Giáo án lịch sử 4 cả năm

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU Hoạt động1: Hoạt động cả lớp - GV treo bản đồ tự nhiên lên bảng Hoạt động 2: Thảo luận nhóm  GV đưa cho mỗi nhóm 3 bức tranh ảnh nói về một nét sinh ho

Trang 1

LỊCH SỬ – TIẾT 1 BÀI: MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

I- MỤC TIÊU:

* Sau bài học này, học sinh nắm được:

-Vị trí địa lí, hình dáng của đấy nước ta

-Trên đất nước ta có nhiều dân tộc sinh sống và có chung một lịch sử, chung một tổ quốc

-Một số yêu cầu khi học môn lịch sử và địa lí

II- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam, bản đồ hành chính Việt Nam

- Hình ảnh sinh hoạt của một số dân tộc ở một số vùng

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV treo bản đồ tự nhiên lên bảng

Hoạt động 2: Thảo luận nhóm

 GV đưa cho mỗi nhóm 3 bức tranh (ảnh) nói về

một nét sinh hoạt của người dân ở ba miền (cách

ăn, cách mặc, nhà ở, lễ hội) & trả lời các câu

hỏi:

+ Tranh (ảnh) phản ánh cái gì?

+ Ở đâu?

- GV kết luận: Mỗi dân tộc sống trên đất nước

Việt Nam có nét văn hoá riêng song đều có cùng

một Tổ quốc, một lịch sử Việt Nam

GV nêu: Để Tổ quốc ta tươi đẹp như ngày hôm

nay, ông cha ta đã trải qua hàng ngàn năm

dựng nước và giữ nước Em nào có thể kể một

sự kiện chứng minh điều đó

GV nhận xét chung

GV cho HS đọc ghi nhớ trong SGK.

- HS xác định vùng miền màmình đang sinh sống

- Các nhóm xem tranh (ảnh) &trả lời các câu hỏi

 Đại diện nhóm báo cáo

HS thảo luận nhóm

HS trình bày kết quả

HS đọc ghi nhớ

Củng cố , dặn dò:

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trong SGK

- Nhận xét tiết học

Trang 2

LỊCH SỬ – TIẾT 2

BÀI : LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ (tiếp theo )

I-MỤC TIÊU:

* Sau bài này học sinh nắm được:

- Trình tự các bước sử dụng bản đồ

- Xác định được 4 hướng chính(Bắc, Nam , Đông, Tây) trên bản đồ theo qui ước

- Tìm một số đối tượng địa lí dựa vào bảng chú giải của bản đồ

II- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:

- Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam

- Bản đồ hành chính Việt Nam

III- CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC CHỦ YẾU:

 Tên bản đồ cho ta biết điều gì?

 Chỉ đường biên giới của Việt Nam với các nước

xung quanh trên hình 1 & giải thích vì sao lại

biết đó là đường biên giới

 Dựa vào bảng chú giải ở hình 1 để đọc các kí

hiệu của một số đối tượng địa lí

 GV yêu cầu HS nêu các bước sử dụng bản đồ

* GV hoàn thiện câu trả lời của các nhóm

Hoạt động 3: Làm việc cả lớp

 GV treo bản đồ hành chính Việt Nam lên

 Các bước sử dụng bản đồ:+ Đọc tên bản đồ để biết bản đồđó thể hiện nội dung gì

+ Xem bảng chú giải để biết kíhiệu đối tượng địa lí cần tìm+ Tìm đối tượng trên bản đồ dựavào kí hiệu

 HS trong nhóm lần lượt làmcác bài tập a, b trong SGK

 Đại diện nhóm trình bày trướclớp kết quả làm việc của nhóm

 HS các nhóm khác sửa chữa,bổ sung cho đầy đủ & chính xác

- Một HS đọc tên bản đồ & chỉcác hướng Bắc, Nam, Đông, Tâytrên bản đồ

Trang 3

HS cách chỉ Ví dụ: chỉ một khu vực thì phải

khoanh kín theo ranh giới của khu vực; chỉ một

địa điểm (thành phố) thì phải chỉ vào kí hiệu

chứ không chỉ vào chữ ghi bên cạnh; chỉ một

dòng sông phải đi từ đầu nguồn xuống cuối

Trang 4

NƯỚC VĂN LANG – TIẾT 3

I Mục đích - yêu cầu:

1.Kiến thức:

HS biết

- Nước Văn Lang là nhà nước đầu tiên trong lịch sử nước ta Nhà nước này ra đời cách đây khoảng bảy trăm năm trước công nguyên

- Biết sơ lược về tổ chức xã hội thời Hùng Vương

- Một số tục lệ của người Lạc Việt còn tồn tại tới ngày nay ở địa phương mà HS được biết

2.Kĩ năng:

- HS mô tả được những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt

3.Thái độ:

- HS tự hào về thời đại vua Hùng & truyền thống của dân tộc

II Đồ dùng dạy học :

- Hình trong SGK phóng to

- Phiếu học tập

- Phóng to lược đồ Bắc Bộ và Bắc Tring Bộ

- Bảng thống kê ( chưa điền )

Sản xuất Ăn Mặc & trang

điểm

Ở Lễ hội

Lúa

Khoai

Cây ăn quả

Ươm tơ dệt vải

Đúc đồng: giáo mác,

mũi tên , rìu , lưỡi cày

Nặn đồ đất

Đóng thuyền

Cơm, xôiBánh chưng, bánh giầyUống rượuMắm

Phụ nữ dùng nhiều đồ trang sức , búi tóc hoặc cạo trõc đầu

- Nhà sàn

- Quây quần thành làng

Vui chơi, nhảy múa

Đua thuyềnĐấu vật

III Các hoạt động dạy – học :

1 - Khởi động: Hát

Hoạt động 1 : Làm việc cả lớp

- Treo lược đồ Bắc Bộ và một phần Bắc Trung

Bộ và vẽ trục thời gian lên bảng

- Giới thiệu về trục thời gian : Người ta quy ước

năm 0 là năm Công nguyên (

CN ) ; phía bên trái hoặc phía dưới năm CN là

những năm trước CN; phía bên phải hoặc phía

trên năm CN là những năm sau CN

HS dựa vào kênh hình và kênh chữ trong SGK để xác định địa phận củanước Văn Lang & kinh đô Văn Langtrên bảng đồ; xác định thời điểm rađời trên trục thời gian

Trang 5

GIAN

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Hoạt động 2 : Làm việc cá nhân

GV đưa ra khung sơ đồ (chưa điền nội dung )

Hùng Vương Lạc hầu , Lạc tướng

Lạc dân

Nô tì

- GV đưa ra khung bảng thống kê phản ánh đời

sống vật chất và tinh thần của ngườ Lạc Việt

- GV yêu cầu HS mô tả lại bằng ngôn ngữ của

mình về đời sống của người dân Lạc Việt

- Địa phương em còn lưu giữ những tục lệ nào

của người Lạc Việt?

- GV kết luận

HS có nhiệm vụ đọc SGK & điềnvào sơ đồ các giai tầng sao cho phùhợp

- HS đọc kênh chữ và xem kênh hìnhđể điền nội dung vào các cột cho hợp

lí như bảng thống kê trên

- HS trả lời , HS khác bổ sung

3 – Củng cố – dặn dò :

- Chuẩn bị : bài “Nước Âu Lạc”

Trang 6

NƯỚC ÂU LẠC

I Mục đích - yêu cầu: HS biết

- Nước Âu Lạc là sự tiếp nối của nước Văn Lang

- Thời gian tồn tại của nước Âu Lạc, tên vua, nơi kinh đô đóng

- Sự phát triển về quân sự của nước Aâu Lạc

- Nguyên nhân thắng lợi và nguyên nhân thất bại của nước Aâu Lạc trước sự xâm lược của Triệu Đà

- Hình ảnh minh hoạ

- Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ

- Phiếu học tập của HS

Họ và tên: ………

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

PHIẾU HỌC TẬP

Em hãy điền dấu x vào ô  để chỉ những điểm giống nhau về cuộc sống của người LạcViệt & người Âu Việt

 Sống cùng trên một địa điểm

 Đều biết chế tạo đồ đồng

 Đều biết rèn sắt

 Đều trồng lúa và chăn nuôi

 Tục lệ nhiều điểm giống nhau

1 Khởi động: Hát

2 Bài cũ: Nước Văn Lang

Nước Văn Lang ra đời ở đâu & vào thời gian nào?

Đứng đầu nhà nước là ai?

Giúp vua có những ai?

Dân thường gọi là gì?

Người Việt Cổ đã sinh sống như thế nào?

- Yêu cầu HS đọc SGK và làm phiếu học tập

- GV hướng dẫn HS kết luận: Cuộc sống

của người Âu Việt & người Lạc Việt có

nhiều điểm tương đồng và họ sống hoà hợp

- HS có nhiệm vụ điền dấu x vào ô để chỉ những điểm giống nhau trongcuộc sống của người Lạc Việt & người

Trang 7

GIAN

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

với nhau

- So sánh sự khác nhau về nơi đóng đô của

nước Văn Lang và nước Âu Lạc?

- Thành tựu lớn nhất của người dân Âu Lạc

là gì?

GV (hoặc HS) kể sơ về truyền thuyết An

Dương Vương

GV mô tả về tác dụng của nỏ & thành Cổ

Loa (qua sơ đồ)

- GV yêu cầu HS đọc SGK

Các nhóm cùng thảo luận các câu hỏi sau:

+ Vì sao cuộc xâm lược của quân Triệu Đà

lại thất bại?

+ Vì sao năm 179 TCN nước Âu Lạc lại rơi

vào ách đô hộ của phong kiến phương Bắc?

- GV nhấn mạnh: Nước Âu Lạc rơi vào tay

Triệu Đà bởi vì âm mưu nham hiểm của

Triệu Đà & cũng bởi vì sự mất cảnh giác của

An Dương Vương

Âu Việt

- Xây thành Cổ Loa & chế tạo nỏ

HS đọc to đoạn còn lại

- Do sự đồng lòng của nhân dân ta, cóchỉ huy giỏi, có nỏ, có thành luỹ kiêncố

HS trả lời & nêu ý kiến của riêngmình

4.Củng cố Dặn dò:

- Em học được gì qua thất bại của An Dương Vương?

Chuẩn bị bài: Nước ta dưới ách

đô hộ của phong kiến phương Bắc

Trang 8

NƯỚC TA DƯỚI ÁCH ĐÔ HỘ CỦA PHONG KIẾN PHƯƠNG BẮC

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy điền tên các cuộc khởi nghĩa vào cột “Cuộc khởi nghĩa” cho phù hợp với thời gian diễn ra cuộc khởi nghĩa

Trang 9

2 Bài cũ: Nước Âu Lạc

Thành tựu lớn nhất của người dân Âu Lạc là gì? - HS trả lời

Người Lạc Việt & người Âu Việt có những điểm gì giống nhau?

Hoạt động1: Làm việc cá nhân

- GV đưa mỗi nhóm một bảng thống kê (để

trống, chưa điền nội dung), yêu cầu các nhóm

so sánh tình hình nước ta trước và sau khi bị

phong kiến phương Bắc đô hộ

- GV nhận xét

- GV giải thích các khái niệm chủ quyền ,

văn hóa

Hoạt động 2: Làm việc cá nhân

- GV đưa phiếu học tập (có ghi thời gian diễn

ra các cuộc khởi nghĩa, cột các cuộc khởi

nghĩa để trống)

- HS có nhiệm vụ điền nội dung vàocác ô trống, sau đó các nhóm cử đạidiện lên báo cáo kết quả làm việc

- HS điền tên các cuộc khởi nghĩa saocho phù hợp với thời gian diễn ra cáccuộc khởi nghĩa

- HS báo cáo kết quả làm việc củamình

4 Củng cố - Dặn dò:

Chuẩn bị : Khởi nghĩa Hai Bà Trưng

Trang 10

KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG

( Năm 40 )

1.Kiến thức: HS biết

- Vì sao Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa?

- Đây là cuộc khởi nghĩa thắng lợi đầu tiên sau hơn 200 năm nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ

- Lược đồ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

2 Bài cũ: Nước ta dưới ách

đô hộ của phong kiến phương Bắc

- Nhân dân ta đã bị chính quyền đô hộ phương Bắc cai trị như thế nào? ( - HS trả lời )

- Hãy kể tên các cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta?

Hoạt động1: Thảo luận nhóm

- Giải thích khái niệm quận Giao Chỉ : Thời nhà

Hán đô hộ nước ta , vùng đất Bắc Bộ và Bắc

Trung Bộ chúng đặt là quận Giao Chỉ

- GV đưa vấn đề sau để các nhóm thảo luận

“Khi tìm nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa Hai

Bà Trưng, có hai ý kiến sau:

+ Do nhân dân ta căm thù quân xâm lược, đặc

biệt là Thái thú Tô Định

+ Do Thi Sách, chồng của bà Trưng Trắc, bị Tô

Định giết hại

Theo em, ý kiến nào đúng? Tại sao?

- GV hướng dẫn HS kết luận : Thi Sách bị giết

hại chỉ là cái cớ để cuộc khởi nghĩa nổ ra ,

Các nhóm thảo luận, sau đó nêukết quả

Trang 11

GIAN

nguyên nhận sâu xa là do lòng yêu nước , căm

thù giặc của hai bà

Hoạt động 2: Làm việc cá nhân

GV treo lược đồ

GV giải thích : Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng

diễn ra trên phậm vi rất rộng , lược đồ chỉ phản

ánh khu vực chính diễn ra cuộc khởi nghĩa

GV yêu cầu HS nêu lại diễn biến của cuộc khởi

nghĩa?

GV nhận xét

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng thắng lợi có ý nghĩa

gì ?

GV chốt: Sau hơn 200 năm bị phong kiến nước

ngoài đô hộ, lần đầu tiên nhân dân ta giành được

độc lập Sự kiện đó chứng tỏ nhân dân ta vẫn

duy trì và phát huy được truyền thống bất khuất

chống ngoại xâm

HS quan sát lược đồ & dựa vàonội dung của bài để tường thuậtlại diễn biến của cuộc khởinghĩa

Cả lớp thảo luận để đi đến thốngnhất

- HS trả lời

4 Củng cố - Dặn dò:

- Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng do ai lãnh đạo?

- Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng?

- Chuẩn bị : Ngô Quyền & chiến thắng Bạch Đằng

Trang 12

CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG DO NGÔ QUYỀN LÃNH

- HS kể lại được diễn biến trận Bạch Đằng

- Trình bày được ý nghĩa của trận Bạch Đằng đối với lịch sử dân tộc

3.Thái độ:

- Luôn có tinh thần bảo vệ nền độc lập dân tộc

- Hình minh họa

- Bộ tranh vẽ diễn biến trận Bạch Đằng

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy điền dấu x vào  sau thông tin đúng về Ngô Quyền

+ Ngô Quyền là người làng Đường Lâm (Hà Tây) 

+ Ngô Quyền là con rể Dương Đình Nghệ 

+ Ngô Quyền chỉ huy quân dân ta đánh quân Nam Hán 

Khởi động: Hát

Bài cũ: Khởi nghĩa Hai Bà

Trưng

- Vì sao cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng lại xảy ra?

- Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng?

Hoạt động1: Hoạt động cá nhân

GV yêu cầu HS làm phiếu học tập

GV yêu cầu một vài HS dựa vào kết quả làm

việc để giới thiệu vài nét về con người Ngô

Quyền

HS làm phiếu học tập

HS xung phong giới thiệu về conngười Ngô Quyền

Trang 13

GIAN

Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

GV yêu cầu HS đọc SGK,

cùng thảo luận những vấn đề sau:

+ Cửa sông Bạch Đằng nằm ở đâu?

+ Quân Ngô Quyền đã dựa vào thuỷ triều để làm

gì?

+ Trận đánh diễn ra như thế nào?

+ Kết quả trận đánh ra sao?

- GV yêu cầu HS dựa vào kết quả làm việc để

thuật lại diễn biến của trận đánh

Hoạt động 3: Hoạt động cả lớp

GV nêu vấn đề cho cả lớp thảo luận

- Sau khi đánh tan quân Nam Hán, Ngô Quyền

để cùng thảo luận nhóm

HS thuật lại diễn biến của trậnđánh

- HS thảo luận – báo cáMùa xuân 939, Ngô Quyền xưngvương, đóng đô ở Cổ Loa

Đất nước được độc lập sau hơnmột nghìn năm Bắc thuộc

Củng cố - Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

Trang 14

- Bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, lòng yêu nước.

- Băng và trục thời gian

- Một số tranh , ảnh , bản đồ

Bài cũ:

HS thuật lại diễn biến của trận đánh trên sông Bạch Đằng

Ngô Quyền xưng vương vào năm nào, kinh đô đóng ở đâu?

Hoạt động1: Hoạt động theo nhóm

- GV phát cho mỗi nhóm một bản thời gian và

các nhóm ghi nội dung của mỗi giai đoạn

- GV treo trục thời gian lên bảng va yêu cầu HS

ghi các sự kiện tương ứng với thời gian có trên

trục : khoảng 700 năm TCN , 179 TCN , 938

Hoạt động 3: Làm việc theo nhóm

- GV chia lớp thành 3 nhóm thảo luận

- GV nhận xét

- HS hoạt động theo nhóm

- Đại diện nhóm báo cáo sau khithảo luận

HS lên bảng ghi lại các sự kiệntương ứng

Nhóm 1: Vẽ tranh về đời sống củangười Lạc Việt dưới thời Văn Lang.Nhóm 2: kể lại bằng lời về cuộckhởi nghĩa Hai Bà Trưng: nổ ratrong hoàn cảnh nào? Ý nghĩa &kết quả của cuộc khởi nghĩa?

Nhóm 3: Nêu diễn biến & ý nghĩacủa chiến thắng Bạch Đằng

- Đại diện nhóm báo cáo

Về nhà ôn bài

Chuẩn bị bài: Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

Trang 15

ĐINH BỘ LĨNH DẸP LOẠN 12 SỨ QUÂN

- Tự hào về truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc ta

Làng mạc, đồng ruộng

bị tàn phá, đổ máu vô ích

Đất nước quy về một mốiĐược tổ chức lại quy củ Đồng ruộng trở lại xanh tươi, ngược xuôi buôn bán, khắp nơi chùa tháp được xây dựng

Bài cũ: Ôn tập

- Người nào đã giúp nhân dân ta giành được

độc lập sau hơn 1000 năm bị quân Nam Hán đô

hộ? (bài cũ)

- Ngô Vương lên làm vua 6 năm thì mất, quân

thù tiếp tục lăm le bờ cõi, trong nước thì rối ren,

ai cũng muốn được nắm quyền nhưng không đủ

tài Vậy ai sẽ là người đứng lên củng cố nền

độc lập của nước nhà & thống nhất đất nước?

Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua bài: Đinh

Trang 16

GIAN

Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

- GV yêu cầu HS dựa vào SGK thảo luận vấn

đề sau:

+ Tình hình đất nước sau khi Ngô Vương mất?

Hoạt động2: Hoạt động nhóm

- GV đặt câu hỏi:

+ Em biết gì về con người Đinh Bộ Lĩnh?

GV giúp HS thống nhất:

+Ông đã có công gì?

+ Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã

làm gì?

GV giải thích các từ

+ Hoàng: là Hoàng đế, ngầm nói vua nước ta

ngang hàng với Hoàng đế Trung Hoa

+ Đại Cồ Việt: nước Việt lớn

+ Thái Bình: yên ổn, không có loạn lạc & chiến

tranh

- GV đánh giá và chốt ý.

GV yêu cầu các nhóm lập bảng so sánh tình

hình đất nước trước & sau khi được thống nhất

- HS hoạt động theo nhóm

- Các nhóm cử đại diện lên trìnhbày

- HS dựa vào SGK để trả lời

- Đinh Bộ Lĩnh sinh ra & lớn lên ởHoa Lư, Gia Viễn, Ninh Bình,

truyện Cờ lau tập trận nói lên từ

nhỏ Đinh Bộ Lĩnh đã có chí lớn

- Lớn lên gặp buổi loạn lạc, ĐinhBộ Lĩnh đã xây dựng lực lượng,đem quân đi dẹp loạn 12 sứ quân.Năm 968, ông đã thống nhất đượcgiang sơn

- Lên ngôi vua lấy hiệu là ĐinhTiên Hoàng, đóng đô ở Hoa Lư, đặttên nước là Đại Cồ Việt, niên hiệuThái Bình

- HS làm việc theo nhóm

- Đại diện nhóm thông báo kết quảlàm việc của nhóm

Củng cố Dặn dò:

- HS thi đua kể chuyện

GV cho HS thi đua kể các chuyện về Đinh Bộ Lĩnh mà các em sưu tầm được

- Chuẩn bị bài: Cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ nhất (981)

Trang 17

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ NHẤT

(Năm 981)

1.Kiến thức: HS biết:

- Lê Hoàn lên ngôi vua là phù hợp với yêu cầu của đất nước và hợp với lòng dân

- Diễn biến của cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược

- Ý nghĩa thắng lợi của cuộc kháng chiến

- GV: + Lược đồ minh họa

+ Tìm hiểu hành động cao đẹp của Dương Vân Nga trao áo long cổn cho Lê Hoàn: DươngVân

Nga: Dương Vân Nga trao áo long cổn cho Lê Hoàn thực chất là từ bỏ ngôi vua của dòng họ mình cho một dòng họ khác Bởi vì Dương Vân Nga là vợ Đinh Bộ Lĩnh, bấy giờ con của Dương Vân Nga là Đinh Toàn mới 6 tuổi đang ở ngôi vua, chưa đủ tài trí để lãnh đạo nhân dân chống lại giặc ngoại xâm (Thời Lê Hoàn, sử ghi là Tiền Lê)

- Đinh Bộ Lĩnh đã có công gì? (- HS trả lời, HS nhận xét)

- Đinh Bộ Lĩnh lấy nơi nào làm kinh đô & đặt tên nước ta là gì?

- Buổi đầu độc lập của dân tộc, nhân dân ta

phải liên tiếp đối phó với thù trong giặc

ngoài Nhân nhà Đinh suy yếu, quân Tống đã

đem quân sang đánh nước ta Liệu rồi số

phận của giặc Tống sẽ ra sao? Hôm nay cô

cùng các em tìm hiểu bài: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống lần thứ nhất (981)

Trang 18

GIAN

- Lê Hoàn lên ngôi vua trong hoàn cảnh

nào ?

- Việc Lê Hoàn được tôn lên làm vua có

được nhân dân ủng hộ không ?

GV nêu vấn đề: “Việc Lê Hoàn lên ngôi vua

có hai ý kiến khác nhau:

+ Thái hậu Dương Vân Nga yêu quý Lê

Hoàn nên đã trao cho ông ngôi vua

+ Lê Hoàn được tôn lên làm vua là phù hợp

với tình hình đất nước & nguyện vọng của

nhân dân lúc đó

Em hãy dựa vào nội dung đoạn trích trong

SGK để chọn ra ý kiến đúng.”

GV kết luận: Ý kiến thứ hai đúng vì: Đinh

Toàn khi lên ngôi còn quá nhỏ; nhà Tống

đem quân sang xâm lược Lê Hoàn giữ chức

Tổng chỉ huy quân đội; khi Lê Hoàn lên ngôi

được quân sĩ tung hô “Vạn tuế”

GV giảng về hành động cao đẹp của Dương

Vân Nga trao áo lông cổn cho Lê Hoàn: đặt

lợi ích của dân tộc lên trên lợi ích của dòng

họ, của cá nhân

GV yêu cầu các nhóm thảo luận các câu hỏi

Quân Tống có thực hiện được ý đồ xâm lược

của chúng không?

Vua Đinh & con trưởng là ĐinhLiễn bị giết hại

Con thứ là Đinh Toàn mới 6 tuổilên ngôi vì vậy không đủ sức gánhvác việc nước

Lợi dụng cơ hội đó, nhà Tống đemquân sang xâm lược nước ta

Đặt niềm tin vào “Thập đạo tướngquân” (Tổng chỉ huy quân đội) LêHoàn và giao ngôi vua cho ông

HS trao đổi & nêu ý kiến

HS dựa vào phần chữ & lược đồtrong SGK để thảo luận

Đại diện nhóm lên bảng thuật lạicuộc kháng chiến chống quân Tốngcủa nhân dân trên bản đồ

Giữ vững nền độc lập dân tộc, đưalại niềm tự hào và niềm tin sâu sắc

ở sức mạnh & tiền đồ của dân tộc

Trang 19

GIAN

- Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân

Tống đã đem lại kết quả gì cho nhân dân ta?

- Nhờ sức mạnh đoàn kết của dân tộc, nhờ tinh thần yêu nước mãnh liệt của các tầng lớp nhândân ta, Lê Hoàn cùng các tướng sĩ đã đập tan cuộc xâm lược lần thứ nhất của nhà Tống, tiếp tụcgiữ vững nền độc lập của nước nhà Chúng ta tự hào sâu sắc với quá khứ đó

- Chuẩn bị : Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

Trang 20

NHÀ LÝ DỜI ĐÔ RA THĂNG LONG

1.Kiến thức - Kĩ năng: HS biết

- Tiếp theo nhà Lê là nhà Lý Lý Thái Tổ là ông vua đầu tiên của nhà Lý Ông là người đầutiên xây dựng kinh thành Thăng Long (nay là Hà Nội) Sau đó, Lý Thái Tông đặt tên nước làĐại Việt

- Kinh đô Thăng Long thời Lý ngày càng phồn thịnh

2.Thái độ:

- Bồi dưỡng niềm tự hào dân tộc: có một kinh đô lâu đời – kinh đô Thăng Long – nay là HàNội

- GV: chiếu dời đô + một số bài báo nói về sự kiện năm 2010, Hà Nội chuẩn bị kỉ niệm 1000năm Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội

- Tranh ảnh sưu tầm

- Bảng đồ hành chính Việt Nam

- Phiế học tập ( chưa điền )

Bài cũ: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống lần thứ nhất (981)

Vì sao quân Tống xâm lược nước ta?

Ý nghĩa của việc chiến thắng quân Tống?

- Tiếp theo nhà Lê là nhà Lý Nhà Lý tồn tại từ

năm 1009 nđến năm 1226 Nhi65m vụ của

chúng ta hôm nay là tìm hiể xen nhà Lý được ra

đời trong hoàn cảnh nào ? Việc dời đô từ Hoa Lư

ra Đại La , sau đổi thành Thăng Long diễn ra

như thế nào ? Vài nét về kinh thành Thăng Long

thời Lý

Trang 21

GIAN

Hoạt động1: Làm việc cá nhân

Hoàn cảnh ra đời của triều đại nhà Lý?

- GV đưa bản đồ hành chính miền Bắc Việt Nam

rồi yêu cầu HS xác định vị trí của kinh đô Hoa

Lư & Đại La (Thăng Long)

- GV chia nhóm để các em thực hiện bảng so

sánh

- Tại sao Lý Thái Tổ lại có quyết định dời đô từ

Hoa Lư ra Đại La?

- GV chốt: Mùa thu 1010, Lý Thái Tổ quyết

định dời đô từ Hoa Lư ra Đại La & đổi Đại La

thành Thăng Long Sau đó, Lý Thánh Tông đổi

tên nước là Đại Việt

GV giải thích từ:

+ Thăng Long: rồng bay lên

+ Đại Việt: nước Việt lớn mạnh.

- Thăng Long dưới thời Lý đã được xây dựng như

thế nào?

- Chuẩn bị: Chùa thời Lý

- Năm 1005 , vua Lê Đại Hànhmất , Lê Long Đỉnh lên ngôi ,tính tình bạo ngược Lý CôngUẩn là viên quan có tài , có tàicó đức Khi Lê Long Đĩnh mất, Lý Công Uẩn được tôn lênlàm vua Nhà Lý bắt đầu từđây

- HS xác định các địa danh trênbản đồ

HS hoạt động theo nhóm sauđó cử đại diện lên báo cáo Cho con cháu đời sau xây dựngcuộc sống ấm no

- HS thảo luận => Thăng Longcó nhiều cung điện, lâu đài,đền chùa Dân tụ họp ngàycàng đông và lập nên phố ,nên phường

- GV đọc cho HS nghe một đoạn chiếu dời đô

- GV chốt: Việc chọn Thăng Long làm kinh đô là một quyết định sáng suốt tạo bước phát triển

mạnh mẽ của đất nước ta trong những thế kỉ tiếp theo.

Trang 22

CHÙA THỜI LÝ

1.Kiến thức: HS biết:

- Đến thời Lý, đạo Phật phát triển thịnh đạt

- Chùa được xây dựng & phát triển ở nhiều nơi

- Chùa là công kiến trúc đẹp

2.Kĩ năng:

- HS kể được một số chùa thời Lý

3.Thái độ:

- HS tự hào về trình độ văn hóa và nghệ thuật kiến trúc, xây dựng thời nhà Lý

- Hình ảnh chùa Một Cột, chùa Keo , tượng Phật A di đà

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy đánh dấu x vào  sau những ý đúng:

+ Chùa là nơi tu hành của các nhà sư 

+ Chùa là nơi tổ chức tế lễ của đạo Phật 

+ Chùa là nơi hội họp & vui chơi của nhân dân 

+ Chùa nhiều khi còn là lớp học 

+ Sân chùa là nơi phơi thóc 

+ Cổng chùa nhiều khi là nơi họp chợ 

Khởi động:

Bài cũ: Nhà Lý dời đô ra

Thăng Long

Vì sao Lý Thái Tổ chọn Thăng Long làm kinh đô?

Sau khi dời đô ra Thăng Long, nhà Lý đã làm được những việc gì đưa lại lợi ích cho nhân dân?

- Đạo Phật từ Aán Độ du nhập vào nước ta từ

thời phong kiến phương Bắc độ hộ Đạo Phật

có nhiều điểm phù hợp với cách nghĩ , lối

sống của nhân dân ta Đạo Phật và chùa chiền

được phát triển mạnh mẽ nhất vào thời Lý

Trang 23

Hôm nay chúng ta học bài: Chùa thời Lý.

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

- Vì sao đến thời Lý, đạo Phật trở nên thịnh

đạt nhất?

Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân

GV đưa ra một số ý kiến phản ánh vai trò, tác

dụng của chùa dưới thời nhà Lý, sau đó yêu

cầu HS làm phiếu học tập

GV chốt: Nhà Lý chú trọng phát triển đạo

Phật vì vậy thời nhà Lý đã xây dựng rất nhiều

chùa, có những chùa có quy mô rất đồ sộ như:

chùa Giám (Bắc Ninh), có chùa quy mô nhỏ

nhưng kiến trúc độc đáo như : chùa Một Cột

(Hà Nội) Trình độ điêu khắc tinh vi, thanh

thoát

GV cho HS xem một số tranh ảnh về các chùa

nổi tiếng, mô tả về các chùa này

- GV yêu cầu HS mô tả bằng lời hoặc bằng

tranh ngôi chùa mà em biết ?

- Cả lớp đọc từ đầu đến “triều đình”

- Vì nhiều vua đã từng theo đạoPhật Nhân dân ta cũng theo đạoPhật rất đông Kinh thành ThăngLong và các làng xã có rất nhiềuchùa

- HS làm phiếu học tập

- HS xem tranh ảnh , mô tả =>khẳng định đây là một công trìnhkiến trúc đẹp

- HS mô tả bằng lời hoặc tranh ảnh

- Kể tên một số chùa thời Lý

- Chuẩn bị bài: Cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai (1075 – 1077)

Trang 24

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN TỐNG XÂM LƯỢC LẦN THỨ HAI

- Lược đồ kháng chiến chống quân Tống lần thứ hai

Khởi động:

Bài cũ: Chùa thời Lý

- Vì sao đạo Phật lại phát triển mạnh ở nước ta?

- Nhà Lý cho xây nhiều chùa chiền để phát triển đạo Phật chứng tỏ điều gì?

Hoạt động1: Hoạt động nhóm đôi

Việc Lý Thường Kiệt cho quân sang đất Tống có

hai ý kiến khác nhau:

+ Để xâm lược nước Tống

+ Để phá âm mưu xâm lược nước ta của nhà

Tống

Căn cứ vào đoạn vừa đọc, theo em ý kiến nào

đúng? Vì sao?

GV chốt: Ý kiến thứ hai đúng bởi vì: Trước đó,

lợi dụng việc vua Lý mới lên ngôi còn quá nhỏ,

quân Tống đã chuẩn bị xâm lược Lý Thường

Kiệt cho quân đánh sang đất Tống , triệt phá nơi

tập trung quân lương của giặc rồi kéo về nước

HS đọc SGK đoạn: “Năm 1072

… rồi rút về”

HS thảo luận nhóm đôi, sau đótrình bày ý kiến

- HS xem lược đồ & thuật lại

Trang 25

GIAN

GV yêu cầu HS thuật lại diễn biến trận đánh

theo lược đồ

GV đọc cho HS nghe bài thơ “Thần”

Bài thơ “Thần” là một nghệ thuật quân sự đánh

vào lòng người, kích thích được niềm tự hào của

tướng sĩ, làm hoảng loạn tinh thần của giặc

Chiến thắng sông Cầu đã thể hiện đầy đủ sức

mạnh của nhân dân ta

GV giải thích bốn câu thơ trong SGK

Nguyên nhân nào dẫn đến thắng lợi của cuộc

kháng chiến ?

Hoạt động 4 : Hoạt động cả lớp

- Kết quả của cuộc kháng chiến chống quân

Tống xâm lược?

- Sau chiến thắng ở phòng tuyến sông Như

Nguyệt, Lý Thường Kiệt chủ trương giảng hoà

mở đường thoát thân cho giặc, Quách Quỳ vội

vàng nhận giảng hoà

GV chốt: Đây là đường lối ngoại giao nhân đạo,

thể hiện tinh thần yêu hoà bình của nhân dân ta

Đường lối đó đã tránh cho 2 dân tộc thoát khỏi

binh đao

diễn biến

- Các nhóm thảo luận

- Đại diện nhóm báo cáo

- do quân dân ta rất dũng cảm Lý Thường Kiệt là một tướng tài( chủ động tấn công sang đấtTống ; lập phòng tuyến sôngNhư Nguyệt )

Quân Tống chết đến quá nửa, sốcòn lại suy sụp tinh thần LýThường Kiệt đã chủ động giảnghoà để mở đường cho giặc thoátthân Quách Quỳ vội vàng chấpnhận và hạ lệnh cho tàn quânkéo về nước

- Kể tên những chiến thắng vang dội của Lý Thường Kiệt

- Chuẩn bị bài: Nhà Trần thành lập

Trang 26

NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

1.Kiến thức: HS biết được:

- Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần

- Nhà Trần cũng giống nhà Lý về tổ chức nhà nước, luật pháp và quân đội Đặc biệt là mốiquan hệ giữa vua với quan, vua với dân rất gần gũi nhau

- Tìm hiểu thêm về cuộc kết hôn giữa Lý Chiêu Hoàng và Trần Cảnh; quá trình nhà Trần thànhlập

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

Em hãy đánh dấu x vào  sau những chính sách được nhà Trần thực hiện:

+ Đứng đầu nhà nước là vua 

+ Vua đặt lệ nhường ngôi sớm cho con 

+ Lập Hà đê sứ, Khuyến nông sứ, Đồn điền sứ 

+ Đặt chuông trước cung điện để nhân dân đến đánh chuộng khi

có điều oan ức hoặc cầu xin 

+ Cả nước chia thành các lộ, phủ, châu, huyện, xã 

+ Trai tráng khoẻ mạnh được tuyển vào quân đội, thời bình thì sản xuất,

khi có chiến tranh thì tham gia chiến đấu 

Khởi động:

Bài cũ: Cuộc kháng chiến

chống quân Tống lần thứ hai (1075 – 1077)

Nguyên nhân nào khiến quân Tống xâm lược nước ta?

Hành động giảng hoà của Lý Thường Kiệt có ý nghĩa như thế nào?

GV nhận xét

Bài mới:

Trang 27

GIAN

Giới thiệu:

- Cuối thế kỉ XII , nhà Lý suy yếu

Trong tình thế triều đình lục đục, nhân

dân sống cơ cực,nạn ngoại xâm đe doạ ,

nhà Lý phải dựa vào họ Trần để gìn giữ

ngai vàng Lý Chiêu Hoàng lên ngôi lúc

7 tuổi Họ Trần tìm cách để Chiêu

Hoàng lấy Trần Cảnh rồi buộc nhường

ngôi cho chồng , đó là vào năm 1226

Nhà Trần được thành lập từ đây

Hoạt động1: Hoạt động cá nhân

GV yêu cầu HS làm phiếu học tập

=> Tổ chức cho HS trình bày những

chính sách về tổ chức nhà nước được

nhà Trần thực hiện

- Những sự kiện nào trong bài chứng tỏ

rằng giữa vua, quan và dân chúng dưới

thời nhà Trần chưa có sự cách biệt quá

xa?

HS làm phiếu học tập

HS hoạt động theo nhóm, sau đó cử đạidiện lên báo cáo

- Đặt chuông ở thềm cung điện cho dânđến đánh khi có điều gì cầu xin, oan ức

Ở trong triều, sau các buổi yến tiệc, vuavà các quan có lúc nắm tay nhau, ca hátvui vẻ

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị bài: Nhà Trần và việc đắp đê

Trang 28

NHÀ TRẦN VÀ VIỆC ĐẮP ĐÊ

1.Kiến thức:

- Nhà Trần rất quan tâm tới việc đắp đê

- Đắp đê giúp cho nông nghiệp phát triển và là cơ sở xây dựng khối đoàn kết dân tộc

2.Kĩ năng:

- Nêu được những lợi ích từ việc đắp đê của nhà Trần

3.Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ đê điều và phòng chống lũ lụt

- Tranh : Cảnh đắp đê dưới thời Trần

Khởi động:

Bài cũ: Nhà Trần thành lập

- Nhà Trần thành lập trong hoàn cảnh nào?

- Những sự kiện nào trong bài chứng tỏ rằng giữa vua, quan và dân chúng dưới thời nhà Trầnchưa có sự cách biệt quá xa?

+ Đặt câu hỏi cho HS thảo luận

- Sông ngòi thuận lợi cho sản xuất nông

nghiệp nhưng cũng gây ra những khó khăn gì?

- Em hãy kể tóm tắt về một cảnh lụt lội mà

em đã chứng kiến hoặc được biết qua các

phương tiện thông tin đại chúng?

GV kết luận

- Em hãy tìm các sự kiện trong bài nói lên sự

quan tâm đến đê điều cảu nhà Trần

GV nhận xét

GV giới thiệu đê Quai Vạc

- Nhà Trần đã thu được những kết quả như thế

nào trong công cuộc đắp đê?

- Sông ngòi cung cấp nước cho nôngnghiệp phát triển , song cũng có khigây ra lũ lụt, ảnh hưởng đến sảnxuất nông nghiệp

HS hoạt động theo nhóm, sau đó cửđại diện lên trình bày

- Nhà Trần đặt ra lệ mọi người đềuphải tham gia việc đắp đê Có lúc,vua Trần cũng trông nom việc đắpđê

- HS xem tranh ảnh

- Hệ thống đê dọc theo những consông chính được xây đắp , nôngnghiệp phát triển

Trang 29

GIAN

- Ở địa phương em , nhân dân đã làm gì để

dựng các trạm bơm nước , củng cốđê điều …

Nhà Trần đã làm gì để phát triển kinh tế nông nghiệp?

GV tổng kết: Nhà Trần quan tâm và có những chính sách cụ thể trong việc đắp đê phòng

chống lũ lụt, xây dựng các công trình thủy lợi chứng tỏ sự sáng suốt của các vua nhà Trần Đólà chính sách tăng cường sức mạnh toàn dân, đoàn kết dân tộc làm cội nguồn cho triều đại nhàTrần

- Chuẩn bài : Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên

Tiêu đề	Giáo án lịch sử 4 cả năm
Trường học	Trường Tiểu Học
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	59
Dung lượng	322,5 KB