất mới - nền sản xuất TBCN - sản xuất hàng hoá cao hơn, đem lại nhiều lợi ích kinh tế hơn dẫn đến sự phát triển sản xuất
- Ngoài các giai cấp, tầng lớp của xã hội phong kiến
Các giai cấp mới: Giai cấp t sản và giai cấp
Trang 4ởng thủ công, có thế lực về kinh tế?
? Ai là ngời sản xuất ra nhiều của cải nhng
chịu nhiều áp bức bóc lột nặng nề?
? Quyền lực kinh tế, chính trị nằm trong
tay giai cấp nào?
? Nhà nớc phong kiến có thái độ gì với nền
sản xuất mới?
? Từ đây dẫn tới mâu thuẫn nào nảy sinh?
? Những đối lập này bên cạnh đối lập vốn
có trong lòng chế độ phong kiến (phong
kiến và nông dân…) dẫn tới hậu quả gì?
? Nêu gọn lại những biểu hiện mới tronh
nền kinh tế xã hội Tâu Âu từ XV - XVI ?
vô sản ra đời
HS đọc to cả lớp đọc thầm
- Giai cấp t sản
- Nhân dân lao động (chủ yếu là nông dân, thợ thủ công, công nhân)
- Giai cấp phong kiến, nhà nớc phong kiến
- Kìm hãm nền sản xuất mới, o ép giai cấp
t sản…
- Đối lập giữa chế độ phong kiến với giai cấp t sản và các tầng lớp nhân dân ngày càng trở nên gay gắt
- Các cuộc đấu tranh chống lại chế độ phong kiến đã nổ ra ở nhiếu nơi
- Sản suất mới hàng hoá ra đời; giai cấp t sản và vô sản xuất hiện các cuộc đấu tranh
- các cuộc cách mạng chống lại chế độ phong kiến bùng nổ
* GV chuyển ý Cuộc cách mạng đầu tiên nổ ra ở Hà Lan thế kỷ XVI
2 Cách mạng Hà Lan thế kỷ XVI.
GV sử dụng bản đồ HCTG giới thiệu vùng
đất Nê-đéc-lan Có nền kinh tế TBCN phảt
triển nhất ở Tây Âu song bị Tây Ban Nha
- Nhìn bản đồ hành chính thế giới
- Nghe
Trang 5thống trị và ngăn cản sự phát triển này
? Vì sao bọn thống trị Tây Ban Nha lại làm
thế ?
GV thuật: Nhân dân Nê-đéc-lan nổi dậy
chống lại sự đô hộ của vơng quốc Tây Ban
Nha
? Mạnh mẽ nhất là cuộc đấu tranh nào?
GV: Với sự đấu tranh không mệt mỏi
(thuật tiếp)
? Kết quả của cách mạng Hà Lan nh thế
nào?
GV: Cuộc đấu tranh của nhân dân
Nê-đéc-lan đã giải phóng đất nớc và thành lập nớc
cộng hoà là cuộc:
ý nghĩa: cách mạng t sản đầu tiên trên thế
giới Mở ra thời kì thế giới cận đại
? Vì sao có thể khẳng định đợc nh vậy?
* Lu ý: GV cần cung cấp thuật ngữ cách
mạng t sản cho HS hiểu thế nào là cuộc
cách mạng t bản?
- Tây Ban Nha muốn duy trì sự thống trị ở vùng đất Nê-đéc-lan thu lợi cho phong kiến Tây Ban Nha
- Tháng 8- 1566 diễn ra cuộc đấu tranh mạnh mẽ của nhân dân Nê-đéc-lan nhng bị
đàn áp đẫm máu
- 1581 các tỉnh miền Bắc Nê-đéc-lan thànhlập nớc cộng hoà - các tỉnh liên hiệp (sau gọi là Hà Lan)
- 1648 nền độc lập của Hà Lan đợc chính thức công nhận
- Hà Lan giải phóng, tạo điều kiện cho chủnghĩa t bản phát triển
- Nhân dân Hà Lan đánh đổ chế độ phong kiến (vơng triều Tây Ban Nha) xây dựng một xã hội mới tiến bộ hơn
- Là cách mạng do giai cấp t sản lãnh đạo nhằm lật đổ chế độ phong kiến đã lỗi thời,
mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển,
Trang 6xác lập sự thống trị của giai cấp t sản Lực lợng chủ yếu đa cách mạng thắng lợi là nhân dân lao động song thành quả cách mạng lại rơi vào tay giai cấp t sản lãnh
? Xác định vị trí của nớc Anh trên bản đồ? HS lên bảng, xác định nớc Anh trên bản đồ
* Cuối XVI - đầu XVII nền sản suất mới hình thành và phát triển ở Anh
1 Sự phát triển của CNTB ở Anh.
GV: Cùng với Châu Âu, quan hệ TBCN ở
Anh lớn mạnh hơn cả, trớc hết là miền
Đông Nam
? Dựa vào sự hiểu biết về kiến thức địa lí,
kinh tế em cho biết vì sao quan hệ TBCN
phát triển mạnh ở miền Đông - Nam?
Ghi: Quan hệ TBCN phát triển mạnh ở
Em đánh giá nh thế nào về kinh tế và Luân
- Theo dõi trên bản đồ, quan sát Đông - Nam
- Vì có nhiều điều kiện thuận lợi: giàu tài nguyên thiên nhiên, nhiều nhân công, giao thông thuận tiện…
Nghe
Ghi: + Kinh tế hàng hoá phát triển mạnh+ Luân Đôn là trung tâm tài chính công nghiệp, thơng mại tiêu biểu nhất…
Trang 7Đôn của Anh?
? Những phát minh mới về kĩ thuật cùng
các hình thức tổ chức lao động hợp lí có
tác động gì đến sản xuất?
? Sự phát triển quan hệ sản suất CNTB ở
Anh phát triển mạnh mẽ trên lĩnh vực nào?
lớp quý tộc phong kiến đã t sản hoá, kinh
doanh TBCN Quyền lợi của họ gắn chặt
với giai cấp t sản (mới ra đời), họ muốn
thoát khỏi sự lệ thuộc, chuyên quyền của
nhà vua
? Hiểu gì về bản chất của quý tộc mới?
- Năng suất lao động tăng nhanh + HS đọc phần chữ nhỏ trang 5 SGK
- Công nghiệp: luyện kim, dệt len dạ,
- Nông dân nghèo khổ phải rời bỏ quê
h-ơng kéo ra thành thị làm thuê và di c ra
n-ớc ngoài
- Vì không có đất dung thân, không còn nơi lao động trồng trọt nữa
- Vừa muốn kinh doanh phát triển t bản chủ nghĩa có lợi cho mình, lại vừa muốn giữ lại quyền lợi cho quý tộc phong kiến của mình
Trang 8GV: Đây là tính chất hai mặt của quý tộc
mới
? Sự phát triển CNTB ở Anh nảy sinh
trong lòng chế độ phong kiến đã để lại hậu
quả gì?
GV cung cấp: Sác-lơI và sự cai trị độc
đoán của y cản trở nghiêm trọng sự kinh
doanh của t sản và quý tộc mới, bóc lột tân
xơng tuỷ nông dân
? Vì sao t sản, quý tộc mới, nhân dân
muốn lật đổ chế độ phong kiến ở Anh?
- Mâu thuẫn gay gắt giữa t sản, quý tộc mới với chế độ phong kiến - quân chủ chuyên chế (bên cạnh mâu thuẫn cũ giữa nhân dân với địa chủ, quý tộc) Dẫn tới cuộc cách mạng lật đổ chế độ phong kiến Xác lập quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa
- Vì chế độ phong kiến lỗi thời, đi ngợc lại
sự phát triển kinh tế và phát triển sản xuất mới Lật đổ chính quyền chuyên chế của dòng Xtiu ơt, để giải phóng lực lợng sản xuất mới, lập quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa, và ớc mơ đổi đời cho nhân dân
GV treo sơ đồ:
Nhà vua- Quí tộc phong kiến > < T sản, quí tộc mới, câc tầng lớp nông d ân
? Nguyên nhân nào dẫn tới sự bùng nổ của
CM Anh giữa XVII?
Mâu thuẫn XH trở nên quá gay gắt… vì quyền lợi… giải quyết mâu thuẫn bằng cuộc cách mạng
2- Tiến trình cách mạng: ( 20' )
a- Giai đoạn 1 ( 1642- 1648)
GV giới thiệu sự kiện - 1649 Quốc hội
Đợc triệu tập: - Đại biểu tố cáo chính sách cai trị độc đoán của Sác LơI, yêu cầu vua không đợc tự đặt thuế mới, không đợc bắt ngời mà phải đa ra toà án xét xử
? Em có nhận xét gì về việc làm của quốc
hội?
- Đòi hỏi chính đáng, hạn chế quyền lực
độc đoán của nhà vua- quân chủ chuyên
Trang 9? Theo em việc làm của quốc hội có hợp
lòng dân không?
GV chỉ trên bản đồ- lợc đồ cuộc nội chiến
ở Anh
GV dựa vào lợc đồ trình bày diễn biến
cách mạng (GT: Ô- li-vơ Crôm- oen quí
tộc mới, đại biểu quốc hội Ông tổ chức1
đội quân nòng cốt là nông dân căm thù chế
độ phong kiến- quân "sờn sắt" thề không
chung sống với dòng Xtiu ớt)
b- Giai đoạn 2 ( 1649- 1688)
GV tờng thuật quang cảnh xử tử vua
SáclơI ở giữa quảng trờng (trớc) đặt 1 sàn
gỗ cao, xung quanh có lính canh gác, nhà
vua bị dẫn lên sàn, có vệ binh, đao phủ,
linh mục đi theo Một ngời đọc bản án kết
tội nhà vua phản quốc Nhà vua bị bắt quỳ,
kê đầu lên 1 chiếc bục, một nhát rìu giáng
xuống cổ vua giữa tiếng reo hò của quần
chúng ngời đao phủ giơ cao chiếc đầu lâu
của tên vua chuyên chế
? Thể chế của nớc Anh lúc này là gì?
? Mọi quyền lực, quyền hành thuộc về ai?
? Giai cấp nông dân, công nhân, binh lính
có đợc quyền lợi gì?
? Vì thế điều gì sảy ra?
GV: GT thuật ngữ " độc tài quân sự" Do
chế
- Nhân dân ủng hộ quốc hội lên án vua
- Sác- LơI chạy lên bắc Luân Đôn chuẩn bịlực lợng chống lại nhân dân và quốc hội
- 8/ 1642 nội chiến bùng nổ Quân đội quốc hội do Crôm- oen chỉ huy
- Hè 1645 quân quốc hội thắng quyết định
Trang 10vậy sự bất mãn của quần chúng càng ngày
càng tăng QT mới + TS lại chủ trơng khôi
phục lại chế độ quân chủ
GT: Vin-hem là quốc trởng Hà lan, con rể
+ Chế độ nhà nớc do vua đứng đầu, nhng không nắm đợc thực quyền, mọi quyền hành- quyền lực quốc gia thuộc về t sản và quí tộc mới
HS - chọn C
3 ý nghĩa lịch sử của cách mạng t sản Anh giữa XVII:
? Cách mạng Anh đa lại quyền lợi cho ai?
? Ai là ngời lãnh đạo cách mạng?
? Nêu kết quả của cách mạng t sản Anh
XVII?
? Lực lợng nào tham gia chiến đấu đem lại
cách mạng? (Vì sao cách mạng lại nhanh
Trang 11? Cách mạng Anh thắng lợi có ý nghĩa lớn
- Giai cấp t sản và quý tộc mới thắng lợi đãxác lập chế độ t bản chủ nghĩa (hình thức quân chủ lập hiến), sản xuất t bản chủ nghĩa phát triển và thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến
III Luyện tập.
* Hớng dẫn bài tập: Vở in.1,2 Đáp án 3/6: Tất cả các ý trên
Bài4/7: Đúng là b: nguyên nhân bùng nổ chủ nghĩa t bản Anh XVII
Bài 5/7: Dựa vào tiến trình cách mạng để hoàn thành
Về nhà: Chuẩn bị phần III: Giành độc lập ở Bắc Mĩ
Tiết 2 III Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ.
* Kiểm tra: (GV vẽ lên bảng phụ, yêu cầu HS làm).
? Hoàn thành sơ đồ diễn biến chính của cuộc CMTS Anh giữa thế kỉ XVII vào sơ đồ sau
? Cách mạng t sản Anh có ý nghĩa nh thế nào? Hạn chế của cách mạng là gì?
Trang 12* Bài mới
Vào bài: cách mạng t sản Anh thành công Anh t bản chủ nghĩa mạnh lên và thực dân Anh có một hệ thống thuộc địa rộng lớn ở Bắc Mĩ Các thuộc địa này đã nổi dậy đấu tranh Vì sao vậy?
1 Tình hình thuộc địa Nguyên nhân của chiến tranh.
GV: Sử dụng lợc đồ H3 (phóng to) chỉ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ Giới thiệu: Sau khi nhà thám hiểm Cô-lôm-bô tìm ra Châu Mĩ Nhiều nớc Châu Âu chiếm và chia nhau châu lục mới làm thuộc địa
? Vì sao nhiều nớc Châu Âu cũng nh thực
dân Anh lại đua nhau xâm lợc Châu Mĩ và
biến chúng thành thuộc địa?
GV thuật quá trình thâm nhập của thực dân
Anh: XVII - XVIII, thực dân Anh đã tiêu
diệt và dồn ngời In-đi-an vào vùng đất phía
Tây xa xôi Chúng bắt ngời da đen ở Châu
Phi đa sang làm nô lệ và khai khẩn đất
hoang, lập đồn điền
? Thái độ của thực dân Anh đối với sự phát
triển kinh tế của Bắc Mĩ?
? Vì sao thực dân Anh lại cản trở sự phát
triển của Bắc Mĩ?
? Theo em đối lập nào đã nảy sinh?
- Vì đây là vùng đất phì nhiêu, giàu tài nguyên, là quê hơng lâu đời của ngời dân
da đỏ… (In-đi-an)
Nghe và theo dõi trên lợc đồ
* Kinh tế: Phát triển theo con đờng t bản chủ nghĩa, công trờng thủ công, sản xuất hàng hoá xuất khẩu, nhiều ngành lớn mạnh
- Thực dân Anh tìm mọi cách cản trở sự phát triển của công thơng nghiệp (cũng
cớp đoạt tài nguyên, thuế nặng, độc quyền buôn bán)
- Muốn duy trì lâu dài về nguồn lợi kinh tế
và chính trị ở thuộc địa
- Đối lập ngày càng tăng giữa chính quốc Anh và các thuộc địa, nhân dân bị bóc lột,
Trang 13GV: Mâu thuẫn tất yếu sẽ dẫn tới đấu
tranh giải phóng
? Vì sao ngời dân ở các thuộc địa Bắc Mĩ
đấu tranh chống thực dân Anh?
thống trị mất quyền độc lập, tự do
- Vì sự thống trị áp bức bóc lột tàn bạo củathực dân Anh
2 Diễn biến của chiến tranh.
GV thuật trên bản đồ trận chiến (lập niên
biểu)
? Sự kiện này có tác động nh thế nào tới
tiến trình cách mạng ở Bắc Mĩ?
GV thuật tiếp
? Dựa vào phần chữ nhỏ và H4 trang 8 hãy
giải thích vài nét về Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn
(GV: Sau này thủ đô nớc Mĩ mang tên
ông)
? Hãy đọc phần chữ nhỏ trang 8 Nội dung
tuyên ngôn và cho biết tính chất tiến bộ
của tuyên ngôn độc lập của Mĩ thể hiện ở
chỗ nào? (những điểm nào)
GV: Cho HS phân tích những điểm tiến bộ
- 1773 nhân dân cảng Bo - xtơn tấn công 3 tàu trở chè của Anh
- Từ 5/9 đến 26/10/1774 đại biểu Bắc Mĩ họp ở Phi-la… đòi vua Anh xoá bỏ những luật cấm vô lí, không đợc vua Anh chấp nhận
- Thổi bùng lên ngọn lửa căm thù vẫn âm ỉ cháy trong lòng ngời dân Bắc Mĩ
4/1775 đã bùng nổ Nghĩa quân dới sự chỉ huy của Oa-sinh-tơn chiến đấu vô cùng quả cảm, anh dũng, hi sinh
- Một chủ nô giàu, tài quân sự và tổ chức
- 4/7/1776 tuyên ngôn độc lập đợc công bốxác định quyền con ngời, quyền độc lập của các thuộc địa
* A Mọi ngời có quyền bình đẳng
B Quyền t hữu tài sản
C Quyền đợc sống, tự do và mu cầu hạnh phúc
Trang 14này, và cung cấp thêm: duy trì chế độ nô
lệ, sự bóc lột công nhân quyền lực của
ng-ời da trắng
? Vậy tuyên ngôn vẫn còn những hạn chế
gì?
GV: Chiến tranh vẫn tiếp tục Nghĩa quân
tấn công lớn quân Anh
? Em có nhận xét gì cuộc chiến tranh ở
Bắc Mĩ?
GV: Họ xứng đáng là những chiến binh
bất tử, chiến đấu vì độc lập tự do của tổ
quốc
- Phân biệt ngời da trắng và da màu
- 17/10/777 quân khởi nghĩa thắng lợi ở Xa-ra-tô-ga (Miêu tả lại bằng phần chữ nhỏ 1/trang9)
- Vô cùng quyết liệt, quần chúng nhân dân lao động chiến đấu dũng cảm dới sự lãnh
- Chiến tranh kết thúc thắng lợi ở Bắc Mĩ Hợp chủng quốc Mĩ (USA - Mĩ hay Hoa Kì)
- Mĩ là một nớc cộng hoà t sản, theo con ờng t bản chủ nghĩa Cộng hoà liên bang: các bang đợc quyền tự trị, tổng thống nắm quyền hành pháp Quốc hội hai viện: Th-ợng viện và hạ viện nắm quyền lập Pháp
Trang 15- HS thảo luận và có nhiều ý kiến: quần chúng xả thân vì đất nớc, máu xơng của họ
đổ xuống nhng thành quả thì sao?
* Giải phóng nhân dân Bắc Mĩ thoát khỏi
sự thống trị, ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân
+ Làm cho nền kinh tế t bản Bắc Mĩ phát triển
+ Là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc - cách mạng t sản có ảnh hởng to lớn tới phong trào giải phóng dân tộc, giành độc lập dân tộc của nhiếu nớc trên thế giới
- (Sự chiến đấu… của ngời dân lao động,
Trang 16-1781 quân Anh đầu hàng, chiến tranh kết thúc
III Củng cố luyện tập.
? Đánh giá về cuộc… có ý kiến… em chọn ý nào?
A Là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc
1 Về kiến thức: - Những sự kiện cơ bản về diễn biến của cách mạng qua các giai đoạn,
vai trò của nhân dân đa đến thắng lợi và sự phát triển của cách mạng
- ý nghĩa của cách mạng Pháp và phong trào đấu tranh của…
Trang 17- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống.
Chuẩn bị:+ Bản đồ nớc Pháp XVIII
+ Tìm hiểu nội dung các hình trong SGK
+ Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và tài liệu HS đọc bài mới
B Nội dung tiến hành.
t sản
* Bài mới
Vào bài: Cách mạng t sản đã thành công ở một số nớc mà chúng ta đã học và tiếp tục nổ
ra, trong đó ở nớc Pháp đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng t sản nổ ra và phát triển ở Pháp? Cách mạng trải qua những giai đoạn nào? ý nghĩa lớn nh thế nào? (Ta trả lời câu hỏi này bằng bài học)
Tiết 1
I Nớc Pháp trớc cách mạng
1 Tình hình kinh tế
GV cung cấp: * Nông nghiệp: công cụ,
ph-ơng thức canh tác thô sơ chủ yếu dùng cày
cuốc, ruộng đất hoang, nông sản thấp
? Em có nhận xét gì về nông nghiệp nớc
Pháp?
? Hình dung về cuộc sống của nhân dân
- Nông nghiệp Pháp lạc hậu, mất mùa, đói kém
- Đời sống của nhân dân vô cùng cực khổ
Trang 18* Công thơng nghiệp: đã phát triển, sử
dụng máy móc trong sản xuất, nhiều trung
tâm dệt, luyện kim ra đời Nhiều hải cảng
lớn Mác xây, Boóc-đô… tấp nập tàu buôn
? Em nhận xét về công, thơng nghiệp của
Pháp trớc cách mạng nh thế nào? Thái độ
của chế độ phong kiến nh thế nào?
? Chế độ phong kiến kìm hãm sự phát triển
ấy nh thế nào?
? Vì sao phong kiến lại làm nh vậy?
GV tiểu kết: Khác với Anh, nền kinh tế
Pháp trớc cách mạng khó khăn: những lạc
hậu (do sự bóc lột của chế độ phong
kiến…) đã cản trở sự phát triển kinh tế
- Sức mua của dân gnhèo rất hạn chế, hànghoá tiêu thụ chậm
2 Tình hình chính trị xã hội
? Em hiểu thế nào về chế độ quân chủ
chuyên chế?
GV: Tầng lớp nào cày ruộng… phải nộp tô
thuế cho tầng lớp nào?
GV ghi bảng: Xã hội Pháp phân chia thành
3 đẳng cấp: Tăng lữ, quý tộc và đẳng cấp
Trang 19vị trí quyền lợi khác nhau của các giai cấp,
đẳng cấp trong xã hội?
? Theo em cuộc sống của đẳng cấp nào
trong quý tộc là sung sớng Vì sao?
? Giai cấp nào chiếm đại đa số trong xã
hội mà lại nghèo khổ nhất?
* T sản là giai cấp đứng đầu đẳng cấp thứ
3
? Vì sao giai cấp này lại đóng vai trò là
đứng đầu đẳng cấp thứ 3?
(Không có quyền lực chính trị)
? Quan sát H5 SGK trang 10, miêu tả tình
cảch của ngời nông dân trong xã hội Pháp
bấy giờ?
HS: - Giai cấp phong kiến: Tăng lữ và quý tộc Quý tộc nắm những chức vụ cao trong
bộ máy nhà nớc Tăng lữ và quý tộc nắm mọi đặc quyền đặc lợi, không phải đóng thuế cho nhà vua
- Đẳng cấp thứ 3: Giai cấp nông dân, giai cấp t sản và các tầng lớp nhân dân khác không có quyền lợi chính trị, phải đóng thuế và làm nghĩa vụ phong kiến nặng nề
- Đẳng cấp quý tộc và tăng lữ quá sung ớng không phải lao động… tự do hởng mọi
s-đặc quyền…
- Nông dân (90% dân số), bị nhiều tầng áp bức bóc lột
- Có thế lực về kinh tế
- Lanh lợi, hiểu biết hơn , đại diện cho
ph-ơng thức sản xuất tiến bộ
* Một ngời nông dân già nua đang còng
l-ng cõl-ng một quý tộc (l-ngời mặc áo đen, mũrộng vành), một tăng lữ (béo tròn) ngời
Trang 20GV: Trong túi quần, túi áo của quý tộc,
tăng lữ có các văn tự cho vay nợ, thuê
ruộng Những quy định về nghĩa vụ phong
kiến Cùng với các đẳng cấp có đặc quyền,
thỏ chuột, bồ câu (hình những con vật ở
phía dới chân ngời nông dân) đang phá
hoại mùa màng của họ
? Từ đây cho em hiểu gì về cuộc sống của
ngời dân Pháp trớc cách mạng?
GV: Đã đa ngời nông dân Pháp đến tuyệt
vọng trớc thực tế xã hội Họ đã trở thành
một lực lợng đông đảo vững chắc đấu
tranh chống áp bức phong kiến
? Xã hội nảy sinh mâu thuẫn lớn nào Đó
là mâu thuẫn gì?
? Họ đã tìm đến giải pháp giải quyết đối
lập gay gắt này nh thế nào?
* Chú ý: GV giúp HS hiểu khái niệm giai
cấp, đẳng cấp và tầng lớp (Theo thuật ngữ:
Khái niệm lịch sử phổ thông, đại học s
phạm Hà Nội)
nông dân già yếu tay chống chiếc cuốc (tiêu biểu nông nghiệp lạc hậu), mặc rách rới, chân đi guốc gỗ
- Về quyền lợi chính trị (t sản) và quyền
đ-ợc sống…
- Đấu tranh cách mạng
* GV chuyển ý: Sự tồn tại của chế độ đẳng cấp dựa trên sự đối xử bất bình đẳng giữa 2
đẳng cấp có đặc quyền với đẳng cấp thứ 3, với chính sách bóc lột nặng nề của các thế lực phong kiến đã đẩy ngời dân lao động Pháp vào cảch cơ cực Mâu thuẫn xã hội trở nên gay gắt Những nhà t tởng tiến bộ lên tiếng đấu tranh với tiếng nói sắc bén
Trang 213 Đấu tranh t tởng.
? Theo em tiếng nói đấu tranh của các nhà
t tởng sẽ chĩa mũi nhọn vào kẻ nào?
GV: Giả thiết những nhà t tởng kiệt xuất
của giai cấp t sản nh Mông te, Vôn te,
Rút-xô Trong trào lu triết học ánh sáng?
C Cả 2 ý trên
* Đáp án: C
II Cách mạng bùng nổ.
1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế.
? Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên
chế thể hiện ở những điểm nào? (cho HS
đợc làm việc ở SGK)
- Nhà nớc nợ t sản số tiền khổng lồ không thể trả (5 tỉ livrơ), tăng nhiều thuế
Trang 22? Việc tăng thu thuế có tác hại nh thế nào?
? Hậu quả của kinh tế đình đốn, chế độ
phong kiến suy sụp về tài chính không có
giải pháp hữu hiệu mà còn nợ lên đầu đẳng
- Nhân dân đấu tranh mạnh mẽ chống phong kiến
2 Mở đầu của cách mạng thắng lợi.
? Điều này có (hại) ảnh hởng đến quyền
* 5/5/1789 vua triệu tập hội nghị 3 đẳng cấp Véc - xai
- HS chọn phơng án B hoặc C nhng chú ý vào: B Tăng thuế để có tiền chi và trả nợ
- Phản đối kịch liệt
- 17/6 đại biểu đẳng cấp thứ 3 tự thành lập quốc hội lập hiến soạn thảo hiến Pháp, thông qua luật tài chính
* Nhà vua và quý tộc dùng quân đội uy hiếp quốc hội (muốn thủ tiêu quốc hội lập
Trang 23lợi của ai Nhà vua và quý tộc đã làm gì?
GV: Quần chúng lao động, t sản cách
mạng tự vũ trang chống lại nhà vua Phần
lớn binh lính đứng về phía nhân dân
? Quan sát H9 SGK miêu tả lại cuộc tấn
công pháo đài nhà ngục Baxti?
hiến)
HS miêu tả theo hình dung của các em
* GV: "Tấn công…" là bức tranh lột tả sắc sảo quả trình tấn công mở màn CMTSP của ngời dân Pháo đài nhà ngục Ba-xti để bảo vệ kinh thành Pa ri, có hào sâu xung quanh ngăn cách, có cầu treo và đại bác phòng ngự Về sau pháo đài dùng để giam cầm, giết hại những ngời chống chế độ phong kiến Ngục Ba-xti là tợng trng cho uy quyền của chế độ phong kiến
* GV thuật trên lợc đồ: - Sáng 14/7 quần chúng Pa ri vũ khí trong tay kéo vào vây, tấn công dữ dội Sau 4h chiến đấu, quần chúng ùa vào, đội bảo vệ đầu hàng, giết chết sĩ quan chỉ huy chống cự lại Pháo đài về tay quần chúng
- Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng
đòn đầu tiên quan trọng, cách mạng bớc
đầu thắng lợi và tiếp tục phát triển
Trang 24Tiết hai
* Kiểm tra: Thuật chiến thắng 14/7 của nhân dân Pháp? ý nghĩa của sự kiện này?
Vẽ sơ đồ (Bảng phụ: không ghi) Yêu cầu HS điền vào sơ đồ và giải thích nhẹ?
* Bài mới
Vào bài: Tình hình nớc Pháp sau sự kiện 14/7 quần chúng sôi sục căm thù, dới sự lãnh
đạo của t sản họ tiếp tục làm cách mạng Đa cách mạng tiến lên
III Sự phát triển của cách mạng
1 Chế độ quân chủ lập hiến (từ 14/7/1789 - 10/8/1792)
GV giải thích: Quân chủ lập hiến là chế độ
chính trị của 1 nhóm trong đó quyền lực
của vua bị hạn chế bằng 1 hiến pháp do
quốc hội (t sản) định ra
GV thuật theo diễn biến cho học sinh nghe
(chỉ trên lợc đồ)
- CM thắng lợi ở Pa-ri, nhanh chóng lan
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền
rông khắp nớc
- 8/1789 quốc hội thông qua " Tuyên ngôn
nhân quyền, dân quyền", khẩu hiệu " Tự
- THCS Thái Dơng -Ngày soạn
10/8/2008
- Phái lập hiến ( đại t sản) lên cầm quyền vua Lu-i XVI vẫn đợc giữ ngôi( không có quyền gì)
Học sinh thảo luận
- Tiến bộ : Khẳng định quyền tự do bình
đẳng
- Hạn chế: vì quyền lợi của giai cấp t sản
Trang 25với phong kiến.
? Vì sao có thoả hiệp đó?
GV thuật: Vua + nội phản nhờ phong kiến
Châu Âu can thiệp vũ trang chống phá
? Quần chúng đã hành động đúng hay sai?
( giai cấp có tài sản kếch xù: bất khả xâm phạm…không ai có thể tớc bỏ."
- Phục vụ quyền lợi cho giai cấp t sản bảo
vệ quyền lợi kinh tế, tạo thế lực quyền lực chính trị cho đại t sản
Quần chúng không có quyền lợi gì cả mặc
dù họ xả thân làm cách mạng
T sản thoả hiệp với phong kiến, giữ ngôi vua, dựa vào đó dễ bề bóc lột quần chúng lao động
- 4/1792 Aó- Phổ, phản động Pháp chống lại cách mạng.( 8/1792 80 vạn quân phổ tràn vào nớc Pháp)
- Lâm nguy, đe doạ trớc hoạ ngoại xâm
- Đúng, vì thủ tiêu chính quyền thống trị
đối lập với quần chúng và xoá bỏ chế độ bóc lột áp bức phong kiến đã quá lâu rồi
2- Bớc đầu của nền cộng hoà ( 21/9/1792 - 2/6/1793)
?Kết quả cuộc khởi nghĩa ntn? - Chính quyền về tay t sản công thơng
Trang 26GV: Một Quốc hội mới đợc bầu ra.
? Sự kiện này có ý nghĩa ntn?
GV: nạn đầu cơ tích trữ hoành hành giá cả
tăng vọt
? Hình dung của em về tình thế nớc Pháp
cách mạng ?
?Trách nhiệm Gi-rông-đanh là lãnh đạo
nhân dân đánh phong kiến, giành giữ độc
? Vì sao quần chúng phải lật đổ phái Gi…?
nghiệp ( Phái Gi-rông-đanh)
+ Chữ nhỏ 2 trang 14 SGK
- THCS Thái Dơng -Ngày soạn
10/8/2008
- Cách mạng thắng lợi, phá bỏ chế độ phong kiến Pháp
- Mùa xuân 1793 liên quân phong kiến Châu Âu tấn công nớc Pháp cách mạng bọn phản động nổi loạn trên đất nớc ( Văng-tê, Tây Bắc)
- Quần chúng khổ cực, đất nớc nằm trong tình thế hết sức nguy kịch ( có thể mất n-ớc…)
- Phái Gi-rông- đanh không lo tổ chức chống ngoại xâm, nội phản và ổn định cuộc sống nhân dân, mà chỉ lo củng cố quyền lực
- Phải bảo vệ tổ quốc, lật đổ phái Gi-
rông-đanh
- Đa cách mạng phát triển lên
Trang 273- Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh ( 12')
GV: Quốc hội do phái Gia-cô-banh chiếm
đa số, ủy ban cứu quốc ra đời do
Rô-be-xpi-e đứng đầu
? Giới thiệu về Rô-be-xpi-e?
GV: Rô-be-xpi-e với tài năng và phẩm
chất tốt đẹp của ông làm cho quần chúng
nhân dân tin tởng vào sự lãnh đạo của phái
này
* GV: dùng bảng phụ ghi những biện pháp
của chính quyền Gia-cô-banh:
+ Kiên quyết trừng trị bọn phản cách
mạng
+ Giải quyết yêu cầu của nhân dân: nông
dân đợc chia ruộng đất (hay mua), quy
định giá tối đa,
+ Quy định lơng tối đa của ngời công
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền
nhân
? Em có nhận xét gì về chính sách của
chính quyền Gia…?
? Tácdụng của những chính sách này?
Thuật: Quân cách mạng đánh bại quân liên
- Chính quyền cách mạng về phái banh, gồm những ngời dân chủ cách mạng
Gia-cô-đợc quần chúng ủng hộ
* Luật s trẻ, ngời có tài hùng biện, ngời tích cực bảo vệ quyền của ngời dân ộng trở thành lãnh tụ xuất sắc của phái Gia-cô-banh, "con ngời không thể mua chuộc"
- THCS Thái Dơng -Ngày soạn
Trang 28minh Châu Âu 26/6/1794.
? Vì sao có thắng lợi to lớn ấy?
GV: Ngay sau đó nội bộ Gia-cô-banh bị
chia rẽ Quyền lợi của giai cấp không đợc
bảo đảm nh đã hứa
? Phản ứng của quần chúng nh thế nào?
? Tại sao Gia-cô-banh thất bại mau lẹ đến
nh vậy?
* Cách mạng t sản Pháp kết thúc
? Vì sao sau năm 1794, cách mạng t sản
không thể tiếp tục phát triển nữa?
chiến thắng cả ngoại xâm và nội phản
Nghe
* Quần chúng không ủng hộ chính quyền Gia-cô-banh nữa
* 27/7/1794 t sản phản cách mạng lật đổ chính quyền Gia- cô-banh, Rô-be-xpi-e và các chiến hữu của ông bị xử tử
- Quần chúng nhận rõ bộ mặt xấu xa của t sản
có tiếng vang lớn nh thế nào?
GV: Bài học không những quý giá
động, ảnh hởng của nó đối với trong và ngoài nớc
HS chọn câu A
Trang 29B Không hoàn toàn xoá bỏ chế độ phong
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền - THCS Thái Dơng
-Ngày soạn 10/8/2008
IV Luyện tập.
* Bài 1: Lập niên biểu cách mạng t sản Pháp (1789-1794)?
- 5/5/1789 hội nghị 3 đẳng cấp không thành
- 17/6/1789 quốc hội lập hiến thành lập
- 14/7/1789 tấn công chiếm đợc pháo đài, nhà ngục Ba xti Quốc khánh…
- 8/1789 Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền
- 9/1791 hiến pháp mới, thành lập quân chủ lập hiến
- 4/1792 liên minh áo - Phổ tấn công Pháp
- 10/8/1792 lật đổ sự thống trị của phái lập hiến (20/9 chiến thắng Vam-mi)
- 21/9/1792 nền cộng hoà đầu tiên của Pháp đợc thành lập
- 21/1/1793 Lu-i XVI bị xử tử
- 2/6/1793 Gi-rông-đanh bị lật đổ
- 26/6/1794 quân liên minh Châu Âu thất bại
- 27/7/1794 t sản đảo chính, Rôma và các chiến binh hi sinh anh dũng Cách mạng kết thúc
* Bài 2: Điền đúng hoặc sai vào ô trống:
Cách mạng t sản Pháp là cuộc cách mạng t sản triệt để nhất
Đỉnh cao của cách mạng là nền cộng hoà
Trang 30Đỉnh cao của CMTS Pháp nền chuyên chính dân chủ cách mạng Gia-cô-banh Rô-be-xpi-e là hình ảnh của quần chúng lao động Pháp.
* GV: hớng dẫn HS trả lời các câu hỏi cuối SGK và bài tập trong VBT sử
VN chuẩn bị bài 3 Chủ nghĩa t bản xác lập…
Tuần 3
Tiết 5,6 Bài 3: Chủ nghĩa t bản đợc xác lập trên phạm vi
thế giới.
A Mục tiêu cần đạt
1 Về kiến thức: HS hiểu và biết
- Cách mạng công nghiệp: Nhân dân (sự sáng chế và ứng dụng máy móc kĩ thuật), hệ quả
- Sự xác lập của chủ nghĩa t bản trên phạm vi thế giới
2 Về t tởng.
- Giáo dục tình cảm căm ghét: Sự áp bức, bóc lột của chủ nghĩa t bản đã gây nên bao
đau khổ cho nhân dân lao động thế giới
- Nhận thức: Nhân dân là ngời sáng tạo, chủ nhân của những thành tựu kĩ thuật sản xuất
3 Kĩ năng.
- Rèn luyện kĩ năng khai thác nội dung và sử dụng kênh hình trong SGK
- Biết phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế
Chuẩn bị: HS đọc bài, tìm hiểu kênh hình trong SGK
Sử dụng bản đồ, lợc đồ phóng to (Anh XVIII và đầu XIX)
Su tầm 1 số t liệu tham khảo cần thiết cho bài học Bảng phụ bài tập
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền - THCS Thái Dơng
-Ngày soạn 18/8/2008
B Nội dung tiến hành.
Trang 31dụng trong sản xuất đầu tiên ở nớc Anh
Máy kéo sợi Gien-ni (Tên con gái của ngời
sáng chế ra máy kéo sợi)
? Vì sao họ nghĩ đến sử dụng máy móc
trong sản xuất kéo sợi?
? Quan sát H12,13 Em hãy cho biết việc
kéo sợi đã thay đổi nh thế nào?
* Vào thế kỉ XVIII Anh phát triển lên chủ nghĩa t bản, giai cấp t sản phát triển nền sản xuất bằng việc sử dụng máy móc song còn thô sơ Đất nớc có tiềm lực kinh tế, còn nhiều công trờng thủ công
* Để thay thế lao động chân tay, đẩy nhanh sản xuất, sản phẩm ngày càng nhiềuhơn
* H12: Rất nhiều phụ nữ kéo sợi cho chủ bao mua, với chiếc xa cổ truyền (1 sợi)
- H13: Máy Gien-ni kéo 16 sợi cùng 1 lúc Năng suất tăng 8 lần
Trang 32? Sử dụng máy… trong kéo sợi có tác dụng
- 1785 ét-mơn (1 linh mục) chế tạo máy
dệt đầu tiên tăng gấp 40 lần
- 1784 Giêm-oát sáng chế ra máy hơi nớc
? Việc sử dụng động cơ hơi nớc có ý nghĩa
thực tế lớn nh thế nào?
GV: Máy móc còn đợc sử dụng ở nhiều
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền
ngành khác, nhất là trong giao thông vận
Thái Dơng -Ngày soạn 18/8/2008
33 toa do Xtiphen xơn lái (ngời thợ cơ khí, tự học và chế tạo đầu máy xe lửa hoàn hảo nhất) Quần chúng đi trớc rồi 2 ngời cầm cờ cỡi ngựa, theo sau là đoàn kị sĩ Tàu tăng tốc 24 km/h Đoàn tàu lao về phía trớc bỏ xa các kị sĩ Mọi ngời hò reo vui mừng nhng cũng đầy kinh ngạc
GV kể chuyện con tàu Titanic và hầm đầu máy nơi động cơ hơi nớc khổng lồ hoạt
động
Trang 33? Kết quả của cách mạng ở Anh ra sao?
GV: cách mạng công nghiệp còn lan rộng
sang nhiều nớc khác nữa
* Chuyển biến: sản xuất nhỏ sang sản xuất lớn bằng máy móc (công nghiệp hoá việc sản xuất)
- Anh trở thành nớc công nghiệp phát triển nhất thế giới: "Công xởng của thế giới"
nghiệp, đạt đợc thành tựu lớn nh thế nào?
? Do đâu có kết quả to lớn ấy?
* 1830 cách mạng công nghiệp bắt đầu diễn ra song nhờ đẩy mạnh sản xuất gang, sắt, sử dụng nhiều máy móc hơi nớc
* Pháp có kinh tế phát triển, nớc công nghiệp thứ 2 t sản sau Anh t sản Pháp khá tinh nhanh trong tiếp cận kĩ thuật và ứng dụng trong công nghiệp nặng
b) Đức.
GV: 1840 cách mạng công nghiệp bắt đầu
diễn ra ở Đức Kinh tế phát triển với tốc độ
nhanh và đạt nhiều kết quả
? Vì sao có kết quả to lớn nhanh chóng
* HS quan sát H16 SGK máy móc trong nông nghiệp
- Nông nghiệp: ứng dụng kĩ thuật đạt năng suất cao
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp.
* Kinh tế.
? Cách mạng công nghiệp có tác động - Làm thay đổi bộ mặt các nớc t bản:
Trang 34Bài soạn lịch sử 8- Phạm
Thị Hiền
lớn nh thế nào, kinh tế các nớc?
? Quan sát H17,18 Em hãy nêu những
biến đổi ở nớc Anh sau khi hoàn thành
cách mạng công nghiệp?
GV: Khái quát cách mạng công nghiệp có
tác dụng lớn đến sức vơn của kinh tế xã
? Mối quan hệ này dẫn đến hậu quả gì?
- THCS Thái Dơng -Ngày soạn
* Nửa đầu thế kỉ XIX:
- Xuất hiện vùng công nghiệp mới bao trùm hầu hết nớc Anh
* 2 giai cấp cơ bản: t sản và vô sản
- T sản có thế lực kinh tế, có quyền lực áp bức bóc lột tinh vi hơn
- Vô sản : những ngời lao động chủ yếu trong xã hội , cực nhọc…
* T sản đối lập vô sản gay gắt về quyền lợi
III Củng cố luyện tập.
Bài 1 Tìm hiểu thuật ngữ giai cấp t sản và giai cấp vô sản
Trang 35Bài 2 Đánh dấu nhân vào ô trống chỉ phát minh mà em cho là quan trọng Vì sao? Phát minh ra máy kéo sợi
Phát minh ra máy dệt
Phát minh ra đầu máy hơi nớc
? Lý giải: - Việc phát minh ra máy hơi nớc giúp cho các nhà máy có thể xây dựng ở bất
cứ nơi nào thuận tiện…
Bài 3 Động lực của cách mạng công nghiệp ở Anh là:
A Từ máy hơi nớc do Giêm-oát phát minh
B Từ chu cầu của ngành dệt
C Từ ngành tàu biển và đờng sắt
Đáp án: B Vì: Nớc Anh đợc mệnh danh là đất nớc len dạ, Anh có công trờng thủ công lớn nhiều, tập trung ngành kinh tế mũi nhọn là ngành dệt… Nó luôn luôn thúc đẩy quá trình sáng tạo ra máy móc cho ngành dệt đạt hiệu quả kinh tế lớn
Bài 4 Hệ quả cơ bản của cách mạng công nghiệp là:
A Nhiều thành phố đông dân và các khu công nghiệp
B Giai cấp t sản (chủ nhà máy, hầm mỏ) thống trị xã hội t bản
C Hình thành 2 giai cấp chính là t sản và vô sản
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền - THCS Thái Dơng
-Ngày soạn 20/8/2008
D Giai cấp vô sản (công nhân làm thuê) bị áp bức bóc lột
E Cuộc đấu tranh của t sản chống lại vô sản
Trang 36* Những máy móc chủ yếu đợc phát minh trong buổi đầu cách mạng công nghiệp: máykéo sợi Gien-ni, động cơ hơi nớc Giêm-oát…
? Cách mạng công nghiệp Anh đem lại hiệu quả gì cho kinh tế, xã hội Anh?
- Cách mạng công nghiệp đầu tiên từ công nghiệp nhẹ sau đó do nhu cầu phát triển kinh tế, đòi hỏi cải cách kĩ thuật máy móc đợc đa vào sản xuất rồi cả ngành công nghiệpnặng…
- Từ nền sản xuất nhỏ chuyển sang nền sản xuất lớn bằng máy móc đã làm cho sản phẩm ngày càng dồi dào Đa nớc Anh từ 1 nớc nông nghiệp trở thành nớc công nghiệp phát triển nhất thế giới lúc bấy giờ gọi là "Công xởng của thế giới"
* Bài mới
Vào bài: Cùng với sự phát triển kinh tế t bản chủ nghĩa phơng thức sản xuất tiên tiến là
sự chuyển mình rất rõ của nhiếu quốc gia trên thế giới Họ tự vơn lên giải phóng khỏi ápbức phong kiến, thực dân đa đất nớc sang con đờng t bản chủ nghĩa bằng các cuộc cách mạng t sản
1 Các cuộc cách mạng t sản thế kỉ XIX
? Phong trào dân tộc, dân chủ ở Châu Âu
và Châu Mĩ bùng nổ trong hoàn cảnh nào?
? Đây có phải là nguyên nhân dẫn đến
phong trào đấu tranh giành độc lập ở các
nớc thuộc cách mạng châu Mĩ La Tinh
không?
GV: sử dụng "lợc đồ khu vực Mĩ-la-tinh
đầu thế kỉ XIX" phóng to thuật giúp HS
hình dung đợc hàng loạt các quốc gia t sản
mới
* Niên đại Quốc gia t sản mới
* Thế kỉ XIX kinh tế TBCN phát triển mạnh
- Sự tác động của cách mạng t sản Pháp và
đấu tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ
- Thực dân Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha suy yếu
* Đây là những nguyên nhân thúc các cuộcnổi dậy đấu tranh ở châu Mĩ La tinh
HS quan sát và lập bảng thống kê các
Trang 37triều đại Buốc-bông rồi tiếp tục lan rộng
sang các nớc Bỉ, Đức, Italia, BaLan,
hợp giáo viên dùng lợc đồ H20 giới thiệu
địa điểm nổ ra cách mạng Cho biết nhiệm
vụ của Italia, Đức khác với Pháp, Nga ở
chỗ nào?
- Hàng loạt các quốc gia Hung-ga-ri, Séc,
Slô-va-ki-a, Ru-ma-ni, BaLan, Nam T…
đấu tranh đòi giải quyết vấn đề dân tộc,
thành lập quốc gia độc lập
GV: miêu tả H21,22,23 SGK Ngày khởi
quốc gia t sản ở Mĩ La Tinh theo thứ tự niên đại thành lập?
* Hàng loạt quốc gia t sản ra đời liên tiếp khắp châu Mĩ La Tinh
- THCS Thái Dơng -Ngày soạn
20/8/2008
HS nghe, theo dõi trên lợc đồ H20
* Cách mạng Pháp thắng lợi của chủ nghĩa
t bản, làm rung chuyển chế độ phong kiến
ở Đức, Italia, áo-hung
Nhiệm vụ cách mạng: quá trình thống nhất
đất nớc mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển
Trang 38nghĩa tháng 2/ 1848 ở Pa ri, đoàn quân tiến
vào Pa-léc-mô ngày 27/5/1860, lễ tuyên bố
thống nhất Đức 1/1871
? Thảo luận: Quần chúng nhân dân có vai
trò nh thế nào trong cuộc đấu tranh thống
nhất nớc Đức, Italia?
GV: Giai cấp t sản sợ phong trào công
nhân nên đã ủng hộ quý tộc quân phiệt
Phổ dùng vũ lực để thống nhất đất nớc
bằng tiến hành chiến tranh với các nớc
láng giềng
? Các cuộc cách mạng t sản Hà Lanđến cải
cách ở Nga tuy diễn ra dới nhiều hình thức
khác nhau nhng nguyên nhân sâu xa và
mục đích chung là gì?
HS theo dõi
HS tham gia thảo luận nhóm
* 1859-1870 dới sự lãnh đạo của t sản, 7 quốc gia bán đảo Italia thống nhất Phong trào đấu tranh từ dới lên quần chúng giữ vai trò quyết định trong sự nghiệp thống nhất đất nớc…
* 1871 Đức thống nhất 38 quốc gia Đức thống nhất từ trên xuống thông qua chiến tranh đẫm máu do quý tộc quân phiệt đứng
giới về các nớc á, Phi và hỏi: nguyên nhân
vì sao chủ nghĩa t bản lại đi xâm lợc các
n-ớc khác biến thành thuộc địa?
Bài soạn lịch sử 8- Phạm
Thị Hiền
? Vì sai t bản Phơng Tây lại nhòm ngó
xâm lợc các nớc Phơng Đông: đặc biệt ấn
Độ, Trung Quốc và Đông Nam á?
* Kinh tế t bản chủ nghĩa phát triển nhanh chóng làm tăng nhu cầu tranh giành thị tr-ờng (tiêu thụ sản phẩm) tìm nguyên liệu phục vụ công nghiệp…
* Học sinh đánh giá nơi bị t bản Phơng
- THCS Thái Dơng -Ngày soạn
20/8/2008
Tây xâm lợc trên bản đồ hành chính thế giới
Trang 39GV: ấn Độ từ lâu là nơi tranh chấp của
Anh và Pháp, 1840 Anh xâm chiếm Trung
Quốc sau là Mĩ, Pháp, Đức…, Tây Ban Nha
chiếm Phi-lip-pin, Hà Lan xâm lợc Inđô nê
xi a (XVI-XVII), 1824 Anh xâm lợc ấn
Độ, Mã Lai, Việt Nam-Campuchia-Lào lần
lợc bị Pháp xâm lợc
? Nh vậy các nớc t bản Phơng Tây xâm
chiếm những nớc nào ở Châu á?
GV giơí thiệu về Châu Phi: Đến nửa sau
thế kỉ XIX thực dân Phơng Tây tìm cách đi
sâu vào đất liền
? Em hiểu hai nhà lí luận cách mạng muốn
công nghiệp thắng lợi,tw bản Phơng Tâyđi
xâm lợc và gây ra những tội ác với thuộc
* Kết quả: Hầu hết các nớc Châu á, Châu Phi lần lợt trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc vào thực dân Phơng Tây
IV Củng cố và luyện tập.
1 Những sự kiện chứng tỏ chủ nghĩa t bản
đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới
Bài tập 9/18 SBT: Mục tiêu xâm lợc của t bản Phơng Tây là
Trang 402 Dùng lợc đồ thế giới đánh dấu các nớc
Châu á, Châu Phi là thuộc địa (của nớc t
bản Phơng Tây nào?)
* VN: 1) Lập niên biểu các cuộc cách
mạng t sản ở Châu Âu trong những năm 60
của thế kỉ XIX
2) Hoàn thành bài tập trong VBT
Chuẩn bị bài 4: Phong trào công nhân
A Cần thị trờng tiêu thụ hàng hoá của mình
B Cần nguyên liệu cung cấp cho nhu cầu sản xuất trong nớc
C Thuộc địa nơi vốn nhiều tài nguyên thiên nhiên…
D Thuộc địa nơi cung cấp nhiều lao động
rẻ mạt cho t bản
E Tất cả ý trên Đáp án: E
Bài soạn lịch sử 8- Phạm Thị Hiền - THCS Thái Dơng -Ngày